Кіріспе

1930 және 1940 жылдардағы АҚШ үкіметі бағдарламасы

Works Progress Administration (WPA; 1939 жылы Work Projects Administration деп қайта аталды) – миллиондаған жұмыс іздеушіні (көбінесе формальды білімі жоқ ер адамдар) қоғамдық жұмыс жобаларын іске асыру үшін жұмысқа алған американдық «Жаңа мәміле» агенттігі, оның ішінде қоғамдық ғимараттар мен жолдар салу. Ол 1935 жылғы 6 мамырда президент жарлығымен құрылды, «Екінші Жаңа мәміленің» маңызды бөлігі ретінде. WPA-ның 1935 жылғы алғашқы қаржысы 4,9 миллиард долларды құрады (АҚШ-тағы бір адамға шамамен 15 доллар, 1935 жылғы ЖІӨ-нің шамамен 6,7 пайызы). Гарри Хопкинс басқарған WPA АҚШ-тағы Ұлы депрессия кезінде жұмыссыздарға ақылы жұмыс орындарын ұсынды, сонымен қатар АҚШ-тың қоғамдық инфрақұрылымын – саябақтар, мектептер және жолдарды дамытты. Жұмыс орындарының көп бөлігі құрылыс саласында болды, 620 000 мильнен (1 000 000 км) астам көшелер, 10 000-нан астам көпірлер, сондай-ақ көптеген әуежайлар мен тұрғын үйлер салынды. 1942 жылы WPA жапондық американдықтарды қамауға алу үшін интернациялық лагерьлерді салуда және оларды қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. 1938 жылығы ең жоғары деңгейінде ол үш миллион жұмыссыздан ер және әйел адамдарға, сондай-ақ жеке бөлімдегі жастарға, Ұлттық жастар басқармасына жұмыс берді. 1935 жылдан 1943 жылға дейін WPA 8,5 миллион адамды жұмысқа алды (Нью-Йорк халқының шамамен жартысы). Сағаттық жалақылар көбінесе өнеркәсіп стандарттарынан төмен ұсталды. 1942 жылы қол жеткізілген және 1944 жылға қарай ұзақ мерзімді ұлттық мақсат ретінде қарастырылған толық жұмыспен қамту WPA-ның мақсаты емес еді; керісінше, ол асыраушысы ұзақ мерзімді жұмыссыздыққа ұшыраған барлық отбасыларға бір ақылы жұмыс беруге тырысты. Оның ең танымал жобаларының бірі – Federal Project Number One – WPA музыканттарды, суретшілерді, жазушыларды, актерлерді және режиссерлерді өнер, драма, медиа және сауаттылық жобаларында жұмысқа алды. WPA Федералдық төтенше жағдайларды жою басқармасының жұмысын тоқтатып, оның орнын басты. Тікелей көмек көрсету ұлттық жұмыс көмек бағдарламасымен – WPA басқарған ірі қоғамдық жұмыстар бағдарламасымен ауыстырылды. WPA-ны негізінен Федералдық төтенше жағдайларды жою басқармасының жетекшісі және Рузвельттің жақын кеңесшісі Гарри Хопкинс қалыптастырды. Рузвельт пен Хопкинс екеуі де экономикалық жаңаруға жету жолы мен жәрдемақының маңыздылығын азайту жұмыспен қамту бағдарламаларында, мысалы WPA-да болады деп сенді. WPA келесі бөлімдерге бөлінді:

Инженерлік және құрылыс бөлімі, ол әуежайлар, бөгеттер, автомобиль жолдары және санитарлық жүйелерді қоса алғанда, құрылыс жобаларын жоспарлап, қадағалауды жүзеге асырды. Кәсіби және қызмет көрсету жобалары бөлімі (1937 жылы «Білімді әйелдер және кәсіби жобалар» деп аталды), ол білім беру бағдарламаларын, демалыс бағдарламаларын және өнер жобаларын қоса алғанда, кеңсе жұмысын қажет ететін жобаларға жауапты болды. Кейіннен ол Қоғамдық қызмет бағдарламалары бөлімі және Қызмет бөлімі деп аталды. Қаржы бөлімі. Ақпараттық бөлім. Тергеу бөлімі, ол FERA-дағы ұқсас бөлімнің орнын басып, алаяқтық, қаражатты теріс пайдалану және адалдықты бұзуды зерттеді. Статистика бөлімі, сондай-ақ Әлеуметтік зерттеулер бөлімі деп те аталды. Жобаларды бақылау бөлімі, жобаларға арналған өтініштерді қарастырды. Басқа бөлімдер, оның ішінде Жұмыспен қамту, Басқару, Қауіпсіздік, Жеткізу және Оқыту және қайта жұмысқа орналастыру.

