Сотал отырысын модельдеу

Кіріспе

Сот отырыстарын модельдеу

Модельдік сот – бұл сот процесін имитациялау немесе оның үлгісін жасау. Ол сот жаттығуларына ұқсас, бірақ сот жаттығулары жоғары сот отырыстарын модельдейді, ал модельдік сот – төменгі сот процестерін. Нақты сотқа дайындалып жатқан адвокаттар өз теорияларын сынап көру немесе бір-бірімен тәжірибе жасау үшін еріктілерді рольдік ойыншы ретінде пайдалана алады. Модельдік сот – студенттердің құқықтық жүйе туралы бәсекелестік арқылы білім алуға арналған, репетицияланған сот процестеріне қатысатын сыныптан тыс оқу бағдарламасының атауы. Мектеп аралық модельдік соттар барлық деңгейде – бастауыш мектептен, орта мектептен, жоғары мектептен, колледжден және заң мектебінен өтеді. Модельдік сот көбінесе сот процесін жүргізу курсымен бірге оқытылады немесе сабақтан кейінгі қосымша білім беру іс-шарасы ретінде өткізіледі. Кейбір дарынды балаларға арналған бағдарламалар да осындай форматта жүзеге асырылуы мүмкін.

Сот ісін жүргізумен байланысты сынақ сот процестері

Сот жүргізушілер нақты істерді дайындау және келіссөздер жүргізу үшін имитациялық сот отырыстарын пайдалана алады. Мектептегі имитациялық сот отырыстарынан өзгеше, мұндай имитациялық сот отырыстары ізделіп отырған ақпаратқа байланысты түрлі форматтарда өтуі мүмкін. Мысалы, нақты бір істе күрделі фактілік мәселелер туындаған жағдайда, адвокаттар өздерінің дәлелдерін ұсынудың әртүрлі тәсілдерін, кейде қазылар алдында сынап көру үшін шағын сот отырысын өткізе алады.

Азия-Тынық мұхиты

Гуамда Азия-Тынық мұхиты аймақтық сот имитациялық процесінің жыл сайынғы жарысы өтеді. 2011 және 2012 жылдары Гуам, Оңтүстік Корея және Сайпаннан 14 команда төртінші жыл сайынғы жарысқа қатысты. Жарыс Гуамның Жоғарғы сотында өткізілді. Командалардың көп бөлігі орта мектептердің кіші және жоғары сынып оқушыларынан құралған. Төртінші Азия-Тынық мұхиты аймақтық сот имитациялық процесінің жеңімпазы – Сайпан қаласындағы Марианас баптистік академиясы.

Австралия

Австралияда сот имитациясы жарыстары аймақтық деңгейде өткізіледі. Олардың ішінде:
Оңтүстік Австралия Заңгерлер қоғамының сот имитациясы жарысы – Оңтүстік Австралияның 32 мектебінен 10, 11 және 12-сынып оқушыларының қатысуымен өткізілетін сот отырыстарын имитациялаудан тұрады. Батыс Австралия Заңгерлер қоғамы жыл сайын Батыс Австралияда 10, 11 және 12-сыныптарда оқитын оқушылар үшін мектептер аралық сот имитациясы жарысын өткізеді. 2011 жылы 38 мектептен 68 команданы құраған 773 оқушы қатысты. Канберра университеті Астана аймағының сот имитациясы жарысын ұйымдастырады. Австралия астанасы аймағындағы мектептерде 10, 11 және 12-сынып оқушыларынан командалар құрылды. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы сот имитациясы жарысы 1981 жылдан бері 10 және 11-сынып оқушылары үшін, бастапқыда 28 мектептің қатысуымен өткізіліп келеді. Австралия мен Ұлыбритания арасында халықаралық сот имитациясы жарыстары да өткізілді. 2008 жылы осы аймақтағы мектептер Нью-Йорк қаласына барып, Империя сот имитациясы жарысында бақ сынасты. 2009 жылы Австралия командалары мен Корея командасы арасында бейнеконференция арқылы өткен алғашқы Азия-Австралия сот имитациясы жарысы ұйымдастырылды.

