Канаданың мемлекеттік медицина жүйесі

Канаданың мемлекеттік медицина жүйесі: жалпыға ортақ денсаулық сақтау, провинциялық сақтандыру жоспарлары, тұрғындарға қолжетімділік.

17 мин оқу

100%

Дереккөз: Medicare (Canada) — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Канаданың мемлекеттік қаржыландырылатын, бір төлемшілі денсаулық сақтау жүйесі

Medicare – Канаданың мемлекеттік қаржыландырылатын, бір төлемшілі денсаулық сақтау жүйесін атау үшін бейресми қолданылатын термин. Канаданың денсаулық сақтау жүйесі 13 провинциялық және аумақтық медициналық сақтандыру жоспарларынан тұрады, олар Канада азаматтарына, тұрақты тұрғындарына және провинцияға немесе аумаққа байланысты, кейбір уақытша тұрғындарына жалпыға ортақ денсаулық сақтау қамсыздандыруын ұсынады. Жүйелер федералдық үкімет белгілеген нұсқаулар шеңберінде провинциялық немесе аумақтық деңгейде жеке-жеке басқарылады. Сақтандыру жүйесіне қатысты ресми терминология Канаданың денсаулық сақтау заңында және жеке провинциялар мен аумақтардың денсаулық сақтау заңнамасында қарастырылған. Бұл термин «медициналық» және «күтім» сөздерінің қысқартылған түрі болып табылады және АҚШ-та кем дегенде 1953 жылдан бері денсаулық сақтау бағдарламалары үшін қолданылып келеді, ал 1965 жылы Medicare сол елдің ресми ұлттық денсаулық сақтау сақтандыру бағдарламасына айналды. Канаданың денсаулық сақтау заңына сәйкес, барлық «сақтандырылған тұлғалар» «сақтандырылған қызметтерді» қосымша төлемсіз алуға құқылы. Мұндай қызметтер ауруханада немесе дәрігерлер (әдетте дәрігерлер) көрсеткен жағдайда медициналық тұрғыдан қажетті қызметтер деп есептеледі. Канададағы денсаулық сақтауға жұмсалатын шығыстардың шамамен 70 пайызы мемлекеттік көздерден түседі, ал қалғаны жеке қаржымен (жеке сақтандыру және қалтадан төлемдер арқылы) төленеді. Мемлекеттік қаржыландыру көлемі қызмет түрлеріне қарай айтарлықтай өзгереді. Мысалы, дәрігерлердің қызметтерінің шамамен 99 пайызы және ауруханадағы емдеудің 90 пайызы мемлекеттік қаржымен қамтамасыз етілсе, тіс емшілерінің көмегінің басым бөлігі жеке қаржымен төленеді. Көптеген дәрігерлер әр провинцияның денсаулық сақтау жоспарларына қол жеткізетін жекеменшік жеке кәсіпкерлер болып табылады. Ауруханаларда жұмыс істейтін дәрігер емес мамандардың қызметтері қамтылған; керісінше, провинциялар дәрігер емес мамандардың қызметтерін ауруханадан тыс жерде көрсетілген жағдайда қамтуға құқылы. Осылайша, емдеу орнының өзгеруі қамту шарттарын өзгертуі мүмкін. Мысалы, дәрі-дәрмектер, мейірбикелік көмек және физиотерапия стационарлық емделушілер үшін міндетті түрде қамтылуы керек, бірақ провинциялар арасында күндізгі хирургиядан кейін емделуге жіберілген пациенттерге олардың қолжетімділігінде айтарлықтай айырмашылықтар бар. 2002 жылы Романов комиссиясы және Канада Сенатының Кирби комитеті жаңару қажеттігін көрсетті (қараңыз, төмендегі сыртқы сілтемелер). Сондай-ақ, алғашқы медициналық көмек көрсететін дәрігер емес мамандардың қаржыландырылу деңгейі де әртүрлі. Мысалы, Квебек өзінің CLSC жүйесі арқылы алғашқы медициналық көмек топтарын ұсынады.

Medicare is an unofficial designation used to refer to the publicly funded single payer healthcare system of Canada. Canada's health care system consists of 13 provincial and territorial health insurance plans, which provide universal healthcare coverage to Canadian citizens, permanent residents, and depending on the province or territory, certain temporary residents. The systems are individually administered on a provincial or territorial basis, within guidelines set by the federal government. The formal terminology for the insurance system is provided by the Canada Health Act and the health insurance legislation of the individual provinces and territories. The name is a contraction of medical and care and has been used in the United States for health care programs since at least 1953, with Medicare becoming that nation's official national health insurance program in 1965. Under the terms of the Canada Health Act, all "insured persons" are entitled to receive "insured services" without copayment. Such services are defined as medically necessary services if provided in hospital or by practitioners (usually physicians). Approximately 70 percent of expenditures for health care in Canada come from public sources, with the rest paid privately (through both private insurance and out of pocket payments). The extent of public financing varies considerably across services. For example, approximately 99 percent of physician services and 90 percent of hospital care are paid by publicly funded sources, but almost all dental care is paid for privately. Most physicians are self employed private entities that enjoy coverage under each province's respective healthcare plans. Services of non physicians working within hospitals are covered; conversely, provinces have the option to cover services by non physicians if they are provided outside hospitals. Changing the site of treatment may thus change coverage. For example, pharmaceuticals, nursing care, and physical therapy must be covered for inpatients, but there is considerable variation from province to province in the extent to which they are covered for patients discharged to the community such as after day surgery. The need to modernize coverage was pointed out in 2002 by both the Romanow Commission and the Kirby committee of the Canadian Senate (see External links below). Similarly, the extent to which non physician providers of primary care are funded varies. For example, Quebec offers primary health care teams through its CLSC system.