Жұмыспен қамту

WPA-ның мақсаты – экономика жақсарғанша, жұмыссыздардың басым бөлігін жұмыспен қамту еді. Гарри Хопкинс 1935 жылдың қаңтар айында Конгресске, Федералдық Төтенше жағдайларды жою басқармасының деректерін пайдалана отырып, оның 3,5 миллион адамды неге белгілегенін түсіндірді. Ол бір жұмысшыға жылына 1200 доллар (қазіргі шақтағы ақшамен) есептегенде, 4 миллиард доллар (қазіргі шақтағы ақшамен) сұрады және алды. Көптеген әйелдер жұмысқа орналасты, бірақ олардың саны ерлерге қарағанда азырақ болды. 1935 жылы АҚШ-та 20 миллион адам көмекке мұқтаж болды. Олардың 8,3 миллионы – 16 жасқа дейінгі балалар, 3,8 миллионы – 16 мен 65 жас аралығындағы жұмыс істемейтін немесе жұмыс іздемейтін адамдар еді. Олардың ішінде үй шаруасындағылар, оқушылар және денсаулығы нашар адамдар бар. Тағы 750 000 адам 65 жастан асқан. Мақсат – жергілікті жалақы төлеу, бірақ жұмыс уақытын күніне 8 сағатқа немесе аптасына 40 сағатқа дейін шектеу; ең төменгі шегі аптасына 30 сағат немесе айына 120 сағат еді. Дауыс беруші немесе демократ болу – жұмысқа орналасудың шарты емес еді. Федералдық заң WPA қызметкерлеріне қатысты кез келген саяси кемсітушілікке тыйым салды. Сол кезде негізсіз айыптаулар көп айтылды. Сарапшылардың пікірінше: «WPA жобаларындағы жұмыстардың таралуында, басқару және әкімшілік жұмыстарға қарағанда, саясат салыстырмалы түрде аз және маңызсыз рөл атқарады». Дегенмен, жұмысқа алынғандарға сайлау кезінде Рузвельт оларға жұмыс орнын жасағанын және республикашылар оны алып қоятынын еске салды. Көпшілік осыған сәйкес дауыс берді.

Жобалар

ЖҚҚ жобаларын Инженерлік және құрылыс бөлімі мен Кәсіби және қызмет көрсету жобалары бөлімі басқарды. Көптеген жобаларды штаттар, округтер немесе қалалар бастап, жоспарлап, қаржыландырды. 1939 жылға дейін жалпыұлттық жобалар қаржыландырылды. WPA «Жаңа келісімнің» жолдар, көпірлер, мектептер, кітапханалар, сот үйлері, ауруханалар, тротуарлар, су құбырлары және пошта кеңселерi сияқты дәстүрлі инфрақұрылымын салды, сонымен қатар мұражайлар, бассейндер, саябақтар, қоғамдық орталықтар, ойын алаңдары, ареналар, базарлар, жәрмеңкелер, теннис корттары, зообақтар, ботаникалық бақтар, концерт залдары, жағалаулар, қалалық әкімдіктер, спортзалдар және университеттердің студенттік клубтарын құрыстырды. Олардың көпшілігі бүгінге дейін қолданылып келеді. WPA инфрақұрылымдық жобалары 40 000 жаңа және 85 000 жаңартылған ғимаратты қамтыды. Осы жаңа ғимараттардың ішінде 5 900 жаңа мектеп, 9 300 жаңа концерт залы, спортзал және демалыс орындары, 1 000 жаңа кітапхана, 7 000 жаңа жатақхана және 900 жаңа қару-жарақ қоймасы болды. Сонымен қатар, инфрақұрылымдық жобаларға 2 302 стадион, трибуна және көрермендерге арналған орындықтар, 52 жәрмеңке және родео алаңы, 75 152 акр жерді қамтитын 1 686 саябақ, 3 185 ойын алаңы, 3 026 спорт алаңы, 805 бассейн, 1 817 гандбол корты, 10 070 теннис корты, 2 261 доға алаңы, 1 101 коньки тебу алаңы, 138 ашық аспан астындағы театр, 254 гольф алаңы және 65 шаңғыдан секіру трамплині кірді. Бүгінгі шақта 1 миллиардтан астам доллар (қазіргі ақшамен) мемлекеттік меншіктегі немесе басқарылатын коммуналдық қызметтерге жұмсалды, ал тағы 1 миллиард доллар әлеуметтік жобаларға, соның ішінде әйелдерге арналған тігін жобаларына, артық тауарларды таратуға және мектептегі түскі ас жобаларына жұмсалды. WPA сегіз жыл бойы 325 өрт сөндіру станциясын салса, 2 384 станцияны жөндеп қайта жаңартты. Олардың қолдарымен орнатылған 32 187 километрлік (20 000 миль) су құбыры ел бойынша өртке қарсы қорғанысты күшейтті. Тағы бір жоба – үй шаруасында қызмет көрсетуді көрсету жобасы, онда 30 000 әйел үй шаруасында жұмыс істеуге оқытылды. Оңтүстік Каролинада штаттық кітапханалық қызметтердің ірі демонстрациялық жобаларының бірі жүзеге асырылды. 1943 жылы жоба аяқталған кезде Оңтүстік Каролинада мемлекеттік қаржыландырылатын он екі округтік кітапхана, бір аймақтық кітапхана және мемлекеттік кітапхана агенттігі болды.

