Кіріспе

Британдық католик, христиан миссионерлерін қолдаушы (1906–1993)

Беде Гриффитс OSB Cam (17 желтоқсан 1906 – 13 мамыр 1993), туған аты Алан Ричард Гриффитс, ал өмірінің соңында Свами Даянанда ("қамқоршылықтың қуанышы") деп те белгілі болған, британдық католик дін қызметкері және Бенедикттік монах, Оңтүстік Үндістандағы ашрамдарда тұрып, танымал миссионер атанды. Гриффитс христиандық Ашрам қозғалысының қатысушысы болды.

Алғашқы жылдар

Гриффитс 1906 жылдың соңында Англияның Суррей графтығындағы Уолтон-на-Темзе қаласында орта тапқа жататын отбасының үш баласының ең кішісі болып дүниеге келді. Гриффитс туғаннан кейін көп ұзамай оның әкесі әріптесінің сатқындығына ұшырап, мүлдесіз қалды. Оның анасы балаларын алып, кішкентай үйге көшіп, оны күтіп бақты, бірақ өзін және балаларын асырау үшін жұмыс іздеуге мәжбүр болды. 12 жасында Гриффитс қарапайым отбасылардан шыққан балаларға арналған жеке қайырымдылық мектебі – Христос госпиталіне жіберілді. Ол оқуда өте жақсы нәтижелер көрсетіп, Оксфорд университетіне стипендия ұтып алды, онда 1925 жылы Магдалена колледжінде ағылшын әдебиеті мен философиясын оқыды. Университеттегі үшінші курсында ол өмір бойына дос болып қалған К.С. Льюистің жетекшілігінде білім алды. Гриффитс 1929 жылы Оксфордты журналистика мамандығы бойынша бітірді. Бітіргеннен кейін көп ұзамай Гриффитс, Оксфордтық түлектер Мартин Скиннер мен Хью Уотерменмен бірге Котсуолдс аймалындағы шағын үйге қоныстанды және олар "ортақ тұрмысқа қатысты тәжірибе" деп атаған жаңа жобаны бастады. Олар табиғатқа үйлесімді өмір салтын ұстанды, сиыр сауып, сүтін сату арқылы күнкөріс жасады. Олар Киелі кітапты әдеби шығарма ретінде бірге оқитын. Гриффитс кітаптағы нақылымдар мен оларды қоршаған табиғаттың ырғағы арасындағы тығыз байланысты байқады. Тәжірибе бір жылға жетпеді, себебі достарының бірі осы өмірді тым қиын деп тапты. Дегенмен, бұл тәжірибе Гриффитске үлкен әсер етті. Осы тәжірибеден кейін Гриффитс Англия шіркеуінде діни қызметкер болуға ниеттенді. Бірақ оған Лондондағы кедей аудандарда жұмыс тәжірибесін алуға кеңес берілді. Бұл кеңес Гриффитстің өзінің шақыруына қайшы болғандықтан, оны сенім дағдарысына ұшыратты, тіпті эмоционалдық құлдырауға жеткізді. Кардинал Ньюменнің еңбектеріне сүйене отырып, ол осы күресте рухани жаңаруға қол жеткізді. Өзінің "Алтын жіп" атты автобиографиясында осы өзгерісі туралы айтып берді. 1931 жылдың қараша айында Гриффитс Бенедикт монастырының Принкнаш аббаттығына барып, ондағы өмір салтына қатты әсерленді. Анасының Рим-католик дініне қарсы көзқарасына қарамастан, ол Рим-католик шіркеуіне қабылданды және Рождество кешіндегі аббаттағы қасиетті миссада алғашқы қасиреттілікке ие болды.

