Гавайи патшалығының «Āinahau» резиденциясы

Кіріспе

Гавайидегі патшалық резиденция

ʻАйнахау – Гавайи Корольдігінің тағына мұрагер болған ханшайым Виктория Каʻиуланиге тиесілі патшалық сарайы болған.

Тарих

Айнахау Оаху аралындағы Вайкики ахупуасының Ауаукай ілі (дәстүрлі бөлімшесінде) орналасқан. Ол кезде бұл жер Гонолулу қаласынан төрт шақырым қашықтықта болған. 1872 жылы шотландтық Арчибальд Скотт Клегорн Маауа және Коихала есімді екі гавайиліктен Ауаукайдан 6 акр жер сатып алды. Клегорнның әйелі 1874 жылы оның ағасы патшалық таққа отырғаннан кейін Принцесса Ликилайк атағын алды. 1875 жылы қызы Кайлуни дүниеге келген соң, оның тәрбиешісі, Принцесса Рут Келиколани оған 3,9 акр жерді, кейіннен тағы 1,3 акр жерді сыйлады. Бұл жерлер Рут ханшайымының әкесі Кекуанаоадан мұраға қалған. Принцесса Ликилайк Маноа аңғарынан төмен соққан салқын желдерге орай, егістікті «Айнахау» (салқын жер) деп атап, жаңа үйі туралы ән жазды. Гавайи тіл біліміндегі маманы Мэри Кавена Пукуи бұл атаудың «хау ағашының жері» немесе «хау ағашы бар жер» деген мағынаны білдіретінін айтты. Бұл шатасудың себебі – гавайи тілінде «хау» сөзі бір мезгілде салқын желді де, гибискус ағашын да білдіреді. «Айнахау» бастапқыда елдік егістік болған, ал отбасы Кайлуни дүниеге келген Гонолулу қаласының орталығындағы Эмма көшесіндегі сарайда тұрған. Оның әкесі 1878 жылы Эмма көшесіндегі үйді шотланд-ирландиялық өнеркәсіпші Джеймс Кэмпбеллге сатып, отбасын елдік егістікке көшірді. Клегорн егістікте екі қабатты үй салды. Үйдің іші екі үлкен фортепианомен, сәнді брокаттан жасалған орындықтармен, алтын және шыны шкафтармен, әсем жиһазбен жабдықталған. Қабырғалар мен бөлмелерде түрлі көркем туындылар қойылған. «Айнахаудан» Клегорн отбасы Гавайидің беделді қоғамдық топтарын қабылдап, той-думандар өткізген. Клегорн бүкіл әлемнен гүлдер мен ағаштар жинап, егістіктегі түрлі бақтарға отырғызған. Олардың ішінде: финик пальмасы, Вашингтон пальмасы, манго және терек ағаштары, Монтерей кипарисі, корица және кротон ағаштары, сондай-ақ басқа да ағаштар болған. Ол сонымен қатар қырық түрлі гибискус, Принцесса Ликилайктің сүйікті гардения гүлдері мен Кайлунидің таңба гүлі – пикаке немесе жасмин гүлдерін отырғызған. Басты үйдің алдындағы алып банян ағашы «Кайлунидің баняны» деп аталып, Гонолулудағы барлық келесі банян ағаштарының бастауы болған. Бірнеше жылқыға арналған қора салынды, оның ішінде Кайлунидің сүйікті пониі – Фериге арналған бөлме де болған. Кейінірек «Айнахау» көптеген тауыстардың еркін жүріп-тұруымен танымал болды. Аңыз бойынша, Кайлуниді «Тауыстардың ханшайымы» деп атаған. Кайлуни анасы, Принцесса Ликилайк қайтыс болғаннан кейін 12 жасында «Айнахаудың» иесі болды. «Айнахаудың» иесі ретінде ол шотланд ақыны және жазушысы Роберт Луис Стивенсонмен бірге болуды ұнатты, ол Кайлунидің балалық шағында «Айнахауда» тұрды. Егістік 1917 жылы сатылып, оны саябаққа айналдыру жоспарлары сәтсіз аяқталғаннан кейін бөлінді. 1921 жылы газ ағып кетуі салдарынан үй өртенді.

