Жапон әскери қолбасшысы Мицуру Ушижима

Кіріспе

Жапон генералы (1887–1945)

Мицуру Ушизима (牛島満) – Екінші Қытай-Жапон соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет еткен жапон генералы. Ол соғыстың соңғы сатыларында Окинава шайқасында күш көрсеткен 32-ші армияның бас қолбасшысы болды. Ушизиманың әскері жеңіліске ұшырады, ал шайқас аяқталған соң ол өз-өзіне қол жұмсады.

Ерте мансап

Ушидзима Кагосима қаласында дүниеге келді, оның әкесі Сацума әкімдігіне қызмет еткен самурай, кейіннен Жапон императорлық армиясының алғашқы офицері болды. Ол төртінші ұл еді, ал оның ағаларының бірі Ибараки префектурасының губернаторы болды. Отбасы Токиоға көшіп келді, бірақ Ушидзима туылғаннан кейін көп ұзамай әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы отбасын Кагосимаға көшірді. Ол мектепті үздік бітіріп, әкесінің ізімен әскери мансапқа түсуді шешті. Ушидзима 1908 жылы Жапон императорлық армия академиясының 20-шы сыныбын үздік бітірді және жапондық семсерлесудің Джиген-рю мектебінің шеберлігімен ерекше көзге түсті. 1916 жылы Армия штабының колледжінің 28-ші сыныбын бітірді, оның сыныптастары арасында Томоюки Ямашита мен Шизуичи Танака болды. 1918 жылдың тамызында Ушидзима Ресей азамат соғысы кезінде большевиктерге қарсы Сібір интервенциясы кезінде Владивостокта орналасқан Жапон экспедициялық күштерінің штабына тағайындалды. Оның міндеті әскерлерді жіберуді үйлестіру және жабдықтауды тасымалдауды ұйымдастыру болды. Сол жылы капитандыққа көтерілді. Жапонияға оралғаннан кейін ол Алтын құшқар орденінің 5-сыныбымен марапатталды. 1919 жылдың сәуірінде Ушидзима 4-ші гвардиялық полк командирі болып қызмет етті және 1920 жылдың тамызында Армиялық жаяу әскер мектебінің оқытушысы болды. 1924 жылы майор болып тағайындалғаннан кейін, ол IJA 43-ші жаяу әскер батальонының қолбасшылығын қабылдады. 1925 жылдың сәуірінде ол өзінің альма-матері - Дайичи Кагосима орта мектебінде әскери министр Кадзунари Угаки жүргізген эксперименттің бір бөлігі ретінде тағайындалды, онда университеттердегі, орта мектептердегі және мұғалімдер дайындау оқу орындарындағы студенттерге негізгі әскери білім беру көзделген. Ушидзима бұл лауазымда үш жыл қызмет етті. 1928 жылы Ушидзима подполковник және IJA 23-ші жаяу әскер полкінің командирі болды. 1930 жылы Шимоносеки бекінісінің штаб бастығы, ал 1932 жылы элиталық армияның Тояма мектебінің коменданты болды және полковник атағын алды. Осы кезде жас офицерлер Кита Иккидің ультра оңшыл жазбаларына көбірек бейімделді, көбінесе саясат туралы әңгімеледі, бірақ Ушидзима оқытушылар мен студенттерге әскери қызметке назар аударуды және Кита Иккині жария түрде айыптауды қатаң тапсырды. 1933 жылдан 1936 жылға дейін Ушидзима Армия министрлігінде әкімшілік қызметтерде қызмет етті. Осы кезеңде армиядағы саяси фракциялардың шиеленісі ең жоғары деңгейге жетті және Ушидзима кез келген фракциямен байланыстан аулақ болуға тырысты. 1936 жылғы 26 ақпандағы оқиға кезінде ол Қытайда іссапарда болды және көтеріліс басылғаннан кейін ғана оралды. Алайда, ол көтерілістегі рөлі үшін жаза ретінде Маньчжурияның солтүстігіне жіберілген, ұятқа қалған IJA 1-ші жаяу әскер полкіне қолбасшылық етуге таңдалды.

