Кіріспе

Тоқ ішек қабырғасының қынап қабырғасына қабынуы

Гинекологияда ректоцеле (/rɛktəsiːl/ REKtə siːl) немесе артқы қынап қабырғасының пролапсы тоқ ішектің қынапқа қабынуы (ісінуі) салдарынан пайда болады. Бұл ақаудың екі кең тараған себебі - бала тууы және гистерэктомия. Ректоцеле сондай-ақ энтероцеле, сигмоидоцеле және цистоцеле сияқты таз мүшелерінің пролапсының басқа түрлерінде де кездеседі.

Себептер

Ректоцельдер жамбас түбінің әлсіреуінен туындайды, бұл жамбас мүшелерінің төмен түсуі деп те аталады. Жамбас құрылымдарының әлсіреуі бұрынғы босанулар кезінде жасалған эпизиотомия салдарынан болады, тіпті ондаған жылдар өткен соң да. Жамбас мүшелерінің төмен түсуіне себеп болатын басқа да факторлар – жасы ұлғайғандық, көптеген вагинальді босанулар және босану кезіндегі жарақаттар. Босану кезіндегі жарақаттарға вакуум арқылы босану, форцепстік босану және перинеумнің жарылуы жатады. Сонымен қатар, созылмалы іш қату тарихы және ішек қозғалысы кезінде күш салу ректоцельге әсер етеді деп саналады. Бірнеше гинекологиялық немесе ректальді операциялар да жамбас түбінің әлсіреуіне алып келуі мүмкін, сондай-ақ созылмалы іш қату және ішек қозғалысын жасауға тырысу да. Бұл жағдай жас әйелдерге қарағанда егде жастағы әйелдерде көбірек кездеседі; менопаузадан кейін жамбас тіндерін серіппелі ұстауға көмектесетін эстроген деңгейі төмендейді.

Диагностика

Ректоцеле диагнозы көбінесе физикалық тексеру және пациентпен әңгімелесу арқылы қойылады, онда ішек эвакуациясында қиындықтардың белгілері айтылады. Әйелдер жиі ішек қозғалысын жеңілдету үшін саусақты вагинаға енгізу немесе тампондар мен/немесе клизма қолдану қажеттігін айтады. Олар ішек эвакуациясы үшін күш салудың нәтижесінде қан кету мен ауырсыну сезінетінін хабарлауы мүмкін. Емдеу қажеттілігін анықтау үшін өмір сапасына қатысты сауалнамалар жүргізілуі мүмкін. Ішкі жамбас тексеруі және ректальды саусақтық тексеру сыртқа шығу деңгейін және қынап тіршекшесінің тонусын бағалау үшін жасалады.

Хирургиялық емес

Емдеу проблеманың ауырлығына байланысты, және диетадағы өзгерістер (тамақтандыруда талшық пен судың мөлшерін арттыру), Кегель жаттығулары сияқты кіші кеңсе жаттығулары, нәжісті жұмсартқыштарды қолдану, менопаузадан кейінгі әйелдерге гормоналды алмастыру терапиясы және қынапқа пессарий салу сияқты хирургиялық емес әдістерді қамтуы мүмкін. Қынапқа салынатын пессарийлер пролапсты және оған байланысты симптомдарды дереу жеңілдетеді. Күнделікті 25-30 грамм талшыққа толы тамақтану, сондай-ақ судың мөлшерін арттыру (көбінесе күніне 6-8 стақан) іш қатудың және ішек қозғалысы кезіндегі қиындықтардың алдын алуға көмектеседі, сонымен қатар ректоцеле симптомдарын жеңілдетеді.

Хирургиялық

Симптомдар хирургиялық емес емдеуге қарамастан жалғаса берсе және күнделікті өмірге елеулі түрде кедергі келтірсе, ректоцелені түзету үшін операция жасалуы мүмкін.