Кіріспе

1864 жылғы Американдық Азамат соғысының шайқасы

Өмірбаян

Шерман мамыр айының басында Теннесси армиясына қарсы кең көлемді шабуылды бастады. Екі айдан астам уақыт бойы Шерманның әскері, Камберленд армиясы, Теннесси армиясы және Огайо армиясынан құралған, генерал Джозеф Джонстон басқаратын Конфедерацияның Теннесси армиясымен шайқасты. Оңтүстіктер Жаңа Үміт шіркеуінің шайқасында, Пикетт Милл шайқасында және Кеннесо тауының шайқасында тактикалық жетістіктерге қол жеткізгенімен, Шерманның басым күштеріне тойтарыс бере алмады. Одақтың әскерлері біртіндеп конфедераттарды олар ұстауға тырысқан әрбір қорғаныс позициясынан ығыстырып шығарды. 8 шілдеде Одақтың әскерлері Шерман мен Атланта арасындағы соңғы табиғи кедергі – Чаттахучи өзенін кесіп өтті. Шерманның алға жылжуынан шегініп жатқан генерал Джонстон Атлантаның солтүстігіндегі Пичтри-Крикке шегініп, Пичтри-Крикке өтіп бара жатқан Камберленд армиясының бір бөлігіне шабуыл жасауды жоспарлады. 17 шілдеде ол Конфедерация президенті Джефферсон Дэвистен жеделхат алды, ол оны қолбасшылық лауазымынан босатты. Конфедерацияның саяси басшылығы Джонстонның агрессивтілігінің жетіспеуіне наразы болды және оны Худпен ауыстырды. Джонстонның консервативті тактикасымен және жауынгерлік күшін сақтауымен салыстырғанда, Худ ұрыс алаңындағы агрессивті тактикасымен және жеке батылдығымен көзге түсті. Шындығында, ол өткен жылы шайқаста екі рет жарақаттанды және бірнеше шабуылға жетекшілік етті. 18 шілдеде Худ ресми түрде қолбасшылыққа өтіп, қарсы шабуылды бастады. 19 шілдеде ғана Худ Шерманның әскерлерінің екіге бөлініп, бірнеше бағыттан жылдам шабуылға дайындалып жатқанын білді. Томас басқаратын Камберленд армиясы тікелей Атлантаға қарай жылжуға тиіс болды, ал генерал-майор Джон М. Скофилд басқаратын Огайо армиясы және генерал-майор Джеймс Б. Макферсон басқаратын Теннесси армиясы солтүстік-шығыстан шабуыл үшін Декатурға қарай бірнеше шақырым жылдам қозғалды. Одақтың өзеннен өтуі мен қорғаныс бекіністерін аяқтауы арасындағы бірнеше сағат конфедераттар үшін мүмкіндік болды. Худ өзінің үш корпусының екеуін шабуылға жіберді: Харди корпусы оң жақтан, ал генерал Стюарт корпусы сол жақтан шабуылдайтын болды, ал генерал Бенджамин Читам корпусы Атлантаның шығысындағы одақтың әскерлерін бақылайтын еді. Худ шабуылды сағат бірде бастауды жоспарлады, бірақ Харди мен Худ арасындағы шатасу мен байланыс үзілуі бұған кедергі келтірді. Худ Хардиге оң жақ қанаты Читам корпусымен байланыста болуын бұйырды, бірақ Читам өз күштерін сәл шығысқа қарай жылжыта бастады. Харди де Читаммен байланыс орнату үшін шығысқа қарай жылжи бастады, ал Стюарт Хардимен байланыс орнату үшін шығысқа қарай жылжи бастады. Бұл қозғалыс сағат үште ғана тоқтады. Конфедераттардың шабуылы кешкі сағат төрт шамасында басталды. Конфедераттардың оң жағында Хардидің әскері қатты қарсылыққа тап болды және оңтүстіктер көп шығынға ұшырағандықтан көп ілгерілемеді. Шабуылдың сәтсіздігіне негізінен дұрыс емес орындалу және шайқасқа дейінгі барлаудың жетіспеуі себеп болды. Конфедераттардың сол жағында Стюарттың шабуылы сәтті болды. Екі одақтың бригадасы кері шегінуге мәжбүр болды, ал 33-ші Нью-Джерси жаяу әскер полкінің көп бөлігі (жауынгерлік туымен бірге) көтерілісшілерге түсті, сондай-ақ 4 зеңбірекпен одақтың артиллериялық батареясы да түсті. Одақтың әскерлері қарсы шабуыл жасап, қанды күрес жүргізгеннен кейін конфедераттардың шабуылын сәтті тойтарды. Артиллерия Томас сол жақ қанатына конфедераттардың шабуылын тоқтатуға көмектесті. Шабуыл басталғалы бірнеше сағат өткен соң Харди генерал Патрик Клебурнның дивизиясын резервке жіберуге дайындалды, ол шабуылды қайтадан қозғап, одақтың қатарларын бұзуға көмектеседі деп үміттенеді. Алайда, Худтан келген шұғыл хабарлама оны шабуылды тоқтатуға және Клебурнды Читамды күшейтуге жіберуге мәжбүр етті, өйткені одақтың шабуылы қауіп төндіріп, күшейту қажет болды. Одақтың қатарлары конфедераттардың шабуылының салмағы астында бүлінген, бірақ сынған жоқ, ал күннің соңында көтерілісшілер қатардың еш жерін бұза алмады. Худ келесі күні, 21 шілдеде Атлантаның қорғанысына кірісті. Джонстон қорғаныспен күрескенмен, Пичтри-Крикке қарсы шабуыл жасауға ниеттенген еді; шындығында, Пичтри-Крикке өтіп бара жатқан Камберленд армиясына соққы беру жоспары оған тиесілі. Кеннесо тауының шайқасынан артқы күзетшілердің ұзақ шегінуі түсінікті, өйткені Шерман өзінің сандық басымдығын тұрақты, кең флангтік маневрлер үшін пайдаланды. Ол көп аумақты жоғалтқанмен, Джонстон Шерманның сандық басымдығын 2:1-ден 8:5-ке дейін азайтты. Оны шайқас алдында Худпен ауыстыру, әдетте қателік деп есептеледі. Худ, сондай-ақ бірнеше басқа генералдар Дэвиске бұл бұйрықты қайта қарауды сұрап жеделхат жіберді, Дэвиске бұл "осы уақытта армия қолбасшысын ауыстыру қауіпті болады" деп кеңес берді. Худтың жалпы жоспары мүмкін болғанымен, одақтың күштерінің бөлінуі, одақтың өзеннен өтуіне дейін бөлімдердің құрылып, орналастырылмауы, Хардидің әскерін толық қолдануға батыл болмауы және Худтың өзінің артықшылығын жоғалтқанын білгеннен кейін шабуылды жалғастыру туралы шешімі ауыр және болжамды жеңіліске әкелді.

