Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Киелі кітап кейіпкері
Biblical character
Кетура (, Qəṭūrā, мүмкін "эфир"; قطورة) – Киелі кітаптағы патриарх Ыбырайымның әйелі және кәнизағы. Жаратылыс кітабында айтылғандай, Ыбырайым бірінші әйелі Сараның қайтысынан кейін Кетураға үйленді. Ыбырайым мен Кетураның алты ұлы болды. Еврей Киелі кітабын зерттейтін бір заманауи ғалым Кетураны «Торадағы ең көп назардан тыс қалған маңызды тұлға» деп атады. Дегенмен, Һажар – Сараның египеттік қызы.
Keturah (, Qəṭūrā, possibly meaning "incense"; قطورة) was a wife and a concubine of the Biblical patriarch Abraham. According to the Book of Genesis, Abraham married Keturah after the death of his first wife, Sarah. Abraham and Keturah had six sons. One modern commentator on the Hebrew Bible has called Keturah "the most ignored significant person in the Torah". However, Hagar was Sarah's Egyptian maidservant.
Ыбырайыммен қарым-қатынасы
Жаратылыс кітабында Кетура Ыбырайымның "басқа әйелі" деп аталады. Бірінші Тарихнамада ол Ыбырайымның "ұстама әйелі" деп аталған. Мидрашалық шығарма Жаратылыс Раббадағы бір пікір бойынша, Кетура мен Ажар – бір адамның есімдері, Ыбырайым оны бастапқыда қуғаннан кейін қайтадан үйленген. Бұл пікірді 11 ғасырдың ғалымы Раши қабылдап, кеңінен таратқан. Бұл пікірді негіздеуге болатын себептердің бірі – Кетураның Ыбырайымның кәнизагы (жекеше түрде) ретінде аталуы, сондай-ақ Ажар мен Кетураның ұрпақтары бір аймақта мекендегенін немесе бір этникалық топты құрағанын көрсететін бірнеше аяттар. Дегенмен, Жаратылыс Раббадағы басқа бір раввин бұл идеяны қабылдамады. Қазіргі ғалым Ричард Эллиот Фридманның пікірінше, Кетураның Ажармен теңестірілуі "мәтінде негізсіз". Кетура есімінің ketoret (иврит тілінде "иіссу" деген мағына береді) сөзінен шыққан деген де болжам бар.
Keturah is referred to in Genesis as "another wife" of Abraham). In First Chronicles, she is called Abraham's "concubine"). According to one opinion in the midrashic work Genesis Rabbah, Keturah and Hagar are names for the same person, whom Abraham remarried after initially expelling. This opinion was adopted and popularized by 11th century scholar Rashi. Possible justifications for this opinion include the fact that Keturah is referred to as Abraham's concubine (in the singular), and several other verses which suggest that the descendants of Hagar and Keturah lived in the same territory or formed a single ethnic group. However, this idea was rejected by another rabbi in Genesis Rabbah, According to modern scholar Richard Elliott Friedman, the identification of Keturah with Hagar has "no basis in the text". The name Keturah was alternatively said to be derived from the ketoret (meaning "incense" in Hebrew).
Ұрпақтар
Кетура Ыбырайымнан алты ұл туды: Зімран, Жоқсан, Медан, Мадиян, Ишбақ және Шуа. «Тектес» пен «Бірінші Жылнама» оның жеті немересін де тізімдейді (Шеба, Дедан, Ефа, Ефер, Ханок, Абида және Елдаа). Яһуди авторлары Жосеф пен Малхусқа сәйкес, пуник халқы Еферден тараған. Африкалық жазушы Олауда Эквианоның мәлімдемесінше, XVIII ғасырғы ағылшын дінтанушысы Джон Гилл африкалықтардың Ыбырайым мен Кетурадан тарағанына сенген. Бахаи жазушысы Джон Эблдің сөзіне қарағанда, бахаилер өздерінің негізін қалаушысы Бахаулланың «Абырайым мен Сарадан, сондай-ақ Ыбырайым мен Кетурадан екі рет туған ұрпақ» екенін санайды.
Keturah bore Abraham six sons: Zimran, Jokshan, Medan, Midian, Ishbak, and Shuah. Genesis and First Chronicles also list seven of her grandsons (Sheba, Dedan, Ephah, Epher, Hanoch, Abida, and Eldaah). According to the Judean authors Josephus and Malchus, Punic people were descended from Epher. According to the African writer Olaudah Equiano, the 18th century English theologian John Gill believed the African people were descended from Abraham and Keturah. According to the Baháʼí author John Able, Baháʼís consider their founder, Bahá'u'lláh, to have been "descended doubly, from both Abraham and Sarah, and separately from Abraham and Keturah."