Бірінші федералдық жоба

Жұмыс жобалары басқармасының маңызды бір бөлігі – Федералдық жоба №1 болды, ол бес бөлімнен тұрды: Федералдық өнер жобасы, Федералдық музыка жобасы, Федералдық театр жобасы, Федералдық жазушылар жобасы және Тарихи жазбаларды зерттеу. Үкімет жеке мекемелерге тікелей гранттар берудің орнына, жаңа федералдық мәдени қолдау көрсетуді мақсат етті. Бір жылдың ішінде АҚШ-та осы жоба арқылы 40 мыңнан астам суретші және басқа да дарынды жұмысшылар жұмысқа орналасты. Седрик Ларсон былай деді: «Жұмыс жобалары басқармасының бес ірі мәдени жобасы ұлттық санаға тигізген әсері, әлдебір адам есептегеннен де зор болуы мүмкін. Бұл жобалар әкімшілік пен елдің арасында тікелей және тікелей емес байланыс құралдары ретінде маңызды, өйткені олардың барлығы көзге, құлаққа немесе ойға, немесе олардың барлығына да әсер етеді». Сонымен қатар, Федералдық музыка жобасы апта сайын шамамен 132 000 бала мен ересекке музыка сабақтарын берді, халық музыкасын жазды, музыканың қолжетімділігін арттыру үшін көшірушілер, арандаушылар және кітапханашылар болып жұмыс істеді, сондай-ақ музыка терапиясымен тәжірибе жасады.

