Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Боливия департаменті Чукисака (tʃukiˈsaka); ; ; ) – Боливияның оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан департамент. Ол Кочабамба, Тариха, Потоси және Санта-Круз департаменттерімен шектеседі. Департаменттің орталығы Сукре қаласы, ол сонымен қатар Боливияның конституциялық астанасы болып табылады.
Department of Bolivia
Chuquisaca (tʃukiˈsaka); ; ; ) is a department of Bolivia located in the center south. It borders on the departments of Cochabamba, Tarija, Potosí, and Santa Cruz. The departmental capital is Sucre, which is also the constitutional capital of Bolivia.
Экологиялық және өсімдіктер аймақтары
Чукисака департаментіндегі экологиялық және өсімдік аймақтары топырақ түзілуі мен құрамы, жауын-шашын жағдайлары, судың минералдық және тұздылығы сияқты түрлі абиологиялық факторларға байланысты кең ауқымды өзгерістерге ұшырайды. Биіктік өсімдік түрлерінің таралуында және кеңірек экожүйелерде маңызды рөл атқарады, себебі олар микроклиматқа бейімделеді. Анд тауларының көтерілуіне байланысты өсімдіктер құрғақ және биік микроклиматқа бейімделіп, әсіресе Боливияның Тукуман формациясының құрғақ ормандық өзен аңғарларында түрлердің жоғары деңгейде дамуына әкелді. Оңтүстік Американың оңтүстік бөлігінен келген суық және құрғақ ауа Аргентина, Парагвай және Оңтүстік Бразилиядағы флоралық байланысы бар өсімдік қауымдастықтарының қоныс аударуына себеп болды, бұл жылы және ылғалды солтүстік климаттың нәтижесінде пайда болған тропикалық өсімдік қауымдастықтарынан өзгеше. Боливияда он екі жалпы физиографиялық-биогеографиялық бірліктер ішінде 39 жеке өсімдік аймағы анықталды, олардың төртеуі Чукисака департаментінің шегінде орналасқан: Шығыс, Орталық және Оңтүстік Кордильера, Препуна немесе Жоғары Интеранделік аңғарлар, Боливиялық Тукуман формациясы және Чако. Наварро мен Феррейраның өсімдік аймақтарына қатысты санаттары мен сипаттамаларын қолдана отырып, Чукисака департаментінің географиялық және экологиялық ерекшеліктерін былай сипаттауға болады. Шығыс, Орталық және Оңтүстік Кордильера. Чукисакадағы 3200 метр биіктіктен Потосидегі 6000 метрге дейін, бұл аймақ пуна, альтоанде, субнивал және нивал экологиялық аймақтарымен сипатталады, және ылғалды-сублиматтық биоклиматқа ие. Адам Чукисака экологиясының бір бөлігі болып табылады. Мал жаю және инвазивті цитрус ағаштарының енгізілуі департаменттегі жергілікті өсімдік популяциясына әсер еткен.
Ecological and vegetation zones in the department of Chuquisaca vary widely according to a diversity of abiotic factors including soil formation and textures, rainfall patterns, and mineral and salinity content of water. Elevation plays an important role in the dispersion of vegetation species and wider ecosystems as they respond to microclimates. As the Andes Mountains became uplifted, plants adapted to dryer and higher microclimates resulting in a high level of speciation especially in the dry forest river valleys of the Bolivian Tucuman formation. colder and drier air from more austral parts of South America have resulted in migration of plant communities with a floristic connection to those in Argentina, Paraguay and Southern Brazil as opposed to more tropical plant communities that result from warm and moist northern climates. and identified 39 separate vegetation zones in Bolivia within twelve general physiographic biogeographical units of which four fall in the boundaries of Chuquisaca Department including: Cordillera Oriental Central y Meridional, Prepuna or High Interandean Valleys, Bolivian Tucuman Formation, and Chaco. Using Navarro and Ferreira's categories and descriptions based on vegetation zones, the geographical and ecological characteristics of the Chuquisaca Department can be described as follows. Cordillera Oriental Central y Meridional. From an elevation of 3200m in Chuquisaca to nearly 6000 meters in Potosi, this zone is characterized by the puna, altoandean, and subnival and nival ecological zones with a pluviestacional subhumid bioclimate. humans are a part of the ecology of Chuquisaca. The grazing of cattle and introduction of invasive feral citrus trees has affected the native plant populations in the department.
