Америка-Франция қарым-қатынастарының тарихы мен эволюциясы

Франция мен АҚШ қарым-қатынасы: 1778 жылғы одақ шарты, АҚШ Тәуелсіздік соғысындағы көмек, кейінгі келіспеушіліктер мен Франция революциясы тарихы.

53 мин оқу

100%

Дереккөз: France–United States relations — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

1778 жылы Франция Корольдігі жаңа Құрама Штаттардың алғашқы достық мемлекеті болды. 1778 жылғы екі ел арасындағы одақ шарты және Франциядан кейін келген көмек, Американың Революциялық соғысында Ұлыбританияны жеңуде шешуші рөл атқарды. Дегенмен, соғыстан кейін Франция ауыр қарызға батты, бұл Францияның өзінің революциясына және нәтижесінде республикаға өтуіне әсер етті. Франция мен АҚШ арасындағы одақ 1798 жылдан 1799 жылға дейінгі Квази соғысы және 1942 жылдан 1944 жылға дейінгі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Виши Франциясына қарсы американдық әскери операция (Еркін Францияны қолдаған кезде) болмағанда, бейбіт болды. Алайда, Америка Азамат соғысы кезінде Франция Мексикаға әскери араласып, Америка Конфедерациялық Штаттарын мойындау мүмкіндігін қарастырды. Конфедерацияның жеңілісінен кейін АҚШ Мексика шекарасына ірі әскер жіберіп, француз күштерін Мексикадан шығаруға мәжбүрледі. 2000 жылдан бері АҚШ және Франция терроризмге қарсы күрес, климаттың өзгеруі және сауда сияқты мәселелер бойынша бірлесіп жұмыс істеуді жалғастырып келеді. Бірақ 2003 жылы Ирак соғысы мәселесінде қарым-қатынастар шиеленісті болды. 2010 жылдан бері қарым-қатынастар жақсарды, АҚШ-тың Францияға деген жағымдылығы 2016 жылы 87%-ға жетті. 2017 жылғы сауалнамалар көрсеткендей, Францияны одақтас деп санайтын американдықтардың саны, ағылшын тілді елдерден басқа, кез келген елге қарағанда жоғары болды. Gallup компаниясы: "2003 жылғы дипломатиялық келіспеушіліктер екі ел арасындағы қарым-қатынасты нашарлатқаннан кейін, Франция мен АҚШ халықаралық терроризмге қарсы күресте ортақ мақсат тапты, және бұл мәселе екі ел үшін де жеке маңызға ие болды" деген қорытынды жасады. Алайда, 2022 жылдың басында қарым-қатынастар күрт жақсарды, өйткені Париж АҚШ және НАТО-мен тығыз жұмыс істеп, Украинаға көмектесті және Ресейді басып кіруі үшін жазалады. АҚШ-пен қарым-қатынастар 2022 жылғы сәуірдегі президент сайлауының маңызды мәселесіне айналды, оңшыл кандидат Марин Ле Пен АҚШ және НАТО-мен тығыз байланыстарды сынап, Ресеймен жақындасуға уәде берді.

The Kingdom of France was the first friendly country of the new United States in 1778. The 1778 Treaty of Alliance between the two countries and the subsequent aid provided from France proved decisive in the American victory over Britain in the American Revolutionary War. France, however, was left heavily indebted after the war, which contributed to France's own revolution and eventual transition to a republic. The France United States alliance has remained peaceful since, with the exceptions of the Quasi War from 1798 to 1799 and American combat against Vichy France (while supporting Free France) from 1942 to 1944 during World War II. Tensions, however, rose during the American Civil War, as France intervened militarily in Mexico and entertained the possibility of recognizing the separatist Confederate States of America, the defeat of which was followed by the United States sending a large army to the Mexican border and forcing the withdrawal of French forces from Mexico. Since 2000, the United States and France have continued to work together on a range of issues, such as counterterrorism, climate change, and trade. However, there was sharp disagreement over the Iraq War in 2003. Relations improved since 2010, with American favorability ratings of France reaching a temporary high of 87% in 2016. As of 2017, polls showed that the proportion of Americans who view France as an ally was at a higher rate than any other country outside of the Anglosphere. Gallup concluded, "After diplomatic differences in 2003 soured relations between the two countries, France and the U. S. have found a common interest in combating international terrorism, and the mission has become personal for both countries." However relations improved sharply in early 2022, as Paris worked closely with the U. S. and NATO in helping Ukraine and punishing Russia for its invasion. Overall relations with the U. S. became an issue in the April 2022 presidential election, as right wing candidate Marine Le Pen denounced close ties with the United States and NATO while promising a rapprochement with Russia.

Колониялық дәуір

Жаңа Франция – 1534 жылы басталган зерттеулермен және 1763 жылғы Париж шарты (1763) бойынша Ұлыбритания мен Испанияға Жаңа Францияның берілуімен аяқталған Францияның отарлаған аймағы. Жаңа Францияның кең аумағы 1712 жылы өркендеген шағында әрқайсысы өз басқаруымен бес колониядан тұрды: ең дамыған колония Канада Квебек, Трой-Ривьер және Монреаль округтеріне бөлінді; Гудзон шығанағы; солтүстік-шығыстағы Акади; Ньюфаундленд аралындағы Плезанс; және Луизиана. Ол Ньюфаундлендтен Канада даласына дейін, Гудзон шығанағынан Мексика шығанағына дейін, Солтүстік Американың барлық Ұлы көлдерін қамти отырып созылды. Луизиана (Жаңа Франция) колониясы 1776 және 1803 жылдар аралығында АҚШ құрамына кірді, бірақ қазіргі Луизиана штатынан тыс жерлерде француз халқы өте сирек кездесті. Жоғары туылу көрсеткіші мен мол азық-түлік көзінің арқасында халық саны тұрақты түрде өсті. 1754 жылы Жаңа Францияның халқы 10 000 акадиялықтан, 55 000 канадалықтан және Жоғарғы және Төменгі Луизиана аумақтарында шамамен 4 000 тұрақты француз қоныстанған адамдардан құралды, барлығы 69 000 адамды құрады. 1755-1764 жылдар аралығындағы Ұлы көтеріліс кезінде британдықтар акадиялықтарды жерсіз қылды. Олардың ұрпақтары қазіргі Канада мен АҚШ-та, Мэн және Луизиана штаттарында таралған.

Француздар мен үндістер соғысы

1688 жылдан бастап, протестанттық Ұлыбритания мен үлкен католик Франция арасындағы ұзақ жылдардан бері қайнап тұрған династиялық, діни және топтық бәсекелестіктер Еуропада төрт соғысқа алып келді, олар Солтүстік Америкаға да тарады. Бұл негізінен американдық жерде болған «Француз-үнді соғыстары» болды (Патша Уильям соғысы, 1689–1697; Королева Анна соғысы, 1702–1713; Король Жорж соғысы, 1744–1748; және, соңында Жеті жылдық соғыс, 1756–1763). Француздар көптеген үнді тайпаларын өз жақтастарына айналдырып, оларға Жаңа Англиядағы елді мекендерге шабуыл жасауға көмектесті. Ұлыбритания жеңіске жетіп, 1763 жылы француздарды Солтүстік Америкадан қуып шықты. 1763 жылы Париж шарты бойынша Франция Жаңа Францияның көбін Ұлыбритания мен Испанияға өткізді. Ұлыбритания Канаданы, Акадияны және Миссисипи өзенінің шығысында орналасқан Француз Луизианасының бөліктерін (Орел аралын қоспағанда) иеленді. Испания Миссисипи өзенінің батысындағы француздық барлық талаптарды алды. 1800 жылы Испания Луизиананың бөлігін Францияға қайтарды. Наполеон Бонапарттың ықпалымен жасалған 1800 жылғы Сан-Ильдефонсо шарты бойынша Франция оны 1803 жылы Луизиананы сатып алу арқылы АҚШ-қа сатты, осымен француз отаршылдығының Америка құрлығындағы күш-жігері тоқтатылды. Жаңа Франция АҚШ пен Канаданың құрамына енді. АҚШ-та Жаңа Францияның мұрасы – көптеген жер-су атаулары және француз тілді қауымдастықтардың шағын топтары.

Франция мен Америка революциясы

1763 жылы француздар қуылғаннан кейін он жыл ішінде британдық колониялар ашық көтеріліс жасады. Қарсы шара ретінде Луис де Унзага и Амезага басшылығымен Франция тәуелсіздік қозғалысына құпия түрде әскерлер мен соғыс материалдарын жеткізді. 1776 жылғы шілдеде Екінші Континенттік Конгресс тәуелсіздік жариялағаннан кейін, Париждегі өкілдері Континенттік армияға офицерлерді, ең әйгілісі – генерал-майор шенінде ерекше көзге түскен Лафайеттің маркизін жалдады. Францияға деген күмән сақталып тұрғанына қарамастан, өкілдер ресми одаққа қол жеткізуге тырысты. 1777 жылғы қазанда Саратога шайқасында АҚШ-тың жеңісін көргеннен кейін, француздар 6 ақпанда сауда және одақ туралы шарттарға қол қойды, оған сәйкес АҚШ тәуелсіздігіне қол жеткізгенге дейін Ұлыбританиямен күресуге міндеттенді. Әскери одақ қиындықтармен басталды. 1778 жылы француз адмиралы д’Эстен флотымен Солтүстік Америкаға келді және американдық генерал Джон Салливанмен бірлесіп, Род-Айленд штатындағы Ньюпорттағы британдық бекінісін басып алуға кірісті. Бірақ д’Эстен британдық флотқа қарсы тұру үшін операцияны тоқтатты және Салливан мен Лафайеттің өтініштеріне қарамастан, жөндеу үшін Бостонға бет бұрды. Теңіз күштерінің қолдауы болмағандықтан, жоспар сәтсіз аяқтады және Салливан басқаратын американдық әскерлер өздері кері шегінуге мәжбүр болды. Америкалықтардың наразылығы кеңінен тарады, француздық теңіз флотының бірнеше теңізшісі французға қарсы толқуларда қаза тапты. Д’Эстеннің Саваннадағы сәтсіз қоршау кезіндегі әрекеттері франко-американдық қарым-қатынастарға одан әрі нұқсан келтірді. 1780 жылы граф де Рошамбоның келуімен одақ жақсарды, ол генерал Вашингтонмен жақсы қарым-қатынас орнатты. Чесапик шайқасындағы француз теңіз күштерінің әрекеттері 1781 жылғы қазанда Йорктаундағы қоршаудағы франко-американдық шешуші жеңіске мүмкіндік берді, бұл Солтүстік Америкадағы ірі әскери қақтығыстарды тоқтатты. Жаңадан құрылған АҚШ әскери, қаржылық және дипломатиялық көмек үшін католиктік Францияға сүйенді, бұл католиктерге қарсы риториканың айтарлықтай азаюына әкелді. Тарихшы Фрэнсис Коджаноның пікірінше, король папаның орнын жалпы жау ретінде алмастырды. Жаңа мемлекетте қалуды шешкен лоялистер арасында католиктерге қарсы сезімдер күшті болғанымен, 1780 жылдары АҚШ-та, оның ішінде католицизмге қарсы тарихи түрде белгілі болған Жаңа Англияда католиктерге заңдық төзімділік орнатылды. Коджано былай деп жазды: «Соғыс пен дағдарыс кезінде Жаңа Англия тұрғындары Ұлыбританияға адалдығынан ғана емес, сонымен қатар терең бойға сіңген діни көзқарастарынан да бас тартты».

Within a decade of the French being expelled in 1763, the British colonies revolted openly. In retaliation, France, led by Luis de Unzaga y Amézaga , secretly provided troops and war materials to the independence movement. After the Second Continental Congress declared independence in July 1776, its representatives in Paris recruited officers for the Continental Army, most notably the Marquis de Lafayette, who served with distinction as a major general. Despite lingering distrust of France, the representatives also sought a formal alliance. After preparing their fleet and witnessing the U. S. victory at the Battle of Saratoga in October 1777, the French concluded treaties of commerce and alliance on February 6, 1778, committing themselves to fight Britain until the independence of the United States was secured. The military alliance got off to a rocky start. In 1778, French Admiral d'Estaing sailed to North America with a fleet and began a joint effort with American General John Sullivan to capture a British outpost in Newport, Rhode Island. However, d'Estaing abandoned the operation to confront a British fleet and, despite pleas from Sullivan and Lafayette, sailed away to Boston for repairs. With no naval support, the plan fell apart, and American forces under Sullivan had to conduct a fighting retreat on their own. American outrage was widespread, and several sailors from the Royal French Navy were killed in anti French riots. D'Estaing's actions during a disastrous siege in Savannah, Georgia further damaged Franco American relations. The alliance improved in 1780 with the arrival of the comte de Rochambeau, who maintained a good working relationship with General Washington. French naval actions at the Battle of the Chesapeake enabled the decisive Franco–American victory at the siege of Yorktown in October 1781, effectively bringing an end to major combat in North America. The nascent United States relied on Catholic France for military, financial, and diplomatic aid, leading to a significant decrease in anti Catholic rhetoric. The historian Francis Cogiano argues that the king replaced the pope as the common enemy. Although anti Catholic sentiment remained strong among Loyalists who chose to stay in the new nation, legal toleration for Catholics had been established across the United States by the 1780s, including in New England, a region historically known for its hostility towards Catholicism. Cogliano wrote: "Amidst war and crisis, New Englanders relinquished not only their allegiance to Britain but also one of their deeply held prejudices."

Бейбітшілік келісім

1782 жылы Парижде американдықтар мен британдықтар арасындағы бейбіт келіссөздер кезінде француздықтар маңызды рөл атқарды. Француз сыртқы істер министрі, Верженн графы, американдық Конгресс өзінің делегациясына француздық кеңеске бағынуды бұйыру үшін стратегиялық амалдар жасады. Алайда, американдық комиссарлар – Бенджамин Франклин, Джон Адамс және әсіресе Джон Джей, Францияның күшті Америка Құрама Штаттарын қаламайтынын дұрыс түсінді. Олар, жақсы шарттарды тікелей Ұлыбританиядан алатындарын сезді. 1782 жылдың қыркүйегінде Верженн АҚШ мүдделеріне қатысты қарсы келетін ұсыныс жасаған кезде шешуші бұрылыс болды. Франция соғыстан шаршап, Испаниядан басқа барлығы бейбітшілікке ұмтылды, Испания британдықтардан Гибралтарды басып алғанша соғысты жалғастыруды қалаған. Верженн Испания Гибралтардың орнына қабылдайтын келісімді ұсынды. Осы келісімге сәйкес, АҚШ тәуелсіздік алады, бірақ Аппалачи тауларының шығысына ғана шектеледі, ал Ұлыбритания Огайо өзенінің солтүстігіндегі аймақты бақылайды. Оңтүстік аймақта, Миссисипи өзені мен испандықтар бақылауындағы Нью-Орлеанға американдықтардың жолын кесетін кедергі ретінде, испандықтар бақылауындағы тәуелсіз үнді мемлекеті құрылатын еді. Жауап ретінде, Джей британдықтарға Франция мен Испанияны шеттетіп, тікелей келіссөздерге дайын екенін дереу хабарлады. Британ премьер-министрі лорд Шелберн, АҚШ-ты Франциядан бөліп, жаңа мемлекетпен құнды экономикалық серіктестік орнату мүмкіндігін көріп, келісім берді. Батыс аумақтары бойынша келісілген шарттар мынадай болды: АҚШ Миссисипи өзенінің шығысы, Флориданың солтүстігі және Канаданың оңтүстігіндегі барлық жерді алады, ал солтүстік шекара бүгінгідей болады. Сонымен қатар, АҚШ Канада жағалауларында балық аулау құқығын алады және британдық саудагерлер мен лоялистерге өздерінің мүліктерін қайтаруға тырысуға рұқсат береді. Бұл келісім АҚШ үшін өте тиімді болды, ол британдықтардың мүддесін нақты түрде қамтамасыз етті. Премьер-министр Шелберн Ұлыбритания мен жылдам өсіп келе жатқан АҚШ арасындағы екі жақты сауданың өте пайдалы болатынын болжады, және осы болжам расталды. Франциямен сауда көлемі одан әлдеқайда төмен болды.

During the peace negotiations between the Americans and the British in Paris in 1782, the French played a significant role. The French Foreign Minister, the comte de Vergennes, had strategically maneuvered to ensure that the American Congress ordered its delegation to follow French advice. However, the American commissioners, Benjamin Franklin, John Adams, and particularly John Jay, correctly understood that France did not want a strong United States. They realized that they would receive better terms directly from Britain. The critical turning point came in September 1782 when Vergennes proposed a solution that strongly opposed the United States' interests. France was exhausted by the war, and everyone desired peace, except Spain, which insisted on continuing the war until capturing Gibraltar from the British. Vergennes then proposed a deal that Spain would accept instead of Gibraltar. According to this deal, the United States would gain independence but be confined to the area east of the Appalachian Mountains, while Britain would take control of the area north of the Ohio River. In the southern area, an independent Indian state under Spanish control would be established as a barrier state to prevent the Americans from accessing the Mississippi River or New Orleans, which were under Spanish control. In response, Jay promptly informed the British that he was willing to negotiate directly with them, thereby sidelining France and Spain. The British Prime Minister, Lord Shelburne, agreed, seeing an opportunity to separate the United States from France and establish a valuable economic partnership with the new country. The terms negotiated for the Western territories were as follows: the United States would acquire all the land east of the Mississippi River, north of Florida, and south of Canada, with the northern boundary remaining almost the same as it is today. Additionally, the United States would be granted fishing rights off Canadian coasts and agreed to allow British merchants and Loyalists to attempt to reclaim their property. This treaty was highly favorable for the United States, deliberately benefiting the British perspective. Prime Minister Shelburne foresaw highly profitable two way trade between Britain and the rapidly growing United States, which indeed materialized. Trade with France remained on a much smaller scale.