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Канададағы денсаулық сақтау жеке қаржыландырылып, қызметтер жеке жеткізілді, жергілікті үкіметтер ауру кедейлерге көрсеткен қызметтерді қоспағанда. 1930 жылдардағы ауыр жағдайлар көптеген канадалықтарды қиын қаржылық жағдайға түсірді. Жеке қаржы жағдайы нашарлаған сайын, муниципалитеттердің де күші жетпей қалды. Провинциялар азық-түлік, киім және баспана үшін жәрдем төлесе де, медициналық шығындар провинциялық бюджеттердің мүмкіндігінен асып кетті. Көптеген канадалықтар қажетті медициналық көмек ала алмады, ал алғандардың үстіне шығындар да ауыр болды. Осының салдарынан, алдын алуға болатын аурулар мен өлім-жітім осы күйінше жалғасты. Он жылдық экономикалық депрессиядан кейін, алты жылдық дүниежүзілік соғыс амбициялық федералдық «Жасыл кітап» ұсыныстарының әлеуметтік негізін қалыптастырды. Бұл бастамалар федералды және провинциялық үкіметтер арасындағы бұрын-соңды болмаған ынтымақтастыққа ұмтылыс болды және әлеуметтік қамсыздандырудың ұлттық бағдарламасының, соның ішінде денсаулық сақтануға қатысты ережелердің негізін құрады. Алайда, 1945 жылдың тамызында Доминион-провинциялық конференцияда салық ресурстарын бөлу туралы келісімге келе алмауы қабылдауға кедергі келтіріп, кейінгі шараларды кешіктірді. «Жасыл кітап» ұсыныстарынан кейін, 1947 жылы Саскачеван және 1950 жылы Альберта провинциялары, тиісінше Кооперативтік Комонвелл Федерациясы (CCF) және Әлеуметтік несие партиясы басқарған провинциялық үкіметтер провинциялық деңгейде мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтауды іске асыруға бастама көтерді. Федералды деңгейде мемлекеттік денсаулық сақтауды алғаш рет 1957 жылы Луи Сен-Лоранның либералдық үкіметі қабылдаған Ауруханалық сақтандыру және диагностикалық қызметтер туралы заң (HIDS) іске асырды, және 1961 жылға қарай барлық провинциялар қабылдады. HIDS провинциялық денсаулық сақтау жүйелерін федералдық деңгейде жоғары реттеуді жүзеге асырды. Мемлекеттік қаржыландырылатын кең ауқымды жүйе үшін күрес провинциялық деңгейде басталды және бастапқыда Саскачеван премьері Томми Дуглас және CCF басқарды, ол 1960 жылғы Саскачеванның жалпы сайлауында медициналық қауымдастықтың қарсылығына қарамастан, мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтау туралы үгіт-насихат уәдесімен жеңіске жетті. 1961 жылы Дуглас жаңа федералды Жаңа демократиялық партияның жетекшісі болу үшін отставкаға кеткен кезде, Medicare-ді іске асыру міндеті Дугластың орнына премьер-министр болған Вудроу Стэнли Ллойдқа жүктелді. Ллойд жоспарға қарсы болған көпшіліктің қарсылығын жеңді, соның ішінде провинция дәрігерлерінің ереуілін, олар ұсынылған Medicare жоспарына қарсылық білдіріп, өз қызметтерін жұртшылықтан алып тастады. Дауды шешуге Ұлыбританиядағы Ұлттық денсаулық сақтау қызметін дамытуға қатысқан британдық лейбористтердің Лорд Тейлордың делдалдық көмегі көмектесті. Medicare-ді дамытудың келесі кезеңі 1961-1964 жылдар аралығындағы Денсаулық сақтау қызметтері жөніндегі Корольдік комиссия болды, оны төрағасы, Жоғарғы сот судьясы Эммет Холлдың атымен жиі «Холл комиссиясы» деп атайды. Комиссияны тағы бір саскачевандық, премьер-министр Джон Г. Дифенбейкер құрды, ол Холлды да Саскачеваннан комиссия төрағасы етіп тағайындады. Дифенбейкер де, Холл да Саскачеванның CCF үкіметінен өзгеше, прогрессивті консерваторлар болды. 1964 жылы, жан-жақты зерттеулер мен қоғамдық кеңесулерден кейін, Холл комиссиясы есебінің бірінші томын жариялады, онда ұлттық Medicare жоспарына федералдық қаржыландыру қажеттігі айтылды. Холл комиссиясы есебін жасаған кезде, Дифенбейкер үкіметі 1963 жылғы федералды сайлауда жеңіліске ұшырады. Жаңа премьер-министр Лестер Пирсон ұлттық денсаулық сақтау жүйесін құру туралы үгіт-насихат жүргізді. Ол жоспарды іске асыру үшін жұмыс істей бастады. Оның бірінші Денсаулық сақтау министрі Джуди ЛаМарш ұсыныстарды іске асыру үшін ішкі тексерулерді және провинциялық әріптестерімен кеңесулерді жалғастырды. Пирсон провинциялық премьерлермен де кеңесті, және провинциялық қарсылыққа тап болды. Альберта, Квебек және Онтарио провинциялары бастапқы федералдық ұсыныстарға қарсы шығып, әр провинция өз жоспарын жасауы керек деп ұсынды. Алғашқы кеңесулерден кейін Пирсон және оның үкіметі жаңа, орталықтандырылмаған жоспар әзірледі. Medicare-ді дамыту кезіндегі Саскачеван провинциясының бұрынғы қаржы министрі және федералдық қаржы министрлігінің орынбасары Ал Джонсонның кеңесіне сүйене отырып, жаңа жоспар төрт талапты белгіледі. Федералдық қаржыландыруға ие болу үшін провинция (1) мемлекеттік басқарылатын қаржыландыру жүйесіне, (2) тұрғындарға жалпы жабылуға, (3) медициналық қажетті қызметтерге және (4) адамдар көшкен кезде қызметтерді сақтауға ие болуы керек. Провинциялық премьерлер ұсыныста денсаулық сақтауды орталықтандырылған реттеудің болмауына таңқалды, денсаулық сақтау жүйелерінің жұмысын провинцияларға беруді жалғастырды, бірақ Альберта премьері Мэннинг сияқты кейбір премьерлер федералдық ұсынысқа қарсылық көрсетуді жалғастырды. Алайда, премьер-министр Пирсон елдің қаржылық жағдайы ескеріле отырып, жаңа бағдарламаны қарыздауға шамасы жетпеуі мүмкін екенін мәлімдеп, өтуді кейінге қалдыруға шақырғанда, елге Достастық конференциясына қатысу үшін кеткен кезде, әрекеттік премьер-министр және қаржы министрі Митчелл Шарп бұл жағдайды тудырды. Ұсынылған саясаттағы өзгеріс Макашеннің отставкаға кесіруіне жақын болды және Либералдық партиядағы ішкі пікірталастарды тудырды.

