Томас Берт: Британ саяхатшысы және парламент мүшесінің өмірі мен қызметі
Thomas Burt
Томас Берт: британдық саяхатшы, шахтерлар қозғалысының көшбасшысы және парламент мүшесі. Либерал-лейбористер тобындағы рөлі, сауда министрлігіндегі қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саясаткер Томас Берт ПК (12 қараша 1837 – 12 сәуір 1922) – британдық кәсіподақ жетекшісі және парламентке алғашқы жұмысшы табынан сайланған депутаттардың бірі болды.
British politician
Thomas Burt PC (12 November 1837 – 12 April 1922) was a British trade unionist and one of the first working class Members of Parliament.
Мансап
Бёрт 1863 жылы Нортумберленд тау-кеншілері қауымдастығының хатшысы болып тағайындалды, ал 1874 жылы әріптесі Александр Макдональдпен бірге Морпет округінен парламентке сайланды. Бёрт либералдық партияның қолдауымен радикалдық еңбек партиясынан кандидат ретінде өтті және 1880-1890 жылдар аралығында Парламенттегі либералды-еңбек саясаткерлерінің шағын тобының құрамына кірді. 1892 жылғы жалпы сайлаудан кейін Уильям Эварт Гладстон Бёртті Сауда кеңесінің парламенттік хатшысы қызметіне тағайындады, ол 1895 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Тәуелсіз Еңбек партиясы мен Еңбек өкілдік комитеті құрылғанмен, Бёрт либералдық партиядағы қолдаушыларына адал болды және оларға қосылудан бас тартты. 1906 жылы ол Сыртқы кеңеске ант берді және 1918 жылға дейін Морпетті парламентте өкілдік етті. Оның әкесі Питер Бёрт сол кезде Бэкворт көмір компаниясында көмір қазушы болып жұмыс істеді. Бёрттің еңбек жолы 10 жасында Хасвелл шахтасында трапшы болып басталып кетті. Шамамен екі жыл ғана білім алған Бёрт 17 жасында "қаншалықты білімсіз екенімді және білімге, рухани дамуға деген қатты құштарлықты сезіндім" деп түйіндеді. 1860 жылы Бёрт Мэри Уэзербернге үйленді, ал 1881 жылғы халық санағында олардың үш қызы мен үш ұлы болғаны тіркелді: Ребекка 20 жаста, Мэри 13 жаста, Томас 11 жаста, Питер 8 жаста, Джейн 6 жаста және Уилфред 1 жаста. Денсаулығының нашарлауына байланысты Бёрт 1918 жылы саясаттан шеттеді. Өмірінің соңғы үш жылында төсекке жатып емделді. Бёрт 1922 жылдың 12 сәуірінде 84 жасында қайтыс болды және Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы үйіне жақын орналасқан Джесмонд зиратына жерленді. 2014 жылдың 12 сәуірінде Джесмонд зиратында Томас Бёрт ескерткішінің қайта ашылу салтанаты өтті.
Burt became secretary of the Northumberland Miners' Association in 1863, then, in 1874, was returned to parliament for Morpeth, alongside Alexander MacDonald, a fellow miners' leader. Burt stood as a Radical labour candidate with Liberal support and formed part of a small group of Liberal–Labour politicians in the House of Commons in the 1880s and 1890s. After the 1892 General Election, William Ewart Gladstone appointed Burt as Parliamentary Secretary to the Board of Trade, in which capacity he served until 1895. Despite the emergence of the Independent Labour Party and the Labour Representation Committee, Burt remained loyal to his backers in the Liberal Party and refused to join. He was sworn of the Privy Council in 1906 and continued to represent Morpeth in Parliament until 1918. His father, Peter Burt, was at this time working as a coal hewer for the Backworth Coal Company. At the age of 10 Burt's working life began as a trapper boy at the Haswell Pit. With only approximately two years schooling and at the age of 17 Burt decided "how utterly ignorant I was and when I was seized with an eager desire for knowledge and mental improvement". In 1860 Burt married Mary Weatherburn and in the 1881 census they were listed as having three daughters and three sons; Rebecca aged 20, Mary aged 13, Thomas aged 11, Peter aged 8, Jane aged 6 and Wilfred aged 1. Poor health led to Burt's retirement from politics in 1918. During the final three years of his life he was bed ridden. Burt died on 12 April 1922, aged 84 and was buried in Jesmond Cemetery which was in the neighbourhood of his residence in Newcastle upon Tyne. On 12 April 2014 a re dedication of the Thomas Burt Memorial took place in Jesmond Cemetery.