Федералды жазушылар жобасы

Бұл жобаны Генри Алсберг басқарды және 1936 жылы ең жоғары деңгейде 6 686 жазушы жұмыс істеді. Қолданыстағы нысандарды сақтап қана қоймай, кітапхана қызметтерін кеңейту қажеттігін түсіну WPA-ның кітапханалық жобаларын құруға әкелді. Үлкен экономикалық дағдарыс басталғанда, жергілікті биліктер кірістерінің төмендеуіне тап болып, кітапханалар сияқты әлеуметтік қызметтерді ұстай алмады. Бұл кіріс жетіспеушілігі кітапханаға қолжетімділік мәселесін одан әрі ушықтырды. 1934 жылы тек екі штат – Массачусетс және Делавэр – халықтың барлығына қоғамдық кітапханаларға қол жеткізуге мүмкіндік берді. Көптеген ауылдық жерлерде кітапханалар мүлде болған жоқ, ал болған жерлерде оқу мүмкіндігі шектеулі болды. Оңтүстік халқының 66%-ы ешқандай қоғамдық кітапханаға қол жеткізе алмады. Бар кітапханалар бір адамға бір кітаптан беретін. Бұл бағдарламалардың бастапқы басымдығы кітапханалық қызметтерді ауылдық аймақтарға жеткізу, яғни, мұндай мүмкіндігі жоқ жерлерде кітапханалар құру болды. WPA кітапхана бағдарламасы ірі қалалар мен қалалық орталықтардағы оқырмандарға қызмет көрсетуді де едәуір арттырды. 1938 жылға қарай WPA кітапханалық қызмет көрсету жобасы 2300 жаңа кітапхана, 3400 оқу бөлмесін қолданыстағы кітапханаларда және сирек қоныстанған аймақтар үшін 53 жылжымалы кітапхана құрды. Бұл жобаларға арналған федералдық қаржы жұмысшылардың жалақысына ғана жұмсалуы мүмкін болғандықтан, жергілікті муниципалитеттер ғимараттарды күтіп-ұстауды және жабдықтар мен материалдарды сатып алуды қамтамасыз етуі керек еді. Жергілікті деңгейде WPA кітапханалары округ немесе қала әкімшіліктерінен, сондай-ақ әйелдер клубтары сияқты жергілікті қоғамдық ұйымдардан жиналған қаражатқа сүйенді. Қаржыландыру шектеулі болғандықтан, көптеген WPA кітапханалары «кітап тарату стансаларынан асып түспеді: уақытша шатырлар астындағы материалдар үстелі, жақын маңдағы оқырмандар кітаптарын алуға келетін жалға алынған үйлер, мектеп директорларының үйлері немесе жол торабындағы дүкендер». Халықтың WPA кітапханаларына жауабы өте жағымды болды. Көптеген адамдар үшін «WPA – рухани нанға айналды». 1938 жылы ең жоғары деңгейде кітапхана қызметтері бағдарламаларында 38 324 адам, негізінен әйелдер жұмыс істеді, ал 25 625 адам кітапхана қызметінде, ал 12 696 адам кітапты баулау және жөндеуде жұмыс істеді. Кітап жөндеу – біліктілігі жоқ жұмысшыларға оңай үйретілетін және оқытылғаннан кейін аз бақылаумен орындалатын жұмыс болғандықтан, жөндеу және түзету WPA кітапхана жобасының басты бағыты болды. Бұл өзгерістің негізгі себебі – жөндеу және түзету жобалары қоғамдық және мектеп кітапханаларына кітап сатып алуға кететін мыңдаған долларды үнемдеп, сонымен қатар мұқтаж әйелдерге жұмыс берді, олар көбінесе отбасының күнкөрісін қамтамасыз ететін болды. 1940 жылға қарай WPA кітапхана жобасы, енді Кітапханалық қызмет көрсету бағдарламасы, WPA-ның ұлттық қорғаныс мақсаттарына қарай жұмысын ауыстыра бастады. WPA кітапхана бағдарламалары осы мақсаттарға екі жолмен қызмет етті: 1) қолданыстағы WPA кітапханалары жақын арадағы ұлттық қорғаныс төтенше жағдайларының сипаты және ұлттық қорғанысқа дайындық қажеттілігі туралы материалдарды тарата алатын еді; және 2) жоба әскери лагерьлерге және қорғанысқа байланысты аймақтарға қосымша кітапханалық қызметтерді ұсына алатын еді. 1941 жылдың желтоқсанына қарай WPA кітапханасында жұмыс істейтін адамдардың саны 16 717-ге дейін азайды. Келесі жылдың мамыр айында барлық штаттық кітапхана жобалары WPA соғыс ақпараттық қызметтері бағдарламалары ретінде қайта ұйымдастырылды. 1943 жылдың басында соғыс ақпарат орталықтарын жабу жұмыстары басталды. WPA кітапханасының қалған қызметкерлері үшін соңғы жұмыс күні 1943 жылдың 15 наурызы болды. WPA кітапхана жобаларының басқа WPA бағдарламаларымен салыстырғандағы табысы немесе сәтсіздігін анықтау қиын болғанымен, «күдіссіз факт – кітапхана жобалары көбінесе әйелдерге өте қажетті жұмыс орындарын ұсынып, көптегендерін кем дегенде жартылай кәсіби жұмыстарға кіргізіп, федералдық көмек болмағанда басқа жұмысқа ауысқан кітапханашыларды сақтап қалды. WPA кітапханалар мен бақыланатын оқу бөлмелерін кеңінен пайдалану сияқты оқырмандарға қызмет көрсетудегі бірнеше жаңа бастамаларды қаржыландырды – бұл қызметтер Ұлы депрессиядан кейінгі және соғыстан кейінгі американдық кітапханаларда тұрақты болды». Кітапханаларын жоғалтқан (немесе мүлде кітапханасы болмаған) адамдарға кітапханалық қызметтерді кеңейту арқылы WPA кітапханалық қызмет көрсету жобалары үлкен табысқа жетіп, маңызды және тұрақты нәтижелерге қол жеткізіп, американдық кітапхана өміріне терең әсер етті.