Еуропалық континент

Еуропадағы сот имитациясы Ұлыбритания мен АҚШ-тағы сот имитациясымен салыстырғанда нашар үйлестірілген, бірақ жекелеген мысалдар кездеседі. Германияда Регенсбург университетінің құқық факультеті REGINA сот имитациясын ұйымдастырады. Эрланген-Нюрнберг университеті әкімшілік құқығына арналған сот имитациясын өткізеді. Испанияда INADE UDC қорының тәуекелді басқару және сақтандыру кафедрасы сақтандыру құқығы саласындағы сот имитациясы бағдарламасын үйлестіреді.

Бәсекелестік негіздеме

Бәсекелі сот имитациясы жылдық циклдар бойынша жұмыс істейді. Әр жылы, жаздың соңы мен күздің басында барлық қатысушы мектептерге іс бумасы таратылады. Іс бумасы – бұл айыптама, қылмыстық кодекс, шарттар, сот шешімдері, қазылар алқасына берілетін нұсқаулар, сондай-ақ іске қатысты барлық құжаттар мен куәліктерді қамтитын құжаттар жиынтығы. Сот имитациясы кезінде бәсекелестер тек іс бумасында ұсынылған материалдарды ғана пайдалана алады және ешқандай сыртқы дереккөздерге сілтеме жасауға құқығы жоқ. Жарысқа дайындалу үшін командалар іс бумасын мұқият оқып, талдайды. Ұлттық сот имитациясы командаларында кемінде алты және ең көп дегенде он екі ресми мүше болады. Аймақтық сот имитациясы командаларының мөлшері әр түрлі болуы мүмкін; мысалы, Калифорния штатында команда құрамында 25 мүшеге дейін болуына рұқсат етіледі. Әр команда істің екі жағын дайындайды: қылмыстық істе – айыптау және қорғау, азаматтық істе – талапкер және қорғау. Әр тарапқа екі немесе үш адвокат, сондай-ақ екі немесе үш куәгер кіреді, олардың барлығы команда мүшелері болып табылады. Командалар айыптаушы/талапкер және қорғаушы тараптар үшін бес-алты ойыншыдан тұратын екі топқа бөлінуі керек. Жоғары мектептердегі сот имитациясын штаттық адвокаттар қауымдастығы басқарады, яғни істер, ережелер және жарыс құрылымы штаттар бойынша әр түрлі болады, ал жоғары оқу орындарындағы сот имитациясын Америка сот имитациясы қауымдастығы басқарады, яғни барлық мектептер бірдей істі пайдаланады және бірдей ережелерге бағынады.

Процедура

Соттың имитациялық процесі судьяның сот залына кіруімен басталады. Судья содан кейін қазылар алқасына нұсқаулар береді (не тыңдау керектігі туралы). Егер сот алдындағы өтініш болса, қорғау және айыптау тараптары сот алдындағы аргументтерін ұсынады. Содан кейін судья айыптаушы тарапқа немесе талапкерге бастапқы мәлімдеме жасауға рұхсат береді. Айыптаушы/талапкердің бастапқы мәлімдемесінен кейін, судья қорғау тарапына сол уақытта бастапқы мәлімдеме жасауға немесе айыптаушы барлық куәгерлерін ұсынғаннан кейін күтуге мүмкіндік береді. Бастапқы мәлімдемелерден кейін куәгерлерді тексеру басталады. Айыптаушы/талапкер алдымен өз куәгерлерін шақырады. Куәгерлер өз командаларының сот хатшысы/уақытты бақылаушысы арқылы ант етеді. Айыптаушы/талапкердің студент-адвокаты куәгерді тікелей тексеру жүргізеді. Тікелей тексеру аяқталғаннан кейін, қарсы команда куәгерді қайта тексеруге құқылы. Егер бірінші команда қаласа, қайта тексеруден кейін куәгерді қайтадан тексеруге мүмкіндігі бар. Сол сияқты, екінші команда да тікелей тексеруден кейін қайта тексеру жүргізе алады. Алайда, қайта тексерулер қарсы тараптың адвокаты жүргізген бұрынғы тексерулердің шегімен ғана шектеледі. Бұл процесс қалған екі талапкер куәгері үшін қайталанады. Айыптаушы/талапкер куәгерлерімен аяқтасқаннан кейін, қорғау тарапы бұрын жасалмаған жағдайда бастапқы мәлімдеме жасауы мүмкін, содан кейін процесс қорғау куәгерлерімен қайталанады, қорғау адвокаттары тікелей тексеруді, ал талапкер адвокаттары қайта тексеруді жүргізеді.