Саясат
Нортумберленд тау-кеншілерінің өзара сенімді қауымдастығы құрылды, ол кейін Нортумберленд тау-кеншілері қауымдастығы болып өзгерді. 1865 жылы Бёрт Нортумберленд тау-кеншілерінің өзара сенімді қауымдастығының атқарушы хатшысы болып сайланды. Ол келесі 50 жыл бойы қауымдастықтың Бас хатшысы қызметін атқарды. Бёрт 2-ші Дарем тау-кеншілерінің мерекесінде (гала) қонақ спикер ретінде сөз сөйледі және кейінгі жылдары да тұрақты түрде осындай шараларға қатысты. 1873 жылдың 12 сәуірінде Ньюкасл қаласында барлық ер азаматтарға сайлау құқығы берілуі үшін шеру өтті: шамамен 80 000 кәсіподақ мүшесі Ньюкасл қаласынан Таун-Мурға дейін шеру жасады, оның ішінде Бёрт та сөз сөйледі. Бёрт радикалды реформалық платформаны қолдады, ол сайлау құқығын кеңейту қажет деп есептеді, бұл реформашыл көзқарастағы депутаттардың сайлануына әкеледі деп ойлады. Ол барлық азаматтарға, соның ішінде әйелдерге сайлау құқығын беруді, сайлау округтерін қайта бөлуді (әр округте шамамен бірдей сайлаушы саны болуын қамтамасыз етуді), парламент мерзімін қысқартуды және депутаттарға жалақы төлеуді талап етті. 1874 жылы Бёрт Нортумберлендтегі Морпет округінен парламент депутаты болып сайланды. Ол 3332 дауыс алды, ал оның қарсыласы Капитан Ф. Дункан 585 дауыс жинады. Бёрт 1874 жылдың 13 мамырында Г.О. Тревелянның жеке мүшелік заң жобасын қолдап, алғашқы сөзін сөйледі, заң жобасы ауылдық сайлау құқығын округтерге кеңейту арқылы сайлау талаптарын теңестіруді көздеді. Он бес минутқа созылған сөзінде ол «Нортумберленд кеншілері үшін қазіргі заңның әділетсіздігі айқын болды» деді. Бір шахтада жұмыс істейтін жұмысшылардың арасында, округте тұратын кеншілер дауыс бере алатын болса, округтен тыс тұратындар дауыс бере алмайтын. Сонымен қатар, кеншілер көбінесе бір шахтадан екіншісіне көшіп отыратындықтан, бұрынғы дауыс беру құқығын жоғалтуы мүмкін еді. Алайда, бұл жолы заң жобасы қабылданбады. Парламент депутаты болып сайланғаннан кейін Бёрт уақытын Лондон мен Морпет және Ньюкасл округтеріндегі өкілдік міндеттерінің және кәсіподақтағы қызметінің арасында бөліп өткізді. Ол кәсіподақтың барлық маңызды отырыстарына қатысуға тырысты. 1874 жылдың қазан айында шахта иелері жалақыны 20 пайызға төмендетуді ұсынды, ал кәсіподақ 8 пайыздық төмендетуді ұсынды. Төрешілдік соттан кейін екі тарап жалақыны 14 пайызға төмендетуге келісті. 1906 жылы Бёртке Корольдік кеңесші (Privy Councillor) атағы берілді. 1909 жылы ол Еңбек партиясына қосылған жоқ болғандықтан, өзінің кәсіподағының ресми қолдауын жоғалтты.