Prior to the Second World War, health care in Canada was privately funded and delivered, with the exception of services provided to the sick poor that were financed by local governments. The traumatic experience of the 1930s left many Canadians in challenging financial situations. As personal financial situations deteriorated, the municipal governments were overwhelmed. Though the provinces provided relief payments for food, clothing, and shelter, additional medical costs were beyond the capacity of most of the provincial budgets. Many Canadians were not receiving adequate medical care, and those that did were overwhelmed with the associated costs. As such, preventable diseases and deaths were still common occurrences. Ten years of economic depression, followed by six years of worldwide war, formed the social context of ambitious federal Green Book proposals. In a bid for unprecedented cooperation between the federal and provincial governments, these initiatives formed the foundations of a national program for social security, including provisions for health insurance. However, the failure to come to a consensus on the required allocation of tax resources at the Dominion Provincial Conference in August 1945 precluded adoption and delayed subsequent action. Following the Green Book proposals, Saskatchewan in 1947 and Alberta in 1950, under provincial governments led by the Co operative Commonwealth Federation (CCF) and the Social Credit party respectively, led initiatives to implement publicly funded health care at the provincial level. The first implementation of public health care at the federal level came about with the Hospital Insurance and Diagnostic Services Act (HIDS), which was passed by the Liberal majority government of Louis St. Laurent in 1957, and was adopted by all provinces by 1961. The HIDS implemented a high degree of federal regulation of the provincial health systems. The fight for a broad publicly funded system began at the provincial level, and was originally led by Saskatchewan Premier Tommy Douglas and the CCF, who won the 1960 Saskatchewan general election on a campaign promise of publicly funded health care, over the opposition of the medical profession. When Douglas resigned to become the leader of the new federal New Democratic Party in 1961, the task of implementing Medicare fell to Woodrow Stanley Lloyd, who succeeded Douglas as premier. Lloyd overcame considerable public opposition to the plan, including a strike by the province's doctors, who withdrew their services from the public in opposition to the proposed medicare plan. The resolution of the dispute was assisted by mediation by a British Labour peer, Lord Taylor, who had been involved in the development of the National Health Service in Britain. The next stage in the development of Medicare was the Royal Commission on Health Services, 1961 to 1964, often cited as the Hall Commission, after its chair, Supreme Court Justice Emmett Hall. The commission was created by another Saskatchewanian, Prime Minister John G. Diefenbaker, who appointed Hall, also from Saskatchewan, to chair the commission. Both Diefenbaker and Hall were Progressive Conservatives, unlike the CCF government of Saskatchewan. In 1964, after intensive study and public consultations, the Hall Commission released the first volume of its report, calling for federal funding for a national medicare plan. By the time the Hall Commission made its report, the Diefenbaker government had been defeated in the 1963 federal election. The new prime minister, Lester Pearson, had campaigned on establishing a national health care system. He began to work towards implementing a plan. His first Minister of Health, Judy LaMarsh, continued internal reviews and consultations with her provincial counterparts to implement the proposals. Pearson also consulted with the provincial premiers, and encountered provincial opposition. Alberta, Quebec, and Ontario all opposed the initial federal proposals, suggesting that each province should develop its own plan. Following his initial consultations, Pearson and his government developed a new, more decentralised plan. Relying on the advice of Al Johnson, the federal Deputy Minister of Finance and former Deputy Provincial Treasurer in Saskatchewan during the development of Medicare, the new plan set out four requirements. To be eligible for federal funding, a province would have to have (1) a publicly administered funding system, (2) providing universal coverage to residents, (3) for medically necessary services, (4) with portability when people moved. Although the provincial premiers were surprised that the proposal lacked central regulation of health care, continuing to leave the operation of the health systems to the provinces, some premiers such as Premier Manning of Alberta continued to oppose the federal proposal. However, when Prime Minister Pearson left the country to attend a Commonwealth conference, the Acting Prime Minister and Minister of Finance, Mitchell Sharp, stated that the government might not be able to afford the new program, in light of the financial state of the country, and called to defer passage. The proposed policy shift almost triggered MacEachen's resignation, and generated internal debates in the Liberal party.

Құқықтық негіздеме

Әрбір провинция мен аумақ емдеуге қолжетімділік үшін тұрғын атандыру талаптарын белгілей алады. Мысалы, Онтариода тіркелу үшін, басқа талаптармен қатар, "кәдімгі 12 айлық кезеңде 153 күн Онтариода болуы керек; және провинцияда тұру орналысқаннан кейінгі алғашқы 183 күннің кемінде 153 күні Онтариода болуы керек".