Ushijima was born in Kagoshima city, where his father had been a samurai in the service of Satsuma Domain and later a career officer in the early Imperial Japanese Army. He was the fourth son, and one of his elder brothers served as governor of Ibaraki Prefecture. The family relocated to Tokyo, but when his father died shortly after Ushijima was born, his mother moved the family back to Kagoshima. He graduated from school with honors and decided to follow in his father's footsteps for a military career. Ushijima graduated from the 20th class of the Imperial Japanese Army Academy in 1908 with honors, and was noted for his mastery of the Jigen ryū school of Japanese swordsmanship. He graduated from the 28th class of the Army Staff College in 1916, where his classmates included Tomoyuki Yamashita and Shizuichi Tanaka. In August 1918, Ushijima was assigned to the staff of the Japanese Expeditionary Force based at Vladivostok during the Siberian Intervention against Bolshevik forces during the Russian Civil War, where his duty was to coordinate the dispatch of troops and to arrange transportation of supplies. He was promoted to captain later that year. On his return to Japan, he was awarded the Order of the Golden Kite, 5th class. In April 1919, Ushijima served as commander of the 4th Guards Regiment and became an instructor at the Army Infantry School in August 1920. When he was promoted to major in 1924, he took command of the IJA 43rd Infantry Battalion. In April 1925, he was assigned to his alma mater, Daiichi Kagoshima Junior High School as part of an experiment conducted by the Minister of the Army, Kazunari Ugaki to provide basic military education to students at universities, junior high schools, and normal schools nationwide. Ushijima stayed in this position for three years. In 1928, Ushijima was promoted to lieutenant colonel and commander of the IJA 23rd Infantry Regiment. In 1930, he became chief of staff of Shimonoseki Fortress, and in 1932 became commandant of the elite Army's Toyama School, and was promoted to colonel. Around this time, young officers were increasingly influenced by the ultra right wing writings of Kita Ikki, often talked about politics, but Ushijima strongly instructed instructors and students to concentrate on military service and publicly denounced Kita Ikka. From 1933 to 1936, Ushijima served in administrative postings within the Army Ministry. During this time, political factionalism within the army was at its worst and Ushijima strove to avoid association with any faction. At the time of the February 26 incident in 1936, he was away in China on a business trip, and returned only after the rebellion was suppressed. However, he was selected to command the disgraced IJA 1st Infantry Regiment, which was sent to northern Manchukuo as punishment for its role in the uprising.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші Қытай-Жапон соғысының басталуымен Ушидзима генерал-майор болып тағайындалды және Мияконодзодағы 23-ші жаяу әскер полкі мен Кагосимадағы 45-ші жаяу әскер полкінен тұратын IJA 36-шы жаяу әскер бригадасының командирі болды. 36-шы бригада 1937 жылдың тамызының басында Кагосимадан шығып, Солтүстік Қытайдағы Шанхай асуында орналасты. IJA 6-шы дивизиясының генералы Хисао Танидің бұйрығымен ол Бадалинг маңындағы жапондық позицияларға қауіп төндірген Чианг Кайшектің элиталық қытайлық 14-ші армиясының үш дивизиясын жоюға және талқандауға тапсырылды. Саны жағынан кем болғанына қарамастан, Ушидзима 30 тамыздан 13 қыркүйекке дейін бірнеше шайқастарда күш көрсетіп, қытайлық шепті бұзып, 14 қазанда Шицзячжуанның шетіне жетті, бірақ ауыр шығындарға ұшырады. Ушидзима жеке қауіпке қарамастан, алдыңғы қатардан басшылық жасағанымен белгілі болды. IJA 36-шы бригадасы Шанхайдағы тұйықталуды бұзуға көмектесіп, қаладан Нанкинге қашып бара жатқан көптеген қытай сарбаздарын және олардың қаруларын тұтқынға алды. Желтоқсанда бригада Ухуді басып алып, онда қыстады. 