Кіріспе

Британдық актер, режиссер (1913–1989)

Джон Энтони Куэйл (7 қыркүйек 1913 – 20 қазан 1989) – британдық актер, театр режиссері және романист. Ол «Мың күндік Анна» (1969) фильміндегі Томас Уолси рөлі үшін «Оскар» және «Алтын глобус» сыйлықтарына ие болды. Сонымен қатар, ол «Наваронның қарулары» (1961), «Арабияның Лоренсі» (1962), «Рим империясының құлдырауы» (1964), «Кросбоу операциясы» (1965), «QB VII» (1974) және «Бүркіт қонды» (1976) сияқты ірі студиялық туындыларда маңызды рөлдер сомдады. Куэйл 1985 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулер тізімінде рыцарь дәрежесіне ие болды.

Ерте өмір

Куэйл 1913 жылдың 7 қыркүйегінде Ланкашир, Саутпорт, Эйнсдейл қаласындағы 2 Деламер жолында, Манкс отбасындағы адвокат Артур Куэйл мен Эстер Кейт Куэйл (Овертон) отбасында дүниеге келді. Ол Уорстерширдегі Абберли қаласындағы Абберли Холл дайындық мектебінде және содан кейін тек ұлдарға арналған Регби мектеп-интернатында білім алды. Лондондағы Корольдік драмалық өнер академиясында (RADA) бір жылдық оқудан өтті. Оның алғашқы кәсіби сахналық дебюты RADA демалысында Q театрында "The Ghost Train" спектаклінде болды. Музыкалық залдарда өнер көрсеткеннен кейін, 1932 жылы Олд Викке қосылды. Нортумберлендтегі қосымша жасақтардың аймақтық командирлерінің бірі болды. Кейін Арнайы операциялар басқармасына (SOE) қосылып, Албаниядағы партизандармен байланыс офицері ретінде қызмет етті. SOE-дегі қызметі оған терең әсер еткендігі айтылады, және ол бұл туралы сөйлесуге ешқашан жайлы сезінбеді. Ол өзінің тәжірибесін "Англиядан сегіз сағаттық сапар" атты көркем шығармасында бейнеледі. 1943 жылдың 4 шілдесінде генерал Владислав Сикорскийдің ұшағы апатқа ұшырған кезде Гибралтар губернаторының көмекшісі болды. Гибралтардағы өмірі туралы тәжірибесін "On Such a Night" атты екінші романында баяндады, ол Heinemann баспасынан жарық көрді. Соғыс аяқталған кезде ол уақытша майор шеніне ие болды.

Театр

1948 жылдан 1956 жылға дейін Куэйл Шекспир еске алу театрында режиссерлік етті және Корольдік Шекспир компаниясының құрылуына негіз салды. Оның шекспирлік рөлдеріне Фальстафф, Отелло, «Көп шудан ештеңе» пьесасынан Бенедикт, Генрих VIII және «Тит Андроник» трагедиясындағы Аарон (Лоуренс Оливьемен бірге) кірді; ол Бен Джонсонның «Вольпоне» пьесасында Москаны ойнады; сонымен қатар ол заманауи пьесаларда да ойнады. Ол Кристофер Фрайдың «Бірінші туған» пьесасында Мұса рөлін ойнады, Кэтрин Корнеллмен бірге. Ол Корнеллмен бірге LP жазды, онда «Уимпол көшесіндегі Барреттер» пьесасында ақын Роберт Браунинг рөлін сомдады. Куэйл 1936 жылы «Ауылдық әйел» пьесасымен Бродвейдегі дебютін жасады. Отыз төрт жыл өткен соң, ол Энтони Шаффердің өте сәтті «Слеут» пьесасындағы басты рөлі үшін сыншылардың жоғары бағасын алды, бұл оған «Драма бюросы» сыйлығын әкелді. Куэйл Юджин О’Ниллдің «Түнге созылған күндізгі саяхат» (Глоб театры, Лондон, 1958) пьесасының британдық қойылымында Джеймс Тайрон рөлін ойнады. Куэйл 1970-жылдардың ортасында Теннесси университетінде тұрақты суретші болып жұмыс істеді. Ол 1974 жылдың көктемінде Кеннеди орталығымен серіктестік арқылы Ноксвиллге келді, Генри Денкердің «Бас аулаушылар» пьесасында ойнады, ол Кларенс Браун театрында репетицияланып, ашылды, содан кейін Кеннеди орталығының Эйзенхауэр театрына көшті. 1974 жылы Куэйл театр профессоры болып тағайындалды. Ол тұрақты суретші ретінде сабақ берді және Кларенс Браун компаниясының көркемдік директоры қызметін атқарды – UT жанындағы кәсіби театр компаниясы. Ол сол жылы «Әркім» рөлінде де ойнады. 1984 жылы ол Compass Theatre Company компаниясын құрды, оны «Жасырын неке» пьесасымен ашты, режиссерлік етіп, Лорд Оглеби рөлін сомдады. Бұл қойылым Лондонның Альбери театрында көрсетілді. Ол осы компаниямен бірге «Сент-Жоан», «Данди Дик» және «Лир патшасы» сияқты көптеген пьесалармен гастрольдік сапарлар жасады, соңғысында тайтл рөлін өзі ойнады.

