Кіріспе

Қозғалыс және биді психотерапиялық қолдану

АҚШ және Австралиядағы би/қозғалыс терапиясы (DMT) немесе Ұлыбританиядағы би қозғалысы психотерапиясы (DMP) – дене функцияларының интеллектуалдық, эмоционалдық және моторлық аспектілерін қолдау үшін қозғалыс пен биді психотерапиялық түрде пайдалану. Шығармашылық өнер терапиясының бір түрі ретінде ДМТ қозғалыс пен эмоция арасындағы байланысты қарастырады.

Тиімділік

Би-қимыл терапиясы, жеке және басқа терапия түрлерімен бірге, барлық жас топтарындағы және әртүрлі адамдар арасындағы мазасыздық пен мазасыздыққа байланысты ауруларды емдеудің тиімді әдісі екені дәлелденген. Кейбір зерттеулер би-қимыл терапиясының интеллектуалдық кемістіктері және бұлшық-скелеттік аурулары бар және жоқ адамдар үшін мазасыздықпен күресудің тиімді тәсілі екенін көрсетеді. Сонымен қатар, ол кішкентай балалардағы агрессияны азайтуға да тиімді екені көрсетілген. ДМТ-нің деменциямен ауыратын адамдардың мінез-құлқы, әлеуметтік, когнитивтік және эмоционалдық симптомдарына тигізетін әсерін бағалау үшін жеткілікті жоғары сапалы зерттеулер жоқ.

Негізгі қағидалар

ДМТ теориясы негізінен дене мен сананың өзара әрекеттесуіне негізделген. Адамның саналы және санасыз қозғалыстары, дуалистік дене-сана тұжырымына сүйене отырып, толық бақылауға әсер етеді және жеке тұлғаның ерекшеліктерін көрсетеді. Сондықтан, терапевт-клиент қарым-қатынасы дене тілі сияқты сөзсіз белгілерге негізделген. Қозғалыс символдық функция атқарады деп есептеледі және осылайша өзіндік сананы түсінуге көмектеседі. Қозғалыс импровизациясы клиентке жаңа тәжірибелер жасауға мүмкіндік береді, ал ДМТ клиентке терапевттің сөзсіз араласуы арқылы ертедегі жағымсыз тәжірибелермен байланысты қарым-қатынастарды саналы түрде түсінуге арналған жол немесе канал ұсынады. Би-қозғалыс терапиясы оған қатысуды таңдаған клиенттер арасындағы әлеуметтік дағдыларды және қарым-қатынастар динамикасын жақсартуға көмектеседі, соның арқасында өмір сапасын арттыруға жәрдемдеседі. Бұл терапия клиенттердің өзіне қатысты санасын тереңдетуге бағытталған, бұл үшін қозғалыс, қимыл және өз денесін зерттеу арқылы түсінуді қамтитын медитативтік процесс қолданылады. Би терапиясы басқа да қалпына келтіру емдеу түрлерінен өзгешелігі – ол толыққанды шығармашылық өрнек беруге мүмкіндік береді, яғни адамның санасын, денесін және рухани жағын емдейді.

Орналасқан жерлер

ДМТ көптеген әртүрлі орындарда қолданылады. Осындай орындарға мыналар кіреді:

Білім

Би терапевті болу үшін кем дегенде магистр дәрежесі қажет. Арнайы бакалавриат дәрежесі талап етілмейді, алайда көптеген мамандар психология немесе би мамандығы бойынша, немесе олармен байланысты бакалавриат дипломын алған. Ұлыбритания мен АҚШ-тағы барлық магистрлік бағдарламалар клиникалық тәжірибеден өтуді, жеке терапия мен бақылауды, сондай-ақ тәжірибелік және теориялық білім алуды талап етеді және әдетте 2-3 жылға созылады. Магистрді бітіргеннен кейін түлектер өздерінің кәсіби ұйымдарында Биқозғалыс терапевті/Психотерапевті ретінде тіркелуге құқылы. Ұлыбританияда түлектер Ұлыбритания Психотерапевтер Кеңесінде (UKCP) тіркеле алады. Сондай-ақ, Биқозғалыс терапиясы/Психотерапиясы бойынша магистрлік дипломы болмаса да, Биқозғалыс терапевті/Психотерапевті ретінде тіркелуге болады. Бұл әдетте эквивалентті психотерапиялық білім беруді және терапиялық ортада биді қолданудың мол тәжірибесін қажет етеді.

Тарих

Американдық би терапиясы қауымдастығы 1966 жылы би/қозғалыс терапиясының дамып келе жатқан саласын қолдау мақсатымен құрылды және АҚШ-та би/қозғалыс терапиясымен айналысатын жалғыз ұйым болып табылады. Би мыңдаған жылдар бойы емдік құрал ретінде қолданылып келеді. Ол ерте заманнан бері адамзат тарихында өсіп-өну, туу, ауру және өлімге байланысты емдік рәсім ретінде пайдаланылған. 1840-1930 жылдар аралығында Еуропа мен Америка Құрама Штаттарында бидің жаңа философиясы қалыптасты, ол қозғалыстың адамға әсер ете алатыны, бидің тек өнер емес, сонымен қатар емдік әсерге ие екені туралы идеямен сипатталды. Би/қозғалысты белсенді қиял ретінде алғаш 1916 жылы Юнг ұсынған, ал 1960 жылдары би терапиясының негізін қалаушы Мэри Старкс Уайтхаус оны дамытты деген жалпы пікір бар. Тина Келлер Джени және басқа терапевтер 1940 жылы осы терапияны қолдана бастады. Бидің терапия және мамандық ретінде толыққанды қалыптасуы 1950 жылдары, болашақ Американдық би терапиясы қауымдастығының негізін қалаушы Мариан Чейс бастауымен жүзеге асты.

Бірінші толқын

Мариан Чейс медициналық ортада биді терапияның бір түрі ретінде дамытуды бастады. Ол қазіргі АҚШ-тағы би терапиясының негізін қалаушысы деп есептеледі. 1942 жылы оның жұмысы арқасында би батыс медицинасына алғаш рет енгізілді. Чейс бастапқыда биші, хореограф және артист болған. Вашингтон қаласында жеке би мектебін ашқаннан кейін, Чейс би мен қозғалыстың оқушыларына тигізетін әсерін байқады. Оның оқушыларының денсаулығының жақсаруы медициналық қауымның назарын аударды, соның салдарынан кейбір жергілікті дәрігерлер пациенттерін оның сабақтарына жібере бастады. Жақын арада Чейс Вашингтон қаласындағы Сент-Элизабет ауруханасында жұмыс істеуге шақырылды, себебі психиатрлар да оның би сабақтарына қатысқан пациенттерінің жағдайының жақсаруын көрді. 1966 жылы Чейс және тағы бірнеше би терапиясының пионерлері құрған American Dance Therapy Association ұйымының тұңғыш президенті болды. ADTA мәлімдемесіне сәйкес, би – "жеке тұлғаның эмоционалдық, әлеуметтік, когнитивтік және физикалық интеграциясын дамытатын процесс ретінде қозғалысты психотерапиялық қолдану".

Екінші толқын

Би қозғалысы терапиясының екінші толқыны 1970-1980 жылдар аралығында пайда болды және американдық терапевтердің үлкен қызығушылығын оялды. Осы кезеңде терапевтер би мен қозғалыстың психотерапиялық мүмкіндіктерін зерттеуге кірісті. Терапевтердің зерттеулерінің нәтижесінде ДМТ психотерапияның бір түрі ретінде мойындалды. Бүгінгі би қозғалысы терапиясы осы екінші толқыннан дамыды.