1938 жылдың шілдесінен бастап бригада Ухань шайқасына қатысты. 1939 жылдың наурыз айында ол Жапонияға қайтып оралды және тамызда генерал-лейтенант болып жоғарылатылды. Желтоқсанда оған IJA 11-ші дивизияның басшылығы тапсырылды және ол совет шекарасындағы Маньчжуконың Хулин қаласында гарнизондық міндеттерге тағайындалды. 1941 жылдың қазанында ол Жапонияға офицерлер академиясының коменданты ретінде оралды. 1941 жылдың желтоқсанында Перл-Харборға жасалған шабуыл Ушидзиманы дағдарысқа түсірді және ол АҚШ-пен соғысқа қарсы болды, себебі ол бұл соғыстың Қытайдағы соғысты ұзартуына және Жапонияны оның нағыз жауы деп санайтын КСРО-ға қарсы әлсіретеді деп ойлады. 1942 жылдың сәуірінде ол студенттері мен бағыныстыларына ресми үкімет саясатына қайшы келетін идеялармен әсер етеді деп қорқып, лауазымынан алынды. Алайда, Ушидзима Кенжи Дойхара мен Отозо Ямаданың ұсынысымен Жапон Императорлық Армия Академиясының коменданты болып қайта тағайындалды, олар Тынық мұхитындағы соғысқа қатысты оның күмәнін бөлісті. Ушидзима Армия академиясының студенттері Сингапурдың құлауынан кейін мақтаншылыққа беріліп, «жеңіс сезімінен мас» болды деп санады және студенттерін АҚШ-тың мол табиғи ресурстарын және өндірістік қуатын бағаламауға ескертті. Ушидзиманың ескертулері болашақты болжады, және ол білім беруші болып қалуды қалағанына қарамастан, Риукью аралдарын американдық шабуылдан қорғау үшін жаңадан құрылған 120 000 адамнан тұратын 32-ші армияның басшылығын жүргізуге бұйрық берілді. Оның алдында тұрған Масао Ватанабе Окинавадағы азаматтық халықты Жапонияның материгіне немесе Тайваньға көшіру жоспарын бастаған еді. Ушидзиманың көптеген күшейткіштермен келгені эвакуацияны қиындатты, өйткені көптеген азаматтар қауіпсіздіктің жалған сезімін алды, ал Цусима Мару оқиғасы, онда 1600-дан астам азамат, олардың көп бөлігі балалар, американдық суасты қайығымен батып кеткен эвакуациялық кемеде қаза тапты, үрей тудырды. Осының бәріне қарамастан, Ушидзима американдық шабуылдан бұрын Окинавадан 80 000 адамды және Яэяма аралдарынан 30 000-ға жуық адамды эвакуациялауға қол жеткізді. Алайда, ол азық-түлік жетіспеушілігі, безгек және көптеген дене бітімі бар азаматтарды окоптар, бункерлер және басқа да қорғаныс жұмыстарына көмектесу үшін жұмылдыру қажеттілігі, соның ішінде Нахадағы Шури қамалының астындағы туннельдер желісіндегі бас штабын қоса алғанда, аралдың солтүстік жартысына қалған азаматтық халықты эвакуациялауда сәттілікке жете алмады. Ушидзима 20 маусымда толық генерал болып жоғарылатылды. Ушидзима штаб бастығы полковник Хиромичи Яхара жоспарлағандай, аралды қорғау үшін терең қорғаныс жүргізді; алайда, ол өзінің екінші қолбасшысы генерал Исаму Чоның бағынбауымен үнемі әлсіретіліп отырды. Чоның шабуылға шығуын ұсынуынан кейін жапондық әскерлер америкалықтардың оттық күшімен жойылды, ол өз әскерлерін аралдың оңтүстігіне сәтті қайтарып алды. Бұл қорғаныс желісі Шури желісінің мұқият дайындалған жер асты қорғанысынан айырылып, оқшауланған қорғаныс позицияларының бөлшектірілген тобына айналды. Ушидзима мен Чо 89-шы төбеге, оңтүстік жағалауға шегінді. 32-ші армияның қалдықтарын басқару және басқару тез нашарлады, өйткені соңғы қорғаныс позицияларымен байланыс үзілді. Жапондық тұтқындардың рекордты саны бағындырылды; олардың көп бөлігі Окинавалық еріктілер немесе жұмылдырылғандар еді. Ушидзима 11 маусымда американдық генерал Саймон Боливар Бакнер кішіден жапондық позицияларына тасталған парақшалар арқылы бағыну туралы өтінішті қабылдамады.