Кино және теледидар

Оның алғашқы кино рөлі – «Пигмалион» (1938) фильмінде итальяндық шаш жасаушы ретінде атқарылған, тіркелмеген шағын эпизод болды. Кейіннен оның кино рөлдеріне Альфред Хичкокпен түсірілген «Бұрыс адам», Майкл Пауэлл мен Эмерик Прессбургердің «Платаның шайқасы» (екеуі де 1956), «Алексте мұзды су» (1958), «Тарзанның ең үлкен шытырман оқиғасы» (1959), «Наваронның мылтықтары» (1961), «Х.М.С. Дефайент», Дэвид Линнің «Арабияның Лоренсі» (екеуі де 1962) және «Рим империясының құлауы» (1964) кірді. Ол «Мың күндік Анна» (1969) фильміндегі кардинал Вулси рөлі үшін «Оскар» сыйлығының «Үздік қосалқы актер» номинациясына ие болды. Көбінесе адал британдық офицерлер рөлінде ойнаған Куэйл, өзінің соғыс жылдарындағы тәжірибесін пайдаланып, кейбір соғысқа қатыспаған актерлердің орындауында болмаған шынайылықты рөлдерге әкелді. Ол «Олд Вик» театрындағы күндерінен жақын досы болған актер Алек Гиннеспен бірнеше фильмде бірге ойнады. Ол сондай-ақ Джек Хокинс пен Джек Гвиллимнің жақын досы болды; осы төрт актердің барлығы «Арабияның Лоренсі» фильмінде түсті. Телевизиядағы оның жұмыстарына ITV арнасы үшін түсірілген «Armchair Theatre» эпизоды «Қорқыныштың иісі» (1959), «Strange Report» (ITC, 1969) драмалық сериалындағы басты рөл және «Бурнның жеке басы» (1988) телефильмінің бейімделуіндегі француз генералы Виллерс рөлі кірді. Ол «Масада» (1981) мини-сериалында Рубриус Галлиус рөлінде ойнады. Сонымен қатар, ол BBC-нің «Генрих VIII-нің алты әйелі» (1970) сериалын және танымал «Аспанға ұмтылу» (1988) авиациялық деректік фильмінің сериясын баяндады. Куэйл сондай-ақ «Таулес оф тэнекспект» (Телесериал) сериясының «Әлемдегі соңғы бөтелке» эпизодында ойнады.

Жеке өмір

Квейл екі рет үйленген. Оның бірінші әйелі актриса Гермиона Ханнен (1913–1983) болды, олар 1935 жылдан 1941 жылға дейін үйленген. 1947 жылы ол америкалық актриса Дороти Хайсонға (1914–1996) үйленді, ол отбасы мен достары арасында "Дот" деп танымал болған.