Қаржыландыру

Канада Конституциясына сәйкес, денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік көмек провинциялардың жауапкершілігінде болады. Дегенмен, Канаданың Федералды Денсаулық сақтау заңы барлық провинциялар үшін стандарттар белгілейді. Бұл заң ауруханаларда немесе дәрігерлер арқылы көрсетілетін, медициналық тұрғыдан қажетті барлық көмекке кепілдік беруді талап етеді, оған диагностикалық, емдеу және профилактикалық қызметтер нақты кіреді. Қамту шарттарына сай келетін Канаданың барлық тұрғындарына, олардың табысына қарамастан, бірдей қолданылады. Денсаулық сақтауға қаржыландыру Канада Федералды үкіметінің жалпы кірісінен Канада Денсаулық сақтау трансферті арқылы 10 провинцияға және 3 территорияға аударылады. Кейбір провинциялар жыл сайын денсаулық сақтау үшін жарна төлейді. Бұл, әдетте, салық болып табылады (өйткені олар қызмет көрсетуге немесе провинциялық денсаулық сақтау шығындарына тікелей байланысты емес). Сондықтан, ЭЫДҰ бұл жүйені көптеген еуропалық елдерде қолданылатын әлеуметтік сақтандыру жүйесінен өзгеше, салықпен қолдау көрсетілетін жүйе ретінде жіктемелейді. Әр провинцияның немесе территорияның басқармалары бағаны реттейді, содан кейін провинциялық немесе территориялық үкімет тарапынан өтемақы төленеді. Пациенттер дәрігерге қаралу үшін өз қаражатынан төлемейді.

Жеткізу

Канада денсаулық сақтауды мемлекеттік қаржыландырылатын, жекеменшікпен қамтамасыз етілетін жүйе деп аталатын мемлекеттік және жеке ұйымдардың үйлесімді араласуы арқылы ұсынады. Ауруханалар мен жедел жәрдем мекемелері, соның ішінде ұзақ мерзімді күрделі көмек, әдетте тікелей қаржыландырылады. Денсаулық сақтау ұйымдары провинциялық денсаулық сақтау органдарына есеп береді, аздаған ерекшеліктер бар. Ауруханалар көбінесе коммерциялық емес ұйымдар болып табылады және тарихи тұрғыдан діни немесе қайырымдылық ұйымдарымен байланысты болған. Кейбір провинцияларда жеке ауруханалар таратылып, провинциялық бақылаудың әртүрлі деңгейлеріне бағынған жартылай жеке аймақтық денсаулық сақтау органдарына біріктірілді. Жеке қызметтерді диагностикалық зертханалар, еңбек және физиотерапия орталықтары және басқа да осымен байланысты мамандар ұсынады. Медициналық қажеттілігі жоқ қызметтер, мысалы, қалау бойынша пластикалық хирургия, көбінесе инвесторларға тиесілі корпорациялар арқылы ұсынылады. Кейбір жағдайларда пациенттер тікелей төлейді және денсаулық сақтау жүйесінен өтемақы алады, ал басқа жағдайларда аурухана немесе дәрігер қызметтерге тапсырыс береді және провинциялық үкіметтен өтемақы сұрайды. Көбінесе дәрігерлер шағын, пайда табуға бағытталған тәуелсіз кәсіпорындар болып табылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, олар жеке немесе топтық шағын практикаларда жұмыс істеді және қызмет көрсеткені үшін ақы төлеу қағидасы бойынша мемлекеттік Канада денсаулық сақтау жүйесіне есеп берді. Толық әлеуметтенген елдердегідей, ауруханалық дәрігерлердің барлығы аурухана қызметкерлері емес, ал кейбіреулері тікелей провинциялық сақтандыру жоспарларына қызмет көрсеткені үшін ақы төлейді. 2000 жылдан бері дәрігерлерге салықтық себептермен тіркелуге рұқсат етілді (рұқсат мерзімі провинциялар бойынша өзгереді). Бастапқы медициналық көмек реформасын жүзеге асыруға бағытталған күш-жігер дәрігерлерді көпсалалы командаларда жұмыс істеуге және капитализация элементтері мен басқа да «балама қаржыландыру формулалары» бар аралас қаржыландыру модельдері арқылы ақы төлеуге ынталандырады. Сонымен қатар, кейбір ауруханалар (әсіресе оқу-ғылыми және ауылдық/алыс ауруханалар) қызмет көрсеткені үшін ақы төлеудің балама тәсілдерін сынап көрді. Қорытындылай айтқанда, жүйе мемлекеттік қаржыландыруға байланысты «мемлекеттік жүйе» деп танылады, бірақ Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі (NHS) сияқты ұлттық жүйе емес: денсаулық сақтау қызметтерінің көп бөлігі жекеменшікпен ұсынылады. Тағы бір күрделілік – денсаулық сақтау провинциялық құзыретке бағынатындықтан, «Канадалық денсаулық сақтау жүйесі» деген жоқ. Көптеген қызмет провайдерлері жекеменшік болып табылады және олардың көмегін үйлестіруі мүмкін немесе болмауы мүмкін. Мемлекеттік қаржымен қамсыздандыру провинция/территория деңгейінде ұйымдастырылады; әрқайсысы өзінің сақтандыру жүйесін басқарады, оның ішінде өзінің медициналық сақтандыру карточкаларын шығарады (облыстық медициналық сақтандыру бағдарламаларының тізімі осы жазбаның соңында келтірілген). Егер көмек Канада денсаулық сақтау заңында талап етілген қызметтерден асып кетсе – онда барлық азаматтарды қамтуға кепілдік беріледі – провинциялар арасында мемлекеттік қаржыландырылатын қамту деңгейінде, әсіресе амбулаторлық дәрі-дәрмекпен қамту және оңалту, сондай-ақ көру қабілетімен қамсыздандыру, психикалық денсаулық және ұзақ мерзімді күтім салаларында айырмашылықтар бар, мұндай қызметтердің көп бөлігі жеке сақтандыру арқылы немесе өз қаражатынан төленеді. Бұл қосымша бағдарламаларға қатысу мүмкіндігі жасқа (мысалы, балалар, қарттар), табысқа, үйде күтім көрсету бағдарламасына жазылуға немесе диагнозға (мысалы, ВИЧ/СПИД, қатерлі ісік, кілегейлі фиброз) байланысты факторлардың әртүрлі комбинацияларына негізделуі мүмкін. 1958 жылғы зерттеуге сәйкес, провинциялық үкіметтер муниципалды ұйымдастырылмаған аумақтың мұқтаж тұрғындарына қажетті медициналық және ауруханалық көмек көрсетуге жауапты болды.