Ұлттық чемпионат форматы

Ұлттық чемпионат форматында, сондай-ақ ел бойынша өтетін шақыру турнирлерінде де қолданылатын бұл жүйеде, турнир соңғы кезеңге дейін командалардың күшіне қарай жұптастырылады. Бұл турнирдегі ең күшті команданы анықтаса да, 2-ші, 3-ші, 4-ші орындарды алған командалардың нақты көрсеткіштерін көрсете алмайды, себебі олар бірінші орын алған күшті командаға бірнеше дауыспен жеңіліп қалуы мүмкін.

Қуатты қорғау

Турнирлер қуатпен қорғалған жағдайда, бұл бірінші турларда бәсекелестік жоғарыда айтылғандай, қуат деңгейіне сәйкес жүзеге асырылады дегенді білдіреді. Алайда, соңғы тур(лар)да ең күшті нәтиже көрсеткен команда ең нашар нәтиже көрсеткен командамен жұптасады. Бұл ең жақсы командалардың бір-бірін рейтинг үшін жарыстан шығарып тастамауын қамтамасыз етеді. Керісінше, күшті команда жеңіске жетіп, рейтингке ие болу мүмкіндігін сақтайды деп күтіледі, ал нашар командаға ешқандай зиян келтірілмейді, себебі ол бұрыннан-ақ жүлдеге қол жеткізе алмайды. Бұған қоса, бұл әдіс нашар командаларға күшті командалардың тәжірибесінен үйренуге мүмкіндік береді.

Бастауыш мектеп

Бастауыш мектептерде Америка адвокаттар қауымдастығының қалжыңдау сот процесі бойынша нұсқаулығында айтылғандай, ертегілердегі қалжыңдау сот процестеріндегі рөлдік ойындарды пайдалану арқылы жанжалдар, сот отырыстары, азаматтық соттағы қазылар алқасының шешімдері, сот терминологиясы, залал өтеу және сот процесіндегі рөлдер туралы түсінік беру ұсынылады. Сондықтан, осы деңгейдегі көптеген қалжыңдау сот процестері бәсекелестіксіз сыныптық іс-шаралар болып табылады. Бұл деңгейде жалпыұлттық жарыс өткізілмейді. Дегенмен, кейбір штаттарда штат ішіндегі жарыстар ұйымдастырылады. Бұл деңгейдегі жарыстар үшін әртүрлі форматтар бар. Бірінші форматта, мысалы, Нью-Джерси заң жәрмеңкесіндегідей, істерді қалай дамытуға назар аударылады. 3-6 сынып оқушыларынан өз идеялары бойынша іс-шағыр жасау, оны әзірлеу және жазу талап етіледі, соның ішінде фактілердің егжей-тегжейі, мәселе, куәгерлер, мәлімдемелер, нұсқаулар, қосалқы мәселелер, түсініктер және заңдар кіруі керек. Осы жастағы оқушылар тиісті заңның егжей-тегжейін білмеуі мүмкін болғандықтан, оларға өз заңдарын жасауға рұқсат етіледі. Тақырыптарға ешқандай шектеу қойылмайды, оқушылар өздеріне сәйкес тақырыптарды таңдай алады. Оқушылар өздерінің ісін жетілдіру үшін сыныптағы басқа оқушыларды қазылар алқасы ретінде тартуға ынталандырылады, осыған орай олар әзірлеген сценарий негізінде қалжыңдау сот процесіне қатысады. Әр команда сот процесінде екі тараптың рөлін де ойнайды. Жеңімпаздар өздерінің ісін нағыз сотта көрсетеді. Солтүстік Каролинадағы жарыс форматы өзгеше, ол көбінесе презентация дағдыларына бағытталған. Барлық командаларға жарыстан бұрын жазылған бірдей іс беріледі және студенттерден осы іс бойынша рөлдік ойын ойнау сұралады. Солтүстік Каролина бастауыш мектебінің қалжыңдау сот процесі жарысы өткен жылғы Нью-Джерси заң жәрмеңкесінің жеңімпаздары ұсынған істерді студенттердің орындауы үшін пайдаланады. Тағы бір формат – орта мектеп деңгейіне ұқсас стандартты форматты қолдану, бірақ техникалық шектеулер азырақ. Барлық командаларға бір іске қатысты материалдар беріледі және олар жарысқа дайындалады. Екі команда іс бойынша екі тарапты ұсыну үшін тікелей қалжыңдау сот процесіне қатысады. Бұл формат Нью-Гэмпшир адвокаттар қауымдастығының қалжыңдау сот процесі жарысында қолданылады. Алайда, жарыстың бірінші турында әр команда істің екі тарапын да көрсетеді, видео түсірілімдер жіберіледі. Іліккен командалар тікелей жарысқа шақырылады, онда әр команда істің әр тарапын ұсынады.

