Кіріспе

Макарий Магнес, кейде Магнезиялық Макарий деп аталады, христиан апологетикасының авторы, неоплатондық философтың жазбаларына қарсы пікір білдіреді. 1867 жылы Афинада қолжазба табылуына дейін ол ғасырлар бойы белгісіз болып келді. Бұл еңбек грек тілінде Ἀποκριτικός πρὸς Ἕλληνας (Apokritikós prós Éllinas) деп, ал латын тілінде Apocriticus деп аталады. Ол догматикалық тұрғыдан Григорий Ниссалықпен келіседі және Макарийдің пұтқа табынушы қарсыласының жазбаларынан көптеген үзінділер келтірілгендіктен құнды. Макарий өзі сілтеп, сынға алған "гректің" атын тікелей атамайды, бірақ көбінесе бұл философ Порфирий болған деп есептеледі, ол "Христиандарға қарсы" деген жоғалған еңбектің авторы. Тағы бір айтылатын мүмкіндік – Иероклдің "Шындықты сүйетін" еңбегі. Сондай-ақ, бұл қарсыластың аты тарихқа ұмытылып, сақталған құжаттарда жазылмауы да мүмкін. Ол 403 жылы Дуб Синодында Иоанн Златоусттың досы, Ефес епискобы Гераклидке қарсы шара қолданған Магнезия епискобы Макарий болуы мүмкін, бірақ Адольф Харнак оны үшінші ғасырдың соңына жатқызады. Жас Макарий сияқты, бұл Макарий да Мысырлық Макариймен жиі шатастырылады.

Апокритик

1867 жылы Афинада табылған «Апокритик» қолжазбасы XV ғасырға жатса керек. Бұл еңбек 1876 жылы «Фр.» басылып шығарылды. Макарийдің және оның қарсыласының өмір сүрген дәуірі нақты белгісіз; ең көп таралған болжамдар бойынша Макарий үшін IV ғасыр, ал грек үшін III ғасыр. «Апокритик» кітабының 1-ші кітабы, 2-ші кітабының бірінші бөлігі және 5-ші кітабы жоғалып, қазіргі оқырмандарға 2-ші кітаптың және 3-4-ші кітаптардың ғана үзінділері жетті. 1-ші және 5-ші кітаптардың фрагменттері басқа жерлерде келтірілген. Еңбек көбінесе «Геллен» деп аталатын автордың сөздері мен христиандық еңбектерге қатысты оның түсіндірмелерінен тұрады, одан кейін оның аргументтеріне қарсылық білдіріледі. 2-ші кітапта Інжілдер, 3-ші кітапта Інжілдерден, сондай-ақ Елшілердің істері мен Пауылдың кітаптарынан цитаталар келтірілген; 4-ші кітапта Пауылдың еңбектеріне қатысты қосымша мәліметтер, сондай-ақ Петірдің Апокалипсисі, христиандық эсхатология, ангелология, демонология және т.б. тақырыптары қарастырылады. Петірдің Апокалипсисінен цитаталар келтірілуі қазіргі оқырмандар үшін қызығушылық тудырады, себебі бұл еңбек ақырында Жаңа Өсиеттің канонына енбеді. Сол сияқты, Жалпы хаттар, 2 Петір немесе Жоханның Апокалипсисінен (Аян кітабы) цитаталар жоқ, бірақ «Геллен» оларды талқылаған болуы мүмкін, бірақ Магнес осы шабуылдарды келтірмеген, немесе олар 1-ші немесе 5-ші кітаптарда талқыланған. IV ғасырда канон тізімі әлі де өзгеріп тұрған, ал «Апокритик» христиандыққа қарсы шабуыл жасау үшін маңызды деп саналған құпия «Геллен» автордың еңбектері туралы, сондай-ақ Макарий Магнес қорғау қажет деп ойлаған еңбектер туралы мағлұмат береді.