Фильм

Жыл Фильм Рөлі Режиссер Ескертулер 1935 Мәскеу түндері Хат жазатын солдат Энтони Асквит Атау көрсетілмеген 1938 Пигмалион Элизаның шаштарушысы Лесли Ховард Атау көрсетілмеген 1948 Гамлет Марцелл Лоранс Оливье 1948 Өлген ғашықтарға сағынушы Дюрер Базиль Дирден 1949 Оқиғалар пойызы Скрипкашы Базиль Дирден Атау көрсетілмеген 1955 О, Розалинда!! Генерал Орловский Эмерик Прессбургер 1956 Ривер Плейт шайқасы Комодор Харвуд Эмерик Прессбургер 1956 Қате кісі Франк Д. О'Коннор Альфред Хичкок 1957 Халат киген әйел Джим Престон Дж. Ли Томпсон 1957 Жасқа уақыт жоқ Доктор Грэм Сегрев Сирил Франкель 1958 Сөйлемейтін адам Доктор Франк Смит Герберт Уилкокс 1958 Алексте мұзды капитан ван дер Поэль Дж. Ли Томпсон 1959 Жасқыншақ айыптау Говард Филлипс Теренс Янг 1959 Тарзанның ең үлкен оқиғасы Слейд Джон Гилермин 1960 Сынақ Джим Джон Гиллинг 1961 Наваронның қарулары Майор Рой Франклин Дж. Ли Томпсон 1962 Х.М.С. Дефиант Визард Льюис Гилберт 1962 Арабия Лоренсі Полковник Брайтон Дэвид Лин 1964 Рим империясының құлдырауы Верулл Энтони Манн 1964 Суданның шығысындағы жеке батальон Энтони Бейкер Натан Х. Юран 1965 Хүрман операциясы Бамфорд Майкл Андерсон 1965 Террор зерттеуі Доктор Мюррей Джеймс Хилл 1966 Мақ тағы да гүл капитан Вандербильт Теренс Янг 1966 Түсініксіз сэр Джон Эдвард Данкомб Луиджи Коменчини 1969 Маккеннаның алтыны Ересек ағылшын Дж. Ли Томпсон 1969 Қыс келмес бұрын Бригадир Бьюли Дж. Ли Томпсон 1969 Мың күндік Анна Томас Уолси Чарльз Джарротт 1972 Жыныстық қатынас туралы сіз білгіңіз келгеннің бәрі (*Бірақ сұрауға қорқып жүрдіңіз) Патша Вуди Аллен 1973 Ұлтқа мұра қалдыру Лорд Минто Джеймс Селлан Джонс 1974 Тамаринд тұқымы Джек Лодер Блейк Эдвардс 1976 Қыран қонды Адмирал Канарис Джон Стерджес 1977 Холокост 2000 Гриффит Альберто Де Мартино 1979 Декрет бойынша кісі өлтіру Сэр Чарльз Уоррен Боб Кларк 1988 Қасиетті сусынын аңызы Ерекше джентльмен Эрманно Ольми 1988 Бастер Сэр Джеймс Макдауэлл Дэвид Грин 1989 Магдалена Әке Ноесслер Моника Тойбер Өлімнен кейін жарық көрді 1990 Желдің патшасы Лорд Гранвилл Питер Даффелл Өлімнен кейін жарық көрді 1993 Ұры мен аяқ шебері Король Нод Ричард Уильямс Өлімнен кейін жарық көрді, түпнұсқа нұсқасы, дауыс