At the elementary school level, the mock trial guide by American Bar Association suggests to use role playing from scripted mock trials such as fairy tale mock trials as a way to introduce the concept of conflicts, trials, jury verdicts in civil trials, vocabulary of the court, damages, and the roles of individuals portrayed in the trial. Therefore, most of mock trials at this level are non competitive classroom activities. There is no national competition for this level. However, a few states offer intrastate competitions. There are a couple of different formats for competitions at this level. The first format focuses on how the cases are developed such as New Jersey Law Fair competitions. Students grades 3 to 6 are asked to generate, develop and write the case from their own idea to include details of the facts, issue, witnesses, statements, instructions, sub issues, concepts and law. As the students at this age range may not know the details of applicable law, students are allowed to create their own law. There are no specific themes, students can choose any age appropriate topics. The students are encouraged to do a role playing in a mock trial based on the script that they have developed to involve other students in the classroom as juries in order to refine their case. Each team plays the roles of both side in their case during the mock trial. The winners will perform their case in the real court. In North Carolina, the competition has a different format which focuses more on presentation skills. All teams are given the same case which has been written prior to the competition and students are asked to perform role playing on the case. North Carolina Elementary School Mock Trial Competition uses the winning entries from New Jersey Law Fair in the prior year as the cases for students to perform. Another format is to follow the standard format similar to the high school level but with less technical restriction. All teams are given the same material related to a case and prepare for the competition. Two teams compete in a live mock trial to represent two sides of the case. This format is used in the New Hampshire Bar Association's Mock Trial Competition. However, the first round of the competition is done by video submission where each team performs in both sides of the case. The qualified teams will be invited to the live competition with each team on each side of the case.

Жоғары мектеп

Соттың сынамалы бағдарламасы жоғары сынып оқушыларына сот отырысын әртүрлі іс-тәжірибелік рөлдерде сезінуге мүмкіндік беру үшін басталды. Сынамалы соттар нақты сот сияқты құрылып, ұйымдастырылады және соған сәйкес ережелерге бағынады. Бұл оқушыларға сот жүйесінде судьялар, адвокаттар, куәгерлер сияқты әр адамның қандай рөл атқаратынын нақты білуге көмектеседі. Жоғары сыныптардағы жарыстар тіпті жергілікті қалалық әкімшіліктің іс жүзіндегі сот залдарында өткізіледі, бұл сот процесіне қосымша шынайылық сыйлайды, оларды нағыз судьялар басқарады, ал бәсекелес командаларды көбінесе тәжірибелі адвокаттар жаттықтырып, бағалайды. Істер көбінесе жасөспірімдерге қатысты мәселелермен байланысты болады және куәгерлер ретінде бәсекелестерді қамтиды. Әр жыл сайын ұлттық жарысқа дейінгі жарыстарда азаматтық және қылмыстық істер кезекпен алмасады. Істер куәгерлерге, айыпталушыға және айыптаушыға (немесе азаматтық істе талапкерге) жынысқа қатысты бейтарап есімдер беріледі, соңғы сөздерде жыныстық негіздегі аргументтерді болдырмау үшін. Ұлттық мектептердегі сынамалы сот чемпионаты 1984 жылы басталды. Нью-Йорк штаты ұлттық жарысқа қатыспайды, керісінше, штат бойынша 350-ден астам командадан тұратын штат ішіндегі жарысы бар. Ол ұлттық жарысқа ұқсас ережелерді сақтайды. Нью-Йоркте үш деңгейлі жарыс бар: округтік жарыс, аймақтық жарыс және мамыр айында Нью-Йорктің Олбани қаласында өткізілетін финал. 2021 жылға дейін Мэриленд штаты Ұлттық мектептердегі сынамалы сот чемпионатында қатыспады және Нью-Йорк сияқты штат бойынша жарысы болды; ол 2021 жылы алғаш рет ұлттық жарысқа қатысып, чемпион атанды. Нью-Джерси және Солтүстік Каролина 2005 жылғы маусымнан кейін NHSMTC жарысынан шықты, себебі ұйым Нью-Джерси штатының чемпионы болған Берген округінің Тора академиясының православиелік еврей командасын қабылдаудан бас тартты. Екі штат та 2010 жылы осы мәселе шешілгеннен кейін қайта қатысты. Әр штаттың ұлттық істен өзгеше, жыл сайынғы жеке ісі болады. Бұл дегеніміз, ұлттық жарысқа өтетін әр штаттың жеңімпаздары мамыр айында өтетін Ұлттық мектептердегі сынамалы сот чемпионатында қатысу үшін мүлдем басқа істі оқып, дайындауы керек. Ұлттық жарысты National Mock Trial Championship, Inc. басқарады.

