Кіріспе
Патрик О'Брайанның 1984 жылғы романы "Әлемнің алысы" – Патрик О'Брайанның Обри Матурин сериясындағы оныншы тарихи роман, алғаш рет 1984 жылы жарық көрді. Оқиға Наполеон соғыстары мен 1812 жылғы соғыс кезінде өрбуде. "Сыбайлас жемқорлық гавані" романында бірнеше мәселе шешімін тапты: Матуриннің француз шпиондарын анықтаудағы жетістігі, Обридің HMS Pollux кемесінен қашып, бірақ HMS Pollux-тың қашып үлкермеуі, сондай-ақ Обри мен француз әскери тұтқынынан қашып құтылған лейтенант Филдинг арасындағы шиеленістің аяқталуы. Гибралтарда капитан Обри тағы бір тапсырма алады: HMS Surprise кемесімен Тынық мұхитындағы британдық кит аулаушыларын USS Norfolk кемесінен қорғау және Хорн мүйісін айналып саяхаттау. Доктор Матурин жоғары деңгейдегі шпионды әлі анықтаған жоқ. Ол әйеліне хат жазып, теңізші әйелін қорғауына қатысты мән-жайларды түсіндіреді. Тынық мұхиты ғажайыптарға толы, ал "Жүніс" кемесінен құтылғаннан кейін ол көптеген жүлделерді иеленеді. Бір рецензияда бұл және алдыңғы "Сыбайлас жемқорлық гавані" романдары екі томдық бір туынды екені айтылады. О'Брайан "қарбалассыз тарихи романдар жазады". Іс-қимыл мен шайқастар болғанымен, автор оқырманға "өмірдің күнделікті жайларын, терең әрі күрделі сезімдерді, сюжеттен гөрі маңыздырақ нәрсені" ұсынады. Ол "қарбалассыз тарихи романдар жазады". "Эссекс" кемесінің саяхаты азық-түлік жетіспеушілігі мен Хорн мүйісін айналып өту кезіндегі қатты дауылдарға байланысты қиындықтарға тап болды. Бірақ 14 наурызда Чилидің Вальпараисо портына қауіпсіз жетті, жол бойы "Элизабет" және "Нерейда" кемелерін жаулап алды. Келесі бес айда "Эссекс" 13 жүлде иеленді. Портер британдық фрегат пен бриг-слоптың портының сыртында күтіп тұрғанын болдырмау үшін Вальпараисо портына кірді. 1814 жылғы 28 наурызда Портер порттан шықты, бірақ британдық күштерді көріп, кері портқа шегінуді бастады. Ол қарсыласы капитан Джеймс Хилльярдан жеңілді. Соңғы есебінде Дэвид Портер британдықтардың бейтараптықты бұзғанын, өзін арсыз және адамдықтан безгендей ұстағанын, ал шайқастан кейін оның жеке мүлігін тонағанын мәлімдеді. "Эссекс" кемесінің жоғалуы бірқатар бақытсыздықтарға байланысты болды деп мәлімдеді және Пол Гамильтонды оның қысқа қашықтықтағы каронадалық қарулануы үшін кінәлады. Ол министр Джонсқа: "Біздің мінез-құлқымыз елге ұнайды деп үміттенемін" деп жазды. Портер АҚШ-тың "Эссекс" кемесін британдықтардан қайтарып алуға құқығы бар екенін мәлімдеді. Портердің есебіндегі жалғыз дұрыс мәлімет – "Эссекс" кемесінің тек қысқа қашықтықтағы каронадалармен қаруланғаны және ол жоғарғы мачтасын жоғалтқаны еді. Британдықтар бейтараптықты бұзған жоқ, арсыздық көрсеткен жоқ және оның жеке заттарын тонаған жоқ. "Эссекс" кемесінде енді ешқандай бақытсыздықтар болған жоқ. Шындығында, Портердің британдықтарды жеңіп, жеке даңққа ие болуға тырысуы, олармен шайқасуға бұйрық бермегеніне байланысты туды. Портер Фиби мен Шерубтың келетінін білгендіктен, блокадаға түсуі мүмкін болған Вальпараисоға қайтып оралмауы мүмкін еді. АҚШ-тың шайқастың жағдайына байланысты "Эссекс" кемесін қайтарып алуға ешқандай құқығы болған жоқ. Керісінше, Хилльяр Портердің жақсы мінез-құлқы үшін мақтады және ол барлық мүмкіндіктерін жұмсаған кезде ғана берілді деп мәлімдеді. Хилльяр "Эссекс" кемесінде алты айлық саяхатқа жеткілікті азық-түлік тапты. Ол барлық кемелерді Вальпараисоға көшіріп, тұтқындарды испан түрмесіне жеткізді. 1814 жылғы 2 сәуірде Хилльяр "Феобес" кемесінің су сызығынан төменгі бөлігіндегі тесіктерді жөндеді. 13 сәуірде "Таг" және "Нерей" кемелері келді. 26 сәуірде тұтқындар "Эссекс-Жүніор" кемесіне ауыстырылып, алысқа жіберілді. Хилльяр Перу мен Чили үкіметтерін келісуге көмектесті, ал британдықтар алтыншы коалиция соғысы аяқталғаннан кейін және Наполеон жер аударылғаннан кейін оларға көбірек көңіл бөлді. Атақты жазушы Герман Мелвилл Портердің жағдайдың үмітсіз екені анық болған кезде өз түстерін көрсетуден бас тартқанын сынады, оның орнына "өзін құлдыраудың даңқымен тәждейді, үмітсіз экипажының көз алдында қырғынға ұшырауына жол берді". "Сондай-ақ, осылай соғысуды жалғастыру арқылы, американдық фрегат, бір иота да, өз елінің нағыз мүдделерін ілгерілетуге көмектеспеді".
