1944 жылғы «D күніне» дайындық: «Тігер» жаттығуының трагедиясы

Кіріспе

1944 жылы D күніне дайындық репетициясы

«Тигр» жаттығуы немесе «Тигр» операциясы – 1944 жылдың сәуір айында Девондағы Слэптон-Сэндс жағажайында өткен Нормандияға D күні шабуылына жасалған ірі репетициялардың бірі болды. Үйлестіру және байланыс мәселелері салдарынан жаттығу барысында өзіне-өзі атыстан жарақат алғандар болды, сондай-ақ жағаға түсуге дайындалып тұрған одақтас конвойіне нацистік Германияның Кригсмариніне қарасты E катерлері шабуыл жасады, нәтижесінде кем дегенде 749 американдық әскери қызметкер қаза тапты. Нормандияға шабуыл жасауға дайындықтар жүріп жатқандықтан, оқиға сол кезде ең жоғары құпия деңгейде сақталды және кейіннен одан аз ғана мәлімет жарияланды.

Құрылыс орындары

1943 жылдың соңында, D күніне дайындық барысында, британ үкіметі Девон, Слэптон Сэндс-те жаттығу алаңын құрды, оны "U" күштері, американдық күштер Юта жағажайына қонуға тағайындалды. Слэптон жағажайы Юта жағажайына ұқсас болғандықтан таңдалды: қиыршық тасты жағажай, содан кейін жер жолағы, содан кейін көл. Девонның қазіргі Оңтүстік Хэмс ауданындағы Слэптон аймағында шамамен 3000 жергілікті тұрғын эвакуацияланды. Кейбіреулері эвакуацияланғанға дейін өмір бойы өз ауылдарынан шықпаған. Құрама жасақтарды түсіру жаттығулары 1943 жылдың желтоқсан айында басталды. "Тайгер" жаттығуы 1944 жылдың сәуір және мамыр айларында өткен ірі жаттығулардың бірі болды. Жаттығу 1944 жылдың 22 сәуірінен 30 сәуіріне дейін жалғасты, шабуылдың барлық аспектілерін қамтыды және Слэптон Сэндс жағажайына қонумен аяқталды. Тоғыз ірі танктерді түсіру кемесінде (LST) 30 000 сарбаз нақты атыс жаттығуын қоса алғанда, жалдамалы түсіруге дайындалды. Жаттығу аумағын қорғауды Корольдік Әскери-теңіз күштері жүзеге асырды. Төрт O класты эсминец, үш моторлы торпедалық қайық және екі моторлы қайық Лайм шығанағына кіреберісте патрульдеді, ал үш моторлы торпедалық қайық неміс E қайықтарының базасы болған Шербургтен қашықтан күзетті. Жаттығудың бірінші кезеңі 22-25 сәуір аралығында күштерді жинау және кемеге мінгізу жаттығуларына бағышталды. 26 сәуірдің кешінде шабуыл жасақтарының бірінші толқыны көліктеріне мініп, Ла-Манш арқылы Лайм шығанағынан айналып өту арқылы 27 сәуірде таңертең Слэптонға жетуді жоспарлап, жолға шықты.

Достық атыс оқиғасы

Бірінші жаттығу шабуылы 27 сәуір күні таңертең болды және достық оттан туған оқиғамен ерекшеленді. H сағаты 07:30-ға белгіленді, және әскерлерді теңіз бомбалауының көріністеріне, дыбыстарына және тіпті иісіне дағдыландыру үшін тікелей оқтар қолданылуы тиіс еді. Десант түсіру кезінде, сол себепті, құрлықтағы күштер келіп жатқан әскерлердің үстінен тікелей оқтар атып өтті. Бұл генерал Дуайт Д. Эйзенхауэрдің бұйрығымен жасалды, ол ерлердің нағыз соғыс жағдайларына төтеп беру арқылы шынықтырылуы керек деп санды. Жағдайды модельдеуде "U" бомбалау тобының кемелері десанттан 50 минут бұрын теңіз бомбалауын жүргізуге тиіс еді. Сол таңертеңгі бірнеше десант кемесі кешікті, ал жауапты офицер, американдық адмирал Дон П. Мун, H сағатын 60 минутқа, яғни 08:30-ға дейін ықшамдауды шешті. Кейбір десанттық қайықтар өзгерту туралы хабар алмады. Бастапқы жоспарланған уақытта жағаға қонған екінші толқын атысқа түсті, қаза болғандардың саны белгісіз. Флот арасында 450-ге дейін адам қаза тапты деген әңгіме тарады.

