Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тибет жазушысы және бұрынғы діни көшбасшы (1931–2022)
Далай-лама туралы мақала Геше Келсанг Гьяцо
Tibetan writer and former religious leader (1931–2022)
the article about the Dalai Lama named Geshe Kelsang Gyatso
Геше Келсанг Гьяцо (; 19 шілде 1931 – 17 қыркүйек 2022) – буддалық монах, медитация ұстазы, ғалым және жазушы. Ол Жаңа Кадампа дәстүрінің Халықаралық Кадампа буддалық одағының (NKT IKBU) негізін қалаушы және рухани жетекшісі болды. Бұл Гелугпа мектебінен/ұрпағынан туындаған, тіркелген коммерциялық емес, заманауи буддалық ұйым. Олардың бүкіл әлемде 1300 орталығы бар, оның ішінде храмдар, қалалық храмдар және ежелгі даналыққа оңай қол жеткізуді ұсынатын оқу орталықтары бар.
Geshe Kelsang Gyatso (; 19 July 1931 – 17 September 2022) was a Buddhist monk, meditation teacher, scholar, and author. He was the founder and spiritual director of the New Kadampa Tradition International Kadampa Buddhist Union (NKT IKBU), a registered non profit, modern Buddhist organization that came out of the Gelugpa school/lineage. They have 1,300 centres around the world, including temples, city temples and retreat centres that offer an accessible approach to ancient wisdom.
Тибеттегі өмір және білім
Геш Кельсанг Гьяцо 1931 жылы Тибет күнтізбесінің алтыншы айының төртінші күні Батыс Тибеттің Янчжо Тан аймағында дүниеге келді және Лобсанг Чупонпа деп аталды. Сегіз жасында ол Ngamring Jampa Ling монастыріне қабылданды, онда жас монахқа орден берілді және "Келсанг Гьяцо" монахтық есімі берілді, яғни "Жақсы ырыс мұхиты". Ол Тибеттің басты Гелуг мектебінің ірі монастырларының бірі – Серада оқыды. Ол дәстүрлі, қарқынды оқу және пікірсайыс әдісімен тәрбиеленді, сондай-ақ буддалық ғылымдағы жоғары дәреже – геше дипломды алу үшін оқыды.
Geshe Kelsang Gyatso was born in 1931 on the 4th day of the 6th month of the Tibetan lunar calendar, in Yangcho Tang, Western Tibet and named Lobsang Chuponpa. At eight years old, he joined Ngamring Jampa Ling Monastery where he was ordained as a novice monk and given the monastic name "Kelsang Gyatso" meaning "Ocean of Good Fortune". He "went on to study at Sera, one of the great monasteries of Tibet’s dominant Gelug school. He was trained in the traditional method of intense scholastic study and debate, and he studied for a geshe degree, an advanced distinction in Buddhist scholarship."
Тибет пен Үндістаннан кету
1959 жылы тибеттіктердің көші-қоны кезінде Непал арқылы Үндістанға қашқаннан кейін Келсанг Гьяцо Үндістанның Батыс Бенгалиясындағы Букса бекінісінде құрылған буддалық оқу орталығында қалды. Ол өзімен бірге екі буддалық кітапты – Шантидеваның «Бодхисаттваның өмір жолына нұсқау» және Же Цонкхапаның мәтінін ғана алып келді. 1971 жылы Үндістан үкіметі Оңтүстік Үндістандағы үлкен жер участаларын жер аударылған қауымға сыйға тартты, соның нәтижесінде жеке монастырлар құрылды. Осы кезде Келсанг Гьяцо Буксадағы монастырдан Муссуриге (Үттараканд штатындағы таулы аймақ) кетіп, онда он алты жыл бойы сабақ берді және қарқынды медитациямен айналысты. Дэвид Кейдің айтуынша, сол кезде Келсанг Гьяцо тибеттік эмигранттар қауымында «баршаға белгілі, өте құрметті ғалым және медитатор» болған. Ол Үндістандағы уақытының көп бөлігін уединениеде өткізді: «келесі екі онжылдық бойы ол Гималайдың етегінде ұзақ уақыттар бойы уединениеде болды». 1991 жылы Дамфристің Тарпаланд аймалында үш жылдық уединениеден кейін ол NKT IKBU ұйымын құрды. 1991 жылы тамыз айында NKT IKBU-ның Бас рухани жетекшісі лауазымынан зейнеткерлікке шықты, бірақ кітаптар мен оқу материалдарын жазуын жалғастырды. Англиядағы FPMT-нің Манжушри институтында тұрақты оқытушы болуға Далай-лама кеңес берді. Келсанг Гьяцоның рухани басшылығымен Манжушри институты «өркендеп дамитын оқу және уединение орталығына» айналды. Келсанг Гьяцо 1977 жылдан 1987 жылға дейін Манжушриде жалпы бағдарламаны оқытты. Сол кезде Геше оқу бағдарламасын Жампа Текчок, содан кейін Кончог Цэванг (1982–1990 жж.) оқытты. (1990 жылы Манжушри институтындағы Геше зерттеу бағдарламасы, оны құрған басқа FPMT орталықтарының көпшілігінде болғандай, тоқтатылды.) 1983 жылдың 13 қазанында Келсанг Гьяцо Ұлыбритания азаматы болып қабылданды.
