Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ғұмандар қабірі (италия: Tomba dei giganti, Сардиния: Tumba de zigantes / gigantis) – жергілікті халық пен археологтардың бронза дәуірінде Нурагик цивилизациясы салған Сардинияның мегалиттік галерея қабірлерінің бір түрі деп атауы. Бұл қабірлер ұжымдық мақсатта салынған және олардың 800-і Сардинияда табылды. Қабірлік бөлмелердің үстінде тас үйінді орналасқан, ал кейбір мысалдарда Ирландиядағы сот қақпақ қабірлеріне ұқсас, тостаған тәрізді кіреберіс бар.
Giants' tomb (Italian: Tomba dei giganti, Sardinian: Tumba de zigantes / gigantis) is the name given by local people and archaeologists to a type of Sardinian megalithic gallery grave built during the Bronze Age by the Nuragic civilization. They were collective tombs and can be found throughout Sardinia, with 800 being discovered there. A stone cairn lies over the burial chambers, with some examples having a cup shaped entrance similar to the court cairn tombs of Ireland.
Түрлері
Үлкендер қабірінің екі негізгі түрі бар. "Тақта типті" қабірлерде кесілмеген тақталар тік көміліп, біріне-бірі қатарластырылады. Әдетте, орталық стела болады, ол ең үлкен тақта (биіктігі 4 метрге дейін) және оның ішінде есік ойылып жасалған. Алғашқы тақта типті үлкендер қабірлерінде орталық тақтаның тек түбінде кіреберіс кесілгеннен басқа өзгеріс жоқ, немесе кіреберісті құрайтын үш кесілмеген тас (Осоно, Сортали, Лолги, Пескаредда) қарапайым дольмен сияқты орналасқан. Көбірек дамыған тақта типті үлкендер қабірлерінде орталық тақта жоғары жағынан дөңгеленетіп, алдыңғы бетіне қарапайым сурет салынған (Доргали, Горонна, Санту Байнзу, Кодду Векчжу). Қабірлердің жоспары ерекше төртбұрышты, апсидасы бар. Жерлеу камерасы әдетте 5-тен 15 метрге дейін ұзын, 1-ден 2 метрге дейін биік. Бұл құрылыстар бастапқыда аударылған кеме пішінін еске түсіретін үйіндімен жабылған. Кіреберістің жанында әдетте өлгендерді қорғаған құдайларды немесе ата-бабаларды бейнелейтін обелиск (сардиния тілінде бетиле) табылады. "Блок типті" деп аталатын қабірлер тікбұрышты кесілген блоктардан жасалған (Бидистили, Мадау II, Селени II, Илой, Мура Куата). Мальта аралында, Ұлыбританияда және Меноркада (навета) блок типті үлкендер қабірлеріне ұқсас құрылымдар да бар.
There are two general types of giants' tomb. In the so called "slab type", uncut slabs are buried on end in the ground, and are arranged side by side. There is usually a central stele, which is the largest slab (up to 4 m in height) and has a doorway cut through it. In the more primitive slab type giants tombs, the central slab is unmodified aside from the entrance that is cut through it at the base, or else there is a crude dolmen like arrangement of 3 uncut rocks to form the entrance (Osono, Sortali, Lolghi, Pescaredda). In more advanced slab type giants tombs, the central slab is modified so as to be rounded on top, and has a simple design carved into the front surface (Dorgali, Goronna, Santu Bainzu, Coddu Vecchju). The sepulchres have a characteristic rectangular plan with an apse. The burial chamber is usually 5 to 15 metres long and 1 to 2 metres high. The structures were originally covered by a mound resembling the shape of an overturned ship. Near the entrance an obelisk (betile in Sardinian) is usually found, which symbolizes the gods or ancestors who watched over the dead. The so called "block type" tombs are made of rectangular cut blocks (Bidistili, Madau II, Seleni II, Iloi, Mura Cuata). There are also structures similar to the block type giants tombs on the island of Malta, in the United Kingdom and in Menorca (naveta).