The Far Side of the World is the tenth historical novel in the Aubrey Maturin series by Patrick O'Brian, first published in 1984. The story is set during the Napoleonic Wars and the War of 1812. The story from Treason's Harbour has several points resolved, as to the success of Maturin's work identifying the French spies, the trap that Aubrey sailed out of but HMS Pollux did not, and Aubrey resolving the tension between him and Lieutenant Fielding, who escaped the worst French prisoner of war facility. In Gibraltar, Captain Aubrey receives another mission, to sail HMS Surprise to protect British whalers in the Pacific Ocean from USS Norfolk, for his first voyage around Cape Horn. Dr Maturin has not yet identified the high level spy who got away. Unaware, he sends the letter to his own wife explaining his protection of the Navy wife via that very villain. The Pacific Ocean is full of wonders, and prizes, once the Jonah is off the ship. One review considered this and the previous novel, Treason's Harbour, to be one novel in two volumes. O'Brian "writes historical novels without the swashbuckling." Though there is action, there are battles, the author gives the reader "the everyday meat of life, about emotions that are deep and complex, and are more important than the plot," and he "writes historical novels without the swashbuckling." Although her voyage was hampered from a shortage of provisions and heavy gales while rounding Cape Horn, she anchored safely at Valparaíso, Chile, on 14 March, having seized schooners Elizabeth and Nereyda along the way. The next five months brought Essex 13 prizes. Porter sailed into the harbour of Valparaíso to avoid a British force of a frigate and a brig sloop waiting for him outside of the harbour. On 28 March 1814, Porter sailed out of the harbour, but upon sighting British forces began to retreat back into the harbour. He was easily defeated by the opposing captain, James Hillyar. In his final report, David Porter claimed that the British had violated neutrality, conducted themselves dishonorably and inhumanely, and plundered his personal property after the engagement. He stated that the loss of Essex was simply due to a series of misfortunes and blamed Paul Hamilton for his all short range carronade armament. He wrote to Secretary Jones "I hope, Sir, that our conduct may prove satisfactory to our country." Porter finally claimed that the United States had the right to reclaim Essex from the British. The only viable parts of Porter's report was that Essex was only armed with short range carronades and that he had lost his top mast. The British had not violated neutrality, conducted themselves dishonorably, nor plundered his personal belongings. There were no further misfortunes aboard Essex. In fact, the entire engagement was caused by Porter's attempt to achieve personal glory by defeating the British rather than following his orders not to engage them. Porter could have very well not returned to Valparaíso where he would be blockaded, as he knew Phoebe and Cherub would arrive. The United States by no means had any right to reclaim Essex given the circumstances of the battle. In contrast, Hillyar praised Porter for good conduct and claimed he only surrendered when all his options were expended. Hillyar found Essex with provisions for a six month cruise. He moved all the ships to Valparaíso and transferred the prisoners to a Spanish prison hulk. On 2 April 1814, Hillyar repaired shot holes below Pheobes waterline. On 13 April Tagus and Nereus arrived. On 26 April the prisoners were moved to Essex Junior and ferried them away. Hillyar would help reconcile the Peruvian and Chilean governments which the British gave more attention to as the War of the Sixth Coalition had ended and Napoleon was exiled. The famous author Herman Melville criticized Porter's refusal to strike his colors when it became clear that the situation was hopeless, instead of seeking to "crown himself with the glory of the shambles, by permitting his hopeless crew to be butchered before his eyes." "Nor, by thus continuing to fight, did this American frigate, one iota, promote the true interests of her country."
Фильмге бейімделу
Роман 2003 жылы Питер Вейрдің "Мастер және командир: Әлемнің алыс жағы" атты фильміне атаудың бір бөлігін және сюжет құрылымын ұсынды. Романдағы USS Norfolk американдық құрылыстағы француз каперы Ахеронға айналды, сондай-ақ серияның басқа кітаптарынан эпизодтар да көшті, оның ішінде "Мастер және командир" және "HMS Surprise". "Ахерон" кемесінің дизайны мен көлемі USS Constitution кемесіне ұқсас. Фильмді қарап шыққан Кристофер Хиченс осы романнан фильмде бейнеленген әрекет көріністері туралы пікір білдірді. Ол "О'Брайанның генийінің мәні доктор Стивен Матуриннің тууында жатыр. Ол кемедегі дарынды хирург, сонымен қатар ғалым, Адмиралтействоның тыңшысы, жартылай ирланд, жартылай каталондық тегі бар және революционер. Ол бұрын оған қарсы күрескен болса да, британдықтарға қосылады, себебі оның Бонапарттың 1789 жылғы қағидаларға жасаған сатқындығына деген жек көруіне байланысты. Бұл қағидалар капитан Джек Обриге түсініксіз. О'Брайанның кез келген киноадаптациясы осы кейіпкерді бейнелеудегі жетістігіне байланысты болуы керек. Фильм мұны істемейді, тіпті талпынбады да. Ол бүкіл жобаны жеңіл ойшайып тастапты". Ол әрекет көріністерін көбірек шабыттандыратын деп санайды: "Бір жағынан, әрекет көріністері өзінің ойдан шығарылған және нақты шабыттанатын нәрсесіне сай келеді. Бұл Блай мен Куктың саяхаттары мен жаулауларының дәуірі еді. "HMS Surprise" Галапагос аралдарына келгенде, ғылыми сағаттың қалай туғанын көрсететін әдемі түсірілген көрініс көрінеді".