Француз төңкерісі

Алты жыл өткен соң француз төңкерісі Бурбон режимін құлатты. Бастапқыда АҚШ Франциядағы абсолютті мұрагерлік монархияның конституциялық республикамен алмастырылуын қолдады. Алайда, Франциядағы жағдай нашарлаған сайын, революциялық үкіметтің авторитарлық және қатыгездік танытуы АҚШ-тың ықыласын азайтты. Террор билігі сияқты оқиғалар АҚШ-тың Францияға деген құрметін төмендетті. 1789 жылы Франциядан кеткен Томас Джефферсоннан өзгеше, Гувернер Моррис (1752–1816) француз төңкерісіне қатысты сыншыл болды. Энн Кэри Моррис атасының консервативті көзқарастарын сипаттап: «Ол үкіметті халықтың жағдайына, мінезіне, әдет-ғұрыптарына және салтына сәйкес келтіруге сенді. Францияда бұл оны монархиялық көзқарасқа баулыды, себебі республикалық үкімет түрі француз халқының сипатына сай емес деп ойлады», деді. 1793 жылы Франция Ұлыбритания мен оның одақтастары тарапынан көптен басып алынды, революциялық үкімет корольді өлімге кескеннен кейін жағдай шиеленістің шыңына жетті. АҚШ-тың жас федералдық үкіметі 1778 жылғы одақ бойынша АҚШ-тың Франция тарапында соғысқа түсуге міндетті ме деген мәселеде қыңыр болды. Шарт «әскери және экономикалық» деп аталды, және АҚШ француз соғыс қарызын толық төлемегендіктен, әскери одақтың күші де күмәнді болды. Президент Джордж Вашингтон (Александр Гамильтон мен Джефферсонның кеңесіне құлақ асқаннан кейін) жаңа француз үкіметін мойындады, бірақ Францияның Ұлыбританиямен соғысында қолдау көрсетпеді, бұл оның 1793 жылғы Бейтараптық жарияламасында көрінді. Конгресс келісті және бір жылдан кейін АҚШ азаматтарының соғысқа қатысуын және соғыс тараптарының қайсысы да АҚШ аумағын операциялық база ретінде пайдалануын тиымдайтын бейтараптық заңын қабылдады. Француз революциялық үкіметі Вашингтонның саясатын сатқындық деп қарады. АҚШ-тың бейтараптығына алғашқы сын Франциядан келді, оның бірінші дипломатиялық өкілі, өршіл Эдмонд Чарльз Жене, Испания мен Ұлыбританияға қарсы АҚШ экспедицияларын ұйымдастыру үшін АҚШ-ты аралап шықты. Вашингтон Женені кері шақыруды талап етті, бірақ сол кезде француз төңкерісі тағы да өзгерді және жаңа француз министрлері Женені тұтқындауға келді. Вашингтон Женені экстрадициялаудан бас тартты (оны гильотинаға алатынын білген), ал Жене кейіннен АҚШ азаматы болды. Франция 1794 жылдың қарашасында Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы Джей келісімін де жаушыл көзқараспен қабылдады. Бұл Францияның Ұлыбританиямен соғыста болған кезде он жылдық сауданың басталуы болды. Тимоти Пикеринг (1745–1829) – АҚШ-тың үшінші Мемлекеттік хатшысы, 1795–1800 жылдары Вашингтон мен Джон Адамс басшылығымен қызмет етті. Биограф Джеральд Кларфилд оның «тез ашуланатын, өзіне сенімді, ашық және агрессивті ағылшыншыл» болғанын айтады, ол француз мәселесін нашар шешті. Француз елшісі Пьер Адет Пикерингті ұятты жағдайларға түсіріп, содан кейін оның қателіктерін федералист Адамс әкімшілігінің демократ-республикалық қарсыластарына ұсыну үшін мазақ етті.

Six years later, the French Revolution overthrew the Bourbon regime. In the beginning, the United States was supportive of the changes in France, where the absolute hereditary monarchy was replaced by a constitutional republic. However, as the situation in France deteriorated, with the revolutionary government becoming more authoritarian and brutal, the United States' sympathy waned. Events such as the reign of terror diminished the warmth that the United States had for France. Unlike Thomas Jefferson, who left France in 1789, Gouverneur Morris (1752–1816) was highly critical of the French Revolution. Anne Cary Morris, describing her grandfather's conservative beliefs, stated, "He believed in tailoring the government to suit the condition, character, manners, and habits of the people. In France, this led him to favor a monarchical view, firmly believing that a republican form of government would not suit the French character." A crisis emerged in 1793 when France was invaded on multiple sides by Great Britain and its allies, after the revolutionary government had executed the king. The young federal government in the United States was uncertain how to respond with some arguing that the US was still obliged by the alliance of 1778 to go to war on the side of France. The treaty had been called "military and economic", and as the United States had not finished paying off the French war loan, the continued validity of the military alliance was also called into question. President George Washington (responding to advice from both Alexander Hamilton and Jefferson) recognized the new French government, but did not support France in its war with Britain, as expressed in his 1793 Proclamation of Neutrality. Congress agreed and a year later passed a neutrality act forbidding U. S. citizens from participating in the war and prohibiting the use of U. S. soil as a base of operations by either side in the conflict. The French revolutionary government viewed Washington's policy as a betrayal. The first challenge to U. S. neutrality came from France, when its first diplomatic representative, the brash Edmond Charles Genêt, toured the United States to organize U. S. expeditions against Spain and Britain. Washington demanded Genêt's recall, but by then the French Revolution had taken yet another turn and the new French ministers arrived to arrest Genêt. Washington refused to extradite Genêt (knowing he would be guillotined), and Genêt later became a U. S. citizen. France further regarded Jay's Treaty (November 1794) between Britain and the United States as hostile. It opened a decade of trade when France was at war with Britain. Timothy Pickering (1745–1829) was the third United States Secretary of State, serving in that office from 1795 to 1800 under Washington and John Adams. Biographer Gerald Clarfield says he was a "quick tempered, self righteous, frank, and aggressive Anglophile," who handled the French poorly. In response the French envoy Pierre Adet repeatedly provoked Pickering into embarrassing situations, then ridiculed his blunderings and blusterings to appeal to Democratic Republican opponents of the Federalist Adams Administration.

Ағыздалмаған теңіз шайқастары: Квази соғыс (17981800)

Осы наразылықты жеңу үшін Джон Адамс 1797 жылы Парижге арнайы миссия жіберіп, француз сыртқы істер министрі Талейранмен кездесті. Алайда, америкалық делегация француз үкіметімен кездесу және келісімге қол жеткізу үшін ақшалай пара талап еткен кезде қатты таң қалды. Адамс осы оқиғаны, "XYZ ісі" деп белгілі болған жағдайды жария етті, бұл американдықтарды қатты ашуға итерді, дегенмен мұндай пара беру Еуропа елдерінің сарайларында жиі кездесетін құбылыс емес еді. Франциямен қарым-қатынастағы шиеленіс "Квази соғыс" деп аталатын ашық жарияланбаған соғысқа ұласты. Бұл екі жылға созылған теңіздегі қақтығыстарға әкелді, онда екі елдің теңіз күштері Батыс Үндістандағы бір-бірінің кемелеріне шабуыл жасады. АҚШ теңіз күштерінің күтпеген жауынгерлік қабілеті, француздық Батыс Үнді саудасын жойғандықтан, сонымен қатар Франциядағы биліктегі Директорияның әлсіреуі мен 18 Брумер төңкерісіндегі құлауы Талейранды келіссөздерді қайта бастауға мәжбүр етті. Сонымен қатар, президент Адамс өзінің әкімшілігін бақылау үшін Гамильтонмен күресті. Адамс күтпеген қадам жасап, өз партиясындағы Францияға қарсы тұрған радикалды топтарды қабылдамай, Францияға бейбітшілік ұсынды. 1800 жылы ол Уильям Ванс Мюррейді Францияға бейбітшілік келісімдерін жүргізу үшін жіберді, бірақ федералистер бұл әрекетті сатқындық деп айыптады. Келесі келіссөздердің нәтижесінде 1800 жылғы 30 қыркүйекте қол қойылған 1800 жылғы Конвенция (сонымен қатар "Мортефонтен келісімшарты" деп те аталады) америкалықтардың теңіздегі бейтараптық құқықтарын растады және 1778 жылғы Франциямен жасалған одақты жойды. Келісім АҚШ-тың 20 миллион долларлық "француздық зиян өтемақы" талаптарын өтеуге мүмкіндік бермеді, бірақ АҚШ үкіметі кейіннен осы талаптарды төледі. 1800 жылғы Конвенция АҚШ-тың Наполеон соғыстарында Францияға қатысты бейтараптығын сақтап қалуын қамтамасыз етті және Франция мен АҚШ арасындағы "қиын" одақты аяқтады. Шындығында, бұл одақ тек 1778 мен 1783 жылдар аралығында ғана тиімді болды.

Наполеон

Испания империясы Луизиананың кең аумағына иелік етуден қатты ақша жоғалтып жатты және оны 1800 жылы Наполеонға беруге асықты. Ол оны (Гаитимен бірге) Жаңа дүние империясының негізі ретінде қарастырды. Луизиана Батыс Үндістандағы құлдарға азық-түлік беретін астық қоймасы болар еді. Президент Джефферсон әлсіз Испанияға төзімділік танытты, бірақ батыстағы күшті Бірінші француз империясына төзімділік танытпады. Ол соғысты Миссисипи өзенінің француз бақылауына түсуіне жол бермеу үшін қарастырды. Джефферсон өзінің жақын досы Джеймс Монроны Францияға жіберіп, Нью-Орлеанс маңындағы жерлерді мүмкіндігінше көп сатып алуды тапсырды. Таңғаларлық жайт, Наполеон бүкіл аумақты сатуға келісті. Бонапарттың Солтүстік Америкадағы жоспарлары, басқа да себептерге қоса, қазіргі Гаитиде, Сент-Домингуде құлдардың көтерілісімен күйреп кетті. Ол Луизиананы ағылшындардың қолына тимей, жақын арада басталатын соғыста сақтап қалу үшін 1803 жылы сәуір айында оны 15 миллион долларға АҚШ-қа сатты. Британдық банкирлер келісімді қаржыландырып, Американың мемлекеттік облигацияларын алып, Париждегі алтынды жөнелтті. Соғысқа бармай-ақ АҚШ-тың аумағы екі есеге ұлғайды. 1803 жылы Луизиананы сатып алғаннан кейін Англия мен Франция соғысын қайтадан бастады. Екі мемлекет те Американың бейтараптығына қарсы шығып, Американың өз жауымен сауда-саттығын бұзуға тырысты. Бұл идеяның негізі - ірі державалардың соғыстарынан бейтарап шағын мемлекеттердің пайда табуы мүмкін деген болжам болды. Джефферсон Наполеонға да, Ұлыбританияға да сенімсіздікпен қарады, бірақ Ұлыбританияны (монархиясы, аристократиясы және үлкен флоты және Канададағы орны) американдық мүдделерге тікелей қауіп ретінде қарастырды. Сондықтан ол мен Мэдисон жалпы француздық ұстанымды ұстанып, британдық саудаға зиян келтіру үшін эмбаргоны қолданды. Екі жақ та АҚШ-тың теңіз құқықтарына қол сұғып, британдықтар одан да көп бұзды, олар ашық теңізде АҚШ кемелерінен мыңдаған американдық теңізшілерді ұрлап, оларды Корольдік теңіз флотына мәжбүрлеп алды. Джефферсон 1807 жылы барлық сыртқы саудаға, экспорт пен импортқа тыйым салған эмбарго актісіне қол қойды. Британдықтарға зиян келтіру үшін жасалған болса да, американдық сауда одан да көп зиян шекті және 1809 жылы Джефферсонның қызметтен кетуімен тоқтатылды. Жаңа Мэдисон әкімшілігі британдық агрессияға қарсы тікелей тәсіл таңдады және 1812 жылы Ұлыбританияға соғыс жариялады. Екі ел де Ұлыбританияға қарсы ашық соғысқа шыққанына қарамастан, 1812 жылғы соғыс кезінде АҚШ пен Франция арасында қайтадан одақтасудың ресми немесе бейресми сезімі болған жоқ және әскери қызметті үйлестіруге тікелей күш салынбады. Луизиананы сатып алуымен АҚШ-қа Техасқа қатысты француз талаптары мен Испанияның көршілес отаршылдық империясымен шекаралық даулар мұра болып өтті. Бұл мәселелер 1819 жылы Адамс-Онис келісім-шартымен шешілді, бұл АҚШ-тың Флориданы сатып алуына жол ашты.

The Spanish Empire was losing money heavily on the ownership of vast Louisiana territory, and was eager to turn it over to Napoleon in 1800. He envisioned it as the base (along with Haiti) of a New World empire. Louisiana would be a granary providing food to the enslaved labor force in the West Indies. President Jefferson could tolerate weak Spain but not the powerful First French Empire in the west. He considered war to prevent French control of the Mississippi River. Jefferson sent his close friend, James Monroe, to France to buy as much of the land around New Orleans as he could. Surprisingly, Napoleon agreed to sell the entire territory. Because of an insuppressible slave rebellion in St. Domingue, modern day Haiti, among other reasons, Bonaparte's North American plans collapsed. To keep Louisiana out of British hands in an approaching war he sold it in April 1803 to the United States for $15 million. British bankers financed the deal, taking American government bonds and shipping gold to Paris. The size of the United States was doubled without going to war. Britain and France resumed their war in 1803, just after the Louisiana Purchase. Both challenged American neutrality and tried to disrupt American trade with its enemy. The presupposition was that small neutral nations could benefit from the wars of the great powers. Jefferson distrusted both Napoleon and Great Britain, but saw Britain (with its monarchism, aristocracy and great navy and position in Canada) as the more immediate threat to American interests. Therefore, he and Madison took a generally pro French position and used the embargo to hurt British trade. Both sides infringed on U. S. maritime rights but the British did so far more, kidnapping thousands of American sailors off U. S. ships on the high seas and impressing them into the Royal Navy. Jefferson signed the Embargo Act in 1807, which forbade all foreign trade, exports and imports. Though designed to hurt the British, American commerce harmed far more and was rescinded in 1809, as Jefferson left office. The new Madison administration chose a more direct approach against British aggression and in 1812 declared war on Britain. Despite both nations now in open war against Great Britain, throughout the War of 1812 there never existed either a formal or informal sense of renewed alliance between the U. S. and France and no direct effort was ever made to coordinate military activity. With the Louisiana purchase the U. S. inherited French claims to Texas and border disputes with Spain's adjacent colonial empire. These issues were resolved by the Adams–Onís Treaty in 1819 which helped pave the way for the U. S. purchase of Florida.

Шетелдік

Кэтрин Хеберт француз қонақтарының 1790 жылға дейін американдық мәдениет туралы өте жағымды баяндамалар жасағандарын, бұл ақсүйектердің идеалдары мен американдықтардың Ағартушылықты қабылдауының ықпалынан болуы мүмкін екенін айтады. Дегенмен, 1790 жылдары келген роялист эмигранттары республикашылдыққа өте теріс реакция білдірді және көбі тұрақты қоныстанбады. Джеймс Баннердің сөзіне қарағанда, консервативті американдықтар дінге деген немқұрайлылығы мен гильотинаға құштарлығы үшін француз революциясына қарсы күшті реакция көрсетті. Америкалық министр Джеймс Монро 1794 жылы Парижде Томас Пейнді гильотинадан құтқаруға мүкіндік алды. Джефферсоншылдар бастапқыда француз революциясын қолдады, бірақ Наполеон 1799 жылы билікке келгеннен кейін Джефферсон және оның жақтастары оны республикашылдықтың антонимі деп жоққа шығарды. Бұл 1778 жылғы одақтың және АҚШ пен Франция арасындағы достықтың бұзылуына әкеп соқты. Жаңа жаулық американдық республикашылдықтың консервативті элементтерін нығайтты. Бұл жатсыну американдықтардың "ерекше халық" екендігі туралы сезімталдығын арттырып, шетелдік ықпалға деген күдіктілікті және шетелдік идеологияларды қабылдамауды күшейтті.

