Кристофер Лав: Уэльс дін қызметкері және Англия азаматының тағдыры

Кіріспе

Уэльстік пресвитериандық уағыздаушы және белсенді, австралиялық саясаткер Кристофер Лав (1618, Кардифф, Уэльс – 22 тамыз 1651, Лондон) Англия азаматтық соғысы кезінде Уэльстік пресвитериандық уағыздаушы және белсенді болған. 1651 жылы ол Англия үкіметі тарапынан қуғынға түскен Стюарт сарайымен сөз байласуы үшін өлім жазасына кесілді. Англиядағы пуритандықтар Лавты шейіт және батыр деп есептеді.

Өмір

Лав 1618 жылы Кардиффте дүниеге келген. 14 жасында Лав пуритан қауымының жақтасы болды. Әкесі Лавтың дінге деген ынтасын мақұлдамай, оны Лондонға шәкірттікке жіберді. Бірақ 1636 жылы Лавтың анасы мен рухани ұстазы оны Оксфорд университетіне жіберді. Уильям Лауд, Кентербери архиепискобы, 1640 жылы ағылшын шіркеуін реформалау мақсатында өз канондарын енгізген кезде, Лав оларды қабылдамайтын алғашқы пуритандардың бірі болды. Жастығында Лав Лондон шерифі Джон Уорнердің үй шаруасындағы шалқасы болды. St Anne's, Aldersgate Лавты лекция оқуға шақырды, бірақ Лондон епискобы Уильям Жексон үш жыл бойы оған жалақы беруден бас тартты; архиепископ Лауд Жексонды Лавты қадағалауға ескерткен еді. 23 қаңтар 1644 жылы Лондонның Альдерманбери қаласында Лав Томас Хортоннан пресвитериандыққа бекітілді. Лав Англияда осы лауазымға тағайындалған алғашқы уағыздаушылардың бірі болды. Одан кейін ол Сент-Лоуренс еврейлер қауымының пасторы болды. Уильям Максвелл Хетеррингтонның айтуынша, Лав Вестминстер Ассамблеясының қосымша мүшесі болған. Алайда, Александр Ферриер Митчелл дәлелдердің жетіспеуіне байланысты бұл мәлімдемеге күмән келтірді, ал Чад ван Дикхорн Вестминстер Ассамблеясының хаттамаларын мұқият өңдеген нұсқасы Хетеррингтонның қателік жасағанын және Лав Ассамблея мүшесі болмағанын көрсетті. 1645 жылдың 31 қаңтарында Лав Уксбриджде құмарлықпен уағыз айтты. Осы күні Оксбридж келісімінің комиссарлары да келді. Лав өзінің "Ақталуы" қолжазбасында оның уағызының кездейсоқ болғанын мәлімдеді; алайда, Төменгі палата Лавты Лондонға әкеліп, келіссөздер кезінде палатада ұстауға дауыс берді. 164-ші жылдың 25-ші қарашасында Лав палата алдында уағыз айтты; ол әдеттегі алғыс айту дауысын алмады. Оның палатадағы уағызы тәуелсіздерді ренжітті, олар палатада билікке келген соң Лавты қайтадан қамауға алды. Палатаның талан-таражға ұшыраған министрлер жөніндегі комитеті Лавты тағы екі рет айтты. Лав босатылғанымен, ағылшын билігі оның қимыл-қозғалысын қадағалап отырды. 1651 жылдың 14 мамырында Лавты мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен тұтқындауға бұйрық берілді және Лондон мұнарасына қамалды. Маусымның соңында және 5 шілдеде ол жоғары сот алдында сотталды. Лавты Мэтью Хейл қорғады; сот процесін Ричард Кебл жүргізді. 16 шілдеде Лавті мемлекетке опасыздық жасағаны үшін айыпталды және өлім жазасына кесілді. Роберт Хаммонд Оливер Кромвельге Лавқа кешірім беруді сұрап хат жазды. Лавқа бір айлық кешірім, содан кейін бір апталық кешірім берілді. 16 тамызда Лав ағылшын парламентіне кешірім сұрап соңғы өтінішін жазды. Осы өтініште ол өзіне тағылған барлық айыптауларда кінәлі екенін мойындады. 25 тамызда Лав Сент-Лоуренс шіркеуіне жеке түрде жерленді. Оның жерлеу уағызын Томас Мантон оқыды. Роберт Уайлд "Тауэр-Хиллдегі Кристофер Лав мырзаның трагедиясы" (1651) атты өлең жазды.

