Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Майкл Х. Харттың 1978 жылғы кітабы «100: Тарихтағы ең ықпалды тұлғалардың тізімі» – американдық автор Майкл Х. Харттың 1978 жылғы кітабы. Ол әкесінің баспасында жарық көрген, авторының тұңғыш кітабы және 1992 жылы түзетулермен қайта басылды. Кітап Харт пікірінше, адамзат тарихына ең зор әсер еткен 100 адамның тізімін ұсынады. Көптеген басқа тізімдерден өзгеше, Харт «ұлылық» өлшемшайы ретінде емес, адамзат тарихының бағытын ең көп өзгерткен іс-әрекеттерді бағалауға тырысты.
1978 book by Michael H. Hart
The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History is a 1978 book by the American author Michael H. Hart. Published by his father's publishing house, it was his first book and was reprinted in 1992 with revisions. It is a ranking of the 100 people who, according to Hart, most influenced human history. Unlike various other rankings at the time, Hart was not attempting to rank on "greatness" as a criterion, but rather whose actions most changed the course of human history.
Қорытынды
Кітап 100 жазбадан және «Құрметті айтулар» қосымшасынан тұрады. Әр жазба – бұл адамның қысқаша өмірбаяны, одан кейін Харттың бұл адамның қалай ықпал еткені және адамзат тарихының бағытын қалай өзгерткені туралы ойлары келтіріледі. Харт, егер бұл адам өмір сүрмесе, тарихтың болжамды бағытымен салыстырғанда, әрекеттері ерекше, күмәнді немесе заманынан озған деп есептеген адамдардың маңыздылығын қосымша бағалады. Харттың пікірінше, сәтті діндердің негізін қалаушылар мен дамытушылар ең ықпалды адамдардың қатарында болды, себебі олар көптеген адамдардың өмірін ұзақ мерзімге күшті түрде қалыптастырды. Харт тізіміндегі бірінші адам – ислам пайғамбары Мұхаммед. Харт Мұхаммедтің діни және дүниелік салаларда «жоғары жетістікке» жеткенін, Исламның негізін қалағанын, Арабия түбегін біріктірген ерте мұсылман жаулап алуларына жауапты екенін және одан кейін оның өлімінен соң кеңірек халифат құрылғанын мәлімдеді. Харт сондай-ақ Мұхаммедтің Исламның дамуында ерекше және жеке рөл атқарғанына сенді. Ал христиан дінінің дамуы Исаның бастапқы үйретіктері мен жұмысы, және Пауыл апостолының арасында бөлісті, ол христиан дінінің ерте таралуында маңызды рөл атқарды, сондай-ақ оның доктриналарын және амалдарын иудаизм мен сол кездегі грек және рим діндерінен ажыратты. Гаутама Будда, Конфуций және Мұса да діндерді құрудағы рөлдеріне байланысты жоғары орындарда тұр. Бір қызықты жайт, Авраам Линкольн тізімге енбеді, Харт оны қосымшадағы «Құрметті айтуларға» жатқызды. 1992 жылғы қайта қараудағы өзгерістерге 1989 жылғы революциялардан кейін коммунизммен байланысты тұлғалардың рейтингтерінің төмендеуі (мысалы, Владимир Ленин және Мао Цзэдун) және Михаил Горбачевтің енгізілуі кірді. Харт Шекспир авторлық мәселесінде белгілі бір позицияны алды және 1992 жылғы нұсқада Уильям Шекспирдің орнын Оксфордтың 17-ші графы Эдвард де Верге ауыстырды. Харт сондай-ақ Нильс Бор мен Анри Беккерелді Эрнест Резерфордпен алмастырды. Генри Форд «Құрметті айтулар» тізімінен жоғары көтеріліп, Пабло Пикассоның орнын басты. Сонымен қатар, әртүрлі рейтингтер қайта қарастырылды, бірақ алғашқы ондыққа кіргендердің ешқайсысы өз орнын өзгертпеді. Кітап содан бері көптеген тілдерге аударылды.