Canada uses a mix of public and private organizations to deliver health care in what is termed a publicly funded, privately delivered system. Hospitals and acute care facilities, including long term complex care, are typically directly funded. Health care organizations bill the provincial health authorities, with few exceptions. Hospitals are largely non profit organizations, historically often linked to religious or charitable organizations. In some provinces, individual hospital boards have been eliminated and combined into quasi private regional health authorities, subject to varying degrees of provincial control. Private services are provided by diagnostic laboratories, occupational and physical therapy centres, and other allied professionals. Non medically necessary services, such as optional plastic surgery, are also often delivered by for profit investor owned corporations. In some cases patients pay directly and are reimbursed by the health care system, and in other cases a hospital or physician may order services and seek reimbursement from the provincial government. With rare exceptions, medical doctors are small for profit independent businesses. Historically, they have practised in small solo or group practices and billed the government Canadian Health Care system on a fee for service basis. Unlike the practice in fully socialized countries, hospital based physicians are not all hospital employees, and some directly bill the provincial insurance plans on a fee for service basis. Since 2000, physicians have been allowed to incorporate for tax reasons (dates of authorization vary province to province). Efforts to achieve primary health care reform have increasingly encouraged physicians to work in multidisciplinary teams, and be paid through blended funding models, including elements of capitation and other 'alternative funding formulas'. Similarly, some hospitals (particularly teaching hospitals and rural/remote hospitals) have also experimented with alternatives to fee for service. In summary, the system is known as a "public system" due to its public financing, but is not a nationalized system such as the UK's NHS: most health care services are provided privately. An additional complexity is that, because health care is under provincial jurisdiction, there is not a "Canadian health care system". Most providers are private, and may or may not coordinate their care. Publicly funded insurance is organized at the level of the province/territory; each manages its own insurance system, including issuing its own healthcare identification cards (a list of the provincial medical care insurance programs is given at the end of this entry). Once care moves beyond the services required by the Canada Health Act—for which universal comprehensive coverage applies—there is inconsistency from province to province in the extent of publicly funded coverage, particularly for such items as outpatient drug coverage and rehabilitation, as well as vision care, mental health, and long term care, with a substantial portion of such services being paid for privately, either through private insurance, or out of pocket. Eligibility for these additional programs may be based on various combinations of such factors as age (e. g., children, seniors), income, enrollment in a home care program, or diagnosis (e. g., HIV/AIDS, cancer, cystic fibrosis). According to a 1958 study, Provincial governments have been responsible for providing necessary medical and hospital care “to indigent residents of municipally unorganized territory.”

Есірткімен қамту

Басқа көптеген елдердегі жалпы медициналық сақтандыру жүйелерінен өзгеше, Канадада дәрі-дәрмектерге жалпыға ортақ субсидия беру жүйесі жоқ. Оның үстіне, қосымша төлемдер, баға шектеулері және арнайы субсидия топтары жеке сақтандыру компаниясы мен провинцияға қарай әртүрлі. Әр провинция өз рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектерге жәрдемақы жоспарын ұсына алады, бірақ Канаданың Денсаулық сақтау заңы тек ауруханаға жатқан пациенттерге берілетін дәрі-дәрмектерді қамтуды талап етеді. Провинциялардың рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектерге жәрдемақы жоспарлары провинциялар бойынша айырмашылықтарды көрсетеді. Кейбір провинциялар тек белгілі бір жас тобындағы (әдетте, зейнеткерлер) және/немесе әлеуметтік көмек алушыларға ғана қолдау көрсетеді. Ал кейбіреулері көбірек жалпыға қолжетімді. Квебек жеке және мемлекеттік жоспарларды біріктіру арқылы жалпы қамтуға қол жеткізеді. Қосымша төлемдер де әртүрлі болады. Провинциялар өздерінің провинциялық тізілімдерін сақтайды, бірақ Жалпы дәрілік заттарды қарау комиссиясы провинциялық министрліктерге дәлелді негізде тізілімдерді ұсыну бойынша ұсынымдар береді. Канадада, басқа елдердегідей, қымбат дәрі-дәрмектерді қосу және олардың қолжетімділігіндегі келіспеушіліктер, сондай-ақ әлі бекітілмеген дәрі-дәрмектерді «ерекше дәрі-дәрмектер» ережелері бойынша қолдануға рұқсат беру шаралары туралы пікірталас жалғасуда. Дәрі-дәрмек бағасы күрделі мәселе. Олардың бағасын Патенттелген дәрі-дәрмектер бағасын тексеру кеңесі (PMPRB) бақылайды. PMPRB баға формуласы Канаданың таңдалған елдерге белгіленген бағалардың орташасына негізделген бағаларды төлейтінін қамтамасыз етеді; бұл бағалар ең жоғары да, ең төмен де емес.

