Кіріспе

Хелмштедт (нем. Helmstedt, Шығыс фалиян тілінде Helmstidde) – Германияның Төменгі Саксония жерінің шығыс шетінде орналасқан қала. Хелмштедт ауданының орталығы. Тарихи университет және Ханза қаласы романдық және Ренессанс стиліндегі маңызды ескерткіштер мұрасын, сондай-ақ көптеген ағаштан салынған үйлерді сақтап келген. Германия бөлінісі кезінде жақын орналасқан Bundesautobahn 2 тас жолында Хелмштедт-Мариенборн шекаралық өткізу пункты болды, ол бұрынғы ішкі Германия шекарасында Батыс Германия мен Батыс Берлин арасындағы ең қысқа құрлық жолының бастапқы нүктесі еді.

География

Хелмштедт Елм мен Лапвальд таулары арасындағы ойыста, Харц тауларының солтүстік етегі мен Солтүстік Германия жазығының аралық аймағында орналасқан. Оны Елм-Лапвальд табиғи паркі қоршап тұр. Қала орталығы Брауншвейгтен шамамен шығысқа қарай, Магдебургтен батысқа қарай, ал штаттың астанасы Ганноверден шығысқа қарай орналасқан. Әкімшілік аумағына 1974 жылғы әкімшілік реформамен қосылған Бармке және Эммерштедт, сондай-ақ 2017 жылы қосылған Бюдденштедт, және қала орталығынан шамамен шығысқа қарай орналасқан Бад Хельмштедт курорты кіреді. Хелмштедт қаласының халқы қазіргі уақытта шамамен 25 000 адамды құрайды (2015).

Тарих

Саксония герцогтігіндегі елді мекен алғаш рет 952 жылы неміс патшасы Отто I-нің құжатында Хельмонстед деп тіркелді. Бұрын Хельмштадт деп те аталатын қала, 800 жылы Әулие Лиудгер миссионерлік станция ретінде құрған бенедиктиндік Сент-Лидгер аббаттығының жанында дамыды. Гельмштедт қаласының құқықтары 1247 жылы жазылған. 1490 жылға дейін Верден аббаттығына қарасты, содан кейін Брауншвейк-Люнебург герцогтігі сатып алды. 1576 жылдан 1810 жылға дейін Гельмштедт университеті осы қалада орналасқан. 1807 жылдан бастап қала Наполеонның Батыс Вестфалия корольдығының, 1815 жылдан бастап Брауншвейк герцогтігінің, ал 1871 жылдан бастап Германия империясының құрамына кірді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1916–1917 жылдары Германия Ресей армиясының поляк ұлтты офицерлері үшін арнайы әскери тұтқын лагерін ұйымдастырды. Лагерьдің мақсаты – оларды насихаттау арқылы Германия бақылауындағы поляк армиясына қосып, Ресейге қарсы күреске жұмылдыру болатын. 1918 жылы француз офицерлері де осы лагерьде ұсталды, олардың елге оралуы 1919 жылдың қаңтарында басталды. 1940-жылдардың соңынан 1990 жылға дейін қала Германия Федеративтік Республикасы мен Германия Демократиялық Республикасы арасындағы маңызды шекаралық өткізу пункті болды. Батыс Германия мен Батыс Берлин арасындағы негізгі теміржол және автобан ГДР арқылы Хельмштедт-Мариенборн шекаралық бекетінен (Checkpoint Alpha деп те белгілі) басталатын. Бұл бағытты тек НАТО елдерінің Батыс Берлинге бағытталған ресми әскери көліктері ғана пайдалана алатын.

Көлік

Қала Брауншвейк-Магдебург темір жолында жатыр.