With the start of the Second Sino Japanese War, Ushijima was promoted to major general and appointed commander of the IJA 36th Infantry Brigade, which consisted of the Miyakonojō based IJA 23rd Infantry Regiment and the Kagoshima based IJA 45th Infantry Regiment. The 36th Brigade departed Kagoshima in early August 1937 and took up positions at the Shanhai Pass in northern China. He was ordered by General Hisao Tani of the IJA 6th Division to advance and destroy the three divisions of Chiang Kai shek's elite Chinese 14th Army, which were threatening Japanese positions near Badaling. Although greatly outnumbered, Ushijima fought a series of battles from August 30 through September 13, breaking through the Chinese lines, and reaching the outskirts of Shijiazhuang by October 14, albeit with heavy casualties. Ushijima was noted for leading from the front lines, regardless of the personal risk. The IJA 36th Brigade then assisted in breaking the deadlock in Shanghai and captured a large number of Chinese soldiers and their weapons fleeing the city for Nanjing. In December, the brigade captured Wuhu, where it overwintered. From July 1938, the brigade participated in the Battle of Wuhan. In March 1939, he was ordered back to Japan and was promoted to lieutenant general in August. In December, he was given command of the IJA 11th Division and assigned to garrison duty in Hulin, Manchukuo, on the Soviet border. he returned to Japan in October 1941 as Commandant of the Non Commissioned Officers Academy. The attack on Pearl Harbor in December 1941 caught Ushijima by surprise and he was vocal in his opposition to war with the United States, which he felt would only prolong the war in China and would weaken Japan against what he perceived to be Japan's true enemy, the Soviet Union. He was removed from his position in April 1942 for fear that he would influence his students and subordinates with ideas contrary to official government policy. However, Ushijima was reinstated instead as commandant of the Imperial Japanese Army Academy, largely at the recommendation of Kenji Doihara and Otozō Yamada, who shared his misgivings about the Pacific War. Ushijima felt that students at the Army Academy had become arrogant and "drunk with a sense of victory" after the fall of Singapore, and warned his students that the abundant natural resources and industrial capacity of the United States should not be underestimated. Ushijima's warnings were prophetic, and despite his stated desire to remain an educator, he was ordered to take command of the newly formed 120,000 man 32nd Army, charged with the defense of the Ryukyu Islands against American invasion. His predecessor, Masao Watanabe, had begun to implement a plan to evacuate the civilian population of Okinawa to mainland Japan or Taiwan. Ushijima's arrival with a large number of reinforcements made the evacuation more difficult as many civilians gained a false sense of security, while the Tsushima Maru incident, in which over 1600 civilians, many of them children, perished on an evacuation vessel sunk by an American submarine, caused a panic. Nevertheless, Ushijima managed to evacuate 80,000 people from Okinawa and about 30,000 people from the Yaeyama Islands prior to the American invasion. However, he was less successful in his efforts to evacuate the remainder of the civilian population to the largely uninhabited northern half of the island due to lack of food supplies, malaria, and the need to conscript many able bodied civilians to assist in the construction of trenches, bunkers and other defensive works, including his command headquarters in a network of tunnels under Shuri Castle in Naha. Ushijima was promoted to full general on June 20. Ushijima led a skillful defense of the island based on a defense in depth as planned by his chief of staff, Colonel Hiromichi Yahara; however, he was constantly undermined by insubordination by his second in command, General Isamu Cho, who was pursuing a more aggressive policy encouraged by the Army General Staff in Tokyo for mass attacks against the invading American forces. After an offensive action urged by Cho led to a near massacre of the attacking Japanese troops by superior American firepower, and the turning of the Shuri Line by the American forces, he led a successful withdrawal of his troops to the extreme south of the island. This defensive line lacked the carefully prepared underground defenses of the Shuri Line, and became a fragmented grouping of isolated defensive positions. Ushijima and Cho retreated to Hill 89 at the south coast. The command and control of the remnants of the 32nd Army soon quickly deteriorated as communication with the last defensive positions was cut. Record numbers of Japanese prisoners surrendered; many were Okinawan volunteers or conscripts. Ushijima refused a plea via leaflets dropped on Japanese positions on the 11 June from the American General Simon Bolivar Buckner Jr. to surrender.