The mock trial program was started to allow high school students to experience a courtroom setting in a variety of hands on roles. The mock trials are set up and structured just like a real court and are bound by the same rules. This can help the students to know exactly what role each of the different people in a court (judges, lawyers, witnesses, etc.) do in the judicial system. High school competitions are even held in functional courtrooms in the local City Hall to lend additional authenticity to the trial, are presided over by real judges, and the competing teams are typically coached and scored by practicing attorneys. Cases typically have to do with problems faced by teens, and includes competitors as witnesses. Each year the case for pre Nationals competitions alternates between a Civil case and a Criminal case. The cases are set up in such a way that the witnesses, defendant, and prosecution (or plaintiff, for a Civil case) are all given gender neutral names to prevent gender based arguments from being brought up in the final arguments. The National High School Mock Trial Championship began in 1984. New York State does not participate in the national competition; rather, it has its own intrastate competition consisting of over 350 teams throughout the state. It follows similar rules to that of the national competition. New York has three levels of play, county competition, regional competition, and the finals, which is held in Albany, New York in May. Before 2021, the state of Maryland did not compete in the National High School Mock Trial Championship, and had their own statewide mock trial competition similar to that of New York; it did compete in the national competition for the first time in 2021, and was crowned champion. New Jersey and North Carolina both pulled out of the NHSMTC competition following the 2005 season due to a refusal by the organization to accommodate an Orthodox Jewish team, Torah Academy of Bergen County, that had won New Jersey's state championship. Both states rejoined in 2010 after their concerns regarding accommodation had been addressed. Each state has its own case every year that is different from the national case. This means that the winners of each state competition, who move on to nationals, must study and prepare a completely different case in time for the National High School Mock Trial Championship in May. The national competition is governed by National Mock Trial Championship, Inc.