Тіс, көз және басқа да қызмет көрсетулер

Тіс дәрігерлік көмек мемлекеттік сақтандыру жоспарларымен міндетті түрде қамтылмайды. Квебек провинциясында 10 жасқа дейінгі балаларға дерлік толық көмек көрсетіледі, ал ауыз қуысы операцияларының көп бөлігі барлық азаматтар үшін қолжетімді. Канадалықтар жұмыс берушілерінің немесе жеке сақтандыру полисінің арқасында тіс емдеуін алуға тырысады, өз қаражатымен төлейді немесе мүлдем көмек алмайды. Кейбір аймақтарда мемлекеттік денсаулық сақтау мекемелері жастарға, қарттарға немесе әлеуметтік жәрдем алушыларға бағытталған арнайы бағдарламалар ұсынады. Канадалық қоғамдық денсаулық стоматологиясы қауымдастығы осы бағдарламаларды бақылайды және қазіргі уақытта тіс емдеуін алу мүмкіндігі жоқ азаматтарға қамсыздандыруды кеңейтуді қолдайды. Көру қабілетін қалпына келтіруге арналған қызметтердің көлемі де провинциялар арасында әртүрлі. Әдетте, дәрігерлермен жүзеге асырылатын "медициналық тұрғыдан қажетті" көру қабілетін қалпына келтіру шаралары қамтылады (катаракта операциясы, диабеттен туындаған көру қабілетінің бұзылуы, аурудың салдарынан қажет болатын кейбір лазерлік көз операциялары, бірақ мақсат көзілдірік қажеттілігін жою болған жағдайларда емес). Сол сияқты, стандартты көру тексеруі де қамтылуы мүмкін, ал қамтылмауы да мүмкін. Кейбір провинциялар шектеулі мөлшерде тексерулерге рұқсат береді (мысалы, екі жылдың ішінде бір реттен аспауы керек). Онтарио, Альберта, Саскачеван және Британдық Колумбия сияқты провинцияларда бұл ереже қолданылмайды, бірақ диабетпен ауыратын адамдар мен балалар сияқты белгілі бір топтарға басқа ережелер қолданылуы мүмкін. Натуропатиялық қызметтер кейбір жағдайларда қамтылса, гомеопатиялық қызметтер көбінесе қамтылмайды. Кейбір провинцияларда хиропрактикалық қызметтердің бір бөлігі қамтылады. Косметикалық процедуралар әдетте қамтылмайды. Дәрігерлермен көрсетілетін психиатриялық қызметтер қамтылса, ауруханалар мен қоғамдық психикалық денсаулық орталықтарының сыртындағы психологиялық қызметтерге ақы төлеу көбінесе қамтылмайды. Физиотерапия, еңбек терапиясы, логопедия, медбикелік және хиропрактикалық қызметтер көбінесе ауруханаларда көрсетілмесе, қамтылмайды. Онтарио сияқты кейбір провинциялар үйде күтім көрсету бағдарламасына қатысушыларға, жақында ауруханадан шыққандарға (мысалы, жамбас сүйегін алмастырудан кейін) немесе белгілі бір жас топтарына арналған оңалту қызметтерін қамтиды. Қамту көлемінде айтарлықтай айырмашылықтар бар, және провинциялар өздерінің шешімдерін өзгерте алады (және өзгертеді).

Dental care is not required to be covered by the government insurance plans. In Quebec, children under the age of 10 receive almost full coverage, and many oral surgeries are covered for everyone. Canadians rely on their employers or individual private insurance, pay cash themselves for dental treatments, or receive no care. In some jurisdictions, public health units have been involved in providing targeted programs to address the need of the young, the elderly or those who are on welfare. The Canadian Association of Public Health Dentistry tracks programs, and has been advocating for extending coverage to those currently unable to receive dental care. The range of services for vision care coverage also varies widely among the provinces. Generally, "medically required" vision care is covered if provided by physicians (cataract surgery, diabetic vision care, some laser eye surgeries required as a result of disease, but not if the purpose is to replace the need for eyeglasses). Similarly, the standard vision test may or may not be covered. Some provinces allow a limited number of tests (e. g., no more than once within a two year period). Others, including Ontario, Alberta, Saskatchewan, and British Columbia, do not, although different provisions may apply to particular sub groups (e. g., diabetics, children). Naturopathic services are covered in some cases, but homeopathic services are generally not covered. Chiropractic is partially covered in some provinces. Cosmetic procedures are not typically covered. Psychiatric services (provided by physicians) are covered, fee for service psychology services outside of hospitals or community based mental health clinics are usually not. Physical therapy, occupational therapy, speech therapy, nursing, and chiropractic services are often not covered unless within hospitals. Some provinces, including Ontario include some rehabilitation services for those in the home care program, those recently discharged from hospitals (e. g., after a hip replacement), or those in particular age categories. Again, considerable variation exists, and provinces can (and do) alter their coverage decisions.

Облыстар арасындағы теңгерімсіздіктер

Денсаулық сақтау сақтандыру жоспарларын провинциялар мен аумақтар басқарады, ал елдегі тұрғындарының көп саны белгілі бір провинцияларда жұмыс істейтін болса, бұл кірістер мен шығыстар тұрғысынан провинциялар арасындағы теңсіздіктерге алып келуі мүмкін. Мысалы, Атлантикалық провинциялардың көптеген тұрғындары Альберта провинциясының батысындағы мұнай және газ өнеркәсібінде жұмыс істейді. Жылдың көп бөлігінде бұл жұмысшылар Альбертаға маңызды салық түсімдерін (мысалы, жанармай, темекі және алкоголь салығы арқылы) төлеуі мүмкін, ал олардың денсаулық сақтану шығындарын Атлантикалық Канададағы олардың туған провинциясы төлейді. Провинциялар арасындағы маңызды теңгерімсіздіктің тағы бір мысалы – Квебекпен сақтандырылған адам басқа провинцияда немесе аумақта медициналық көмек алады. Квебектің Канаданың басқа провинцияларымен немесе аумақтарымен дәрігерлерге төлем жасау туралы келісімдері жоқ. Осының салдарынан, Квебектен тыс жерде дәрігерге қараған адам, тіпті Канаданың басқа бөлігінде болса да, шығынды өзі төлеуі керек және Régie de l'Assurance Maladie du Québec (RAMQ Medicare) мекемесіне өтемақы алу үшін өтініш беруі керек (бірақ шығындар көбінесе төленбейді) немесе үшінші тараптың сақтандыру жоспарын жасауы керек. Бұл жағдай Канаданың басқа кез келген бөлігінен Квебекке сапар шегетін тұрғындарға да қатысты, бірақ олар барлық талаптарды өздерінің провинциялық денсаулық сақтау жоспарына ұсынады. Дегенмен, Канаданың барлық провинциялары мен аумақтарында өзара ауруханалық келісімдер бар, сондықтан ауруханаға жатқызу, мысалы, бүкіл Канада бойынша қамтылады.