Love was born in 1618 in Cardiff. At age 14, Love became an adherent to the Puritan congregation. His father disapproved of Love's interests in religion and sent him to London to become an apprentice. However, in 1636, Love's mother and his religious mentor sent him to Oxford University instead. When William Laud, the Archbishop of Canterbury, introduced his Canons of 1640 to reform the English church, Love was one of the first Puritans to renounce them. As a young man, Love became the domestic chaplain to John Warner, the sheriff of London. St Anne's, Aldersgate invited Love to become a lecturer, but William Juxon, the bishop of London, refused to provide Love with an allowance for three years; Archbishop Laud had warned Juxon to keep an eye on Love. On 23 January 1644, at Aldermanbury, London, Love received Presbyterian ordination from Thomas Horton. Love was one of the first preachers in England to receive this appointment. He then became the pastor of St Lawrence Jewry. According to William Maxwell Hetherington, Love was a superadded member of the Westminster Assembly. However, this assertion was questioned by Alexander Ferrier Mitchell, for lack of evidence and the more careful edition of the minutes of the Westminster Assembly by Chad van Dixhorn shows that Hetherington was in error and Love was not made a member of the Assembly. On 31 January 1645, Love preached an inflammatory sermon in Uxbridge. This was the same day that the commissioners for the Treaty of Uxbridge arrived there. In his Vindication manuscript, Love claimed that his preaching there was accidental; however, the House of Commons voted to bring Love to London and confine him at the House during the negotiations. On 25 November 164, Love preached before the Commons; he did not receive the customary vote of thanks. His House sermon offended the Independents, who on gaining power in the House confined Love again. A House Committee for Plundered Ministers cited Love on two more occasions. Although Love was discharged, the English authorities watched his movements. On 14 May 1651, Love was ordered to be arrested on charges of high treason and was confined to the Tower of London. In late June and 5 July, he was tried before the high court of justice. Love was defended by Matthew Hale; presiding at the trial was Richard Keble. On 16 July, Love was convicted of treason and sentenced to death. Robert Hammond wrote to Oliver Cromwell asking for leniency for Love. Love received first a one month reprieve and then a one week reprieve. On 16 August, Love wrote his final appeal for leniency to the English parliament. In this appeal, he admitted guilt to virtually all of his charges. On 25 August, Love was privately buried at St Lawrence Church. His funeral sermon was preached by Thomas Manton. Robert Wild wrote a poem The Tragedy of Mr. Christopher Love at Tower Hill (1651).

Шығармалары

Лавтың өлім жазасын атқарғаннан кейін Лондонның жетекші пресвитериандары (Эдмунд Калами, Симеон Аш, Иеремия Уайтакер, Уильям Тейлор және Аллан Гир) Лавтың уағыздарын жариялады. Оның ең маңызды еңбектері:

«Рақым, шындық және өсу, оның түрлі деңгейлері» (226 б., Лондон, 1652);
«Жұмақтың даңқы, тозақтың қорқынышы» (350 б., 1653);
«Ет пен рух арасындағы күрес» (292 б., 1654);
«Тиімді шақыру туралы трактат» (218 б., 1658);
«Табиғи адамның жағдайы» (8vo, 280 б., 1658);
«Таңдалған еңбектер» (8vo, Глазго, 1806–07, 2 том). «Мистер Делс уағызының кейбір бөлімдеріне қысқаша және қарапайым сын» (1646) Уильям Деллге жауап болды. Джон Прайстің (1649) (Лавқа жатқызылған) қарапайым және анық қорғаушылығы, Лондон министрлерін оның жала жапқан айыптауларынан ақтады және Джон Прайстің «Clerico classicum» еңбегіне жауап берді.