18151860 жыл

Екі ұлт арасындағы қарым-қатынас екі онжылдық бойы көбінесе тыныш болды, сауда мен көші-қон деңгейі төмен қалып отырды. 1823 жылы Америка Құрама Штаттары «Монроу доктринасын» жариялады, оның мақсаты Франция сияқты еуропалық державаларды Жаңа әлемдегі жерлерді жаулап алудан тыю болды. Испания гегемониясы құлағаннан кейін Франция Латын Америкасына сауда және империялық кеңейтім жасауға қатты қызығушылық танытты. Француз билігіндегілер Латын Америкасындағы жаңадан тәуелсіз елдердің кейбіреуі Бурбон әулетінен корольді таңдауы мүмкін деген үміт болды, бірақ ешқандай операция жүзеге аспады. Француз шенеуніктер американдық тараптың позициясын елемеді. Франция мен Австрия, екі консервативті монархия, американдық республикалық идеяларға қарсы болды және АҚШ-тың өз істеріне араласуын қаламады. 1831 жылы АҚШ пен Франция арасындағы келісімге сәйкес Франция Наполеон соғыстары кезінде француздықтардың тәркілеуіне байланысты американдық кеме иелерінің талаптары үшін 25 миллион франк төлеуге міндеттенді. Франция еуропалық талаптарды төледі, бірақ АҚШ-қа төлеуден бас тартты. Президент Эндрю Джексон қатты ашуланып, 1834 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштеріне дайындық күйінде болуға бұйрық берді және Конгрестен заң қабылдауды сұрады. Джексонның саяси қарсыластары кез келген заңға кедергі келтірді. Франция наразылық білдірді, бірақ ақырында Джексон бас тартқан кешірім алмасу шартымен ақшаны дауысқа салды, соның салдарынан дипломатиялық қарым-қатынас 1835 жылдың желтоқсанына дейін үзілді, ол кезде Джексон көбірек бейтараптық танытты. Британдық делдалдық арқылы Франция ақшаны төледі және достық қарым-қатынас қайта жаңғыртылды. Шағын мәдени алмасулар қайта басталды, ең танымал мысалы – Густав де Бомонт пен «Америка демократиясы» (1835) кітабының авторы Алексис де Токвильдің зерттеу сапарлары. Кітап екі елде де бірден үлкен сәттілікке ие болды және бүгінгі күнге дейін американдықтардың өзіне қатысты түсінігін қалыптастыруға көмектеседі. Джеймс Фенимор Купер, Харриет Бичер Стоу және Ральф Уолдо Эмерсон сияқты американдық жазушылар француз оқырмандарының ықыласына бөенді. Француз утопиялық социалистер болашақ үшін үлгі ретінде идеалданған американдық қоғамды көруге тырысты. Француз саяхатшылары АҚШ-та Маркиз де Лафайеттің құрметіне қарсы алынды, ол Франциядағы ықпалын жоғалтса да, АҚШ революциясында халыққа сүйікті батыр болып қалды және 1824 жылы Америкада салтанатты сапар жасады. Көптеген саяси эмигранттар Нью-Йоркте пана тапты. 1840 жылдары Ұлыбритания мен Франция Техас Республикасының тәуелсіздігін сақтау және АҚШ-тың Калифорнияны басып алуын тоқтату мүмкіндігін қарастырды. Билік тепе-теңдігін сақтау қажеттілігінен Ұлыбритания АҚШ-тың күшін шектеу үшін батыс аумақтарын АҚШ-тың қолынан шығаруды қалады; ақырында Франция мұндай араласуға қарсы болды, себебі ол Ұлыбританияның күшін шектеуді көздеді, осы себепті Франция Луизиананы АҚШ-қа сатты және бұрын Америка революциясын қолдады. Осылайша, континенттік АҚШ-тың аумақтық өсуінің басым бөлігі Париж тарапынан сұрақсыз қабылданды.

Relations between the two nations were generally quiet for two decades with both trade and migration staying low. The United States, issued the "Monroe Doctrine" in 1823 to keep European powers, such as France, from colonizing lands in the New World. France had a strong interest in expanding commercially and imperially into Latin America as Spanish hegemony there collapsed. There was a desire among top French officials that some of the newly independent countries in Latin America might select a Bourbon king, though no actual operations ever took place. French officials ignored the American position. France and Austria, two reactionary monarchies, strenuously opposed American republicanism and wanted the United States to have no voice whatsoever in their affairs. A treaty between the United States and France in 1831 called for France to pay 25 million francs for the spoliation claims of American shipowners against French seizures during the Napoleonic wars. France did pay European claims, but refused to pay the United States. President Andrew Jackson was livid, and in 1834 ordered the U. S. Navy to stand by and asked Congress for legislation. Jackson's political opponents blocked any legislation. France was annoyed but finally voted the money in exchange for an apology which Jackson refused, and diplomatic relations were broken off until December 1835 when Jackson offered some friendlier words. Eventually through British mediation, France paid the money, and cordial relations were resumed. Modest cultural exchanges resumed, most famously intense study visits by Gustave de Beaumont and Alexis de Tocqueville, the author of Democracy in America (1835). The book was immediately a popular success in both countries, and to this day helps shape American self understanding. American writers such as James Fenimore Cooper, Harriet Beecher Stowe, and Ralph Waldo Emerson appealed to an appreciative French audience. French utopian socialists projected an idealized American society as a model for the future. French travelers to the United States were often welcomed in the name of the Marquis de Lafayette, who despite having lost much of his influence in France, remained a popular hero in the Revolution in US and made a triumphant American tour in 1824. Numerous political exiles found refuge in New York. In the 1840s Britain and France considered sponsoring continued independence of the Republic of Texas and blocking U. S. moves to obtain California. Balance of power considerations made Britain want to keep the western territories out of U. S. hands to limit U. S. power; in the end, France opposed such intervention in order to limit British power, the same reason for which France had sold Louisiana to the U. S. and earlier supported the American Revolution. Thus the great majority of the territorial growth of the continental United States was accepted without question by Paris.

Азамат соғысы: Бейтараптық және Мексика

1861–65 жылдардағы Америка Азамат соғысы кезінде Франция, басқа елдер сияқты бейтарап болды. Дегенмен, Наполеон III Америка Құрама Штаттарын әлсірету, Конфедерацияда жаңа одақтас табу, мақта саудасын сақтап қалу және Екінші Мексика империясын бақылаудағы үлкен инвестицияларын қорғау ниетімен CSA-ны қолдады. Франция өз күшімен әрекет етуге тым әлсіз болды және Конфедерацияны қолдаған, бірақ АҚШ-пен соғысқа түсуге дайын болмаған британдықтардың қолдауын іздеді. 1863 жылы Наполеон III соғыстың мүмкіндігін пайдаланып, Габсбург әулетінен шыққан австриялық эрцгерцог Максимилианды Мексика тағына отырғызды. Вашингтон бұл әрекетке наразылық білдіріп, жаңа үкіметті мойындаудан бас тартты. Наполеон Конфедерация жеңіске жетсе, Мексикадағы француз үстемдігін орнатуға болатынына үміттенді. Мексиканың АҚШ-тағы елшісі Матиас Ромеро Конгресте Францияның Мексиканы басып алуына қарсы араласу мүмкіндігін қолдау тапты. Франциямен соғысқа бармау үшін, Мемлекеттік хатшы Уильям Сьюард Конфедерация жеңіліске шақынғанша мексикалық көтерілісшілерге көмек көрсетуді сақтықпен шектеді. 1865 жылға қарай, АҚШ-тың дипломатиялық қысымы және Мексика шекарасына АҚШ әскерлерін шоғырландыру Наполеон III-ті француз әскерлерін қайтарып алуға және қолдауын тоқтатуға мәжбүр етті. Ұзақ өтпей Мексиканың демократиялық үкіметі қайта орнатылып, Максимилиан аталды. 1865 жылдың сәуір айында Авраам Линкольн қаза болғаннан кейін француз азаматтарынан мол жанашырлық білдірілді. Линкольннің өліміне деген халықтың қайғысын көрсететін медаль үшін бүкіл ел бойынша ақша жиналды. Одақтың жеңісі, француздардың Мексикадан кетуі және Ресейдің Алясканы сатуы АҚШ-ты Батыс жарты шардағы үстем күшке айналдырды.

1867-1914 жылдар

1870 жылы Франко-Прус соғысынан кейін Наполеон III-тің құлатылуы Франко-Америка қарым-қатынастарын жақсартуға көмектесті. Американдық қоғамдық пікір неміс жеңісін қолдады. Парижді неміс күштері қоршаған кезде, Франция елшісі Элиу Б. Уошберн басқаратын шағын американдық қауым париждіктерге медициналық, гуманитарлық және дипломатиялық көмек көрсетіп, американдықтарға үлкен құрмет әкелді. Кейінгі жылдары қарым-қатынастағы күштер тепе-теңдігі өзгерді, АҚШ өзінің тез өсіп келе жатқан байлығы, өнеркәсібі және халқының арқасында ескі державаларды басып өтті. Сауда көлемі төмен болды, Франция американдық банктер мен сақтандыру компанияларының қызметін шектеді, тарифтер жоғары болды және өзара инвестициялар аз болды. Белгілі жазушы Марк Твен әзілмен: «Францияда қыс та, жаз да, мораль да жоқ. Осы кемшіліктерден басқа, ол керемет ел. Франция көбінесе әйелдермен басқарылады», – деп жазған. Осы кезеңде қарым-қатынас достық сақталды, бұл 1884 жылы француз халқының АҚШ-қа сыйлаған «Еркіндік мүсінімен» бейнеленді. 1870 жылдан 1918 жылға дейін Франция монархиялық Еуропадағы жалғыз ірі республика болды, бұл оны АҚШ-қа жақындастырды. Француздар аз көшті, бірақ көптеген адамдар АҚШ-ты мүмкіндіктер елі және жаңа идеялардың көзі ретінде жоғары бағалады. Дегенмен, зиялылар АҚШ-ты материалдық құндылықтарға негізделген, мәдениеті дамылмаған және зиялыларға сенімсіздікпен қарайтын ел деп санады. Француз зиялыларының өзін интеллектуал деп есептегендері аз болды. 1906 жылы Германия Мароккодағы француздық ықпалына қарсы шыққанда (Танжер және Агадир дағдарыстарын қараңыз), президент Теодор Рузвельт француздықтардың жағына шықты. Бірақ АҚШ экономикалық қуатын арттырып, Ұлыбританиямен жақындасқан сайын, француздықтар өз мәдениеттеріне ағылшын-саксондық қауіп туралы көбірек айта бастады. Студенттердің алмасуы маңызды факторға айналды, әсіресе Францияға оқуға барушы американдықтардың саны артты. Француздар көптеген американдықтардың Германияға магистратурадан кейінгі білім алуға баратынына ренжіді және оларды қайта тарту жолдарын талқылады. 1870 жылдан кейін жүздеген американдық әйелдер медициналық білім алу үшін Франция мен Швейцарияға сапарлады. АҚШ-тағы жақсы университеттер оларға жабық болғандықтан, олар АҚШ-тағы мүмкіндіктерге қарағанда қымбат, бірақ сапалы білім алуға баптады. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз университеттерінде студенттердің саны азайды, үкімет студенттердің жетіспеушілігін толтыру және, ең бастысы, американдық жоғары білімдегі неміс ықпалын бейтараптандыру мақсатымен американдық студенттерді тарту туралы шешім қабылдады. 1918 жылдың соңында соғыс аяқталғаннан кейін Америкаға оралуын күтіп отырған мыңдаған американдық әскерлер олар үшін арнайы құрылған университет бағдарламаларына жазылды.

The removal of Napoleon III in 1870 after the Franco Prussian War helped improve Franco–American relations. American public opinion favored a German victory. During the German Siege of Paris, the small American population, led by the Minister to France Elihu B. Washburne, provided much medical, humanitarian, and diplomatic support to Parisians, gaining much credit to the Americans. In subsequent years the balance of power in the relationship shifted as the United States, with its very rapid growth in wealth, industry and population, came to overshadow the old powers. Trade was at a low level, France minimized the activity of American banks and insurance companies, tariffs were high, and mutual investments were uncommon. Famous writer Mark Twain once wrote with humour, "France has neither winter nor summer nor morals. Apart from these drawbacks it is a fine country. France has usually been governed by prostitutes." All during this period, the relationship remained friendly—as symbolized by the Statue of Liberty, presented in 1884 as a gift to the United States from the French people. From 1870 until 1918, France was the only major republic in a Europe of monarchies, which endeared it to the United States. Few French people emigrated, but many held the United States in high esteem, as a land of opportunity and as a source of modern ideas. Intellectuals, however, saw the United States as a land built on crass materialism, lacking in a significant culture, and boasting of its distrust of intellectuals. Very few self styled French intellectuals were admirers. In 1906, when Germany challenged French influence in Morocco (see Tangier Crisis and Agadir Crisis), President Theodore Roosevelt sided with the French. Nevertheless, as the U. S. grew mightily in economic power, and forged closer ties with Britain, the French increasingly talked about an Anglo Saxon threat to their culture. Student exchange became an important factor, especially Americans going to France to study. The French were annoyed that so many Americans were going to Germany for post graduate education, and discussed how to attract more Americans. After 1870, hundreds of American women traveled to France and Switzerland to obtain their medical degrees. The best American schools were closed to them and chose an expensive option superior to what they were allowed in the U. S. In the First World War, normal enrollments plunged at French universities, and the government made a deliberate decision to attract American students partially to fill the enrollment gap, and more importantly to neutralize German influences in American higher education. Thousands of American soldiers, waiting for their slow return to America after the war ended in late 1918, enrolled in university programs set up especially for them.

Бірінші дүниежүзілік соғыс (1914-1919)

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, АҚШ өзін бейтарап деп жариялады, бұл мәртебе 1917 жылғы сәуірде одақтастар жағынан қақтығысқа кіргенге дейін шамамен 3 жылға дейін сақталды. Вашингтон соғысқа кіргенге дейін де, кейін де француздарға қажетті қаржыны – қайта төленетін қарыз түрінде – америкалық азық-түлік, мұнай және химиялық заттар сатып алуға жұмсады. Батыс майданға келген алғашқы американдық сарбаздардың бірінші толқыны ауыр жабдықтарсыз келді (кемелер осылайша көбірек сарбазды тасымалдауға мүмкіндік алды). Олар француздық артиллериясын, ұшақтары мен танктерін, мысалы, SPAD XIII истребитель-бипланы мен Renault FT жеңіл танктерін қолданды, олар американдық экспедициялық корпусының авиациялық және бронетранспорттық бөлімдерінде қызмет етті. 1918 жылы АҚШ генерал Джон Першингтің басшылығымен екі миллионнан астам жауынгерлік әскерді жіберді, олар Батыс майданының өз секторында әрекет етті. Олар одақтастарға шешуші артықшылық берді, себебі немістер ауыр шығындарын толықтыра алмады және 1918 жылдың қыркүйегіне таяу құлдырап қалды.

Бейбіт келісім (1919)

Президент Вудро Вильсон француздар үшін соғыстың батыры болды, оның Парижге келуі зор құрметпен қарсы алынды. Алайда, екі ел Германияны әлсірету және Францияда, соғыс толығымен жүрген жерде, Германияның келтірген зор зияндарының өтемін талап ету саясаты бойынша келіспеді. Француз премьер-министрі Жорж Клемансо Францияның болашақтағы қауіпсіздігін қамтамасыз етуді көздеді; оның формуласы Германиямен достық емес, қайтару, өтемақы және кепілдіктерден тұрды. Клемансо Вильсонның, өзінің шындыққа сай келмейтін және утопиялық принциптеріне сенімсіздікпен қарады: «Тіпті Құдай да Он Буйрыққа қанағаттанды, ал Вильсон он төртін талап етеді» (Вильсонның «Он төрт тармағына» сілтеме). Екі ел Германияның борыштары, өтемақысы және шектеулері мәселесінде келісе алмады. Президент Вильсон, Клемансо және британ премьер-министрі Дэвид Ллойд Джордж конференциядағы маңызды шешімдерді қабылдауға жетекшілік етті. Вильсон үшін жаңа Ұлттар Лигасы ең басты мақсат болды; екігі басшы да оны қолдады, бірақ жаңа Лиганың құндылығына олардың сенімдері аз болды. Клемансо Рейнландта Францияның қамқорлығымен буферлік мемлекет құруға да бейілді болды. АҚШ және Ұлыбритания өкілдерінің пікірінше, өзін-өзі анықтау принципін мұндай ауыр бұзушылық болашақ соғыстарға әкелуі мүмкін еді, сондықтан Клемансоға компромисс ұсынылды, ол оны қабылдады. Аталған аумаққа одақтас әскерлер бес жылдан он бес жылға дейін орналасатын болды, ал Рейннің шығысына қарай елу шақырымдық аймақ демилитаризацияланбақ. Вильсон мен Ллойд Джордж Францияға неміс агрессиясынан қорғау кепілдігін беретін келісімді қолдауға келісті. Вашингтондағы республикашыл көшбасшылар Франциямен қауіпсіздік шартына қолдау көрсетуге дайын еді. Бірақ Вильсон оны Версаль келісімімен байланыстыру талабынан бас тартпады, ал республикашылар оның кейбір түзетулерін қабылдамайтындықтан, Сенатта дауысқа қойылған жоқ. Француз тарихшысы Дюрозель Клемансоны Вильсоннан ақылдырақ, оған тең жанашыр және әділдікке берілген, бірақ әлемдік бейбітшілік пен тәртіптің неміс қауіпін толыққанды жоюға байланысты екенін түсінген адам ретінде бейнелейді. Ал Блюменталь (1986) Вильсонның саясаты Клемансоның талаптарынан әлдеқайда дұрыс болғанын айтады. Блюменталь Вильсонмен келіседі, бейбітшілік пен өркендеу үшін Германияның әлемдік экономика мен саяси қауымдастыққа тең құқылы серіктес ретінде интеграциялануы қажеттігін айтады.

President Woodrow Wilson had become the hero of the war for Frenchmen, and his arrival in Paris was widely hailed. However, the two countries clashed over France's policy to weaken Germany and make it pay for the huge destructions suffered by France on which soil war had almost entirely been fought. The ambition of French Premier Georges Clemenceau was to ensure the security of France in the future; his formula was not friendship with Germany but restitution, reparations, and guarantees. Clemenceau had little confidence in what he considered to be the unrealistic and utopian principles of Wilson: "Even God was satisfied with Ten Commandments, but Wilson insists on fourteen" (a reference to Wilson's "Fourteen Points"). The two nations disagreed on debts, reparations, and restraints on Germany. President Wilson along with Clemenceau and British Prime Minister David Lloyd George led in making major decisions at the conference. Wilson made the new League of Nations his highest priority; the other two went along but had much less confidence in the value of the new League. Clemenceau was also determined that a buffer state should be established in the Rhineland under the aegis of France. In the eyes of the U. S. and British representatives, such a crass violation of the principle of self determination would only breed future wars, and a compromise was therefore offered Clemenceau, which he accepted. The territory in question was to be occupied by Allied troops for a period of five to fifteen years, and a zone extending fifty kilometers east of the Rhine was to be demilitarized. Wilson and Lloyd George agreed to support a treaty that would guarantee France against German aggression. Republican leaders in Washington were willing to support a security treaty with France. It never came to a Senate vote because Wilson insisted on linking it to the Versailles Treaty, which the Republicans would not accept without certain amendments Wilson refused to allow. French historian Duroselle portrays Clemenceau as wiser than Wilson, equally compassionate and committed to justice but one who understood that world peace and order depended on the permanent suppression of the German threat. Blumenthal (1986), by contrast, says Wilson's policies were far sounder than the harsh terms demanded by Clemenceau. Blumenthal agrees with Wilson that peace and prosperity required Germany's integration into the world economy and political community as an equal partner.