Теледидар

Жыл Фильм Рөл Режиссер Ескертулер 1954 Sunday Night Theatre Отелло Телесериал, 1 бөлім: "Біз ұнату үшін өмір сүреміз" 1956 Producers' Showcase Әртүрлі Әртүрлі Телесериал, 2 бөлім 1958 Suspicion Грэм Джек Смайт Телесериал, 1 бөлім: "Қаруы бар адам" 1959–61 Armchair Theatre Әртүрлі Әртүрлі Телесериал, 3 бөлім 1961 BBC Sunday Night Play Генерал Лео Леманн Телесериал, 1 бөлім: "Қалғаныма себеп" 1961–65 ITV Play of the Week Әртүрлі Әртүрлі Телесериал, 3 бөлім 1963 Man of the World Доктор Моретти Джон Льюэллин Мокси Телесериал, 1 бөлім: "Дұшпан" 1964 Drama 64 Самурай Джеймс Ферман Телесериал, 1 бөлім: "Мисс Ханаго" 1964 Espionage Филип Майкл Пауэлл Телесериал, 1 бөлім: "Бос агент" 1964 The Saint Лорд Торнтон Йерли Питер Йейтс Телесериал, 1 бөлім: "Тәжірибелі спортшы" 1966 Court Martial Полковник Джулиан Родни Питер Максвелл Телесериал, 1 бөлім: "Ол тұрған үй" 1966 Barefoot in Athens Паусаний Джордж Шефер Телефильм 1967 Playhouse Даниэль Блох Джон Горри Телесериал, 1 бөлім: "Бос кеңістіктер" 1968 A Case of Libel Полковник Дуглас Чарльз Джарротт Телефильм 1969 Destiny of a Spy Полковник Малендин Борис Сагал Телефильм 1969 Red Peppers Мырза Эдвардс Майкл Миллс Телефильм 1969–70 Strange Report Адам Стрэндж Әртүрлі Телесериал 1970 The Six Wives of Henry VIII Баяндамашы Наоми Капон Джон Гленистер Телесериал 1973 Jarrett Космо Бастроп Барри Шир Телефильм 1974 QB VII Том Баннистер Том Гриз Мини-сериал 1974 Moses the Lawgiver Аарон Джанфранко Де Босио Мини-сериал 1974 Great Expectations Джаггерс Джозеф Харди Телефильм 1974–75 The Lives of Benjamin Franklin Дартмут Гленн Джордан Мини-сериал, 2 бөлім 1976 The Story of David King Saul Алекс Сегал Телефильм 1976 21 Hours at Munich Генерал Зви Замир Уильям А. Грэм Телефильм 1978 BBC2 Play of the Week Ескі адам Дэвид Джонс Телесериал, 1 бөлім: "Мұз дәуірі" 1979 The First Part of King Henry the Fourth Сэр Джон Фальстаф Дэвид Гилс Телефильм 1979 The Second Part of King Henry the Fourth Сэр Джон Фальстаф Дэвид Гилс Телефильм 1981 Manions of America Лорд Монтгомери Чарльз С. Дубин Джозеф Сарджент Мини-сериал 1981 Masada Рубриус Галл Борис Сагал Мини-сериал 1981 Tales of the Unexpected Кирос Кассулас Джон Горри Телесериал, 1 бөлім: "Әлемдегі соңғы бөтелке" 1981 Dial M for Murder Инспектор Хаббард Борис Сагал Телефильм 1984 Lace Доктор Генесте Уильям Хейл Мини-сериал 1984 The Last Days of Pompeii Квинт Питер Р. Хант Мини-сериал 1984 The Testament of John Джон Дугластың өсиеттері Дон Тейлор Телефильм 1985 The Key to Rebecca Абдулланың кілті Дэвид Хеммингс Телефильм 1986 The Theban Plays by Sophocles Эдип Дон Тейлор Мини-сериал, 1 бөлім: "Эдип Колонда" 1988 The Bourne Identity Генерал Франсуа Вильерс Роджер Янг Телефильм 1988 Reaching for the Skies Баяндамашы Телесериал, деректі фильм 1989 The Endless Game Гланвилл Брайан Форбс Мини-сериал, 1 бөлім 1989 Confessional Папа Гордон Флеминг Өлімнен кейін шығарылған, мини-сериал, 2 бөлім