Лайм шығанағы шайқасы

Бірінші жаттығу шабуылдарынан кейінгі күні, 28 сәуірдің таңында, Т-4 конвойына – сегіз LST көліктері мен 1-ші инженерлік арнайы бригаданың жауынгерлік инженерлеріне – Лайм шығанағында неміс E қайықтары шабуыл жасады. Тоғыз неміс E қайығы түн ортасынан кейін Шербургтен шығып, порт аймағын күзеткен және Ла-Манш каналындағы британдық MTB-лардан жасырынып кетті. Сағат 01:30 шамасында 5. S Boot Flottille (5-ші E қайық флотилиясы), Korvettenkapitän Бернд Клюгтің басқаруымен, сегіз қараңғы кемені көріп, торпедамен шабуылдау үшін үш жұпқа бөлінді: бірінші Rotte 3 (S 136 & S 138), содан кейін Oberleutnant zur See Goetschke (S 140 & S 142) басқаруымен Rotte 2, одан кейін Rotte 1 (S 100 & S 143). Тоғыз қайықтың соңғы үшi, Korvettenkapitän Götz Freiherr von Mirbach басқаруымен S Boot Flottille (S 130, S 145 & S 150), шабуылға шақыру үшін жіберілген қызыл ракеталарды көрді (немесе 02:03-те жіберілген байланыс туралы хабарды естіген болуы мүмкін) және шабуылға қосылды. Rotte 1 жұбының ішінде S 100, S 143-қа соқтығысып, оның үстін зақымдады. Содан кейін қайықтар кері шегінді, түтінмен жамылып, жаңа байланыс туралы хабар жіберді. S 145 кемелерге оқтан шабуыл жасады. Шабуыл шамамен 03:30-да аяқталды. Немістерді таң қалдырған нәрсе – сауда кемелеріне ұқсамайтын ерекше кемелер болды. Олардың ойынша, бұл американдық десанттық кемелердің бір түрі, себебі Rotte 3 және Rotte 2-нің алғашқы торпедалары өткен сияқты көрінді. Конвойды қорғауға тағайындалған екі кемеден тек біреуі ғана болды. , корвет, LST-лерді тік сызықта бастап келе жатқан еді, бұл кейіннен сынға ұшырады, себебі ол E қайықтары үшін оңай нысана болды. Екінші кеме, , Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі эсминец, LST-мен соқтығысып, конструкциялық зақымдар алды және жөндеу үшін Плимутқа қалды. LST-лер мен британдық теңіз штабы әртүрлі жиіліктерде жұмыс істегендіктен, американдықтар бұл туралы білмеді. , ауыстыру ретінде жіберілді, бірақ конвойды қорғауға көмектесу үшін уақытында келмеді.

On the day after the first practice assaults, early on the morning of 28 April, the exercise was blighted when Convoy T 4, consisting of eight LSTs carrying vehicles and combat engineers of the 1st Engineer Special Brigade, was attacked by German E boats in Lyme Bay. Nine German E boats had left Cherbourg shortly after midnight, avoiding the British MTBs watching the port area and patrols in the English Channel. Around 0130 hrs six E boats of the 5. S Boot Flottille (5th E Boat Flotilla) commanded by Korvettenkapitän Bernd Klug saw eight dark ships and split into three pairs to attack with torpedoes: first Rotte 3 (S 136 & S 138), then Rotte 2 under Oberleutnant zur See Goetschke (S 140 & S 142), then Rotte 1 (S 100 & S 143). The final three E boats of the nine, S Boot Flottille commanded by Korvettenkapitän Götz Freiherr von Mirbach (S 130, S 145 & S 150), saw the red flares for attack (or may have heard the contact report sent at 0203 hrs) and joined the attack. After, within the Rotte 1 pair, S 100 collided with S 143 and damaged its superstructure, the boats decided to leave, masking their retreat with smoke while sending another contact report. S 145 attacked the ships with gunfire. The attack ended circa at 0330 hrs. The Germans had been puzzled by the strange looking ships which did not look like merchantmen. They estimated that they were some type of American landing ship with a shallow draft as the initial torpedoes from Rotte 3 and Rotte 2 seemed to miss. Of the two ships assigned to protect the convoy, only one was present. , a corvette, was leading the LSTs in a straight line, a formation that later drew criticism since it presented an easy target to the E boats. The second ship that was supposed to be present, , a World War I destroyer, had been in a collision with an LST, suffered structural damage and left the convoy to be repaired at Plymouth. Because the LSTs and British naval headquarters were operating on different frequencies, the American forces did not know this. was dispatched as a replacement, but did not arrive in time to help protect the convoy.