Соғыс аралығы (1919-1938 жж.)

Соғыс аралық жылдары екі ел достық қарым-қатынаста болды. 1920-жылдардан бастап АҚШ зиялылары, суретшілер, жазушылар және туристер француз өнеріне, әдебиетіне, сәнге, шараптарға және тағамдарына қызығушылық таныту үшін Францияға келді. Вашингтонның Парижге соғыс қарызын қайтаруды талап етуі, сонымен бірге Берлиннің Версаль шартында көзделген Солтүстік Францияның қираған аумақтарын қалпына келтіру шығындарын төлеуге дайын еместігін қолдауы керістік тудырды. Дауес жоспары бойынша американдық банктер Германияға қарыз беріп, Францияға өтемақы төлеуге мүмкіндік берді, ал Франция өз кезегінде американдық соғыс қарызын өтейтін болды. Алайда бұл жүйе Ұлы депрессия кезінде құлдырап кетті. Джозефин Бейкер сияқты көптеген американдық суретшілер Францияда танымал болды. Париж американдық джаз музыкасын және әсіресе афроамерикандық суретшілерді жақсы қабылдады, өйткені Францияда, сол кездегі АҚШ-тың көп бөлігінен айырмашылығы, нәсілдік кемсіту заңдары болған жоқ. Уильям Фолкнер, Ф. Скотт Фицджеральд, Эрнест Хемингуэй және басқалар сияқты көптеген жазушылар француз өміріндегі тәжірибелерінің күшті әсеріне түсті. «Жоғалған ұрпақ» деп танылған олардың Париждегі уақыты Хемингуэйдің «Қозғалмалы мереке» атты естеліктерінде баяндалған. Алайда 1920-жылдары антиамериканизм күшейді, өйткені көптеген француз дәстүршілері Голливудтың күшіне алаңдады және Америка заманауилықты білдіреді деп ескертті, бұл дәстүрлі француз құндылықтарына, әдет-ғұрыптарына және танымал әдебиетке қауіп төндірді. Американың ықпалына қатысты алаңдау жарты ғасырдан кейін, 1992 жылы америкалықтар 4 миллиард долларлық «Диснейленд Париж» ойын-сауық паркін ашқанда одан да күшейді; ол Луврден де көп адамды тартты, көп ұзамай француз жастары арасында американдық мультфильмнің әйгілі кейіпкері Микки Маус Астерикске қарағанда танымал болды. Нью-Йорктегі «J. Walter Thompson» компаниясы соғыс аралық жылдардағы жетекші американдық жарнама агенттігі болды. Ол Еуропаға, соның ішінде 1927 жылы Парижде филиалдар ашты. Бұл филиалдардың көпшілігі жақын арада жетекші жергілікті агенттіктерге айналды, бірақ «JWT Париж» 1920-жылдардың соңынан 1960-жылдардың басына дейін нашар жұмыс істеді. Бұл мәдени қақтығыстар мен әлеуетті клиенттер арасындағы америкаға қарсы көңіл күйге байланысты болды. Сонымен қатар, француз нарығы барлық шетелдік мүдделерді жою үшін қатаң реттеліп, қорғалды, ал Париждегі американдық жарнамашылар өздерінің жоғарыпарсылықтығы мен сезімталдығын жасыруда шебер болған жоқ. 1928 жылы екі ел Келлог-Бриан келісімінің басты демеушілері болды. Көптеген ірі мемлекеттер қол қойған келісім соғыстың қолданылуын жоққа шығарды, дауларды бейбіт жолмен шешуге шақырып, жаулықтаудың алдын алу үшін бірлесіп күш қолдануды талап етті. Оның ережелері Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысына және басқа да келісімдерге енгізіліп, Американың белсенді саясатына қадам болды. 1933 жылдан 1939 жылға дейін Франклин Д. Рузвельт басшылығымен дипломатиялық қарым-қатынас шектеулі болды.

During the interwar years, the two nations remained friendly. Beginning in the 1920s, U. S. intellectuals, painters, writers, and tourists were drawn to visit and because of their interest in French art, literature, fashion, wines, and cuisine. Tensions rose over Washington's insistence that Paris repay war loans while in the same time supporting the unwillingness of Berlin to pay France the reconstruction cost of devastated territories in northern France as provided by the Treaty of Versailles. A deal was reached: the Dawes Plan where American banks made loans to Germany, enabling them to pay reparations to France, who in turn would cover their American war loans. This system collapsed with in the Great Depression however. A number of American artists, such as Josephine Baker, experienced popular success in France. Paris was quite welcoming to American jazz music and black artists in particular, as France, unlike a significant part of the United States at the time, had no racial discrimination laws. Numerous writers such as William Faulkner, F. Scott Fitzgerald, Ernest Hemingway, and others were deeply influenced by their experiences of French life. Known as the Lost Generation, their time in Paris was documented by Hemingway in his memoir A Moveable Feast. However, anti Americanism came of age in the 1920s, as many French traditionalists were alarmed at the power of Hollywood and warned that America represented modernity, which in turn threatened traditional French values, customs, and popular literature. The alarm of American influence escalated half a century later when Americans opened the $4 billion Disneyland Paris theme park in 1992; it attracted larger crowds than the Louvre, and soon it was said that the iconic American cartoon character Mickey Mouse had become more familiar than Asterix among French youth. The J. Walter Thompson Company of New York was the leading American advertising agency of the interwar years. It established branch offices in Europe, including one in Paris in 1927. Most of these branches were soon the leading local agencies, as in Britain and Germany, JWT Paris did poorly from the late 1920s through the early 1960s. The causes included cultural clashes between the French and Americans and subtle anti Americanism among potential clients. Furthermore, The French market was heavily regulated and protected to repel all foreign interests, and the American admen in Paris were purportedly not good at hiding their condescension and insensitivity. In 1928 the two nations were the chief sponsors of the Kellogg–Briand Pact. The pact, which was endorsed by most major nations, renounced the use of war, promoted peaceful settlement of disputes, and called for collective force to prevent aggression. Its provisions were incorporated into the United Nations Charter and other treaties and it became a stepping stone to a more activist American policy. Diplomatic intercourse was minimal under Franklin D. Roosevelt from 1933 to 1939.

Екінші дүниежүзілік соғыс (1938-1945)

Екінші дүниежүзілік соғысқа жақындаған кезде АҚШ Францияға нацистік қатерге қарсы әуе күштерін қаруландыруға көмектесті. Соғыстың күрт басталуы Францияны Германияның әуе күштерінің үлкен әрі жетілгенін түсінуге мәжбүр етті. Президент Рузвельт Францияға ұзақ уақыт бойы қызығушылық танытып, француз сенаторы, барон Амаури де Ла Гранжбен жеке дос болған. 1937 жылдың соңында ол Рузвельтке француздықтардың әлсіздіктері туралы айтып, әскери көмек сұрады. Рузвельт қолдау көрсетіп, Соғыс министрлігін Францияға ең заманауи американдық ұшақтар мен басқа да жабдықтарды құпия түрде сатуға мәжбүр етті. АҚШ әскері ең соңғы үлгілерін сатуға қарсы болды, ал американдық заводтарға өндірісті арттыруға уақыт керек болды. Франция 1940 жылы капитуляциялағанға дейін АҚШ-тан 200-ден аз әскери ұшақ жеткізілді. Париж өзінің әуе кемесін жасауын қарқынды түрде кеңейтті, бірақ бұл тым кеш және жеткіліксіз болды. 1939 жылдың қыркүйегінде Германия Польшаға шабуыл жасағанда Франция мен Ұлыбритания Германияға соғыс жариялады, бірақ келесі көктемге дейін аз ғана шаралар қабылданды. Германияның жылдам шабуылы Дания мен Норвегияны басып алды және француз және британдық күштерін Бельгияда қоршап алды. Франция Германияның капитуляциялау талаптарын қабылдауға шешім қабылдады және Петан басқаратын авторитарлық режимге айналды, оның ресми емес орталығы Виши қаласында орналасқан.

Виши Франциясы (1940-1944)

Американың Виши Франциясына және де Голльге қатысты ұстанымы ерекше күмәнді және тұрақсыз болды. Рузвельт де Голльді ұнатпай, Лехидің «диктатордың шәкірті» деген пікірімен келісті. Соғыстан кейін АҚШ үкіметі Гарвард профессоры Уильям Лангерден бұл саясатты негіздеуді сұрады, ол бастапқыда Вишиге өте ыңғайлы болды: бұл кітап «Біздің Вишидегі тәуекеліміз» (1947) деп аталды және ол саясатты жаппай ақтап көрсетті. Лангердің сөзіне қарағанда, Вашингтон 1940 жылдың көктемінде Францияның күрт құлауына қатты ойып, Германияның үлкен француз флотын бақылауға алып, Францияның теңіз арқылы байланысқан колонияларын пайдалануы мүмкін деген қауіпті сезінді. Осыдан Рузвельт әкімшілігі дипломатиялық қарым-қатынасты сақтауға мәжбүр болды. FDR өзінің жақын әріптесі, адмирал Уильям Д. Лехиді елші етіп тағайындады, ал елшілік – Франциямен қарым-қатынас үзілгендіктен Ұлыбританияны да өкілдік етіп, Парижден Вишиге көшірілді, кейін Hôtel des Ambassadeurs-ке, содан соң жақын орналасқан Вилла Икаға көшті. Виши режимі ресми түрде бейтарап болғанымен, іс жүзінде Остің ықпалында болды. 1942 жылдың соңында Германия Вишидің бұрынғы тәуелсіз басқарған аймақтарын тікелей бақылауға алғаннан кейін АҚШ дипломатиялық қарым-қатынасты тоқтатты. Лангердің кітабы 1950 жылы Петеннің ісін оның адвокаты қайта қарауды сұрағанда жаңа дәлел ретінде пайдаланылды (бірақ іс ақырында тоқтатылды). Заманауи тарихшының айтуынша, американдық қоғам өкіметінің Виши саясатын қолдамағанын, Вишидің нағыз бетін ашып, тіпті де Голльдің «Еркін Франция» қозғалысын қолдаған. 1944 жылдың шілдесінде АҚШ-қа келген де Голльді көпшілік зор құрметпен қарсы алды, ал Рузвельт де Голльдің төңірегінде құрылған Уақытша үкіметтің Франция азат болғаннан кейін саяси партиялар мен кәсіподақтарды дұрыс бейнелейтінін мойындауға кешікті.

Еркін француз әскерлері

Америка Құрама Штаттары Виши Франциясын ресми түрде мойындады және дипломатиялық қарым-қатынас орнатты (1942 жылдың соңына дейін), ал де Голльдің эмиграциядағы үкіметімен және Францияның жалғыз заңды үкіметі екендігі туралы талабымен ресми қарым-қатынас жасаудан аулақ болды. Рузвельт пен еркін француз күштерінің басшысы Шарль де Голль арасындағы қарым-қатынас шиеленісті болды. 1941 жылдың желтоқсанында Шарль де Голльдің еркін француз күштері Ньюфаундлендтен оңтүстікке қарай орналасқан Сент-Пьер және Микелон аралдарын басып алғанда, Халл өте қатаң наразылық білдірді және голлистік теңіз күштерін «демеуші еркін француздар» деп атады. Виши губернаторының қызметке қайта орналасуы туралы өтініші американдық баспасөзде қатты сынға ұшырады: газеттер «демеуші мемлекет хатшысы» деп қысым жасады. Генерал де Голль ашуланды, сондай-ақ Альжирді басып алған одақтас конспираторлар да ашуланды. Кейбір жоғары американдық және британдық шенеуніктер наразылық білдірді, газеттер мен саясаткерлер қатты сынға алды. Француздар үшін адмирал Дарлан нацистермен ынтымақтас болғандықтан, сатқын еді. Рузвельт оны (Черчилль ұсынған сөздерді пайдалана отырып) «жағдайдың қиындығымен ғана ақталуға болатын уақытша шара» деп қорғады. Нормандиядағы шабуылдан кейін екі тараптың көпшілігі нацистердің жеңілуі тек уақыт мәселесі деп ойлады. Айзенхауэр де Голльге Парижді француз күштерінің ресми түрде азат етуі мүмкін екендігін уәде берді, себебі қаланың символдық маңызы зор болғанымен, тактикалық құндылығы болмады. Сондықтан Эйзенхауэрге де Голльдің Француз ішкі күштеріне билікті беру оңай болды. Гитлер Парижді бомбалау және толығымен өртеп жіберуге бұйрық берді; ол оны екінші Сталинградқа айналдыруды қалады. Француздық 2-ші бронедивизиясы генерал-майор Филипп Леклерк басшылығымен Парижді азат ету міндетін алды. Генерал Леклерк осы ойға қуанды, өйткені ол Виши үкіметінің ұятты жағдайын жойғысы келді. АҚШ үкіметі 1944 жылдың шілдесінде Франция Республикасының Уақытша үкіметін 1944 жылдың 23 қазанында толық мойындаудан бұрын, босатылған Францияның іс жүзіндегі билігі ретінде мойындағанын жариялады. Франция одақтас күштер үшін Батыс Еуропаны азат етуге кіріскенде ерекше жағдайды ұсынды. Бельгия, Норвегия немесе Нидерланды сияқты Батыс елдерінің үкіметтері нацистік Германиямен ешқандай келісімге келмеді, бірақ 1940 жылы Ұлыбританияға қашқан, олар өз елдерін азат ету арқылы қайта орналастырылды. Бірақ Виши билігін заң жүзінде нацистік Германиямен келісімге келген, жаумен белсенді ынтымақтастық саясатын жүргізген және әлі де кеңінен танымал болып көрінетін француз үкіметі деп қарастыруға болады. Бұл үкімет, халық, коммунистік қарсылық қозғалысы қалай реакция білдіреді? Алжирдің Уақытша үкіметі елді бақылауға алып, халықтың немесе қарулы «маки» қозғалысының қатал қарсылығына тап болмай, тиімді жергілікті басқаруды жүзеге асыра ала ма? Олар басып алатын елдерді тікелей басқару үшін одақтас күштер «Одақтас әскери үкіметі» деп аталатын әкімшілік корпусын құрды. Нормандия шайқасынан кейін де Голль жергілікті басқаруды қалпына келтіруде жылдам және тиімді екенін дәлелдеді, босатылғаннан кейін әр департаментке префекттерді тағайындады және AMGOT Францияда ешқашан жауапты болмады, бірақ тек Германияда, Италияда және Жапонияда ғана жауапты болды. Алайда, одақтас күштердің Францияны «азат етілген» одақтас ел емес, «басып алынған» ел деп қарауы саяси элиталардың арасында наразылық тудырды, әрине, халықтың барлығы жеңілдеп, риза болды. Осы уақытта генерал Паттон басқаратын АҚШ-тың үшінші армиясы неміс әскерін елден ығыстыруды жалғастырды, ең алдымен Солтүстік Францияны басып өтіп, содан кейін Лоррейнды азат етуге көшті, онда ол Леклерктің дивизиясын өз армиясына қосты.

The United States formally recognized and established diplomatic relations with Vichy France (until late 1942) and avoided formal relations with the exiled government of de Gaulle's and its claim to be the one and only legitimate government of France. Relations were strained between Roosevelt and Charles de Gaulle, the leader of the Free French. When the Free French Forces of Charles de Gaulle occupied the islands of Saint Pierre and Miquelon, south of Newfoundland, in December 1941, Hull lodged a very strong protest and went as far as referring to the Gaullist naval forces as "the so called Free French." His request to have the Vichy governor reinstated was met with strong criticism in the American press: newspapers mocked the "so called Secretary of State". General de Gaulle was outraged; so were the pro Allied conspirators who had seized Algiers. Some high American and British officials objected, and there was furious criticism by newspapers and politicians. To the Fighting French, Admiral Darlan was a onetime Nazi collaborationist, and therefore a traitor. Roosevelt defended it (using wording suggested by Churchill) as 'a temporary expedient, justified only by the stress of battle'. After the breakout at Normandy, most on both sides thought it was only a matter of time before the Nazis lost. Eisenhower did give de Gaulle his word that Paris could be formally liberated by French forces, given the city's heavy symbolic but lack of tactical value. It was therefore easy for Eisenhower to let de Gaulle's French Forces of the Interior take the charge. Hitler had given the order to bomb and burn Paris to the ground; he wanted to make it a second Stalingrad. The French 2nd armored division with Maj. General Phillipe Leclerc at its helm was granted the task of liberating Paris by the Allied Supreme Command. General Leclerc was ecstatic at this thought because he wanted to wipe away the humiliation of the Vichy Government. The US government announced in July 1944 that the French provisional government was recognized as the de facto authority in liberated France before the full recognition on 23 October 1944 of the Provisional Government of the French Republic. France was presenting kind of a unique situation for the Allied Forces when they embarked on liberating western Europe. The governments of the other western countries such as Belgium, Norway or the Netherlands did not sign any armistice with nazi Germany but took refuge in the UK in 1940, they were to be simply reinstated by the liberation of their country. But the Vichy authorities could legally be considered as the French government who signed an armistice with nazi Germany, engaged into an active collaborationist policy with the ennemy, and seemed to still be widely popular. What would be the reaction of this government, of the population, of the communist resistance? Would the Provisional Government of Algiers be in a position to take control of the country and run an efficient local administration without facing a fierce opposition of the population or the armed "maquis"? To be in a position to directly administer the countries they were to occupy, the Allied Forces had set up a administrative corp called the Allied Military Government of Occupied Territories(AMGOT). After the battle of Normandy de Gaulle proved that he was swift and efficient at restauring local administration by appointing prefects in every departement as soon as they were liberated and the AMGOT was never put in charge in France, but only in Germany, Italy and Japan. However the fact that the Allied Forces may have considered France as an "occupied" country instead of a "liberated" Allied country fostered some resentment among the political elites when of course the entire population was relieved and grateful. Meanwhile, the U. S. Third Army under General Patton continued to push the German Army from the country, first sweeping across northern France before going onto liberating Lorraine, where he annexed Leclerc's division into his army.