Облыстар
Департамент 10 провинцияға бөлінген, олар муниципалитеттерге және кантондарға бөлінеді. АтауыХалық саны (2012 жылғы санақ)Ауданы (км²)АстанасыОропеза286 1403,943Сукре1Азурдуй23 8724,185Азурдуй6Зуданез39 9923,738Престо3Томина35 1923,947Падилья5Хернандо Силес32 3985,473Монтеагудо9Ямпараез26 5771,472Тарабуко2Нор Синти76 4777,983Камарго7Суд Синти25 2075,484Абисия вилласы8Белисарио Боэто11 1592,000Серрано вилласы4Луис Кальво19 13913,299Вака Гусман вилласы (Муюпампа)10
The department is divided into 10 provinces which are further subdivided into municipalities and cantons. NamePopulation (2012 census)Area km2Capital Oropeza 286,1403.943Sucre1Azurduy 23,8724,185Azurduy6Zudáñez 39,9923,738Presto3Tomina 35,1923,947Padilla5Hernando Siles 32,3985,473Monteagudo9Yamparáez 26,5771,472Tarabuco2Nor Cinti 76,4777,983Camargo7Sud Cinti25,2075,484Villa Abecia8Belisario Boeto11,1592,000Villa Serrano4Luis Calvo19,13913,299Villa Vaca Guzmán (Muyupampa)10
Тарих
Жергілікті тұрғындар шарка тайпасы болды, олар өзендердің жағалаулары мен төмендіктерге шашырап қоныстанған. Олардың басшылары – жампирилер, жыншылар және дін қызметкерлері Чоке Чака астанасында тұрды. 17 ғасырдың жылнамаларында бұл қаланың бірнеше мың халқы болғандығы айтылады.
The native inhabitants were the Charcas, who were dispersed along riverbanks and lowlands. Their leaders, jampiris, sorcerers, and priests resided in the capital, Choque Chaca, which according to 17th century chronicles had a population of several thousand.
Елордасы Сукре
Сукре (биктігі 2750 м) – төрт атаулы қала деп аталады, әр атауы оның тарихының әртүрлі кезеңімен байланысты. Оны 1538 жылы испан Педро де Анзурес құрған. Потосидің әйгілі күміс кен орындарына жақын орналасқандықтан қала гүлденді, ал Шаркас – қазіргі Боливияның барлық аумағын және одан да көп жерді қамтитын Real Audiencia de Charcas астанасы болды. Өз ішкі атауы Чукисакаға қайта оралған ол Жоғарғы Перудің бас әкімшілік орталығы және ең ірі қаласы болды. 1809 жылдың 25 мамырында осы қалада Испаниядан тәуелсіздік туралы алғашқы ресми үндеу жасалды, ал 1825 жылдың 6 тамызында испандық үкімшіліктен тәуелсіздік туралы актіге қол қойылды. Саймон Боливар мен Антонио Хосе де Сукренің қолдауымен қала бірден тәуелсіз Боливияның астанасы болып жарияланды. Кейін Чукисака қаласы Оңтүстік Американың тәуелсіздігі үшін күрескен, Венесуэла туған батыр Сукренің құрметіне Сукре деп аталды, ол елдің бірінші тиімді әкімшісі (және екінші президенті) болған. Саяси және экономикалық билік Оруро мен Ла-Паздың қалайы өндіретін аймақтарына қарай жылжығанда Сукренің маңызы азайды, нәтижесінде заң шығару және атқару билігі Ла-Пазға көшті. Дегенмен, Сукренің тарихи үстемдігін құрметтеу үшін сот жүйесі (Жоғарғы Сот) сол жерде жұмысын жалғастыруда, ал қаланың ел астанасы ретіндегі ресми мәртебесі ешқашан жойылған жоқ.
Sucre (elev. 2750 m) is called the city of the four names, each name corresponding to a different period of its history. It was founded by the Spaniard Pedro de Anzures in 1538. It thrived due to its regional proximity to the famous silver mines of Potosi, and as Charcas served as capital of the Real Audiencia de Charcas, encompassing all of current Bolivia's territory and more. Reverting to its native name of Chuquisaca, it was the Upper Peru's chief administrative center and largest city. It was there that the first public call for independence from Spain took place, on May 25, 1809, and where the Act of Independence from Spanish rule was signed on August 6, 1825. It was immediately designated the capital of independent Bolivia, under the auspices of Simon Bolivar and Antonio Jose de Sucre. Years later, the city of Chuquisaca was renamed Sucre in honor of the Venezuelan born hero of South America's independence, who had served as the first effective administrator of the country (and second president). When the center of political and economic power shifted north, to the tin producing regions of Oruro and La Paz, Sucre's importance waned, leading to the displacement of the legislative and executive powers to La Paz. However, in honor of Sucre's historical preponderance, the judicial branch (Supreme Court) continues to operate there, and the city's official status as capital of the country was never revoked.