Шығындар

LST 289 кемесі өртеніп, 13 әскери қызметкерінен айырылып, жағаға қайта оралды. LST 507 торпедамен батып, 202 АҚШ армиясы/АҚШ әскери-теңіз күштерінің қызметкері қаза тапты. LST 511 кемесі LST 496-дан келген достық оттан зақымданып (екі LST арасымен өткен E қайықтарының біріне бағытталуы тиіс еді), нәтижесінде 18 АҚШ армиясы/әскери-теңіз күштерінің қызметкері жарақат алды. LST 531 торпедалық шабуылдан кейін алты минут ішінде батып, 424 әскери және теңізші қаза тапты. Қалған кемелер мен оларды сүйемелдеген кемелер қарсы шабуыл жасады, ал E қайықтары енді шабуылдамады. "Тигр" жаттығуында барлығы 749 әскери қызметші (551 АҚШ армиясы және 198 АҚШ әскери-теңіз күштері) қаза тапты.

Операциялық салдарлар

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің вице-адмиралы Кирк дереу Е-қайықтарының қорғанысы шамалы, баяу жылжыған десанттық кемелерге тигізе алатын зор зиянды түсінді және Лайм шығанағындағы немістердің жетістігі Д-күні қайталанып, апатқа әкелуі мүмкін деп қорқыныш білдірді. 1944 жылдың 4 мамырында ол Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің адмиралы Рамзиге Шербургты ауыр әуе және теңіз шабуылына түсіруді ұсынған хабарлама жіберді:

Танымал мәдениетте

Стюарт Коулидің 2019 жылғы «Someone In Time» романы «Exercise Tiger» оқиғаларына негізделген, ондағы оқиғалар көшпенді тұлғалар мен олардың жеке тарихтары арқылы баяндалады. Санфорд Маргалиттің «Капитандар» романы – Слэптон-Сэндс оқиғасы кезінде болған оқиғалардың көркемделіп жазылған хикаясы. Кейт Эллис «Армадалық бала» кітабында «Тайгер жаттығуын» Слэптоннан Девон жағалауындағы Беретонға көшіріп, оқиғаның арқауын құрады. «Фойл соғысы» сериалының маңызды сюжеттік желісі «Барлығы таза» атты эпизодта Слэптон-Сэндс апатына негізделген. Джек Хиггинстің «Түнгі түлкі» романы Лайм шығанағы шайқасының ойдан шығарылған суреттемесімен басталады, ал негізгі сюжет BIGOT офицерлерінің біреуін құтқаруға қатысты. Лесли Томастың «Солғай әскер» романы Слэптонды эвакуациялау және Слэптон-Сэндс апатына әкелген оқиғалардың көркемделіп баяндалған нұсқасы. 1985 жылғы «Кодты аты: Изумруд» фильмі осы апатқа негізделген. Британдық қос агенті – нацистік тыңшыдан алынған алдаудың бір бөлігі ретінде, Франциядағы қонуға дайындық репетициясының орнын көрсететін хабарламаны Германияның жоғарғы бас қолбасшылығына жібереді. «Тайгер» операциясының құпиялылығына байланысты, олар оқиғаның уақыты мен орны туралы хабардар емес. Соның салдарынан, E-қайықтары шабуыл жасап, D күні қонуын бақылаған офицерді тұтқынға алады. Сюжет оның құпияларының ашылмауын қамтамасыз етуге және Нормандия жоспарларын кешіктіруге қатысты. Дж. Д. Сэлинджердің «Эсмеге махаббат пен қайғымен» атты әңгімесі Слэптон-Сэндс қырғынынан кейін Девонда посттравматикалық стресс синдромынан зардап шеккен американдық әскери қызметшінің баяндауымен аяқталады.