Соғыстан кейінгі жылдар

Соғыстан кейінгі жылдары ынтымақтастық та, келіспеушілік те жалғасты. Германиядағы француз оккупациялық аймағы АҚШ аймағынан құрылды. 1946 жылдың қаңтар айында де Голль биліктен кеткеннен кейін қаржылық көмек мәселесіндегі тоқырау бұзылды. 1945 жылдың тамызында «Ленд-Лизинг» күтпеген жерден тоқтатылып, қайта басталуға асықты. АҚШ әскері 1944–1946 жылдары азық-түлік жеткізді. 1945–1947 жылдары АҚШ қазынасының несиелері мен ақшалай гранттары берілді, әсіресе Маршалл жоспары ірі сомаларды қамтыды (1948–1951). Маршалл жоспарынан кейінгі көмек (1951–1955) Францияға қайта қарулануға көмектесу және Индокитайдағы соғысына ауқымды қолдау көрсету мақсатында ұйымдастырылды. Төмен пайыздық несиелерден басқа, қалған қаражат қайтарымсыз гранттар түрінде берілді. 1931 жылдан бері төлемі тоқтатылған Бірінші дүниежүзілік соғыстан қалған қарыздар 1946 жылғы Блум-Бирн келісімінде қайтадан келісілді. АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғыстан қалған 2,8 миллиард долларлық қарыздың барлығын кешірді және Францияға 650 миллион долларлық жаңа несие берді. Қарсылықта француз тарапынан келіссөзші Жан Монне Францияның қалпына келтіру және дамуға бағытталған бесжылдық жоспарын ұсынды. Маршалл жоспары Францияға 2,3 миллиард доллар қайтарымсыз көмек берді. 1946 жылдан 1953 жылға дейін Францияға берілген барлық американдық гранттар мен несиелердің жалпы сомасы 4,9 миллиард долларды құрады. Маршалл жоспарының басты ерекшелігі – халықаралық сауданы ынталандыру, тарифтерді төмендету, кедергілерді азайту және француз басқаруын жаңарту болды. Маршалл жоспары американдық өнеркәсіпке бағытталған кең ауқымды сапарларды ұйымдастырды. Франция 4700 кәсіпкер мен сарапшыдан тұратын 500 делегацияны американдық зауыттарды, шаруашылықтарды, дүкендерді және кеңселерді аралауға жіберді. Олар әсіресе американдық жұмысшылардың әл-ауқатына және француз жұмысшыларының 30 айлық еңбегіне қарағанда, 9 айлық еңбекпен арзан жаңа автомобиль сатып алу мүмкіндігіне таң қалды. Кейбір француз компаниялары американдануға қарсылық көрсетті, бірақ ең табыстылары, әсіресе химия, мұнай, электроника және құрал жасау салалары, американдық инвестицияларды тарту және үлкен нарық құру мүмкіндігін пайдаланды. АҚШ Голливуд фильмдеріне қол жеткізуді талап етті, ал француз киноиндустриясы жаңа серпіліс алды.

In the postwar years, both cooperation and discord persisted. The French zone of occupation in Germany was formed from the U. S. zone. After de Gaulle left office in January 1946, the logjam was broken in terms of financial aid. Lend Lease had barely restarted when it was unexpectedly ended in August 1945. The U. S. Army shipped in food, 1944–46. U. S. Treasury loans and cash grants were given in 1945–47, and especially the Marshall Plan gave large sums (1948–51). There was post Marshall aid (1951–55) designed to help France rearm and provide massive support for its war in Indochina. Apart from low interest loans, the other funds were grants that did not involve repayment. The debts left over from World War I, whose payment had been suspended since 1931, was renegotiated in the Blum Byrnes agreement of 1946. The United States forgave all $2.8 billion in debt from the First World War, and gave France a new loan of $650 million. In return French negotiator Jean Monnet set out the French five year plan for recovery and development. The Marshall Plan gave France $2.3 billion with no repayment. The total of all American grants and credits to France from 1946 to 1953, amounted to $4.9 billion. A central feature of the Marshall Plan was to encourage international trade, reduce tariffs, lower barriers, and modernize French management. The Marshall Plan set up intensive tours of American industry. France sent 500 missions with 4700 businessmen and experts to tour American factories, farms, stores and offices. They were especially impressed with the prosperity of American workers, and how they could purchase an inexpensive new automobile for nine months work, compared to 30 months in France. Some French businesses resisted Americanization, but the most profitable, especially chemicals, oil, electronics, and instrumentation, seized upon the opportunity to attract American investments and build a larger market. The U. S. insisted on opportunities for Hollywood films, and the French film industry responded with new life.

Қырғи қабақ соғыс

1949 жылы екі ел Солтүстік Атлантика шарты арқылы ресми одақтас атанды, бұл шарт НАТО әскери одағын құрды. Америка Құрама Штаттары Африка мен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы колонияларын қайтаруға тырысқан Францияның әрекеттерін ашық түрде қолдамаса да, француз үкіметіне француз Индокитайындағы коммунистік көтеріліспен күресуде көмек көрсетті. Бірақ 1954 жылы АҚШ президенті Дуайт Д. Эйзенхауэр Диен-Бьен-Фуде қоршауда қалған француз әскерлерін азат ету үшін француз тарапының әуе шабуылы туралы өтініштерін қабылдамады. Франция, француз саясатындағы коммунистердің күшті ықпалына қарамастан, Кеңес Одағын тоқтату мақсатымен АҚШ жүргізіп жатқан "суық соғысқа" қосылды. Коммунистер ұлттық үкіметке енгізілмеді. 1956 жылы Франция, Ұлыбритания және Израиль жақында ұлттандырылған Суэц каналын басып алған Египетке шабуыл жасады, бұл үлкен дағдарысқа әкелді. Эйзенхауэр оларды күш қолданудан бас тартуға мәжбүрледі. Суэц дағдарысы олардың төмендеген халықаралық беделін көрсетіп, Ұлыбритания мен Францияға зор әсер етті: Ұлыбритания кейіннен Таяу Шығыс саясатын АҚШ саясатына бейімдеді, ал Франция өзін сенімсіз одақтас деп есептейтін елдерден алшақтады және өз жолын іздеді.

Де Голль

1950 жылдары Франция ядролық қару әзірлеуде американдық көмек сұрады; Эйзенхауэр төрт себеппен бұл ұсынысты қабылдамады. 1958 жылға дейін ол француздың Төртінші Республикасының саяси тұрақсыздығынан алаңдады және Вьетнам мен Алжирдегі отаршылдық соғыстарында ядролық қару қолдануы мүмкін деп ойлады. Шарль де Голль 1958 жылдан бастап Бесінші Республикаға тұрақтылық әкелді, бірақ Эйзенхауэр Францияның ядролық қарулануына көмектесуден әлі де тартынды. Де Голль өзінің «Force de frappe» арқылы батыстық қару-жарақ монополиясын англосаксондықтардан бұзуды көздеді. Эйзенхауэр француздық мәртебесін қайта жандандыру үшін бомбаларды қолдану жоспарларының НАТО-ны әлсірететінінен қорқыды. Сонымен қатар, Эйзенхауэр ядролық қарудың кез келген жерде таралуын тоқтатуды қалады. Шарль де Голль Вашингтонмен Ұлыбританияның Еуропалық экономикалық қауымдастыққа қабылдануы мәселесінде де келіспеді. Осы және басқа да шиеленістер де Голльдің 1966 жылы француз күштерін Солтүстік Атлант шарты ұйымының біріктірілген әскери құрылымынан шығарып, штаб-пәтерін Парижден Бельгияның Брюссель қаласына көшіру туралы шешім қабылдауына себеп болды. Де Голльдің сыртқы саясаты екі үлкен державаның билігі мен ықпалын шектеуге бағытталды, бұл Францияның халықаралық беделін салыстырмалы түрде арттырады. Де Голль Францияны АҚШ-тың ізбасарынан бастап, белгілі бір үшінші әлем елдерінің ішінде үлкен қолдауға ие болған бірінші әлемнің жетекші державасына айналдыруды үміттенеді. Де Голль осы топқа қатысуға болатын елдер деп Францияның дәстүрлі ықпал аймақтары – Африка мен Таяу Шығысты санайтын. Екі ел Вьетнам соғысын жүргізу мәселесінде келіспеді, себебі француз басшылары АҚШ-тың жеңе алмайтынына сенді. Алжирдің тәуелсіздік соғысының тәжірибесі демократияның шетелдік халыққа күшпен үкімет таңу мүмкін емес екенін көрсетті, егер оған көптеген адам күші жұмсалмаса және азаптау сияқты қоғамдық пікірге қабылдамауға болатын әдістер қолданылмаса. Осы кезеңде француз халқының АҚШ-қа деген көзқарасы нашарлап, ол империалистік держава ретінде қарастырыла бастады.

In the 1950s France sought American help in developing nuclear weapons; Eisenhower rejected the overtures for four reasons. Before 1958, he was troubled by the political instability of the French Fourth Republic and worried that it might use nuclear weapons in its colonial wars in Vietnam and Algeria. Charles de Gaulle brought stability to the Fifth Republic starting in 1958, but Eisenhower was still hesitant to assist in the nuclearization of France. De Gaulle wanted to challenge the Anglo Saxon monopoly on Western weapons by having his own Force de frappe. Eisenhower feared his grandiose plans to use the bombs to restore French grandeur would weaken NATO. Furthermore, Eisenhower wanted to discourage the proliferation of nuclear arms anywhere. Charles de Gaulle also quarreled with Washington over the admission of Britain into the European Economic Community. These and other tensions led to de Gaulle's decision in 1966 to withdraw French forces from the integrated military structure of the North Atlantic Treaty Organization and forced it to move its headquarters from Paris to Brussels, Belgium. De Gaulle's foreign policy was centered on an attempt to limit the power and influence of both superpowers, which would increase France's international prestige in relative terms. De Gaulle hoped to move France from being a follower of the United States to a leading first world power with a large following among certain non aligned Third World countries. The nations de Gaulle considered potential participants in this grouping were those in France's traditional spheres of influence, Africa and the Middle East. The two nations differed over the waging of the Vietnam War, in part because French leaders were convinced that the United States could not win. The recent French experience with the Algerian War of Independence was that it was impossible, in the long run, for a democracy to impose by force a government over a foreign population without considerable manpower and probably the use of unacceptable methods such as torture. The French popular view of the United States worsened at the same period, as it came to be seen as an imperialist power.

1970-1989 жылдар

1969 жылы де Голль биліктен тайғаннан кейін қарым-қатынастар шамалы жақсарды. Ұсақ-күшік шиеленістер мерзім-мерзім пайда болып тұрды. Франция, басқа мемлекеттерге қарағанда, Еуропалық Одақты Американың ықпалын теңгерту құралы ретінде қарастырады, сондықтан еуроны әлемдік саудадағы АҚШ долларының үстемдігіне қарсы қою және НАТО-ға балама ретінде Еуропалық қорғаныс жобасын дамыту сияқты мақсаттарға жұмыс істейді. Жалпы, АҚШ-тың Ұлыбритания, Германия және Италия сияқты басқа ірі еуропалық елдермен байланысы әлдеқайда жақын болды. 1980 жылдары екі ел кейбір халықаралық мәселелерде ынтымақтастық танытты, бірақ «Эль-Дорадо каньоны» операциясы және біріккен Германияның қажеттігі сияқты мәселелерде қатысты келіспеушіліктер болды. Рейган әкімшілігі Франция және басқа еуропалық елдердің Ресейден табиғи газ сатып алуына бөгет қоюға тырысты, осы мақсатта Сибирь-Еуропа газ құбырының салынуын тоқтатуға күш салды. Бірақ еуропалық үкіметтер, француз үкіметі де, осы қадамға мойын бұрмады және құбыр ақыры салынды.

Таяу Шығыс қақтығысы

Президент Франсуа Миттеранның тұсында Франция 1991 жылғы Ирактағы Персия шығанағы соғысына "Дэгуэ" операциясы аясында маңызды қатысушы ретінде қолдау көрсетті. Француз Ұлттық Ассамблеясы соғыс барысында Персия шығанағындағы барлық француз күштерін АҚШ қолбасшылығына бағыну туралы "бұрын-соңды болмаған шешім" қабылдады.

9/11 оқиғасы

Францияның барлық сол және оңшыл саяси күштері 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылда «Әл-Қаида» террористерінің әрекеттерін қатаң айыптады. Президент Жак Ширак – кейіннен президент Джордж Бушпен салқын қарым-қатынасымен танылған – француз құпия қызметтеріне АҚШ-тың барлау қызметімен тығыз ынтымақтастық орнатуға бұйрық берді және Буш әкімшілігінің «Терроризмге қарсы соғысын» іске асырумен жүктелген бірлескен барлау орталығын Парижде «Альянс базасы» ретінде құрды. Дегенмен, барлық саяси күштер ислами радикалдық терроризмге қарсы толыққанды соғыс идеясын қабылдамады. Алжир соғысының естеліктері және оның Францияның ішкі саясатына тигізген зиянды әсері, сондай-ақ Францияның өзінің сәтсіз Индокитай/Вьетнам соғысы туралы алыс естеліктері маңызды рөл атқарды. Бұған қоса, Францияда үлкен мұсылман халқы болды, оларды Ширак наразылыққа түсіргісі келмеді. Осының салдарынан Франция Таяу Шығыстағы американдық әскери әрекеттерді қолдаудан бас тартты. Француз жазушылары мен кинорежиссерлерінің көптеген туындылары 11 қыркүйектегі террористік шабуылдарды соғыстың дұрыстығы үшін пайдалануға жасалған американдық әрекеттерді сынады.

Ирак соғысы

2003 жылдың наурыз айында Франция Германия, Қытай және Ресеймен бірге АҚШ-тың Иракқа шабуыл жасауына рұқсат беретін БҰҰ қарарына қарсы болды. Соғысқа дейін француз сыртқы істер министрі Доминик де Вильпен Американың Ирак саясатын қатаң сынға алды. Қайталап туындайтын келіспеушіліктерге қарамастан, көбінесе беймаз қарым-қатынас формальды түрде сақталды. АҚШ-қа Францияның көмегі қажет болмады, оның орнына Ұлыбритания және басқа одақтастарымен тығыз жұмыс істеді. Франция өнімдерін бойкоттау туралы американдықтардың ашулы әңгімелері, қысқа ғана уақытқа «Азаттық картоптары» деп аталған француз картофелінен басқа, көп әсер етпеді. Дегенмен, Ирак соғысы, бойкот әрекеттері және французға қарсы сезімдер Еуропадағы жаушылыққа ұштаған кері реакцияны тудырды. 2006 жылы әр алты американдықтан тек біреуі Францияны АҚШ-тың одақтасы деп есептеді. 2003 жылғы Иракқа басып кіруге дейін американдықтардың Францияға деген ашуының басты себебі – Францияның Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіндегі вето құқығын пайдаланып, әскери әрекеттерге рұқсат беретін БҰҰ қарарларын тоқтатуға әрекеттенгені және Иракқа өзі араласпауға шешім қабылдағаны болды (өйткені француз тарапы соғысқа барудың себептерін, мысалы Саддам Хусейн мен «Аль-Каида» арасындағы байланыс және жаппай қырып-жою қарулары туралы айтылған мәлімдемелерді заңды деп санамады). Бұл, сол кездегі американдықтардың пікірінде француздың ынтымақсыз және бейжай болып көрінуіне себепкер болды. Бұл пікір өте күшті болды және Франция Ауғанстандағы науқанда (мысалы, Ауғанстандағы француз күштеріне қараңыз) ұзақ уақыттан бері маңызды одақтас болғанына қарамастан, сақталды. Екі ел де (АҚШ бастаған коалициядағы басқа елдермен бірге) «Талибан» қозғалысын жою және Ауғанстанды тұрақтандыруға бағытталған. Ауғанстан террористердің жиналатын орны және батыс әлеміне шабуылдар жасауға дайындалатын орын ретінде танылды. Ирак соғысының барысында және американдықтардың Ирак соғысына қарсылығы күшейгенде, екі елдің қарым-қатынасы жақсара бастады, ал американдықтардың Францияға деген көзқарасы да уақыт өте келе жақсарып, тұрақталды. 2006 жылдың маусым айында Pew Global Attitudes Project жүргізген сауалнама бойынша, американдықтардың 52%-ы Францияға оң пікірде екенін, бұл көрсеткіш 2005 жылы 46% болған. Басқа да мәліметтер американдықтардың Францияға деген көзқарасы оң пікірден емес, екіталайлыққа қарай өзгеретінін және Францияға деген көзқарасы Ресей мен Қытайға деген көзқараспен салыстырылатынын көрсетеді. 2006 жылдың 19 қыркүйегінде Нью-Йоркте өткен кездесуде Джордж Буш Ливандағы «Хезболла» қозғалысының күшеюі, Иранның ядролық бағдарламасы және Израиль-Палестина бейбіт процесінің тоқтап қалуы сияқты мәселелерге байланысты Жак Ширакты және басқа да әлемдік көшбасшыларды экстремизмге қарсы «бейбітшілік үшін күресуге» шақырды. Біріккен Ұлттар Ұйымында Франция мен Американың тығыз дипломатиялық ынтымақтастығы Сирия әскерлерінің Ливандан шығарылуына әкеп соққан «Кедр революциясында» маңызды рөл атқарды. Франция мен АҚШ 2006 жылғы Израиль-Ливан қақтығысында атысты тоқтатуды көздеген БҰҰ-ның 1701 қарарының жобасын әзірлеуде бірлесіп жұмыс істеді (бірақ бұл процесте кейбір шиеленістер болды).