ʻĀinahau was located at the ʻili (traditional subdivision) of ʻAuʻaukai, the ahupuaʻa of Waikīkī, on the island of Oʻahu. At the time, the site was four miles outside of the city of Honolulu. In 1872 the Scottish Archibald Scott Cleghorn purchased 6 acres at ʻAuʻaukai from two Hawaiians named Maʻaua and Koihala. Cleghorn's wife became Princess Likelike upon her brother's ascension as King Kalākaua in 1874. After the 1875 birth of their daughter Kaʻiulani, her godmother Princess Ruth Keʻelikōlani gifted her 3.9 acres and later an additional 1.3 acres at a later date. These lands were inherited from Princess Ruth's father Kekūanaōʻa. Princess Likelike named the estate ʻĀinahau (cool land) after the cool winds blowing down from the Manoa Valley and composed a song about her new home. Hawaiian linguist Mary Kawena Pukui claimed that the name means "hau tree land" or "land of the hau tree", after the hau trees (Hibiscus tiliaceus) growing along the ʻĀpuakēhau Stream which gave shade to the estate. The confusion is due to the fact that hau means both cool and the hibiscus tree in Hawaiian. ʻĀinahau was initially a country estate while family lived in a mansion on Emma Street in downtown Honolulu, where Kaʻiulani was born. Her father sold the Emma Street residence to Scots Irish industrialist James Campbell in 1878 and relocated the family to the country estate. Cleghorn built a two story home on the estate. It was furnished with two grand pianos, elaborate brocade chairs, gold and glass cabinets and fixtures. Also, there were various art collections displayed on the walls and rooms. From ʻĀinahau, the Cleghorn family would entertain Hawaiʻi's prestigious social circles. Cleghorn collected flowers and trees from all over the world, planted in various gardens on the estate. These included date palms, Washington palms, mango and teak trees, Monterey cypress, cinnamon and croton trees, and other types of trees. He also planted fourteen types of hibiscus, Princess Likelike's favorite gardenia flowers and Kaʻiulani's signature flower, the pikake or Jasmine flowers. A large banyan tree in front of the main house became known as the Kaʻiulani's banyan, which was the progenitor of all later banyan trees in Honolulu. A stable was built for several horses, including quarters for Kaʻiulani's prized pony named Fairy. ʻĀinahau was made famous in later years for its many peacocks that roamed freely on its grounds. Kaʻiulani would be called the "Princess of Peacocks" in legend. Kaʻiulani became mistress of ʻĀinahau at the age of 12, upon the death of her mother Princess Likelike. As mistress of ʻĀinahau, she grew fond of the company of the Scottish poet and author Robert Louis Stevenson, who stayed at ʻĀinahau over the course of Kaʻiualani's childhood. The estate was sold in 1917 and subdivided after plans to turn it into a park fell through. The house burned down in 1921 due to what was thought to be a gas leak.

Кейінгі дамуы

Кейіннен бұл жерді Калакауа даңғылының ар жағында орналасқан Моана қонақ үйінің иелері дамытты. Каʻiulani өмірінің соңына қарай салынған Моана қонақ үйінен олар бұл жерді алған еді. 1925 жылы ʻĀinahau орнында Моана қонақ үйі үшін ағаштан жасалған шатырлар салынды. 1953 жылы шатырлар бұзылып, Matson Line Princess Kaiulani қонақ үйін салды, ол 1955 жылдың 11 маусымында ашылды. 11 қабатты ғимарат сол кезде Гавайидегі ең биік ғимарат еді. 1959 жылы Matson өз қонақ үйлерін Sheraton Hotels компаниясына сатты. Олар 1960 жылы сәтті Princess Kaiulani қонақ үйіне 210 қосымша бөлмесі бар екінші қанатты қосты. 1963 жылдың шілдесінде қонақ үй Kyo Ya Company Limited компаниясына сатылды, бірақ Sheraton оны басқаруын жалғастырды. Kyo Ya 1970 жылы үшінші қанатты, 29 қабатты ʻĀinahau мұнарасын қосты. Кейін 1970-ші жылдары олар қонақ үйдің атын Sheraton Princess Kaiulani Hotel деп өзгертті.