Жапондық америкалықтардың интернация лагерьлерінде қамалуы

WPA 1942 жылдың наурыз және қараша айлары аралығында көшіру және интернациялауға 4,47 миллион доллар жұмсады, бұл сол кезеңде осы мақсатқа армия жұмсаған 4,43 миллион доллардан сәл көп. Джейсон Скотт Смит: «Көптеген WPA әкімшілерінің осы соғыс кезеңіндегі жұмыстың алдына өз ұйымын шығаруға деген ынтасы таң қалдырады» деп жазады. WPA, WRA құрылғанға дейін көшіру және қайта орналастыруға көмектесіп, өз жұмысын бастады. 11 наурызда WPA-ның аймақтық директоры Рекс Л. Николсон алғашқы он үш жинақтау орталығын басқарған «Қабылдау және тіркеу» орталықтарын өз қарамағына алды. Николсонның бұрынғы WPA әріптестері лагерьлерді басқаруда маңызды рөл атқарды. Интернментке қатысқан WPA ардагерлерінің қатарында Калифорниядағы Манзанар көшіру орталығының бірінші директоры Клейтон Э. Триггс болды, ол бір дереккөздің мәліметінше, «шамамен 100% WPA қызметкерлерімен жабдықталған». Жаңа келісім дәуіріндегі жол салу тәжірибесіне сүйене отырып, ол күзет мұнаралары және прожекторлар сияқты нысандарды орнатуды қадағалады. Сол кездегі Сауда министрі Гарри Хопкинс WPA әкімшісінің орнына келген Говард О. Хантерді Батыс жағалауындағы жапон эвакуацияланғандары үшін соғыс министрлігіне лагерьлер салғаны үшін мақтады.

Африкалық американдықтар

Африкалық американдықтарға арналған Федералдық төтенше жағдайларды жою басқармасы мен WPA жәрдемақыларының үлесі жалпы халық арасындағы олардың үлесінен асып түсті. FERA-ның алғашқы көмек көрсету санағы 1933 жылдың басында екі миллионнан астам афроамерикандықтардың көмекке мұқтаж болғанын көрсетті, бұл афроамерикандықтардың саны (17,8%) көмекке мұқтаж ақ американдықтардың үлесінен (9,5%) шамамен екі есеге жоғары болды. Бұл Джим Кроу заңдары мен Оңтүстіктегі нәсілдік сегрегация кезеңінде болды, сол кезде афроамерикандықтардың көпшілігі сайлау құқығынан айырылған еді. 1935 жылға қарай 3,5 миллион афроамерикандық (ерлер, әйелдер және балалар) көмекке мұқтаж болды, бұл афроамерикандықтардың шамамен 35 пайызын құрады; сонымен қатар тағы 250 000 афроамерикандық ересек WPA жобаларында жұмыс істеді. Барлығы 1938 жылы елдегі афроамерикандық отбасылардың шамамен 45 пайызы көмек алып немесе WPA-да жұмыс істеді. Афроамерикандықтар WPA-да Солтүстікте бақылаушылар ретінде жұмысқа алынды; алайда Оңтүстіктегі 10 000 WPA бақылаушысының тек 11-і ғана афроамерикандықтар болды. Тарихшы Энтони Бэджер былай деді: "Оңтүстіктегі "Жаңа мәміле" бағдарламалары афроамерикандықтарды тұрақты түрде кемсітіп, сегрегацияны күшейтті".