In March 2003 France, along with Germany, China, and Russia, opposed the proposed UN resolution that would have authorized a U. S. invasion of Iraq. During the run up to the war, French foreign minister Dominique de Villepin emerged as a prominent critic of the American Iraq policies. Despite the recurring rifts, the often ambivalent relationship remained formally intact. The United States did not need French help, and instead worked closely with Britain and its other allies. Angry American talk about boycotting French products in retaliation fizzled out, having little impact beyond the short lived renaming of French fries as "Freedom fries." Nonetheless, the Iraq war, the attempted boycott, and anti French sentiments caused a hostile negative counter reaction in Europe. By 2006, only one American in six considered France an ally of the United States. The ire of American popular opinion toward France during the run up to the 2003 Iraq Invasion was primarily due to the fact that France threatened to use its United Nations Security Council veto power to block U. N. resolutions favorable to authorizing military action, and decided not to intervene in Iraq itself (because the French did not believe the reasons given to go to war, such as the supposed link between Saddam Hussein and Al Qaeda, and the purported weapons of mass destruction to be legitimate). This contributed to the perception of the French as uncooperative and unsympathetic in American popular opinion at the time. This perception was quite strong and persisted despite the fact that France was and had been for some time a major ally in the campaign in Afghanistan (see for example the French forces in Afghanistan) where both nations (among others in the US led coalition) were dedicated to the removal of the rogue Taliban, and the subsequent stabilization of Afghanistan, a recognized training ground and safe haven for terrorists intent on carrying out attacks in the Western world. As the Iraq War progressed, and opposition to the Iraq War amongst Americans increased, relations between the two nations began to improve, and Americans' views of France in general also steadily improved over time. In June 2006 the Pew Global Attitudes Project revealed that 52% of Americans had a positive view of France, up from 46% in 2005. Other reports indicate Americans are moving not so much toward favorable views of France as toward ambivalence, and that views toward France have stabilized roughly on par with views toward Russia and China. Following issues like Hezbollah's rise in Lebanon, Iran's nuclear program and the stalled Israeli Palestinian peace process, George Bush urged Jacques Chirac and other world leaders to "stand up for peace" in the face of extremism during a meeting in New York on September 19, 2006. Strong French and American diplomatic cooperation at the United Nations played an important role in the Cedar Revolution, which saw the withdrawal of Syrian troops from Lebanon. France and the United States also worked together (with some tensions) in crafting UN resolution 1701, intended to bring about a ceasefire in the 2006 Israeli–Lebanese conflict.

Саркозидің әкімшілігі

2007 жылы Николя Саркози Франция президенті болып сайланғаннан кейін Франция мен АҚШ арасындағы саяси қатынастар жақсарды. "Америкалық Сарко" деп аталған Саркози "Американы жақсы көретінімді" және "өз лақап атыммен мақтанатынымды" айтты. 2007 жылы Саркози Конгресс алдында сөз сөйлеп, француз-американдық байланыстарды күшті нығайтты; сапар барысында ол президент Джордж Бушпен, сондай-ақ сенаторлар Джон Маккейн мен Барак Обамамен (президенттікке кандидаттар болып таңдалмас бұрын) кездесті. 2008 жылғы президент сайлауы кезінде Барак Обама мен Джон Маккейн өзінің үмітткерліктерін бекіткеннен кейін Парижде Саркозимен кездесті. Шілдеде Обаманы қабылдағаннан кейін Саркози: "Обама? C'est mon copain" деген сөзді айтты, яғни "Обама? Ол менің досым". Бұрынғы таныстығының арқасында Саркози мен Обама әкімшіліктері арасындағы қарым-қатынас жылы болады деп күтілді. 2008 жылдан бері Франция НАТО-ның біріктірілген басқару құрамына қайта оралды, бұл шешім АҚШ тарапынан жоғары бағаланды. 2011 жылы екі ел Ливияға әскери араласуды бастаған көп мемлекеттік коалицияға қатысты, онда олар альянсты басқарды және НАТО-ның барлық шабуылдарының 35% -ын жүзеге асырды.

Олландтың әкімшілігі

2013 жылы Франция Малиде кең ауқымды операцияны бастады, мақсаты – елді террористер мен Азава көтерілісшілерінің біріккен күштерінен азат ету. АҚШ Францияға «Серваль» операциясы үшін логистикалық қолдау көрсетті. Президент Франсуа Олланд Сирияға қарсы әскери қимылдарға қолдау білдіргеннен кейін АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джон Керри Францияны «біздің ең көне одақтасымыз» деп атады. 2014 жылдың 10 ақпанында Олланд АҚШ-қа француз басшысының соңғы екі онжылдықтағы алғашқы мемлекеттік сапарымен келді. Обама мен Олланд «Вашингтон Пост» және «Ле Монд» газеттерінде бірлесіп мынадай мәлімдеме жасады: «Біздің мүдделеріміз бен құндылықтарымыз тым жақын болғандықтан, одақтастығымызды жаңа деңгейге көтере алдық. Екі ғасырдан астам уақытқа созылған достыққа негізделген серіктестігіміз халықаралық ынтымақтастықтың үлгісі болып табылады». Мемлекеттік сапары барысында Олланд Монтичеллоны аралап, «Біз Джефферсон мен Лафайетт заманында одақтас болдық. Бүгінде де одақтаспыз. Джефферсон мен Лафайетт кезінде дос болдық және мәңгіге дос болып қаламыз» деді. 2014 жылдың 19 қыркүйегінде Франция АҚШ-қа қосылып, 2014 жылғы АҚШ-тың Ирактағы әскери араласуының аясында Ирактағы Ислам мемлекетінің нысаналарын бомбалады. АҚШ президенті Барак Обама және Біріккен штабтар төрағасы Мартин Демпси Олландтың операцияға қосылу шешімін жоғары бағалады: «Біздің ең көне және жақын одақтасымыз ретінде Франция терроризмге қарсы күрестегі сенімді серіктес және француз және американдық әскери қызметшілерінің біздің ортақ қауіпсіздігіміз және ортақ құндылықтарымыз үшін тағы да бірге жұмыс істеуіне қуаныштымыз», – деді Обама. «Француздар біздің алғашқы одақтасымыз болды және енді тағы да бізбен бірге» деді Демпси, ол француз әріптесі генерал Пьер де Вильемен бірге Нормандиядағы шабуыл жағалауларын және Нормандиядағы американдық әскери зират пен мемориалды кезіп жүрген кезде.

2019 жылғы сауда соғыстары

2019 жылдың наурызында Қытай мен АҚШ арасындағы экономикалық қатынастар сауда соғысына ұшыраған кезде Макрон мен Қытай басшысы Си Цзиньпин бірнеше жылға созылатын, көптеген салаларды қамтитын 40 миллиард еуро (45 миллиард АҚШ доллары) көлеміндегі 15 ірі сауда және бизнес келісіміне қол қойды. Келісімдердің басты бөлігі – Airbus компаниясынан 30 миллиард еуроға ұшақтар сатып алу. Жаңа сауда келісімдеріне француз тауығының экспорты, Қытайдағы француздық теңіздік жел электр стансасы, франко-қытайлық ынтымақтастық қоры, BNP Paribas пен Қытай банкі арасындағы миллиардтаған еуролық бірлескен қаржыландыру, қытай зауыттарын жаңғыртуға жұмсалатын миллиардтаған еуро және жаңа кемелер құрылысы да кірді. Шілдеде Трамп Францияның көпұлтты компанияларға қарсы цифрлық қызметтерге салық енгізгеніне жауап ретінде Францияға тарифтер салумен қауіптендірді. Трамп Twitter-де: «Франция біздің керемет американдық технологиялық компанияларына цифрлық салық салды. Егер оларға салық салу керек болса, ол олардың туған елі – АҚШ болуы керек. Біз Макронның ақымақтығына қарсы маңызды шаралар жасаймыз. Мен әрқашан американдық шарап француз шарапынан жақсы дедім!» деді. Францияның қаржы министрі Бруно Ле Мер Францияның цифрлық салық жоспарларын іске асыратынын мәлімдеді. Трамп Францияның цифрлық салық жоспарларына байланысты француз шарабына салық салу ниетін тағы да білдіргеннен кейін, Еуропалық Кеңестің төрағасы Дональд Туск Еуропалық Одақ Францияны қолдап, АҚШ-қа қарсы тарифтер енгізетінін мәлімдеді. 2019 жылдың желтоқсанында АҚШ үкіметі Франциядан импортталатын шампан, сөмкелер, ірімшік және басқа да тауарларға 100 пайызға дейін тарифтер салуы мүмкін екенін мәлімдеді, себебі Францияның цифрлық қызметтерге салық салуы АҚШ-тың технологиялық компанияларына зиян келтіреді деп саналды.

Байден президенттік кезеңі 2021 қазіргі

2021 жылғы 17 қыркүйекте Франция АҚШ-тағы Франция елшісі Филипп Этьенді және АҚШ, Австралия және Ұлыбритания арасындағы AUKUS қорғаныс технологиясы құрылғаннан кейін Австралиядағы Франция елшісі Жан-Пьер Теболды елге қайтарды (Франция осы келісімнен шеттестірілді). Жаңа қауіпсіздік келісімінің аясында АҚШ Австралия Корольдік теңіз күштеріне ядролық энергиямен жұмыс істейтін суасты кемелерін жеткізеді, ал Австралия 2016 жылғы Франция жасаған 66 миллиард долларлық конвенциялық (дизельді) суасты кемелерін сатып алу туралы келісімнен бас тартты. Француз үкіметі суасты кемелері туралы келісімнің бұзылуына наразылық білдіріп, бұл шешімді "арқадан шабуыл" деп атады және бұл оларға күтпеген соққы болғанын мәлімдеді. Этьен 30 қыркүйекте АҚШ-қа оралды. Алайда, 2022 жылдың басында Франция АҚШ және НАТО-мен Украинаға көмектесу және Ресейдің басып кіруі үшін жазалау жөнінде тығыз жұмыс істегендіктен, қарым-қатынастар күрт жақсарды. АҚШ-пен қарым-қатынастар 2022 жылғы сәуірдегі президент сайлауының маңызды мәселесіне айналды, онда оңшыл кандидат Марин Ле Пен АҚШ және НАТО-мен тығыз байланыстарды сынап, Ресеймен жақындасуға уәде берді. "Нью-Йорк Таймс" газетінің хабарлауынша: Ресейдің Украинадағы соғысы жалғасып жатқанда, Ле Пен өзінің сайлануы Президент Байденнің Ресей Президенті Владимир В. Путинге қарсы біріккен одағын тоқтатуы немесе кем дегенде бұзуы мүмкін екенін, сондай-ақ Путинге Батыс Еуропада жарық іздеуге мүмкіндік беретінін тиімді түрде көрсетті. Көпжақтылықты жоққа шығарып, Германияны сынап, Еуропалық Одақты сынап, климат мәселесін екінші орынға қойып, "глобалистерге" шабуыл жасап, Ресейдің Украинадағы қатыгез шабуылына жақындарды үнсіз қарап отырған Ле Пен Трамптың президенттігін еске түсіретін және НАТО-ның Украинаны қаруландыру және Ресейді жеңу әрекеттеріне тікелей қауіп төндіретін көзқарасты ұсынды. 2023 жылғы сәуірде Макрон Еуропалық елдердің АҚШ-тың Тайвань мәселесі бойынша Қытаймен қақтығысына араласпауы керек екенін айтты. Оның "стратегиялық автономия" ұзақ мерзімді жоспары кейбір республикалық заң шығарушыларды ашуға мәжбүр етті, олар АҚШ-Франция қарым-қатынасын қайта қарауды талап етті. 2023 жылғы қарашада қол жеткізілген келісім АҚШ-тағы француз саудагерлері мен инвесторлары үшін E-1 және E-2 визаларының мерзімін екі жылдан төрт жылға дейін ұзартты.

On 17 September 2021, France recalled Philippe Étienne, the French ambassador to the U. S., and Jean Pierre Thébault, the French ambassador to Australia after the formation of the AUKUS defence technology between the U. S., Australia and UK (from which France was excluded). As part of the new security agreement, the U. S. will provide nuclear powered submarines to the Royal Australian Navy, and Australia canceled a US$66 billion deal from 2016 to purchase twelve French built conventionally powered (diesel) submarines. The French government was furious at the cancellation of the submarine agreement and said that it had been blindsided, calling the decision a "stab in the back". Étienne returned to the United States on 30 September. However relations improved sharply in early 2022, as France worked closely with the U. S. and NATO in helping Ukraine and punishing Russia for its invasion. The overall relations with the U. S. became an issue in the April 2022 presidential election, as the right wing candidate Marine Le Pen denounced close ties with the United States and NATO while promising a rapprochement with Russia. According to the New York Times:<blockquote> As Russia's war in Ukraine rages on, Ms. Le Pen effectively signaled that her election would terminate or at least disrupt President Biden's united alliance in confronting President Vladimir V. Putin of Russia, and perhaps create a breach in Western Europe for Mr. Putin to exploit. Dismissing multilateralism, blasting Germany, criticizing the European Union, relegating climate issues to a low priority, attacking "globalists" and maintaining a near silence on Russia's brutal assault in Ukraine, Ms. Le Pen gave a taste of a worldview that was at once reminiscent of the Trump presidency and appeared to directly threaten NATO's attempts to arm Ukraine and defeat Russia. In April 2023, Macron argued that European countries should not get involved in US confrontation with China over Taiwan. His long term plan of "strategic autonomy" angered some Republican lawmakers, who called for a re evaluation of the US French relationship. In November 2023, an agreement extended the validity of E 1 and E 2 visas for French traders and investors in the United States from two to four years.