After escaping to India via Nepal during the Tibetan exodus in 1959, Kelsang Gyatso stayed at the monastic study centre established at Buxa Fort in West Bengal, India. All he brought with him were two Buddhist scriptures — Shantideva's Guide to the Bodhisattva's Way of Life and a text by Je Tsongkhapa. In 1971, the Indian Government donated large tracts of land in South India to the community in exile, where separate monasteries were established. At this time, Kelsang Gyatso left the monastery at Buxa for Mussoorie (a hill station in the Indian state of Uttarakhand) where he taught and engaged in intensive meditation retreat for sixteen years. At that time Kelsang Gyatso was, as David Kay puts it, "by all accounts, a very well respected scholar and meditator" within the Tibetan exile community. He spent much of his time in India in retreat: "over the next two decades he spent long periods in retreat in the Himalayan foothills." In 1991, following a three year retreat in Tharpaland, Dumfries, he founded the NKT IKBU He retired as General Spiritual Director of the NKT IKBU in August 2009 but continued to write books and practice materials. to be Resident Teacher at the FPMT's Manjushri Institute in England was advised by the Dalai Lama. Under Kelsang Gyatso's spiritual direction, Manjushri Institute "became a thriving training and retreat center." Kelsang Gyatso taught the General Program at Manjushri from 1977 to 1987. At that time, the Geshe studies programme was taught by Jampa Tekchok and then Konchog Tsewang (1982–1990). (In 1990 the Geshe Studies Programme at Manjushri Institute was cancelled, as it had been in most of the other FPMT Centres where it had been established.) On October 13, 1983, Kelsang Gyatso became a naturalized British citizen.
Буддистік орталықтар құру
1979 жылы Келсанг Гьяцзо өзінің ұстазы Трижанг Ринпочедің рухани басшылығымен буддалық оқу орталығын (Йоркширдегі Мадхьямака орталығы) ашты. Геше Келсанг Гьяцогоға дхарманың (Буддизм ілімдерінің) батыс студенттеріне түсінікті және қолжетімді болуы үшін ұсынылуын жаңартуға рұқсат берілді. 1987 жылы Келсанг Гьяцзо Шотландияның Дамфристегі Тарпаланд халықаралық ретрит орталығында 3 жылдық ретритке кірді. Ретрит кезінде ол бес кітап жазды және НКТ ИКБУ-ның негізін қалады. Осы уақыттан бері NKT IKBU әлем бойынша 1300 орталықтан тұрады, олардың көпшілігі оқу және медитация орталықтары, кейбіреулері ретрит орталықтары, алты дәстүрлі үлгідегі Әлемдік Бейбітшілік үшін ғибадатханалар. Келсанг Гьяцоның ілімі Ламрим, Лоджонг және Махамудраға негізделген ілімдерге баса назар аударады. Уотерхаус былай деп мәлімдеді: "Ол күшті тибет акцентімен ағылшын тілінде сабақ береді. Ол көріне жағымды, кішкентай бойлы, көздері сәл төмен қарап, серуендегенде немесе адал шәкірттерін оқытқанда оларды шолып тұрады". НКТ ИКБУ-ның негізгі үш оқу бағдарламасы бар: Жалпы бағдарлама, Негізгі бағдарлама және Мұғалімдерді даярлау бағдарламасы. NKT IKBU өздерінің мәлімдемесінде, "Буддизмнің батыстық стильдегі түрін ұсынбай, дәстүрлі Гелугпа буддизмін батыстықтарға қолжетімді етуді мақсат етеді" дейді. Осы мақсатқа жету үшін Келсанг Гьяцзо ағылшын тілін өзі үйренді.
In 1979, Kelsang Gyatso opened a Buddhist teaching centre (Madhyamaka Centre in Yorkshire) under the spiritual direction of his teacher H. E. Trijang Rinpoche. Geshe Kelsang Gyatso was give permission to update the presentation of the dharma (teachings of Buddhism) to be clear and accessible to western students. In 1987, Kelsang Gyatso entered a 3 year retreat at Tharpaland International Retreat Centre in Dumfries, Scotland. During his retreat, he wrote five books and established the foundations of the NKT IKBU. Since that time, the NKT IKBU has grown to comprise 1,300 centres worldwide, most principally study and meditation centers, some principally retreat centers, and six traditional style Temples for World Peace. Kelsang Gyatso's teachings have a practical emphasis on teachings based on Lamrim, Lojong and Mahamudra. Waterhouse commented that, "He teaches in English with a strong Tibetan accent. He is an endearing character to look at; petite with slightly downcast eyes which look about him as he walks or teaches his devoted students." At the heart of the NKT IKBU are its three study programs: the General Program, the Foundation Program, and the Teacher Training Program. According to the NKT IKBU, it "seeks not to offer a westernized form of Buddhism, but rather to make traditional Gelugpa Buddhism accessible to westerners." To achieve this, Kelsang Gyatso taught himself English.