The book consists of 100 entries as well as an appendix of Honorable Mentions. Each entry is a short biography of the person, followed by Hart's thoughts on how this person was influential and changed the course of human history. He gave additional credit for importance for people whose actions Hart felt were unusual, unlikely, or ahead of their time compared to a hypothesized course of history had this person not lived. Founders and shapers of successful religions were among the most influential in Hart's view, as these shaped many people's lives quite strongly over a long period of time. The first person on Hart's list is the Islamic prophet Muhammad. Hart asserted that Muhammad was "supremely successful" in both the religious and secular realms, being responsible for both the foundations of Islam as well as the Early Muslim conquests uniting the Arabian Peninsula and eventually a wider caliphate after his death. Hart also believed that Muhammad played an unusually singular and personal role in the development of Islam. The development of Christianity, by contrast, has its influence split between Jesus's initial teachings and foundational work, and Paul the Apostle, who played a pivotal role in the early spread of Christianity as well as distinguishing its doctrines and practices from Judaism and the other Greek and Roman religions of the time period. Gautama Buddha, Confucius, and Moses are all placed highly as well due to their role in establishing religions. One of the most notable omissions was Abraham Lincoln, which Hart relegated to the "Honorary Mentions" in the appendix. Changes in the 1992 revision include the rankings of figures associated with Communism being lowered after the Revolutions of 1989, such as Vladimir Lenin and Mao Zedong, and the introduction of Mikhail Gorbachev. Hart took sides in the Shakespearean authorship issue and replaced William Shakespeare with Edward de Vere, 17th Earl of Oxford in the 1992 version. Hart also substituted Niels Bohr and Henri Becquerel with Ernest Rutherford. Henry Ford was promoted from the "Honorary Mentions" list, replacing Pablo Picasso. Finally, various rankings were re ordered, although no one listed in the top ten changed their position. The book has since been translated into many languages.
Харттың Топ-10 (1992 жылғы басылымнан)
Рангы Атауы Уақыт кезеңі Сурет Мамандығы 1 Мұхаммед шамамен 570–632 ж.ж. Рухани және саяси көшбасшы 2 Исаак Ньютон 1643–1727 ж.ж. Ғалым 3 Иса Мәсіх б.з.д. 4 – 33 ж. Рухани көшбасшы 4 Гаутама Будда 563–483 ж.ж. Рухани көшбасшы 5 Конфуций 551–479 ж.ж. Философ 6 Пауыл апостол 5–67 ж.ж. Христиан апостолы 7 Цай Лунь 50–121 ж.ж. Қағаздың ойлап табушысы 8 Иоганн Гутенберг шамамен 1400–1468 ж.ж. Баспа машинасының ойлап табушысы 9 Христофор Колумб 1451–1506 ж.ж. Саяхатшы 10 Альберт Эйнштейн 1879–1955 ж.ж. Ғалым
RankName Time frame Image Occupation 1 Muhammad c. 570–632 Spiritual & Political leader 2 Isaac Newton 1643–1727 Scientist 3 Jesus 4 BC–33 AD Spiritual leader 4 Gautama Buddha 563–483 BC Spiritual leader 5 Confucius 551–479 BC Philosopher 6 Paul the Apostle 5–67 AD Christian apostle 7 Cai Lun 50–121 AD Inventor of paper 8 Johannes Gutenberg c. 1400–1468 Inventor of the printing press 9 Christopher Columbus 1451–1506 Explorer 10 Albert Einstein 1879–1955 Scientist
Қабылдау
Мұхаммедті тізімде бірінші орынға қойғандығы үшін кітап батыс сыншыларынан көптеген даулы пікірлер алды, бірақ мұсылман әлемінде кеңінен қабылданып, жағымды пікірлердің көптігімен қарсы алынды. Кітап мұсылман жазушыларының еңбектерінде жиі сілтеме жасалады, оның ішінде аятолла Саид Мұхаммед әл Ширази, Ахмет Дидат сияқтылардың кітаптарында. 1988 жылы Мысырдың бұрынғы президенті Хосни Мубарак Мұхаммедті бірінші орынға қойғаны үшін Майкл Хартты марапаттады. Стивен Скиена мен Чарльз Уорд "Кім үлкен?" : Тарихи тұлғалардың нақты орны" кітабында "100: Тарихтағы ең ықпалды тұлғалардың тізімі" ықпалы бойынша тарихи тұлғалардың ең танымал рейтингі болып табылады деп жазады.
For placing Muhammad in first place of the list, the book received several controversial reviews from western critics, but the book was widely welcomed and outburst with positive reviews in the Muslim world, and the book is often cited in the Muslim writers' book including Ayatollah Sayed Muhammad al Shirazi, Ahmed Deedat etc. In 1988, the former contemporary Egyptian president Hosni Mubarak honored Michael Hart for placing Muhammad in first place. Steven Skiena and Charles Ward writes in their book Who's Bigger? : Where Historical Figures Really Rank that The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History "is probably the best known ranking of historic figures by influence."
Жалғасы
Харт 1999 жылы "3000 жылдан көрініс" атты кітабын жазды, онда болашақ жылғы адамның көзқарасынан тарихтағы ең ықпалды тұлғалар бағаланды. Кірістердің шамамен жартысы 2000 жылдан 3000 жылға дейінгі ойдан туған кейіпкерлерді құрайды, ал қалғаны көбінесе 1992 жылғы рейтингтен алынған, бірақ кейбір тізбектер өзгертілген.
Hart wrote the 1999 follow up A View from the Year 3000, voiced in the perspective of a person from that future year and ranking the most influential people in history. Roughly half the entries are fictional people from 2000 to 3000, but the remainder are taken mostly from the 1992 ranking, with some sequence changes.