Дипломатия және саясат

Бейли, Томас А. Америка халқының дипломатиялық тарихы (1980 жылғы 10-шы басылым) онлайн. Банхольцер, Саймон және Тобиас Штрауман. "Француздар неге "жоқ" деді: 1931 жылғы маусымдағы Гувер мораторийіне жаңа көзқарас". Қазіргі заманғы тарих журналы 56.4 (2021): 1040–1060. Белкин, Пол. Франция: АҚШ-Франция қарым-қатынасындағы сыртқы саясатты қалыптастырушы факторлар мен мәселелер (Diane Publishing, 2012). Блэкберн, Джордж М. Француз газеттерінің Америка Азамат соғысы туралы пікірлері (1997). Блюменталь, Генри. Франко-американдық қатынастарды қайта қарау, 1830–1871 (1959). Блюменталь, Генри. Франция мен АҚШ: олардың дипломатиялық қатынастары, 1789–1914 (1979) онлайн. Блюменталь, Генри. Франко-американдық дипломатиядағы иллюзия мен шындық, 1914–1945 (1986). Боуман, Альберт Х. Бейтараптық үшін күрес: 1790 жылдардағы федералистік дәуірдегі франко-американдық дипломатия (1974). Бозо, Фредерик. "Жеңімпаздар мен жеңілгендер: Франция, АҚШ және Суық соғыстың аяқталуы", "Дипломатиялық тарих", 2009 жылғы қараша, 33-том, 5-саны, 927–956 беттер. Бозо, Фредерик. Еуропа үшін екі стратегия: Де Голль, АҚШ және Атлантика альянсы (2001) онлайн. Броги, Алессандро. Америкамен бетпе-бет келу: АҚШ пен Франция және Италиядағы коммунистер арасындағы Суық соғыс (2011). Брукхайзер, Ричард. "Франция және біз". "Америка мұрасы" (2003 жылғы тамыз-қыркүйек), 54#4, 28–33 беттер. 250 жылдық кең ауқымды зерттеу. Брюс, Роберт Б. "Америка Францияны қабылдады: Маршал Жозеф Жоффре және АҚШ-тағы француз миссиясы, 1917 жылғы сәуір-май". Әскери тарих журналы 66.2 (2002): 407+. Буш, Роберт Д. Луизиананы сатып алу: жаһандық контекст (2013). Кейс, Линн Маршалл және Уоррен Ф. Спенсер. АҚШ және Франция: Азамат соғысы дипломатиясы (1970) онлайн. Коган, Чарльз. Ең көне одақтастар, сақшыл достар: 1940 жылдан бері АҚШ пен Франция (1994). Костильола, Франк. Франция мен АҚШ: Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі суық одақ (1992), ғылыми тарих. Кресвелл, Майкл. Тепе-теңдік мәселесі: Франция мен АҚШ қалайша Суық соғыс Еуропасын құрды (Гарвард тарихи зерттеулері) (2006) үзінді және мәтіндік іздеу. Далек, Роберт. Франклин Д. Рузвельт және Американың сыртқы саясаты, 1932–1945 (1979) 635–636 беттер онлайн. Друэль, Клотильда. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияны тамақтандыру: Герберт Гувер және блокада (Springer, 2019). Гувер Бельгияға қатысты ең танымал, бірақ ол Германия басып алған Францияның бөлігін де тамақтандырды. Дюроселл, Жан Батист. "Екі халық арасындағы қарым-қатынас: АҚШ пен Францияның ерекше мысалы", "Саясат шолуы" (1979) 41#4, 483–500 беттер, JSTOR. Франция мен АҚШ-тың басынан қазіргі уақытқа дейін (1978) онлайн. Gravelle, Timothy B., Jason Reifler және Thomas J. Scotto. "Трансатлантикалық перспективадағы сыртқы саясат көзқарастарының құрылымы: АҚШ, Ұлыбритания, Франция және Германияны салыстыру". "European Journal of Political Research" 56.4 (2017): 757–776 онлайн. Гринхолг, Элизабет. "Вивиани-Жоффренің АҚШ-қа сапары, 1917 жылғы сәуір-май: қайта қарау". "Француз тарихи зерттеулері" 35.4 (2012): 627–659. Гизнель, Жан. Les Pires Amis du monde: Les relations franco-américaines à la fin du XXe siècle (Париж, 1999), француз тілінде. Хаглунд, Дэвид Г. (ред.). Франция-АҚШ көшбасшылық жарысы: Жақыннан бақыланатын одақтастар (2000). Хаглунд, Дэвид Г. "Теодор Рузвельт және Франциямен "арнайы қарым-қатынас"". "Теодор Рузвельт жолдасы" (2011): 329–349 беттер. Хаглунд, Дэвид Г. "Рузвельт "Францияның досы" ретінде" – Бірақ қайсысы?". "Дипломатиялық тарих" 31.5 (2007): 883–908 онлайн; Француздар Теодор Рузвельтті ФДР-ге қарағанда әлдеқайда жоғары бағалады. Хаглунд, Дэвид Г. "Ол басқа трансатлантикалық "Ұлы жақындасу": Франция, АҚШ және Теодор Рузвельт" Ханс Краббендам мен Джон Томпсон (ред.). "Американың Атлантиканы айналдыру" (Палгрейв Макмиллан, Нью-Йорк, 2012), 103–120 беттер. Хаглунд, Дэвид Г. "Деван Л'Империя: Франция және "Америкалық империя" мәселесі, Теодор Рузвельттен Джордж У. Бушқа дейін". "Дипломатия және мемлекет құру" 19.4 (2008): 746–766. "Бақытты күндер қайтадан келді ме? Францияның НАТО-ға қайта қосылуы және оның АҚШ-пен қарым-қатынасына әсері". "Еуропалық қауіпсіздік" 19.1 (2010): 123–142. Хилл, Питер П. Наполеонның қиындыққа толы америкалықтары: франко-американдық қарым-қатынастар, 1804–1815 (2005) онлайн. Хоффман, Рональд және Питер Дж. Альберт (ред.). Дипломатия және революция: 1778 жылғы франко-американдық одақ (1981), ғалымдардың тақырыптық очерктері. Каплан, Лоуренс С. "Джефферсон, Наполеон соғыстары және күштер тепе-теңдігі". "Уильям мен Мэри тоқсан сайынғы" 14#2 (1957), 196–217 беттер, онлайн. Кинг, Ричард Карл. "Франко-американдық қарым-қатынастардың 1828–1860 жылдардағы тарихнамасына шолу" (1972). (Монтана университетінің магистрлік диссертациялары, диссертациялары және кәсіби жұмыстары. 5199) онлайн. Криге, Джон. "Технодипломатия: түсінік және оның АҚШ-Франция ядролық қарулармен ынтымақтастығына Никсон-Киссинджер дәуірінде қолданылуы". "Federal History" 12 (2020): 99–116 онлайн. Леффлер, Мелвин. "Американың Еуропалық тұрақтылықты және француздық қауіпсіздікті іздеуі, 1919–1933". (1979). Леффлер, Мелвин П. "Тұрақтылық үшін күрес: АҚШ-тың Францияға қатысты саясаты, 1921–1933" (PhD диссертациясы, Огайо штаты университеті, 1972). 695 бет. толық мәтін онлайн. Льюис, Том Тэнди. "Франко-американдық дипломатиялық қарым-қатынастар, 1898–1907" (PhD диссертациясы, Оклахома университеті, 1970) онлайн. Лундстад, Гейр. "Екінші дүниежүзілік соғыстан бері АҚШ және Батыс Еуропа: "Шақыру бойынша империядан" Атлантикалық дрейфке дейін" (2005) онлайн. Маккей, Дональд С. "АҚШ және Франция" (Гарвард университетінің баспасы, 1951). Маклаулин, Шон Дж. "ЖФК және де Голль: Америка мен Францияның Вьетнамдағы сәтсіздігі, 1961–1963" (UP of Kentucky, 2019) DOI:10.5810/kentucky/9780813177748.001.0. Маршалл, Билл (ред.). "Франция және Америкалар: мәдениет, саясат және тарих: көп салалы энциклопедия" (3 томдық, ABC CLIO, 2005). үзінді. Матера, Паулина. "Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін француз-американдық қарым-қатынастардағы соғыс қарыздары және өтемақы мәселесі". "Гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар" 21.23 (2) (2016): 133–143 онлайн. Менье, Софи. "Франция әлі де маңызды ма?". "Француз саясаты, мәдениеті және қоғамы" 35.2 (2017): 59–75. Моррис, Ричард Б. "Бейбітшілік жасаушылар; ұлы державалар мен Америка тәуелсіздігі" (1965), стандартты ғылыми тарих; онлайн. Моррис, Ричард Б. "1783 жылғы Ұлы бейбітшілік", "Массачусетс тарихи қоғамының еңбектері" (1983) 95-том, 29–51 беттер, JSTOR-дағы оның ұзақ кітабының тұжырымы. Нере, Жак. "1914 жылдан 1945 жылға дейінгі Францияның сыртқы саясаты" (Island Press, 2002). Нобл, Джордж. "Париждегі саясат және пікірлер, 1919: Вильсондық дипломатия, Версаль бейбітшілігі және француз халқының пікірі" (1968). Пагедас, Константин А. "Англо-американдық стратегиялық қарым-қатынастар және француз мәселесі, 1960–1963: қиын серіктестік" (2000). Пакстон, Роберт О. (ред.). "Де Голль және АҚШ" (1994). Пиллер, Элизабет Мари. "Еуропалық мәдени дипломатияның трансатлантикалық динамикасы: Германия, Франция және 1920 жылдардағы АҚШ назары үшін күрес". "Contemporary European History" 30.2 (2021): 248–264. Рейн, Себастьян. "Атлантида жоғалды: Американың де Голльмен тәжірибесі, 1958–1969" (2011) үзінді. Савелл, Макс. "Америкалық дипломатияның бастауы: Англоамериканың халықаралық тарихы, 1492–1763" (Нью-Йорк және Лондон: Collier Macmillan және Macmillan Company, 1967) онлайн. Сенлоде Стив. "Франция және Америка Азамат соғысы: дипломатиялық тарих" (2019) DOI:10.5149/northcarolina/9781469649948.001.0001. Сенлоде Стив. "Франция және Конфедерация" (1861–1865), Париж, L'Harmattan, 2011. Сеймур, Джеймс Уильям Давенпорт (ред.). "Франциядағы Америкалық экспедициялық корпусының тарихы: Францияның достары, 1914–1917" (1920) онлайн. Статлер, Кэтрин С. "Францияны ауыстыру: Вьетнамға АҚШ-тың араласуының бастауы" (2007). Стинчкомб, Уильям С. "Америка революциясы және француз одағы" (1969) онлайн. Тейлор, Джордан Е. "Қателіктер билігі: Солтүстік Америкалық ақпарат саясаты және Фр...

Bailey, Thomas A. A Diplomatic History of the American People (10th edition 1980) online. Banholzer, Simon, and Tobias Straumann. "Why the French Said 'Non': A New Perspective on the Hoover Moratorium of June 1931." Journal of Contemporary History 56.4 (2021): 1040 1060. Belkin, Paul. France: Factors shaping foreign policy and issues in US French relations (Diane Publishing, 2012). Blackburn, George M. French Newspaper Opinion on the American Civil War (1997)
Blumenthal, Henry. A Reappraisal of Franco American Relations, 1830 1871 (1959). Blumenthal, Henry. France and the United States: Their Diplomatic Relations, 1789–1914 (1979) online
Blumenthal, Henry. Illusion and Reality in Franco American Diplomacy, 1914–1945 (1986)
Bowman, Albert H. The Struggle for Neutrality: Franco American Diplomacy during the Federalist Era (1974), on 1790s. Bozo, Frédéric. "'Winners' and 'Losers': France, the United States, and the End of the Cold War," Diplomatic History Nov. 2009, Volume 33, Issue 5, pages 927–956,
Bozo, Frédéric. Two strategies for Europe: De Gaulle, the United States, and the Atlantic Alliance (2001) online
Brogi, Alessandro. Confronting America: the cold war between the United States and the communists in France and Italy (2011). Brookhiser, Richard. "France and Us." American Heritage (Aug/Sep 2003) 54#4 pp 28–33. wide ranging survey over 250 years
Bruce, Robert B. "America Embraces France: Marshal Joseph Joffre and the French Mission to the United States, April–May 1917." Journal of Military History 66.2 (2002): 407+. Bush, Robert D. The Louisiana Purchase: A Global Context (2013). Case, Lynn Marshall, and Warren F. Spencer. The United States and France: Civil War Diplomacy (1970) online
Cogan, Charles. Oldest Allies, Guarded Friends: The United States and France Since 1940 (1994)
Costigliola, Frank. France and the United States: the cold alliance since World War II (1992), Scholarly history. Creswell, Michael. A Question of Balance: How France and the United States Created Cold War Europe (Harvard Historical Studies) (2006) excerpt and text search
Dallek, Robert. Franklin D. Roosevelt and American Foreign Policy, 1932 1945 (1979) pp 635–636. online
Druelle, Clotilde. Feeding Occupied France During World War I: Herbert Hoover and the Blockade (Springer, 2019) Hoover is most famous re Belgium but he also fed the part of France occupied by Germany. Duroselle, Jean Baptiste. "Relations between Two Peoples: The Singular Example of the United States and France," Review of Politics (1979) 41#4 pp. 483–500 in JSTOR, by leading French diplomatic historian
Duroselle, Jean Baptiste. France and the United States from the beginnings to the present (1978) online
Gravelle, Timothy B., Jason Reifler, and Thomas J. Scotto. "The structure of foreign policy attitudes in transatlantic perspective: Comparing the United States, United Kingdom, France and Germany." European Journal of Political Research 56.4 (2017): 757 776. online
Greenhalgh, Elizabeth. "The Viviani Joffre Mission to the United States, April–May 1917: A Reassessment." French Historical Studies 35.4 (2012): 627–659. Guisnel, Jean. Les Pires Amis du monde: Les relations franco américaines à la fin du XXe siècle (Paris, 1999), in French
Haglund, David G. ed. The France US Leadership Race: Closely Watched Allies (2000)
Haglund, David G. "Theodore Roosevelt and the 'Special Relationship' with France." in A Companion to Theodore Roosevelt (2011): pp 329–349. Haglund, David G. "Roosevelt as "Friend of France"—But Which One?" Diplomatic history 31.5 (2007): 883 908. online; French admired Theodore Roosevelt much more highly than FDR. Haglund, David G. "That Other Transatlantic "Great Rapprochement": France, the United States, and Theodore Roosevelt" in Hans Krabbendam and John Thompson eds. America's Transatlantic Turn (Palgrave Macmillan, New York, 2012) pp. 103–120. Haglund, David G. "Devant L'Empire: France and the Question of 'American Empire,' from Theodore Roosevelt to George W. Bush." Diplomacy & Statecraft 19.4 (2008): 746–766. Haglund, David G. "Happy days are here again? France's reintegration into NATO and its impact on relations with the USA." European security 19.1 (2010): 123–142. Hill, Peter P. Napoleon's Troublesome Americans: Franco American Relations, 1804 1815 (2005). online
Hoffman, Ronald and Peter J. Albert, eds. Diplomacy and Revolution: The Franco American Alliance of 1778 (1981), Topical essays by scholars. Kaplan, Lawrence S. "Jefferson, the Napoleonic Wars, and the Balance of Power." William and Mary Quarterly 14#2 (1957), pp. 196–217, online
King, Richard Carl, "Review of the historiography of Franco American relations from 1828 1860" (1972). (U. of Montana Graduate Student Theses, Dissertations, & Professional Papers. 5199) online
Krige, John. "Technodiplomacy: A concept and its application to US France nuclear weapons cooperation in the Nixon Kissinger era." Federal History 12 (2020): 99–116. online Leffler, Melvyn. The Elusive Quest: America's Pursuit of European Stability and French Security, 1919 1933 (1979)
Leffler, Melvyn P. "The struggle for stability: American policy toward France, 1921 1933" (PhD thesis, The Ohio State University, 1972). 695pp. full text online
Lewis, Tom Tandy. "Franco American diplomatic relations, 1898 1907" (PhD dissertation, U of Oklahoma, 1970) online. Lundestad, Geir. The United States and Western Europe since 1945: From 'Empire' by Invitation to Transatlantic Drift (2005) online
McKay, Donald C. The United States and France (Harvard University Press, 1951)
McLaughlin, Sean J. JFK and de Gaulle: How America and France Failed in Vietnam, 1961 1963 (UP of Kentucky, 2019) DOI:10.5810/kentucky/9780813177748.001.0
Marshall, Bill, ed. France and the Americas: culture, politics, and history: a multidisciplinary encyclopedia (3 vol, ABC CLIO, 2005). excerpt
Matera, Paulina. "The Question of War Debts and Reparations in French American Relations after WWI." Humanities and Social Sciences 21.23 (2) (2016): 133–143. online
Meunier, Sophie. "Is France Still Relevant?." French Politics, Culture & Society 35.2 (2017): 59–75. Morris, Richard B. The Peacemakers; the Great Powers and American Independence (1965), the standard scholarly history; online
Morris, Richard B. "The Great Peace of 1783," Massachusetts Historical Society Proceedings (1983) Vol. 95, pp 29–51, a summary of his long book in JSTOR
Néré, Jacques. The foreign policy of France from 1914 to 1945 (Island Press, 2002). Noble, George. Policies and opinions at Paris, 1919: Wilsonian diplomacy, the Versailles Peace, and French public opinion (1968). Pagedas, Constantine A. Anglo American Strategic Relations and the French Problem, 1960 1963: A Troubled Partnership (2000). Paxton, Robert O., ed. De Gaulle and the United States (1994)
Piller, Elisabeth Marie. "The Transatlantic Dynamics of European Cultural Diplomacy: Germany, France and the Battle for US Affections in the 1920s." Contemporary European History 30.2 (2021): 248–264. Reyn, Sebastian. Atlantis Lost: The American Experience with De Gaulle, 1958–1969 (2011) excerpt
Savelle, Max. The Origins of American Diplomacy: The International History of Angloamerica, 1492–1763 (New York and London: Collier Macmillan and the Macmillan Company, 1967) online
Sainlaude Stève, France and the American Civil War: a diplomatic history (2019) DOI:10.5149/northcarolina/9781469649948.001.0001
Sainlaude Stève, France and the Confederacy (1861–1865), Paris, L'Harmattan, 2011
Seymour, James William Davenport, ed. History of the American Field Service in France: Friends of France, 1914 1917 (1920) online. Statler, Kathryn C. Replacing France: The Origins of American Intervention in Vietnam (2007)
Stinchcombe, William C. The American Revolution and the French Alliance (1969) online
Taylor, Jordan E. "The reign of error: North American information politics and the French revolution, 1789–1795." Journal of the Early Republic 39.3 (2019): 437–466. Verdier, Daniel. Democracy and international trade: Britain, France, and the United States, 1860 1990 (Princeton UP, 2021). Wall, Irwin. "France in the Cold War." Journal of European Studies 38.2 (2008): 121–139. Wall, Irwin M. The United States and the Making of Postwar France, 1945 1954 (1991). Wall, Irwin M. France, the United States, and the Algerian War (2001). online in French
White, Elizabeth Brett. American opinion of France from Lafayette to Poincaré (1927) online
Whitridge, Arnold. "Gouverneur Morris in France." History Today (Nov 1972), pp 759–767 online; on 1792–1794
Williams, Andrew J. France, Britain and the United States in the Twentieth Century 1900–1940 (2014). 133–171. Willson, Beckles. America's Ambassadors to France (1777 1927): A Narrative of Franco American Diplomatic Relations (1928). online
Young, Robert J. Marketing Marianne: French propaganda in America, 1900 1940 (2004) online
Young, Robert. An American by Degrees: The Extraordinary Lives of French Ambassador Jules Jusserand (McGill Queen's University Press, 2009). excerpt, A standard scholarly biography
Zahniser, Marvin R. "The French Connection: Thirty Years of French American Relations," Reviews in American History (1987) 15#3 pp. 486–492 in JSTOR reviews books by Blumenthal (1986) and Hurstfield (1986)
Zahniser, Marvin R. Uncertain friendship: American French diplomatic relations through the cold war (1975). online; a standard scholarly survey
Zahniser, Marvin R. Then came disaster: France and the United States, 1918 1940 (2002) online

Екінші дүниежүзілік соғыс

Бертон, Саймон. Соғыстағы одақтастар: Черчилль, Рузвельт және де Голль арасындағы қатал бәсекелестік. (2001). 356 б. онлайн
Блюментал, Генри. Франко-американдық дипломатиядағы иллюзия мен шындық, 1914–1945 (1986)
Коган, Чарльз. Ең көне одақтастар, қорғалған достар: 1940 жылдан бері АҚШ пен Франция (1994)
Хаглунд, Дэвид Г. "Рузвельт «Францияның досы» ретінде – Бірақ қайсысы?" Дипломатиялық тарих 31#5 (2007), 883–907 бб. онлайн
Хёрстфилд, Джулиан Г. Америка және француз ұлты, 1939–1945 (1986). Лангердің 1947 жылғы FDR және Виши Франциясы туралы зерттеуін алмастырады.
Лангер, Уильям Л. Біздің Виши тәуекеліміз (1947), 1940–42 жылдардағы FDR саясатын қорғайды.
Маквикар Хейт, Джон. «Францияның досы ретінде Рузвельт» Сыртқы істер 44#3 (1966), 518–526 бб. онлайн
Виорст, Милтон. Дос емес одақтастар: ФДР және Шарль де Голль (1965)
Уильямс, Эндрю Дж. Франция, Ұлыбритания және АҚШ ХХ ғасырда 1900–1940 (2014). 133–171 бб.
Zahniser, Marvin R. «Апаттың мәнін қайта қарастыру: 1940 жылы Францияның құлауы және АҚШ» Халықаралық тарих шолуы 14#2 (1992), 252–276 бб. онлайн.