Колледж

Колледждер арасындағы сот имитациясын Америкалық Сот имитациясы қауымдастығы немесе AMTA басқарады. Бұл ұйым 1985 жылы Ричард Калкинс, Дрейк университетінің құқық мектебінің деканы құрды. AMTA аймақтық және ұлттық деңгейдегі жарыстарды демеушілік етеді, іс материалдарын және ережелерді жазып, таратады, сондай-ақ сот имитациясының қатысушылары мен түлектерінің тізімін жүргізеді. Іс материалы әдетте оқу жылының басталмас бұрын, тамыз айында жазылып, таратылады, ал іске қатысты өзгерістер маусым бойы, әдетте қыркүйек, желтоқсан айларында және аймақтық жарыстардан кейін ақпан айында, чемпионаттың бастапқы кезеңінен бұрын енгізіледі. 2015 жылдан бері AMTA Ұлттық чемпионаттың бастапқы кезеңі аяқталғаннан кейін қолданылатын жаңа істі жариялап келеді. AMTA турнирлерінде 400-ден астам университет пен колледжден шамамен 700 команда қатысады. Жалпы, AMTA әр оқу жылында 7300-ден астам студенттің ел бойынша колледждер аралық сот имитациясына қатысуына мүмкіндік береді. Колледждер аралық сот имитациясының командасы әр тараптан (дауыскер/айыптаушы және қорғаушы) үш адвокат пен үш куәгерден тұрады. Адвокаттар ашылу мәлімдемесін жасауға, куәгерлерді тікелей және қарсы сұраққа алуға, сондай-ақ қорытынды сөз сөйлеуге жауапты. Куәгерлер 8-10 куәгердің арасынан спорттық таңдау форматында таңдалады. Типик таңдау реті DPDPDP, PPPDDD немесе DDPPPD болуы мүмкін, бірақ бұл жағдайға қарай айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Куәгерлер тек дауыскерге/айыптаушыға, тек қорғаушыға немесе істің екі тарапына да қолжетімді болуы мүмкін. Куәгерлер сарапшылар мен қарапайым куәгерлерден тұрады. Төрешілер әдетте адвокаттар, жаттықтырушылар, құқық мектебінің студенттері және кейде сот судьялары болады. Барлық колледждер аралық сот имитациясының істері АҚШ-тың Мидлендс штатында өтеді. Мидлендс географиялық жағынан орналасқан жері жоқ және АҚШ Конституциясының қорғауында. 22 жыл бойы Ұлттық чемпионат турнирі колледждер аралық сот имитациясының басталу орны болған Дес-Мойн, Айова қаласында өткізілді. 2008 жылғы Ұлттық чемпионат турнирі Миннеаполисте, Миннесота штатында өтті. 2009-2011 жылдар аралығында Чемпионат жұп санды емес жылдары Дес-Мойнге қайта оралды, ал жұп санды жылдары басқа жерде өтті. 2010 жылғы чемпионат Теннесси штатының Мемфис қаласындағы Родс колледжімен бірлесіп, қалалық соттарда өткізілді, ал 2012 жылғы чемпионат Миннеаполисте өтті. 2013 жылдан бастап болашақ Чемпионаттар тек бәсекелестік тендерлік процесі арқылы тағайындалады, бірақ егер Дес-Мойн өтініш берсе, AMTA-ның 1985 жылғы құрылуының мерейтойлары сияқты «маңызды» жылдары басымдық беріледі. 2013 жылғы чемпионат Вашингтон қаласында өтті, Вирджиния университеті ұйымдастырушылық міндеттерін атқарды. 2014 жылғы чемпионат Флорида штатының Орландо қаласындағы Оранж округінің сотында өтті, Орталық Флорида университеті ұйымдастырушы болып табылды. 2015 жылғы чемпионат Цинциннати университетімен бірлесіп, Цинциннатидегі Гамильтон округінің сотында өткізілді. 2016 жылғы чемпионат Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл қаласындағы Фурман университетінде өтті. 2017 жылы Чемпионат турнирін Калифорния университетінің Лос-Анджелес бөлімшесі Лос-Анджелес округінің Жоғарғы сотында (Стенли Моск соты) өткізді. 2018 жылы Чемпионатты Миннеаполистегі Хамлайн университеті ұйымдастырды.