Ұрпаққа баса назар аударылады
Кейдің айтуынша, НКТ ИКБУ тәлімгерлері өз дәстүрлерін ғана ұстанады, "эклектизмнен бас тартады". Келсанг Гьяцоның "буддизмді консервативті және дәстүрлі түрде баяндауы" "рухани көптүрлілікке мағыналы балама іздейтін" батыстықтарға ұнайды. Сондықтан Келсанг Гьяцо "Ұлы Ырыс Қазынасы" еңбегінде рухани дамудың ең тиімді жолы – "бір дәстүрді таза ұстану, бір Ұстазға сену, оның ғана ілімін оқып-үйрену және оның Дхарма Қорғаушысын құрметтеу. Егер дәстүрлерді араластырсақ, көптеген кедергілер туындайды және түсініктерге жету үшін көп уақыт кетеді". Геше Келсанг Дордже Шугден тәжірибасын жақтаушы ретінде белгілі болды, бұл оны Тибет саяси басшылығымен қақтығысқа түсірді. 1996 жылы ол Далай Ламаны ашық түрде қаралағаны үшін айыпталды, нәтижесінде Үндістанның Сера Дже монастырлық университетінен қуылды.
Kay says that NKT IKBU practitioners practice their tradition exclusively, "eschewing eclecticism." Kelsang Gyatso's "conservative and traditional presentation of Buddhism" is appealing to Westerners who "wish for a meaningful alternative to spiritual pluralism." Therefore, Kelsang Gyatso taught in Great Treasury of Merit that the most effective way to progress spiritually is by "following one tradition purely — relying upon one Teacher, practicing only his teachings, and following his Dharma Protector. If we mix traditions many obstacles arise and it takes a long time for us to attain realizations." Geshe Kelsang was known as an exponent of Dorje Shugden practices, which brought him into conflict with the Tibetan political establishment.". In 1996 he was accused of flagrant defamation of the Dalai Lama, which led to his expulsion from Sera Je Monastic University in India.
Батыс елдерінің діни қызметкерлері
Жаңа Кадампа дәстүрі, буддизмге шын ниетпен тереңдей түсуді қалайтындарға, қасиетті санға кіру арқылы заманауи қолдау және қолайлы ортаны ұсынады.
The new Kadampa tradition provides a modern supportive environment for those who sincerely wish to take their devotion to Buddhism deeper by becoming ordained.
Зейнеткерлік
2009 жылдың тамызында ол өз еркімен НКТ ИКБУ-ның "Ішкі ережелерінде" орнатылған демократиялық тәртіп бойынша Бас рухани жетекші қызметінен бас тартты. Келсанг Гьяццо медитациялық оқу-жаттығулармен айналысып, Трижанг Ринпоче берген нұсқауларға сәйкес Дже Цонкхапаның Кадампа буддизмін сақтау және дамыту үшін Дхарма кітаптарын жазуын жалғастырды. Ричард Спансуиктің сөзіне қарағанда, "Келсанг Конисхед Приориында тұрғаннан бері, ағарту жолына түскім келген батыстықтарға арналған толық нұсқаулар жинағын жасауға жұмыс істеп келеді". Осы жұмысты жалғастыра отырып, 2010 жылдың қаңтар айында "Қазіргі заманғы буддизм: Даналық және мейірімділік жолы" атты жаңа кітап жарық көрді, ал оның ауызша берілуін Кэльсанг Гьяцзо 2010 жылдың күзінде өткен НКТ ИКБУ фестивалінде жасады. Келсанг Гьяццо 2013 жылдың қазанынан 2022 жылдың қыркүйегінде қайтыс болғанға дейін қоғамға көрінбеді. НКТ оның "қатаң оқшаулықта болғанын" мәлімдеді.
In August 2009, he voluntarily stepped down as General Spiritual Director of the NKT IKBU, in a democratic system of succession that he established in the NKT IKBU's "Internal Rules". Kelsang Gyatso engaged in meditation retreat and continued to write Dharma books to preserve and promote the Kadampa Buddhism of Je Tsongkhapa, in accordance with the instructions of Trijang Rinpoche. According to Richard Spanswick, "Since taking up residence at Conishead Priory, Kelsang has been working to produce a complete set of instructions for westerners wishing to set out on the path to enlightenment." Continuing this task, a new book entitled Modern Buddhism: The Path of Wisdom and Compassion was released in January 2010, and its oral transmission was given by Kelsang Gyatso at the Fall 2010 NKT IKBU Festival. Kelsang Gyatso did not made any public appearances between October 2013 and his death in September 2022. The NKT stated he was "in strict retreat".