Мәдени және экономикалық қатынастар

Блюментал, Генри. Америка және француз мәдениеті, 1800-1900: Өнер, ғылым, әдебиет және қоғамдағы өзара алмасулар (1976). Онлайн
Броги, Алессандро. Америкамен бетпе-бет келу: АҚШ пен Франция мен Италиядағы коммунистер арасындағы суық соғыс (2011) DOI:10.5149/9780807877746 brogi
Кларк, Жакки. "Франция, Америка және жаңғырудың мета-нарративі: соғыстан кейінгі әлеуметтік ғылымнан жаңа мәдениетке дейін". Қазіргі француз және франкофондық зерттеулер 8.4 (2004): 365–377.
Коновер, Харви және Фрэнсис Коновер Черч. Бірінші дүниежүзілік соғыстың ұшқышының күнделігі: Жедел жәрдем, ұшақтар және достары: Харви Коновердің Франциядағы оқиғалары, 1917–1918 (Conover Patterson Publishers, 2004) онлайн.
Ково, Мануэль. "Балтимор және француз Атлантикасы: империялар, сауда және революциялық дәуірдегі жеке тұлға, 1783–1798". Кариб және Атлант әлемінің экономикасы (Palgrave Macmillan, Лондон, 2015) 87–107 бб.
Файгенбаум, Гейл (ред.). Джефферсонның Америкасы және Наполеонның Франциясы: Луизиана сатып алудың екі жүз жылдығына арналған көрме (2003) онлайн
Гагнон, Пол А. "Француздардың екінші американдық революцияға қарайтын көзқарасы" Француз тарихи зерттеулері 2#4 (1962), 430–449 бб., 1920-жылдардағы Форд және өнеркәсіп туралы; онлайн
Харисон, Кейси. "Француз революциясы кинода: американдық және француздық перспективалар". Тарих мұғалімі 38.3 (2005): 299–324. онлайн
Хултквист, Кларк Эрик. "Париждегі американдықтар: Франциядағы J. Walter Thompson компаниясы, 1927–1968". Кәсіпорын және қоғам 4#3 (2003): 471–501; американдық жарнама индустриясының әсері.
Джексон, Джеффри Х. "Джазды французша ету: Париждегі джаз музыкасын қабылдау, 1927–1934". Француз тарихи зерттеулері 25.1 (2002): 149–170. онлайн
Джонс, Говард Мамфорд. Америка және француз мәдениеті, 1750–1848 (U of North Carolina Press, 1927). онлайн
Кенни, Уильям Х. "Le hot: Франциядағы американдық джаздың ассимиляциясы, 1917–1940". Америка зерттеулері 25.1 (1984): 5–24. онлайн
Куисел, Ричард Ф. Француздарды сүйкімді ету: американдану дилеммасы (U of California Press, 1993).
Левенштейн, Харви. Сүйкімді саяхат: Джефферсоннан джаз дәуіріне дейінгі Франциядағы американдық туристер (1998) онлайн
Левенштейн, Харви. Бізде әрқашан Париж болады: 1930 жылдан бері Франциядағы американдық туристер (2004) DOI:10.7208/chicago/9780226473802.001.0001
Лоу, Бетти Брайт П. Францияның Америкаға қарайтын көзқарасы, 1765–1815: Америка Тәуелсіздік соғысына француз көмегінің екі жүз жылдығына арналған көрме (1978); француз АҚШ-ты қалай көрді онлайн
Маккалоу, Дэвид. Үлкен саяхат: Париждегі американдықтар (Simon & Schuster, 2011) онлайн.
Маршалл, Билл (ред.). Франция және Америка: мәдениет, саясат және тарих: көпсалалы энциклопедия (3 том, ABC CLIO, 2005). Үзінді
Марзагалли, Сильвия. "Трансатлантикалық одақтың сәтсіздігі? Франко-американ саудасы, 1783–1815". Еуропалық идеялар тарихы 34.4 (2008): 456–464.
Марзагалли, Сильвия. "Соғыс кезінде трансатлантикалық сауда желілерін құру: Бордо және АҚШ, 1793–1815". Бизнес тарихының шолуы 79.4 (2005): 811–844.
Миллер, Джон Дж. және Марк Молески. Біздің ең көне жауымыз: Американың Франциямен апатты қарым-қатынасының тарихы (Broadway Books, 2007).
Потофский, Аллан. "Француз-американдық қарыздар туралы саяси экономика: Атлантикалық сауданың идеологиялық пайдасы, 1787–1800". Уильям және Мэри тоқсандық 63.3 (2006): 489–516. онлайн
Квинтеро, Диана. "Америкалық теледидар және кино Францияда және Еуропада". Флетчер Форумы Әлемдік істер. 18 (1994): 115. онлайн
Роджер, Филипп. "Кассандраның саясаты: Азамат соғысынан бастап суық соғысқа дейінгі американдық империяның французша болжамдары". Еуропалық зерттеулер журналы 38.2 (2008): 101–120.
Аргелес қалқандары, Кристи. "Өзін және басқаны елестету: Франция мен АҚШ-тағы тамақ және жеке тұлға". Тамақ, мәдениет және қоғам 7.2 (2004): 13–28.
Винс, Лоис Дэвис. "Жақында жарық көрген Астерикс: Франко-американдық қатынастар және жаһандану". Қазіргі француз өркениеті 34.1 (2010): 203–224.
Уолтон, Уитни. Интернационализм, ұлттық жеке тұлға және шетелде оқу: Франция мен АҚШ, 1890–1970 (2009) DOI:10.11126/stanford/9780804762533.001.0001
Уолтон, Уитни. "Француз және американдық білім беру сапарларындағы ұлттық мүдделер мен мәдени алмасу, 1914–1970". Трансатлантикалық зерттеулер журналы 13.4 (2015): 344–357.
Уитфилд, Стивен Дж. "АҚШ-қа француздардың бір жарым ғасырлық көзқарасы". Тарихшы 56.3 (1994): 531–542.
Зиеше, Филипп. Космополиттік патриоттар: Революция дәуіріндегі Париждегі американдықтар (2010) 1790-жылдар туралы онлайн

Blumenthal, Henry. American and French Culture, 1800 1900: Interchanges in Art, Science, Literature, and Society (1976). online
Brogi, Alessandro. Confronting America: The Cold War between the United States and the Communists in France and Italy (2011) DOI:10.5149/9780807877746 brogi
Clarke, Jackie. "France, America and the metanarrative of modernization: From postwar social science to the new culturalism." Contemporary French and Francophone Studies 8.4 (2004): 365–377. Conover, Harvey, and Frances Conover Church. Diary of a WWI Pilot: Ambulances, Planes, and Friends: Harvey Conover's Adventures in France, 1917 1918 (Conover Patterson Publishers, 2004) online. Covo, Manuel. "Baltimore and the French Atlantic: Empires, Commerce, and Identity in a Revolutionary Age, 1783–1798." in The Caribbean and the Atlantic World Economy (Palgrave Macmillan, London, 2015) pp. 87–107. Feigenbaum, Gail, ed. Jefferson's America & Napoleon's France : an exhibition for the Louisiana Purchase Bicentennial (2003) online
Gagnon, Paul A. "French Views of the Second American Revolution" French Historical Studies 2#4 (1962), pp. 430–449, regarding Ford & industry in 1920s; online
Harison, Casey. "The French Revolution on Film: American and French Perspectives." History Teacher 38.3 (2005): 299–324. online
Hultquist, Clark Eric. "Americans in Paris: The J. Walter Thompson Company in France, 1927–1968." Enterprise and Society 4#3 (2003): 471–501; impact of American advertising industry. Jackson, Jeffrey H. "Making Jazz French: the reception of jazz music in Paris, 1927 1934." French Historical Studies 25.1 (2002): 149–170. online
Jones, Howard Mumford. America and French Culture, 1750 1848 (U of North Carolina Press, 1927). online
Kenney, William H. "Le hot: the assimilation of American jazz in France, 1917 1940." American Studies 25.1 (1984): 5 24. online
Kuisel, Richard F. Seducing the French: the dilemma of Americanization (U of California Press, 1993). Levenstein, Harvey. Seductive journey: American tourists in France from Jefferson to the Jazz Age (1998) online
Levenstein, Harvey. We'll Always Have Paris: American Tourists in France since 1930 (2004) DOI:10.7208/chicago/9780226473802.001.0001
Low, Betty Bright P. France views America, 1765 1815: an exhibition to commemorate the bicentenary of French assistance in the American War of Independence (1978); how French saw USA online
McCullough, David. The Greater Journey: Americans in Paris, (Simon & Schuster, 2011) online. Marshall, Bill, ed. France and the Americas: culture, politics, and history: a multidisciplinary encyclopedia (3 vol, ABC CLIO, 2005). excerpt
Marzagalli, Silvia. "The failure of a transatlantic alliance? Franco American trade, 1783–1815." History of European Ideas 34.4 (2008): 456–464. Marzagalli, Silvia. "Establishing transatlantic trade networks in time of war: Bordeaux and the United States, 1793–1815." Business History Review 79.4 (2005): 811–844. Miller, John J., and Mark Molesky. Our oldest enemy: A history of America's disastrous relationship with France (Broadway Books, 2007). Potofsky, Allan. "The Political Economy of the French American Debt Debate: The Ideological Uses of Atlantic Commerce, 1787 to 1800." William and Mary Quarterly 63.3 (2006): 489–516. online
Quintero, Diana. "American Television and Cinema in France and Europe." Fletcher Forum World Affairs. 18 (1994): 115. online
Roger, Philippe. "Cassandra's policies: French prophecies of an American empire from the Civil War to the Cold War." Journal of European Studies 38.2 (2008): 101–120. Shields Argeles, Christy. "Imagining Self and the Other: food and identity in France and the United States." Food, Culture & Society 7.2 (2004): 13–28. Vines, Lois Davis. "Recent Astérix: Franco American Relations and Globalization." Contemporary French Civilization 34.1 (2010): 203–224. Walton, Whitney. Internationalism, National Identities, and Study Abroad: France and the United States, 1890 1970 (2009) DOI:10.11126/stanford/9780804762533.001.0001
Walton, Whitney. "National interests and cultural exchange in French and American educational travel, 1914–1970." Journal of Transatlantic Studies 13.4 (2015): 344–357. Whitfield, Stephen J. "A Century and a half of French Views of the United States." Historian 56.3 (1994): 531–542. Ziesche, Philipp. Cosmopolitan patriots: Americans in Paris in the age of revolution (2010) regarding 1790s online

Америкаға қарсылық

Армус, Сет Д. Француздық антиамериканизм (1930–1948): Күрделі тарихындағы маңызды сәттер (2007) 179 б. Бойс, Роберт. «Сам аға» «Шайлок аға» болғанда: француздық антиамериканизмнің көздері мен күші, 1919–1932 ж., Histoire@Politique (сәуір 2013) № 19, онлайн, ағылшын тілінде.

Эчеверрия, Дюран. Батыстағы мираж: 1815 жылға дейінгі американдық қоғамның француздық бейнесінің тарихы (Princeton UP, 1957), онлайн.
Кеннеди, Шон. «Андре Зигфрид және француздық антиамериканизмнің күрделілігі». French Politics, Culture & Society (2009): 1–22. JSTOR.
Куисел, Ричард Ф. Француздық жол: Франция американдық құндылықтар мен билікті қалай қабылдады және қабылдамады (Princeton University Press, 2013), онлайн.
Лакорн, Денис және басқалар, ред. Антиамериканизмнің өрлеуі мен құлдырауы: француздық түсініктің ғасыры (Palgrave Macmillan, 1990), француз ғалымдарының ағылшын тіліне аудармалары. Лакорн, Денис. «Америкаға қарсылық және америкофобия: француздық көзқарас» (2005), онлайн; сондай-ақ Денис Лакорн мен Тони Джадттің ред. «Бізбен немесе бізге қарсы: жаһандық антиамериканизмді зерттеу» (2007), 35–58 б.
Мацумото, Рейджи. «Үлгіден қауіпке дейін: француз зиялылары мен американдық өркениет». The Japanese Journal of American Studies 15 (2004): 163–85, онлайн.
Мюнье, Софи. «Франциядағы антиамериканизм». French politics, culture & society 23.2 (2005): 126–141.
Миллер, Джон Дж. және Марк Молески. Біздің ең көне жауымыз: Американың Франциямен апатты қарым-қатынасының тарихы (Broadway Books, 2007), онлайн.
Пеллс, Ричард. Бізге ұқсамайды: Еуропалықтардың екінші дүниежүзілік соғыстан бері американдық мәдениетке деген махаббаты, жек көруі және түрлендіруі (1997), онлайн.
Рей, Леонард. «Франциядағы антиамериканизм және сол-оң идеология». French Politics 9.3 (2011): 201–221.
Рожер, Филипп. Американың жауы: француздық антиамериканизмнің тарихы (U of Chicago Press, 2005), үзінді және мәтіндік іздеу.
Роллс, Алистер және Дебора Уокер. Француз және американдық нуар: қараңғы қиылыстар (2009).
Санктон, Том. Sweet Land of Liberty: America in the Mind of the French Left, 1848–1871 (Louisiana State University Press, 2021), онлайн шолу; француздық талқылаулар Американың нақты бейнесін емес, француздық сенімдерін көрсеткенін айтады.
Тиммерман, Кеннет Р. Америкаға француздың сатқындығы (2004), 20 ғасырдың соңына назар аударады, онлайн.
Унгер, Харлоу Г. Америкаға қарсы француз соғысы: сенімді одақтас Вашингтон мен негізін қалаушы әкелерге қалай сатқындық жасады (2005), 18 ғасырдың соңына назар аударады, онлайн.
Верховен, Тим. «Көлгі мен жарық: Луи Ксавье Эйма (1816–76) және Екінші империя кезінде АҚШ туралы француздық пікір». International History Review 35.1 (2013): 143–161.
Уилгин, Дженифер. «ГМО, Мак-Доминация және шетелдік майлар: қазіргі франко-американдық тағамдық күрес». French Cultural Studies 19.2 (2008): 199–226.

Echeverria, Durand. Mirage in the West: A History of the French Image of American Society to 1815 (Princeton UP, 1957) online
Kennedy, Sean. "André Siegfried and the Complexities of French Anti Americanism." French Politics, Culture & Society (2009): 1 22. in JSTOR
Kuisel, Richard F. The French Way: How France Embraced and Rejected American Values and Power (Princeton University Press, 2013) online
Lacorne, Denis, et al. eds. The Rise and Fall of Anti Americanism: A Century of French Perception (Palgrave Macmillan, 1990) 18 essays by French scholars in English translation. Lacorne, Denis. "Anti Americanism and Americanophobia: A French Perspective" (2005) online; also in Denis Lacorne and Tony Judt, eds. With Us or Against Us: Studies in Global Anti Americanism (2007) pp 35–58
Matsumoto, Reiji. "From Model to Menace: French Intellectuals and American Civilization." The Japanese Journal of American Studies 15 (2004): 163–85. online
Meunier, Sophie. "Anti Americanisms in France." French politics, culture & society 23.2 (2005): 126–141. Miller, John J., and Mark Molesky. Our oldest enemy: A history of America's disastrous relationship with France (Broadway Books, 2007). online
Pells, Richard. Not like Us: How Europeans Have Loved, Hated and Transformed American Culture since World War II (1997) online
Ray, Leonard. "Anti Americanism and left right ideology in France." French Politics 9.3 (2011): 201–221. Roger, Philippe. The American Enemy: the history of French anti Americanism (U of Chicago Press, 2005) excerpt and text search
Rolls, Alistair, and Deborah Walker. French and American noir: dark crossings (2009). Sancton, Tom. Sweet Land of Liberty: America in the Mind of the French Left, 1848 1871 (Louisiana State University Press, 2021) online review; argues French discussions reflected French beliefs rather than accurate portrayals of America. Timmerman, Kenneth R. The French betrayal of America (2004), focus on late 20th century online
Unger, Harlow G. The French war against America : how a trusted ally betrayed Washington and the founding fathers (2005); focus on late 18th century online
Verhoeven, Tim. "Shadow and Light: Louis Xavier Eyma (1816–76) and French Opinion of the United States during the Second Empire." International History Review 35.1 (2013): 143–161. Willging, Jennifer. "Of GMOs, McDomination and foreign fat: contemporary Franco American food fights." French Cultural Studies 19.2 (2008): 199–226.

Француз тілінде

Франсуа, Стефан. "«АҚШ үйге қайтсын» Либералды модернизмді сынау және америкафобия." 2017 жылғы қазан (2017 ж.). Онлайн
Фукс, Дженифер. "Француздық социалистік сол қанатындағы антиамериканизм: Бостандықтан 2000 жылдарға дейін." L'anti américanisme au sein de la gauche socialiste française (2010): 1–237.
Хамель, Ян. "Америкаға қарсы (өмір) көріністері. Жан Поль Сартрдың «Армансыз әйел» туындысы төңірегінде." Әдебиеттік зерттеулер 39.2 (2008): 99–112. Онлайн
Ревель, Жан Франсуа. Америкаға қарсы құмарлық: Оның қалай жұмыс істейтіні, себептері және салдары (Париж, 2002)
Ригуло, Пьер. Антиамериканизм: Ескірген және шовинистік ойлау үлгісін сынау (Париж, 2004)
Рожер, Филипп. Америкалық жау: Француз антиамериканизмінің генеалогиясы (Париж, 2002)