Formation of the Northumberland Miners' Mutual Confident Association which became the Northumberland Miners' Association. In 1865 Burt was elected executive secretary of the Northumberland Miner's Mutual Confident Association. Continuing as General Secretary of the association for the next fifty years. Burt was guest speaker at the 2nd Durham Miners' Gala and attended as a guest speaker on a regular basis in subsequent years. A march for universal manhood suffrage was held in Newcastle on 12 April 1873,: an estimated 80,000 union members marched through Newcastle to the Town Moor, here speakers included Burt. Burt stood on a Radical reform platform, he believed that the franchise should be extended and this would lead to the election of reform minded MPs. He called for universal suffrage, which would include women, reapportionment of districts to provide roughly the same number of voters in each constituency, shorter duration of each Parliament and payment of MPs. In 1874 Burt was elected as Member of Parliament for the Borough of Morpeth in Northumberland. He received 3,332 votes whilst his opponent Capt. F. Duncan received 585. Burt gave his maiden speech on 13 May 1874 in support of G. O. Trevelyan's private member's bill to 'equalize franchise requirements by extending the borough franchise to the counties. In his speech which was to last fifteen minutes he declared 'that the unfairness of the present law was evident to the miners of Northumberland. Of workers at the same colliery, miners residing in the borough could cast a ballot, while those living in the county could not. Also, because miners often moved from one colliery to another, they could easily lose the vote previously enjoyed'. Unfortunately on this occasion the bill was defeated. After his election as MP, Burt was to split his time between London and his duties as representative for the Borough of Morpeth and Newcastle and his union role. He made sure he was in attendance for every important union meeting. In October 1874 the mine owners called for a twenty per cent reduction of wages, the union put forward a reduction of eight per cent. After arbitration the two sides settled on a wage reduction of fourteen per cent. In 1906, Burt was made a Privy Councillor. He lost the formal support of his own Union, in 1909, because he would not join the Labour Party.
Мұра
1987 жылы 12 қарашада оның туғанына 150 жыл толуына орай Ашық университетінің докторы Эрик Уэйд «Томас Бёрт: өмірі мен ойлары» деген ескерткіш лекциясын оқыды. Бёрт дүниеге келген Мёртон Роудың жанындағы Стивенсон теміржол мұражайында оның құрметіне «Томас Бёрт» деп аталған бу локомотиві бар. Бёрт қайтыс болған кезде құрылысы жүріп жатқан Чоппингтондағы егде саяхатшылар үйі Бёрт есімді Ескерткіш үйлер деп аталды. Нортумберленд кеншілер қауымдастығы өз кәсіби одақ кеңсесіне Бёрт Холл деп ат қойды. Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Нортумберленд жолында орналасқан бұл ғимарат 1895 жылы ашылып, қазір Нортумбрия университетінің меншігінде. Онда «Бұл зал шахтерлермен салынған» деген жазуы бар тақта орнатылған. Ол Томас Бёрттің 27 жыл бойы бас хатшы ретінде атқарған еңбегін құрметтеу және 1892 жылы Сауда кеңесінің парламенттік хатшысы болып тағайындалуын еске алу үшін салынған. Шығыс Лондондағы Бетнал Гриндегі тұрғын үйлердің бірі Томас Бёрттің есімімен аталады.
On 12 November 1987 on the 150th anniversary of his birth, Dr Eric Wade of the Open University gave the memorial address 'Thomas Burt: His Life and Ideas'. The Stephenson Railway Museum located near Murton Row, where Burt was born, has a steam train which the named 'Thomas Burt' in his honour. The aged miners' homes at Choppington, under construction at the time of Burt's death were named the Burt Memorial Homes. The Northumberland Miners' Association named their Trade Union Offices building Burt Hall. The building in Northumberland Road, Newcastle upon Tyne and now used by Northumbria University was opened in 1895 and bears a plaque stating the hall 'was built by the miners' in recognition of valuable service rendered by Thomas Burt M. P. as general secretary for 27 years, and to commemorate his appointment as Parliamentary Secretary to the Board of Trade in 1892.' A block of flats in Bethnal Green, East London, is named after Thomas Burt.