Шы және ши – қытай поэзиясының барлық түрлерін білдіретін символ. «Шы» классикалық поэзия, «Ци» мен «Фу» стильдерінен ерекшеленеді. Қытай әдебиеті туралы көбірек біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ши және ши – / таңбасының латын әрпіне көшірілген түрі, бұл қытай тіліндегі барлық поэзияны, жалпы түрде және барлық тілдерде білдіретін сөз. Қытай поэзиясының стильдерін батыстық зерттеулерде ши – нақты поэтикалық дәстүрді білдіретін мамандық термині ретінде де қолданылады, ол Конфуцийдің «Поэзия кітабында» жиналған ежелгі қытай шығармаларының үлгісімен жасалған. Бұл антологияға аристократтардың өлеңдері («Гимндер» және «Мадақтар») және Хуася халық әндерінен (Одалар) шыққан деп саналатын қарапайым шығармалар енген. Олар көне қытай тілінде, көбінесе төрт буыннан тұратын жолдармен жазылған. Мұндай зерттеулерде «ши» поэзиясы Чуден туындаған «ци» және Хан дәуірінің «фу» сияқты басқа түрлермен салыстырылады. Дегенмен, бұл термин қытай әдебиетінде кеңінен қолданылмайды, оның орнына бұл өлеңдер классикалық қытай поэзиясы, «Егістер мен бақтар» поэзиясы және «қысқартылған» поэзия сияқты басқа санаттарға жіктеледі.
Shi and shih are romanizations of the character /, the Chinese word for all poetry generally and across all languages. In Western analysis of the styles of Chinese poetry, shi is also used as a term of art for a specific poetic tradition, modeled after the Old Chinese works collected in the Confucian Classic of Poetry. This anthology included both aristocratic poems (the "Hymns" and "Eulogies") and more rustic works believed to have derived from Huaxia folk songs (the "Odes"). They are composed in ancient Chinese, mostly in four character lines. In such analysis, "shi" poetry is contrasted with other forms such as the Chu derived "cí" and the Han era "fu". This use is not common within Chinese literature, however, which instead classifies these poems into other categories such as classical Chinese poetry, Fields and Gardens poetry, and "curtailed" poetry.
Гуши
Гуши, яғни "Ежелгі поэзия", екі мағынада қолданылуы мүмкін. Ол Қытайдың ежелгі поэзиясын, әсіресе Конфуцийдің поэзия классикасында жиналған, көбінесе авторлары белгісіз туындыларды, Цюй Юань мен Сун Юдың Чу жырларын және Хан "Музыка бюросы" жинаған шығармаларды қамту үшін кең мағынада қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл термин, жазылған уақытына қарамастан, Конфуций классикасының стилінде жазылған өлеңдерді көрсету үшін де қолданылуы мүмкін. Классикаға енген туындылардың алуан түрлілігіне байланысты, жолдың ұзындығынан (әдетте төрт буыннан және жетіден аспайтын) және әрбір екінші жолдың ұйқасынан басқа, формальды шектеулер өте аз.
Gushi, which means "Ancient Poetry", may be used in either of two senses. It may be used broadly to refer to the ancient poetry of China, chiefly the mostly anonymous works collected in the Confucian Classic of Poetry, the separate tradition exemplified by Qu Yuan and Song Yu's Songs of Chu, and the works collected by the Han "Music Bureau". It may also be used strictly to refer to poems in the styles of the Confucian classic, regardless of their time of composition. Owing to the variety of pieces included in the Classic, there are few formal constraints apart from line length (usually four characters and no more than seven) and rhyming every other line.
Цинтиши
"Жинтиси" – "Қазіргі поэзия" деген мағынаны білдіреді, бірақ ол 5-шы ғасырдан бастап жазыла бастады және Таң әулетінің ерте кезеңінде толыққанды дамыды деп есептеледі. Бұл туындылар негізінен бес және жеті таңбадан тұратын жолдармен жазылған, сондай-ақ әр шумақтағы орталық қытай тілінің төрт тонын теңгермелеуге бағытталған белгілі бір үлгілерді қамтиды. Басты формалары – төрт тармақты жюйю, сегіз тармақты люши және шексіз паилу. Люши мен паилу өлеңдері тондық үлгілермен қатар, ішкі шумақтарында параллелизмді де талап етеді: бір шумақта көтерілген тақырып келесі шумақта, әдетте бірдей сөз таптары арқылы, қарсы қойылады.
Jintishi, which means "Modern Poetry", was actually composed from the 5th century onwards and is considered to have been fully developed by the early Tang dynasty. The works were principally written in five and seven character lines and involve constrained tone patterns, intended to balance the four tones of Middle Chinese within each couplet. The principal forms are the four line jueju, the eight line lüshi, and the unlimited pailü. In addition to the tonal patterns, lüshi and pailü were usually understood to further require parallelism in their interior couplets: a theme developed in one couplet would be contrasted in the following one, usually by means of the same parts of speech.