Дене мүмкіндігі шектеулі адамдар

Нью-Йорктегі дене мүмкіндігі шектеулі адамдар лигасы 1935 жылдың мамыр айында Жұмыс жоқтарға жәрдем бағдарламасы (WPA) тарапынан дене мүмкіндігі шектеулі жұмыссыз азаматтарға жасалған кемсітушілікке қарсы күресу үшін құрылды. Қалалық әлеуметтік жәрдем бюросы дене мүмкіндігі шектеулі үміткерлердің өтініштерін "PH" ("дене мүмкіндігі шектеулі") деп белгіледі. Осылайша, олар WPA-ға жұмысқа қабылданбады. Наразылық ретінде Лига 1935 жылы екі рет отырып қарсылық көрсетті. WPA мойын бұғып, Нью-Йорк қаласында дене мүмкіндігі шектеулі жұмысшылар үшін 1500 жұмыс орны жасады.

Әйелдер

Көмекке алынған үй шаруашылығы басшыларының шамамен 15%-ы әйелдерді құрады, ал жастар бағдарламалары Ұлттық жастар басқармасы тарапынан бөлек жүргізілді. Орташа жұмысшының жасы 40-қа жуық болды (көмек алатын отбасы басшысының орташа жасымен салыстырғанда шамамен бірдей). ЖҚҚ саясаты сол кездегі қалыпты сеніммен үйлесімді болды, яғни күйеу мен әйелдің екеуі де жұмыс істемеуі керек еді (өйткені екінші адам жұмыс істейтін болса, басқа біреудің күнкөрісін қымсырып алады). Филадельфияда жүргізілген 2000 әйел жұмысшыға қатысты зерттеу көрсеткендей, олардың 90%-ы үйленген, бірақ әйелдердің күйеулерімен бірге тұратыны жағдайлардың тек 18%-ында ғана тіркелді. Күйеулердің барлық 2 пайызы ғана жеке кәсіппен айналысты. Зерттелген 2000 әйелдің әрқайсысы үйдегі бірден бес адамға дейін жауапты болды. WPA қаржыландырған жобалардың бірі – Pack Horse Library Project, Кентукки штатының шығысындағы ауылдық жерлерге кітап жеткізу үшін негізінен әйелдерді жұмысқа тартты. Аталған жобаға қатысқан көптеген әйелдер өз отбасыларының жалғыз асыраушысы болды.

