Гометра: Шотландия аралдарының тарихы мен қазіргі жағдайы
Gometra
Шотландияның Ішкі Гебрид аралдарындағы Гометра аралы – палеогендік базальт лавасынан тұрады. Геологиялық құрылымы, жік сызықтары және амигдалалар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландияның Ішкі Гебрид аралдарындағы арал
Island in the Inner Hebrides of Scotland
Геология
Жақын маңдағы Мулл мен Ульваның көп бөлігі сияқты, Гометра да ерте палеоген кезеңінде шыққан базальт лаваларынан дерлік толығымен қалыптасқан. Бірнеше дикелер базальтты кесіп өтеді, демек одан жас. "Мулл шоғыры" деп аталатын басқа да магмалық интрузиялар сияқты, олар солтүстік-батыс – оңтүстік-шығыс бағытында орналасқан. Кейбір жерлерде түтікшелі амигдалалар кездеседі.
Like much of nearby Mull and Ulva, Gometra is formed almost entirely from basalt lavas erupted during the early Palaeogene period. A couple of dykes are mapped cutting, and hence younger than, the basalt. In common with other such igneous intrusions assigned to the 'Mull Swarm', they are aligned northwest–southeast. Pipe amygdales are present in some locations.
География
Арал шаруашылықпен айналысады, бұрын Иона аббаттығы үшін астық өсірілген. Күнінде жүзден астам адам тұрған бұл арал қазірде бірнеше адамнан құралған жақын қауымға, мыңға жуық қара жүзді қойға, таулы сиырларға, шошқаларға, жылқыларға, жабайы ешкілерге және қызыл бұғыларға толы. Аралдағы тарихи орындарға елді мекендердің іздері, зират және екі бекіністің қиратысы жатады.
The island is agricultural, formerly growing grain for the Iona Abbey. Once home to a population of over a hundred, it is now down to a tight knit community of a handful of people, up to a thousand blackface sheep, highland cattle, pigs, horses, a flock of feral goats, and red deer. Historical sites on the island include settlements, a burial ground, and the remains of two duns.
Тарих
Арал скандинав дәуірінде Аралдар Корольдігінің құрамына кірді. Жақын орналасқан Ульва мен Стаффа аралдары 10 ғасырдан бастап Маккуаррилерге тиесілі болса, Гометра Аргилль герцогына өтуге дейін Иона монастырының меншігіне айналды. Диан Монро 1549 жылы жазған «Шотландияның Батыс Аралдарының сипаттамасы» атты еңбегінде Гометра мен Ульва туралы ештеңе айтпайды, бірақ Джон Монипенни шамамен 1612 жылы олар туралы қысқаша айтады, сонда соңғысы туралы: «Осы аралдан 300 қадамдай қашықтықта Гоматра орналасқан, екі мильге созылып, бір миль ені бар» делінген. 1821 жылы Ульва аралды Стаффа Макдональдтарының қоршылары Австралияның «әкесі» аталған генерал Лаклан Маккуарридің інісі генерал-лейтенант Чарльз Маккуарриге сатты. Оның қайтысынан кейін 1835 жылы Стерлингтен келген, Морейширлік Фрэнсис Уильям Кларк, заңгер оны сатып алды және бірнеше жылдың ішінде Ульва тұрғындарының көп бөлігін қатыгездікпен қоныстан шығаруды бастады. Дегенмен, Стаффа Макдональдтары Гометраны 1858 жылға дейін сақтап, оны Гометра үйін салған Дональд Маклинге сатты.
The island became part of the Kingdom of the Isles, during the Norse era. Whereas nearby Ulva and Staffa belonged to the MacQuarries from the 10th century, Gometra became a possession of the Iona monastery prior to passing into the hands of the Duke of Argyll. Dean Monro makes no mention of Gometra or Ulva in his 1549 work A Description of the Western Isles of Scotland but both are referred to briefly by John Monipennie c. 1612, stating of the latter that "about 300 paces from this island, lyeth Gomatra, two miles long and one mile broad". In 1821 Ulva was sold by the trustees of the MacDonalds of Staffa to Lt General Charles MacQuarrie, brother of General Lachlan Macquarie, the so called father of Australia. After his death it was bought in 1835 by Francis William Clark of Ulva, a lawyer from Stirling, of Morayshire origin who began a brutal clearance of a substantial proportion of the inhabitants of Ulva within a few years. However the MacDonalds of Staffa retained Gometra until 1858 when it was sold to Donald MacLean, who built Gometra House.
Қазіргі меншік иелері
1932 жылы арал ағылшын таушысы Хью Раттледжге (1884–1961) сатылды, ол Үндістан мемлекеттік қызметінен ерте зейнетке шығып, фермерлікпен айналысуды жоспарлаған еді. Аралда тұрған кезінде Раттледж 1933 және 1936 жылдары Эверест тауына екі британдық экспедициясын жетекшілік етті және желкен спортына бейімделді. 1950 жылы ол Дартмурға көшіп кетті. Гометра үйі 1980 жылдары құлауға жақын болғанша, күйреп, тозығы жеткен еді, бірақ 1990 жылдары қайта жаңартылып, отбасылық үй ретінде пайдаланылды. Қазір арал эколог және қоршаған ортаны қорғаушы Рок Сэндфордқа тиесілі, ол оны 1991 жылы сатып алған. Ол жылдың үштен бір бөлігін Гометрада, ал қалған уақытын Лондонда өткізеді. 2012 жылы арал тұрғындары аралдың солтүстігіндегі Лох-Туаттағы Шотландиялық лосось компаниясының ірі балық шаруашылығының орналасуына қатысты алаңдаушылық білдірді.
In 1932, the island was sold to the English mountaineer Hugh Ruttledge (1884–1961), who had taken early retirement from the Indian Civil Service and planned a life as a farmer. While living on the island, Ruttledge led two British expeditions to Mount Everest, in 1933 and 1936, and took up sailing. In 1950, he moved to Dartmoor. Gometra House had fallen into disrepair and parts were near collapse by the 1980s, but was reoccupied and restored as a family home in the 1990s. and environmental campaigner Roc Sandford owns the island, which he bought in 1991. He lives “off grid” on Gometra for one third of the year and lives in London the rest of the time. In 2012, concerns were expressed by islanders about the siting of a large fish farm by the Scottish Salmon Company in Loch Tuath to the north of the island.
Көлік
Ауа райы мен толқындарға байланысты, Гометраның батысындағы үйлерден Муллға өту үшін Ульвадағы паромға дейін 4x4 көлігімен теміржолмен саяхаттауға шамамен 1 сағат 15 минут уақыт кетеді. Осы маршрутты квадроциклмен 50 минутта жүріп өтуге болады. Акарсейд Мхордан қайықпен саяхат жасауға бар болғаны 20 минут уақыт қажет.
Weather and tides permitting, it takes about 1 hour and 15 minutes to travel by track from the houses on the west of Gometra to the ferry landing stage on Ulva for the crossing to Mull, using a 4×4 vehicle. The same trip can be done in 50 minutes on a quad bike. By boat from Acarseid Mhòr the journey only takes 20 minutes.