Құрмет медальдары

Подполковник Дуглас Хапманға "1864 жылдың 20 шілдесінде Джорджия штатындағы Пич-Три-Крик шайқасында 104-ші Иллинойс пехотасында қызмет еткен кезінде көрсеткен ерекше ерлігі үшін" Құрмет медалі табысталды. Полковник Хапман суыққандықпен және батылдықпен өзінің әскерін қатты шабуылға қарсы біріктіріп, бұзылған қатарларын жаңартты және шабуылды тойтарды. Бірінші лейтенант Фрэнк Д. Болдуин, 19-шы Мичиган жаяу әскерінің D ротасы, 1864 жылдың 20 шілдесінде Джорджия штатындағы Пичтри-Крик шайқасындағы батылдығы үшін Құрмет медалімен марапатталды. Қатты атыс астында өзінің әскерінен озып, жаудың қатарына жеке кіріп, екі офицерді, толық қаруланған күйінде, және Грузия полкінің гидонын тұтқынға алып келді. Қатардағы Денис Бакли "1864 жылдың 20 шілдесінде, Джорджия штатындағы Пич-Три-Крик шайқасында 136-шы Нью-Йорк жаяу әскерінің G ротасында қызмет еткен кезінде, 31-ші Миссисипи (Америка Конфедерациялық Штаттары) туын тұтқынға алғаны үшін көрсеткен ерекше ерлігі үшін" Құрмет медалімен марапатталды.

Мұра

Қазіргі кезде шайқас алаңының көп бөлігі қала құрылысына кетіп қалған. Таниард Крик паркі шайқастың шамамен ортасында орналасқан және бірнеше ескерткіш тақталарды қамтиды. Пичтри Битл даңғылы осы шайқасты еске салады. Бәрі де 1952 жылы қалаға қосылған Бакхедтің солтүстік бөлігінің батыс жағында орналасқан. "Пичтри Битл" атты пьеса – осы сәнді аудандағы өмір туралы комедия.

Танымал мәдениетте

Джеффри Эван Брукстың "Шырқылған ұлт: Америка Азамат соғысының баламалы тарихы" романының сюжеті Пичтри-Крик шайқасына ортақтасқан. Романда Теннесси армиясы Джонстон басшылығымен, Худ емес, шайқасады. "Сіз өзіңізді кім деп ойлайсыз?" телешоуында Мэтью Бродериктің бес атасы Роберт Мартиндейл осы шайқаста қаза тапқаны белгілі болды.

Мемуарлар және негізгі көздер

Шерман, Уильям Т., Генерал В. Т. Шерманның естеліктері, 2-ші басылым, Д. Апплтон және компаниясы, 1913 (1889). Америка кітапханасы, 1990 ж. қайта басылған, АҚШ Соғыс министрлігі, Азамат соғысы: Одақ және Конфедерация армияларының ресми құжаттарының жинағы. Вашингтон, округ Колумбия: АҚШ Үкіметтік баспаханасы, 1880–1901.