Inter collegiate mock trial is governed by the American Mock Trial Association or AMTA. This organization was founded in 1985 by Richard Calkins, the dean of the Drake University Law School. AMTA sponsors regional and national level competitions, writes and distributes case packets and rules, and keeps a registry of mock trial competitors and alumni. The case packet is generally written and distributed prior to the scholastic year in August, and case changes are made throughout the season, usually in September, December, and finally in February after Regional competitions and prior to the Opening Round of Championships. Since 2015, AMTA has released a new case to be used for the National Championship following the completion of the Opening Round of Championships. Approximately 700 teams from over 400 universities and colleges will compete in AMTA tournaments. In total, AMTA provides a forum for over 7,300 undergraduate students each academic year to engage in intercollegiate mock trial competitions across the country. On the inter collegiate circuit, a mock trial team consists of three attorneys and three witnesses on each side of the case (plaintiff/prosecution and defense). The attorneys are responsible for delivering an opening statement, conducting direct and cross examinations of witnesses and delivering closing arguments. Witnesses are selected in a sports draft format from a pool of approximately eight to 10 available witnesses prior to the round. Typical draft orders are DPDPDP, PPPDDD, or DDPPPD but this may vary substantially between cases. Witnesses may be available only to the plaintiff/prosecution, only to the defense, or to both sides of the case. Witnesses consist of both experts as well as lay witnesses. Judges are usually attorneys, coaches, law school students, and in some occasions, practicing judges. All collegiate mock trial cases take place in the fictional state of Midlands, USA. Midlands is not geographically situated and falls under the protection of the United States Constitution. For 22 years, the National Championship Tournament was held in Des Moines, Iowa, the city in which collegiate mock trial began. The 2008 National Championship Tournament was held in Minneapolis, Minnesota. Between 2009–2011, the Championship returned to Des Moines in odd numbered years, while even numbered years featured a different venue. The 2010 Championship was hosted by Rhodes College at courthouses in downtown Memphis, Tennessee, while the 2012 Championship was held in Minneapolis. Beginning in 2013, future Championships will be awarded solely on a competitive bidding process, although Des Moines, if it bids, will be given preference during "landmark" years, such as anniversaries of AMTA's founding in 1985. The 2013 Championship was held in Washington, D. C., with the University of Virginia handling hosting duties. The 2014 Championship was held in Orlando, Florida at the Orange County Courthouse, with the University of Central Florida serving as the host institution. The 2015 Championship was hosted by the University of Cincinnati, with trials held at the Hamilton County Courthouse in Cincinnati. The 2016 Championship was hosted by Furman University in Greenville, South Carolina. In 2017, the Championship tournament was hosted by the University of California, Los Angeles in the Los Angeles County Superior Court (Stanley Mosk Courthouse) in downtown LA. In 2018, the Championship was hosted by Hamline University in Minneapolis, Minnesota.

Өнер, ойын-сауық және БАҚ саласында

Мок Триал – Лиззи Маги жасаған 1910 жылғы карта ойыны. Америкалық «Құқықшы» телесериалының бір бөлімінде, бұрынғы әйгілі адвокат, қазіргі заң профессоры Г. Стэнли Лэйзер, егер іс қайтадан сотқа жіберілсе, Ричард Кимблдің қылмыстық айыпталуын күштен шығара алатынын мәлімдейді. Кимблдің наразылығына орай, Лэйзер өзінің теориясын дәлелдеу үшін студенттерімен тікелей эфирде теледидар көрермендерінің алдында сот имитациясын өткізуді шешеді, онда студенттер прокурор, қорғаушы және қазылар рөлін ойнайды. Америкалық «Suits» телешоуының бір эпизодында Нью-Йорктің жетекші заң фирмаларының бірінің қызметкері Майк Росс өзінің әріптесінің бірімен сот имитациясына қатысады. «Shark» американдық телесериалында басты кейіпкердің үйінде маңызды істер алдында сот имитацияларын жүргізу үшін арнайы сот залына ұқсас бөлме жасалған. Ол бірнеше эпизодта қолданылды. «Жақсы әйел» американдық телешоуының 1-ші маусымындағы «Мок» эпизодында Локхарт Гарднер фирмасының серіктесі Уилл Гарднер заң мектебінің сот имитациясына төрағалық етеді. Сонымен қатар, 4-ші маусымдағы «Қызыл команда, көк команда» эпизодында Локхарт & Гарднер фирмасының қызметкерлері Алисия мен Кэри өздерінің әріптестері Уилл мен Дайанмен сот имитациясында күш сынасады. 6-шы маусымның «Жоғалғандар монтажы» эпизодында Диананың прокурор ретінде қатысқан сот имитациясы да көрсетілді. «Arrested Development» эпизодында судья Рейнхольд «Ж. Рейнхольдпен сот имитациясы» деп аталатын сот залындағы телешоуын жүргізеді, онда ол жалған судья болып табылады, ал Блут отбасы оны SEC-ке қарсы заңдық қорғанысын сынау үшін пайдаланады. «Phoenix Wright: Ace Attorney: Dual Destinies» (Жапонияда «Gyakuten Saiban 5») ойынында «Академиядағы айналыс» деп аталатын іс бар, онда сот имитациясы нақты сотқа айналады. Сот имитациясы үшін қай сценарий таңдалатынын шешкен мұғалім сот имитациясынан кейін өлген күйде табылған. Джунипер Вудс мұғалімін өлтірді деген айып тағылды, бірақ оның досы Афина Сайкс сотта ескі досын қорғауға шешім қабылдады.