Бенедиктиндік монастырь өмірі

Гриффитс католик шіркеуіне қабылданғаннан кейін бір ай өткен соң аббатханада жаңадан келген (постулант) ретінде қабылданды. 1932 жылғы 29 желтоқсанда ол жаңа монахтарға арналған үйге (новициат) кірді және "Беде" деген монахтық есім берілді. 1937 жылы (анасы көлік апатында қайтыс болғанға дейін бір жыл бұрын) ол солемді уәде берді және 1940 жылы католик дін қызметкері болып тағайындалды. 1947 жылы аббатхана Франциядан келген монахтар құрған Ұлыбританиядағы екі монастырьға көмек көрсету үшін 25 монахтан тұратын топты жіберді. Гриффитс Гэмпширдегі Фарнборо монастырының бағынышты преоры болып тағайындалды. Ол сол монастырды төрт жыл басқарды, бірақ қауымды күйінде ұстау үшін жеткілікті қаржылық қолдау таба алмады. Сондықтан аббат оны Шотландиядағы Плюскардн аббатханасына жіберді. Ол өзінің өмірбаянын сол жерде жазды. Фарнборода болған кезде Гриффитс өзінің отанында монастырь құруға қызығушылық танытқан, еуропалық туған, бірақ үнді тегіндес монах Бенедикт Алапатты танысты. Гриффитс бұрыннан-ақ шығыс философиясымен, йогамен және Ведамен таныс болғандықтан, бұл жобаға қызығушылық танытты. Аббат бастапқыда рұқсат бермеді, бірақ кейіннен шешімін өзгертті және Гриффитске қауымның үнді мүшесімен бірге Үндістанға баруға рұқсат берді. Бірақ бір шарт қойылды: Гриффитс аббатхананың мүшесі ретінде емес, жергілікті епископқа бағынышты дін қызметкері ретінде баруы керек еді, яғни ол өзінің уәделерінен бас тартуға тиіс болды.

Христиандық миссионер

Кейбір ауыр ішкі пікірталастардан кейін Гриффитс бұған келісті және 1955 жылы Алапатпен бірге Үндістанға аттанды. Сол кезде ол досына: "Мен жан дүниемнің екінші жартысын табамын" деп жазды. Олар елдегі кейбір рухани орталықтарды аралап, Бангалордың Кенгери қаласында монастырь құру мақсатымен қоныстанды. Алайда, бұл жоба сәтсіз аяқталды, себебі Гриффитс 1958 жылы бұл жерді "тынышсыз, батыстық" деп тауып, тастап кетті. Содан кейін Гриффитс белгиялық монах, отец Фрэнсис Ачарья, OCSO-мен бірігіп, Кристая Саньяса Самадж, Курисумала Ашрам ("Кесілген тау") құрды, ол Кераладағы Сиро-Маланкара католик шіркеуінің сириялық дәстүріндегі монастырь болды. Олар үнді дәстүріне негізделген монахтық өмір салтын дамытуға тырысты, үнді санньясиінің (асцет немесе монах) шафран түсті киімдерін қабылдады. Осы кезде Гриффитс санскрит тілінен "Даянанда" ("шығармашылық мейірімділік") деген есім алды. Ол сол уақытта Үндістанның діндері мен мәдениеттерін зерттеуді жалғастырды және сол жерде "Христос Үндістанда" атты еңбегін жазды. Ол сонымен қатар осы кезеңде АҚШ-қа сапар шегіп, Шығыс-Батыс диалогы туралы бірнеше дәрістер оқыды және CBS телеарнасымен сұхбаттасты. Кейін, 1968 жылы Гриффитс Тамил Надудағы Саччидананда Ашрамға (Шантиванам деп те аталады; тамил тілінде "бейбітшілік орманы") көшіп барды. Бұл ашрамды 1950 жылы француз бенедиктин монахы Абишиктананда (Дом Анри Ле Со, OSB) және тағы бір француз, аббат Жюль Мончанин Кергонан аббаттығынан бірге құрған болатын. Олар діни өмір салтын толығымен үнді дәстүрінде, ағылшын, санскрит және тамил тілдерін қолдана отырып қалыптастырды. Ашрам ғимараттарын елдің кедей халқының үлгісімен қолмен салды. Мончанин 1957 жылы қайтыс болды, ал Ле Со уақытын шөлгеушілікке арнағысы келді. Гриффитс басқа екі монахпен бірге сол жерде өмір сүру үшін келді, сондай-ақ Ле Соға тілегін орындауға көмектесті. Гриффитс үнді философиясын зерттеуді жаңадан бастады, оны христиан теологиясымен байланыстыруға тырысты. Осы кезде ол "Свами Даянанда" ("шығармашылық мейірімділік") ретінде танылды. Ол индус-христиан диалогы туралы 12 кітап жазды. Осы кезеңде Гриффитс бенедиктин орденімен қайта байланысуға ниеттенді және ондаған жылдар бойы қалыптасқан өмір салтын қабылдайтын монастырь қауымын іздеді. Ол қамалдолалық монахтар тарапынан қабылданып, ашраммен бірге олардың қауымының бір бөлігіне айналды. Гриффитс қатаң вегетариандық өмір салтын ұстанды, жеміс-жидек, көкөніс және сүт тағамдарынан тұратын саттвикалық диетамен қоректенді.