Канадалық денсаулық сақтау туралы пікірлер мен белсенділік

Соңғы бірнеше жылғы сауалнамалар Канаданың денсаулық сақтау жүйесін канадалық сайлаушылардың санасындағы ең маңызды саяси мәселелердің бірі ретінде көрсетті. Бейбітшілік сақтаумен қатар, Канаданың денсаулық сақтау жүйесі де Канаданың ең басты анықтамалық ерекшеліктерінің бірі болып табылғанын CBC сауалнамасы көрсетті. Бұл мәселе Канада саясатындағы дау-дамайдың өзегіне айналды. Канаданың Денсаулық сақтау кеңесінің жақында жариялаған есебінде былай делінген: «Канаданың денсаулық сақтау жүйесінің бір жұмбағы осында: канадалықтар денсаулық сақтау жүйесінің тұрақты емес және қауіп төндіріп тұр деп санаса да, жүйемен байланысты жеке тәжірибелері көбінесе оңтайлы». Сарапшылардың пікірінше, алаңдаушылықтың түбі 1990 жылдардың ортасындағы шығындарды тиімді бақылау шараларына байланысты болуы мүмкін, сол кезде инфляцияға түзетілген жан басына шаққандағы мемлекеттік денсаулық сақтауға жұмсалған қаражат азайды. Бұл шаралар федералды үкіметтің түрлі үнемдеу саясаты арқылы дефицитін жоюға тырысуының нәтижесінде туындады, бұл провинцияларға берілетін трансферттерді қысқартуға, соның ішінде ауруханалардың бюджетін және дәрігерлерге төленетін сыйақыны қысқартуға әкеп соқты. Дәрігерлік білім беретін оқу орындарына қабылдау көлемі азайды. Осының салдарынан, ем күту кезегі ұзарып, әсіресе жоспарлы емдеулерге қол жеткізу қиын болды. Соңғы кезде үкімет денсаулық сақтауға қайта инвестиция жасап жатыр, бірақ халықтың сенімі әлі толыққанды қалпына келген жоқ. Көптеген зерттеулер Канаданы басқа елдермен салыстырып, әрбір жүйенің өз күшті және әлсіз жақтары бар деген қорытындыға келді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 2000 жылы Канаданы әлемдік рейтингте 30-шы орынға қойды. Дегенмен, бұл рейтингтің негізіне қатысты көптеген даулар туды. Дебердің айтуынша, «Денсаулық сақтау жүйесінің жалпы тиімділігін» өлшеу «мақсатқа жетуді» білім деңгейімен сәйкестендіру арқылы жүзеге асырылады. Теориялық тұрғыдан алғанда, мақсатқа жету бес өлшемге негізделген (денсаулық деңгейі мен таралуы, «қамқорлық» деңгейі мен таралуы және «қаржылық үлестің әділдігі»), бірақ көптеген елдерге, соның ішінде Канадаға берілген нақты мәндер тікелей өлшенген жоқ. Есептемелерде өмір күту ұзақтығынан басқа жүйенің жұмыс істеуі туралы ешқандай ақпарат қамтылмаған. Канаданың төмен рейтингте болуының басты себебі оның денсаулық сақтау жүйесінің ерекшеліктеріне емес, халықтың білім деңгейінің жоғары болуына, әсіресе Франциямен салыстырғанда, байланысты. Басқа елдер де ұқсас наразылық білдірді, сондықтан ДДҰ бұл рейтингті қайталамады. Канаданың денсаулық сақтау жүйесіне қатысты жүргізіліп жатқан өзгерістерге қарсылық күшті. Бұл қарсылықты негізінен Жаңа демократиялық партия ұйымдастырды. Сонымен қатар, еріктілердің қатысуы да жоғары, әсіресе Канадалық денсаулық коалициясы (*[www.healthcoalition.ca]) және оның провинциялық бөлімшелері, сондай-ақ Канадалықтар кеңесі сияқты басқа ұйымдар да белсенділік танытуда.

Polling data in the last few years have consistently cited Canadian Health Care as among the most important political issues in the minds of Canadian voters. Along with peacekeeping, Canadian Health Care was found, based on a CBC poll, to be among the foremost defining characteristics of Canada. It has increasingly become a source of controversy in Canadian politics. As a recent report from the Health Council of Canada has noted
"Herein lies one of the puzzles of Canadian health care: Canadians increasingly view the health care system as unsustainable and under threat, even as their own experiences with the system are mostly positive." As analysts have noted, the root of the concern may be traced to successful cost control efforts in the mid 1990s, where public health expenditure per capita, in inflation adjusted dollars, actually fell. These efforts arose from efforts by the federal government to deal with its deficit through various austerity measures, which led to cuts in their transfers to the provinces, and in turn to squeezing hospital budgets and physician reimbursements. The number of physicians being trained was reduced. The result was seen in increased wait times, particularly for elective procedures. More recently, government has been reinvesting in health care, but public confidence has been slow to recover. A number of studies have compared Canada with other countries, and concluded that each system has its own strengths and weaknesses. The World Health Organization, ranked Canada in 2000 as 30th worldwide in performance. However, the basis for these rankings has been highly contentious. As Deber noted, "The measure of "overall health system performance" derives from adjusting "goal attainment" for educational attainment. Although goal attainment is in theory based on five measures (level and distribution of health, level and distribution of "responsiveness" and "fairness of financial contribution"), the actual values assigned to most countries, including Canada, were never directly measured. The scores do not incorporate any information about the actual workings of the system, other than as reflected in life expectancy. The primary reason for Canada's relatively low standing rests on the relatively high educational level of its population, particularly as compared to France, rather than on any features of its health system." Other countries had similar complaints, and the WHO has not repeated this ranking. There has been considerable opposition to ongoing changes to the Canadian health system. This opposition has been largely spearheaded by the New Democratic Party. There is also activism by a volunteer community, particularly the Canadian Health Coalition (*[www. healthcoalition. ca]) and its provincial affiliates, as well as other organizations such as the Council for Canadians .