Сын

WPA-ның көптеген сыншылары болды. Ең күшті шабуылдар оның Рузвельт атынан ұлттық саяси машинаның бастауы болғаны туралы болды. Реформаторлар 1939 жылғы Хэтч заңы арқылы WPA-ны саясаттан айырды. Басқалары, әсіресе Нью-Йорк қаласындағы бөлімшеде, солшыл элементтердің үлкен рөл атқарғанын айтты. Конгресс палатасының Америкаға қарсы қызмет жөніндегі комитетінің мүшесі Дж. Парнелл Томас 1938 жылы WPA бөлімшелерінің "коммунистердің ошағы" және "Жаңа саясаттың бесiз теңдесi жоқ үгiт-насихат желісінің тағы бір буыны" екенін мәлімдеді. Жобаларды бөлу және қаржыландыру туралы сын-пікірлердің көп бөлігі шешімдердің саяси ықпалда жасалғанына байланысты болды. Оңтүстік, АҚШ-тың ең кедей аймағы болғанына қарамастан, Батысқа қарағанда жан басына шаққанда 75%-ға аз федералдық жәрдем және қоғамдық жұмыстар қаражатын алды. Сыншылар Рузвельт демократтарының Оңтүстіктің дауысын сенімді түрде алуға болатынын, ал Батысқа сенімсіздікпен қаралатынын айтты; айналмалы штаттар басқа штаттардан басымдық алды. WPA қызметкерлерінің еңбекқор емес екені және олардың өнімді жұмыстарға қол жеткізу үшін ыстық жұмыстан бас тартуға ынтасы жоқ екені туралы пікірлер болды. Кейбір жұмыс берушілер WPA нашар жұмыс дағдыларын қалыптастырды және тиімсіздікті ынталандырды деді. Кейбір жұмыс іздеушілер WPA-дағы жұмыс тәжірибесінің жұмыс берушілер тарапынан теріс қабылдалғанын байқады, олар нашар жұмыс дағдыларын қалыптастырды деді. Сенат комитеті былай деп хабарлады: "WPA қызметкерлерінің нашар жұмыс істегені туралы шағымдардың толығымен негізсіз еместігі белгілі. Нашар жұмыс дағдылары мен дұрыс емес техникалар түзетілмейді. Кейде жетекші немесе жұмысшы жақсы жұмыс талап етеді". WPA және оның қызметкерлері жалқау деп сыналды. Ұйымның аббревиатурасы "Біз баяу жылжимыз", "Біз ойын-сауықпен айналысамыз", "Біз бекер шатастырамыз" немесе "Сыңғырлап, зәр тастап, дауласамыз" деген мағынаны білдіретіндей болды. Бұл WPA жобаларына саркастикалық сілтемелер еді, кейде жұмысшылардың жобаны аяқтаудың орнына оны жалғастыруға ынтасы болғандықтан олар әдейі баяулатылды. Экономист Пол Кругман былай деп жазды: "WPA саяси сыбайлас жемқорлықтың алдын алуда өте тиімді болды, сондықтан кейінгі конгресс тергеуі оның қадағалаудан өткізбеген бірде-бір маңызды бұзушылықты таба алмады". "Адалдыққа берілгендік Рузвельттің жеке ізгілігінің белгісі емес, саяси қажеттілікті көрсетеді. Рузвельттің биліктегі мақсаты - үкіметтік белсенділіктің нәтежелі екенін көрсету болды. Осы мақсаттың сенімділігін сақтау үшін ол өзінің әкімшілігінің таза репутациясын сақтауы керек еді. Ол да солай істеді". Жеке сектордан WPA жұмыс бағдарламаларының болуы жаңа жұмысшыларды жұмысқа алуды қиындатады деген көптеген шағымдар тіркелді. WPA бұған қарсы тұру үшін сағаттық жалақыны жеке сектордағы жалақыдан төмен ұстап, жәрдемшілерді жеке жұмыс іздеуге және жұмыс ұсыныстарын қабылдауға шақырып, қарсы шаралар қабылдады. WPA жобалары мемлекеттік бақылауға көшкенде, жергілікті демеушілер жоба құнының 25%-ын қамтамасыз етуге міндеттелді. Қоғамдық жұмыстар санының азайған сайын, көбірек жобалар соғысқа дайындыққа бағытталды. 6 маусымда Харрингтон АҚШ әскерінің кеңеюін күтіп, WPA жобаларына басымдық берді. "Аэропорттар мен әскери әуежайлардан басқа, әскери гарнизондарды кеңейту үшін тұрғын үйлер мен басқа да нысандарды салу, лагерьлер мен казармаларды салу және әскери-теңіз кемежайларын жақсартуды қоса алғанда, WPA жұмысының барлық түрлерін мүмкіндігінше жылдамдату керек", - деді Харрингтон. Ол WPA-ның бес жылдық өмірінде ұлттық қорғанысқа үлкен үлес қосқанын, АҚШ-тағы жаңа аэропорттардың 85 пайызын салғанын және әскери нысандарды жақсартуға 420 миллион доллар жұмсағанын айтты. Ол келесі 12 айда 500 000 WPA жұмысшысының қорғанысқа қатысты жобаларда жұмыс істейтінін, бұл 250 миллион долларға бағаланатынын болжады. Ол WPA-ның құрылыс жетістіктеріне және жұмыс беруші рөліне назар аудару арқылы Конгресс тарапынан сынды сейілтуге қол жеткізді. Рузвельт WPA қызметін дереу тоқтатуды бұйырды. Көптеген штаттардағы операциялар 1943 жылдың 1 ақпанында аяқталды. Келесі қаржы жылына қаражат бөлінбегендіктен, WPA 1943 жылдың 30 маусымынан кейін құрылмай қалды.

Мұра

"Франклин Д. Рузвельт әкімшілігінің мекемелері біз қазір пайдаланатын қоғамдық кеңістікті қалыптастыруда зор және көбінесе мойындалмаған рөл атқарды", - деп жазды социолог Роберт Д. Лийнгер. "Он жылдың ішінде Мемлекеттік жұмыс басқармасы, Жұмыс прогресі басқармасы және Азаматтық консервация корпусы елдегі дерлік әрбір қауымдастықта нысандар салды. Олардың көпшілігі жарты ғасырдан астам уақыттан кейін де қызмет көрсетуде. Осы мұраны мойындап, оның бүгінгі жағдайымызға қатысын түсінуге ұмтылу уақыты келді".