Соңғы жылдар

1990 жылдың қаңтар айында Гриффитс ашрамдағы бөлмесінде инсульт алды. Бір айдан кейін, дәл сол күні, оның жазылғаны жарияланды. Келесі жылы ол кең ауқымды саяхаттар жасауға кірісті, жыл сайын Америка Құрама Штаттарына, содан кейін Еуропаға барып, Далай-ламамен кездесті. Ол достарына: "Мен оның маған риза болғанын сезінемін" деп айтты. Бірақ Далай-лама оны ешқашан мақтаған емес. Ол Германия мен Англияда лекциялар оқып, саяхатын жалғастырды. 1992 жылдың қазан айында ол ашрамға оралды, онда австралиялық кинотоп оның өмірі туралы деректі фильм түсіруге дайын тұрды, ол "Адамдық ізденіс" деген атпен шықты. Фильм түсірілімі аяқталғаннан үш күн өткен соң, 86 жасқа толып тұрған күні Гриффитс қайтадан ауыр инсульт алды. Келесі айда ол бірнеше инсультты бастан өткерді. 1993 жылдың 13 мамырында 86 жасында Шантиванамда дүние салды.

Мұра

Беде Гриффитс қорының мұрағаттары Калифорния штатының Беркли қаласындағы Бітіруші теологиялық одақта орналасқан. Оның еңбегі Беде Гриффитс қоры және Калифорнияның Биг Сур қаласында орналасқан Нью-Камадолли американдық Камадолла шегелігіндегі Шығыс-Батыс диалогы институтымен ілгерілетуде және дамытылуда.

Екіншілік

Кэтрин Спинк, "Киелілік сезімі: Беде Гриффитс өмірбаяны", "Орбис кітаптары", 1989 жыл. Беатрис Бруто (ред.), "Жүрегімнің екінші жартысы: Беде Гриффитс және индус-христиандық диалог", Quest Books, 1996. (Мэтью Фокс, Томас Китинг, Руперт Шелдрейк, Томас Берри, Джадсон Трапнелл, Уэйн Тисдейл және т.б. Гриффитс құрметіне арналған мақалалар). Джесу Раджан, "Беденің әлемнен өзгеге саяхаты", Бангалор, Үндістан: Азия сауда корпорациясы, 1997. Джадсон Б. Трапнелл, "Беде Гриффитс. Диалог өмірі", Олбани: Нью-Йорк штаты университетінің баспасы (SUNY Press), 2001. (Жинақ: Дінтану бойынша SUNY сериясы). Уэйн Тисдейл, "Беде Гриффитс: Оның дінаралық ойлауына кіріспе", Skylight Paths Publishing, 2003. Ширли дю Булай, "Қараңғылықтың ар жағы: Беде Гриффитс өмірбаяны", Альресфорд, Ұлыбритания: O Books, 2003. Альбано Фернандес, "Гинду мистикалық тәжірибесі: Р.С. Зейнер және Беде Гриффитс тәсілдерінің салыстырмалы зерттеуі", Нью-Дели, Үндістан: Intercultural Publications, 2004. Дион Форстер, "Мәсіх орталықта: Беде Гриффитс руханиятындағы ғаламдық Мәсіхті табу", Кемптон Парк: AcadSA Publishers, 2008. Пандикатту, Курувилла, "Діни диалог герменевтика ретінде: Беде Гриффитстің адвайталық діндерге қатысты көзқарасы", Мәдени мұра және қазіргі заманғы өзгерістер. (IIIB сериясы, Оңтүстік Азия). Вашингтон, АҚШ: Құндылықтар мен философияны зерттеу кеңесі, 2001. Онлайн қолжетімді. Иво Коэльо және Банзелао Хулио Тейшейра, "Альбано Фернандестің «Гинду мистикалық тәжірибесі: Р.С. Зейнер және Беде Гриффитс тәсілдерінің салыстырмалы зерттеуі» кітабына шолу", Divyadaan: Философия және білім беру журналы 17/1 (2006) 109–112.