Жүйе туралы талаптарды бағалау

Жүйе туралы мәлімдемелердің дәлдігін бағалау бірнеше факторларға байланысты қиындатылады. Денсаулық сақтаудың жоғары деңгейде орталықтанбағандығы жақсы деректердің әрқашан қолжетімді болмайтындығын білдіреді. Көп жағдайда, жүйелік мәселелерден қызықты, бірақ ерекше жағдайларды ажырату қиын. Жақсырақ прогресті бағалауға мүмкіндік беретін салыстырмалы көрсеткіштерді әзірлеу және енгізу үшін үлкен күш-жігер жұмсалуда. Алайда, денсаулық сақтау реформасын бақылау және есеп беруге міндетті Канада Денсаулық сақтау кеңесі 2007 жылы прогресс тоқтап қалғанын мәлімдеді. Денсаулық сақтау туралы пікірталас та күшті идеологиялық сипат алды. "Мемлекеттік саясат мәселелеріне бәсекелестік нарықтық шешімдерді" қолдайтын оңшыл бағытталған Фрейзер институты, Канаданың мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтау жүйесін жиі сынап тұрады. Ол күту мерзімі туралы жылдық есептер жариялайды, олар жүйенің сәтсіздікке ұшырағанын және тұрақсыз екенін дәлелдеу үшін пайдаланылады. Басқалар олардың әдістемесін сынға алады, ол нақты күтудің орнына дәрігерлердің пікіріне негізделген. Солшыл саяси топтар да шағымдануда, олар "жекешелендіруге" қарсы (әдетте олар коммерциялық ұйымдардың белсенді қатысуын білдіреді). (Мысалы, Канада Денсаулық сақтау коалициясының веб-сайтына қараңыз.)

Күту уақыты мен кіру мүмкіндігі

Көптеген шағымдар көбінесе отбасылық дәрігерлерге (Монреальде күту мерзімі 365 күнді асып кеткен жағдайларда), жоспарлы хирургияға (әсіресе жамбас және тізе буынының ауыстырылуы, сондай-ақ катаракта операциясы) және диагностикалық зерттеулерге қатысты. Денсаулық сақтау саласына қайта инвестиция жасаудың басты назарында осы мәселелер болды және кейбір қызметтер бойынша айтарлықтай прогресске қол жеткізілген сияқты, бірақ мақсатты тізімге кірмеген процедураларға тигізер әсері әлі анық емес. Канадалық дәрігерлер, әсіресе, қажетті көмекке уақтылы қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін тиімділік критерийлерін әзірлеуге белсенді қатысты. Егер барлық науқастар жұмыс істейтін болса және күту кезінде жұмыс істей алмайтын болса, 2007 жылы медициналық процедуралар үшін қажетті мерзімнен ұзақ күту Канада экономикасына 14,8 миллиард долларға бағаланған шығын келтіргені есептеледі. Фрейзер институты 2013 жылдың қазанында «Кезегіңізді күту: Канададағы денсаулық сақтауға күту мерзімі» атты зерттеуді аяқтады. Зерттеу авторлары жеке және мемлекеттік қаржыландырылатын амбулаториялық медициналық орталықтарды зерттеп, емдеуші дәрігерден маманға дейінгі күту мерзімін, мысалы, емізушілерге имплантация жасау сияқты жоспарлы емдеулер үшін бағалады. Фрейзер институтының бағалауынша, 1993 жылдан 2013 жылға дейін жоспарлы емдеулерге күту мерзімі 95 пайызға ұлғайған.

Денсаулық сақтау адам ресурстары

Осыған байланысты денсаулық сақтау саласының адам ресурстарының көлемі және таралуы мәселесі туындайды. Дәрігерлердің таралуына қатысты мәселелер әлі де жалғасып келеді, бұл ретте дәрігерлердің саны тым көп екендігінен, тым аз екендігіне дейін пікірлер ауысып тұрады. Бен Чанның зерттеуі бойынша, дәрігерлердің санының азаюына басты себеп оқыту бағдарламаларындағы өзгерістер болды. Бұған қоса, әрбір дәрігердің жұмыс істейтін уақытының өзгеруі және дәрігерлердің отбасылық медицинаны таңдау үлесінің төмендеуі салдарынан, кейбір аймақтарда, әсіресе жалпы практика дәрігерлері (GP) / отбасылық дәрігерлер жетіспеушілікке тап болды. Осыған жауап ретінде "біріншілік медициналық көмек реформасы" іске қосылды, оның ішінде көп салалы денсаулық сақтау командаларын кеңінен пайдалану көзделді. Сондай-ақ, медбикелерге қатысты мәселелер де бар. ("Емдеу-сауықтыру қызметтерін зерттеу бөліміне" қараңыз, онда бірнеше есептерге сілтемелер бар. CIHI медбикелік қызмет туралы деректерді де ұсынады.)

Тізімнен шығару

Тізімнен шығару – Канадада бір провинция медициналық процедураны енді сол провинцияның денсаулық сақтау жүйесімен қамтымайтындығын шешкен кезде қолданылатын термин. Денсаулық сақтау бүкіл ел бойынша кепілденген, оның көшірілуі және тең қолжетімділігі талап етіледі, бірақ провинциялар арасында қамту көлемінде кейбір айырмашылықтар бар. Кейбір жағдайларда бұл провинцияларға берілетін гранттардың тоқтауына әкелді, ал басқа жағдайларда әкелмеді. Тізімнен шығарылған қызметтердің мысалы – Онтарио провинциясындағы сүндеттеу. Онтариода дәрігер балаға сүндет жасау мүмкін, бірақ шығындарды ата-анасы төлеуі керек. Қызметтерді тізімнен шығару мәселесі Канаданың денсаулық сақтау жүйесінде күшейе түсуде саяси даудың ортасына айналуда. Денсаулық сақтау бюджетін қысқарту үшін кейбір провинциялық үкіметтер медициналық қажеттілікке жатпайды деген сылтаумен белгілі бір қызметтерді тізімнен шығаруға барады; алайда, осы жағдайларда медициналық қажеттілікке не жататыны туралы мәселе көбінесе талқыланады. Мысалы, қарттар, балалар және диабетпен ауыратын адамдардан басқа, Онтариода көздің көру қабілетін тексеруге арналған тексерулер енді қамтылмайды.