Түрлері

1-типті аутоиммунды полиэндокринді синдром – AIRE генінің мутациясына байланысты дамитын аутосомалық рецессивті синдром. Ол гипопаратиреозға, бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігіне, гипогонадизмге, витилигоға, кандидозға және басқа да ауруларға алып келеді. 2-типті аутоиммунды полиэндокринді синдром – көп факторлы гендердің қатысуына байланысты дамитын аутосомалық доминантты синдром. Оның салдарынан бүйрек үсті безінің жеткіліксіздігі, гипотиреоз және/немесе 1-типті қант диабеті пайда болады. Иммундық дезрегуляциялық полиэндокринопатия энтеропатия Х-хромосомаға байланысты синдром (IPEX синдромы) – Х-хромосомадағы FOXP3 генінің мутациясына байланысты Х-хромосомаға байланысты рецессивті синдром. Көптеген науқастарда қант диабеті мен диарея дамиды, ал көбі аутоиммундық реакция салдарынан көптеген органдарға қарсы күресіп қайтыс болады. Еркек балалар ауырады, ал қыз балалар – бұл синдромның тасымалдаушылары және жеңіл түрімен кездесуі мүмкін.

Себеп

Бұл жағдайдың әрбір "түрі" әртүрлі генетикалық себепке байланысты. IPEX синдромы еркектерде X хромосомасымен байланысты рецессивті түрде мұраға көшеді. IPEX синдромының механизміне FOXP3 гені қатысады, оның цитогенетикалық орналасуы Xp11.23 болып табылады.

Менеджмент

Бұл жағдайда I типті иммуносупрессивті терапия қолданылуы мүмкін. Кейбір жағдайларда кетоконазол да I типті емдеу үшін қолданылуы мүмкін. Компоненттік аурулар әдеттегідей емделеді; қиындық – кез келген синдромның пайда болу мүмкіндігін анықтау және басқа да көріністерді күту. Мысалы, 2-типті аутоиммунды полиэндокринді синдромы бар, бірақ Аддисон ауруының белгілері жоқ адамда, 21-гидроксилазаға қарсы антиденелерді жүйелі тексеру ерте араласуға және ерекше дағдарыстарды болдырмау үшін гидрокортизонмен алмастыруға мүмкіндік беруі мүмкін.