Англия королі Эадредтің өмірі мен билігі

Кіріспе

Ағылшын королі (946–955)

Ағылшын королі

Эдред (сондай-ақ Эдред, шамамен 923 – 23 қараша 955) 26 мамыр 946 жылдан өліміне дейін Ағылшын королі болды. Ол Эдуард Ескінің үшінші әйелі Эадгифудан туған кіші ұлы және Ұлы Альфредтің немересі еді. Оның ағасы Эдмунд өзінің сенешалын қатыгез тонаушының шабуылынан қорғауға тырысқанда қаза тапты. Эдмундтың екі ұлы, Эдвиг пен Эдгар, сол кезде кішкентай балалар болғандықтан, Эдред патша болды. Өмірінің соңғы жылдарында денсаулығы нашарлап, отыздан асып кеткенде қайтыс болды, үйленбеген. Оның орнын із келесімен немерелері Эдвиг пен Эдгар басты. Эдредтің ағасы Этельстан 924 жылы Хамберден оңтүстікке қарай Англия патшалығын мұраға алды және 927 жылы оңтүстік Нортумбрияның Йорк викингтері патшалығын жаулап алды. Эдмунд пен Эдред екеуі де бүкіл патшалықтың патшалығын мұраға алды, бірақ көп ұзамай Йорк викинг патшаларын қабылдағандықтан оны жоғалтты және билік ету мерзімінің соңында оны қайта қалпына келтірді. 954 жылы Йорк саудагерлері соңғы патшалары Эрик Қандыбассты қуды, ал Эдред Солтүстік Нортумбрияның Бамбург аймағының англосаксон билеушісі Озульфты бүкіл Нортумбрияның бірінші эалдорманы етіп тағайындады. Эдред Эдмундқа өте жақын болды және оның көптеген жетекші кеңесшілерін мұра етті, мысалы, анасы Эадгифу, Кентербери архиепископы Ода және Шығыс Англияның эалдорманы Этельстан, ол өте күшті болғандықтан «жарты патша» деп аталды. Данстан, Гластонбери аббаты және болашақ Кентербери архиепископы, жақын дос және кеңесші болды, ал Эдред соңғы жылдары витанның (Патша Кеңесінің) отырыстарына қатысуға дәрменсіз болғанда Данстанға жарғыларды жазуға рұхсат берген сияқты. Англияның бенедиктин реформасы Эдгардың билігіне дейін толыққанды нәтиже бермеді, бірақ Эдред оның бастапқы кезеңдерінде белсенді қолдау көрсетті. Ол оның екі жетекшісіне жақын болды, Этельвольд, оны Абингдон аббаты етіп тағайындады, және Данстан. Алайда, бұрынғы патшалар сияқты, ол Этельвольдтың айналасындағы топтың бенедиктин монастырының діни өмірдің жалғыз құнды жолы екендігі туралы пікірін бөліспеді және ол Винчестер епископы болып тағайындалған, ұлы бар Эльфсигеге үйленуге рұхсат берді.

Eadred (also Edred, c. 923 – 23 November 955) was King of the English from 26 May 946 until his death. He was the younger son of Edward the Elder and his third wife Eadgifu, and a grandson of Alfred the Great. His elder brother, Edmund, was killed trying to protect his seneschal from an attack by a violent thief. Edmund's two sons, Eadwig and Edgar, were then young children, so Eadred became king. He suffered from ill health in the last years of his life and he died at the age of a little over thirty, having never married. He was succeeded successively by his nephews, Eadwig and Edgar. Eadred's elder half brother Æthelstan inherited the kingship of England south of the Humber in 924, and conquered the south Northumbrian Viking kingdom of York in 927. Edmund and Eadred both inherited kingship of the whole kingdom, lost it shortly afterwards when York accepted Viking kings, and recovered it by the end of their reigns. In 954 the York magnates expelled their last king, Erik Bloodaxe, and Eadred appointed Osullf, the Anglo Saxon ruler of the north Northumbrian territory of Bamburgh, as the first ealdorman of the whole of Northumbria. Eadred had been very close to Edmund and inherited many of his leading advisers, such as his mother Eadgifu, Oda, Archbishop of Canterbury, and Æthelstan, ealdorman of East Anglia, who was so powerful that he was known as the 'Half King'. Dunstan, Abbot of Glastonbury and future Archbishop of Canterbury, was a close friend and adviser, and Eadred appears to have authorised Dunstan to draft charters when he became too ill to attend meetings of the witan (King's Council) in his last years. The English Benedictine Reform did not reach fruition until the reign of Edgar, but Eadred was a strong supporter in its early stages. He was close to two of its leaders, Æthelwold, whom he appointed Abbot of Abingdon, and Dunstan. However, like earlier kings he did not share the view of the circle around Æthelwold that Benedictine monasticism was the only worthwhile religious life and he appointed Ælfsige, a married man with a son, as Bishop of Winchester.

Өмірбаян

Тоғызыншы ғасырда Уэссекс, Мерсия, Нортумбрия және Шығыс Англияның төрт англосаксон патшалығы викингтердің шабуылына ұшырады, бұл 865 жылы Даниялық Ұлы Пағашалық Армиясының басып кіруімен аяқталды. 878 жылға қарай олар Шығыс Англияны, Нортумбрияны және Мерсияны басып алды, және Вессексті жақында басып алуға жақын болды, бірақ сол жылы Батыс сакстар Ұлы Альфредтің басшылығымен қарсы тұрып, Эдингтон шайқасында шешуші жеңіске жетті. 880 және 890 жылдары англосакстар Уэссекс және батыс Мерсияны биледі, бірақ Англияның қалған бөлігі викингтердің билігінде болды. Альфред бекітілген орындар желісін (бурхтар) құрды, және бұл оған 890 жылдары күйеу баласы Этельред, Мерсияның Лорды, және үлкен ұлы Эдуардтың көмегімен жаңа викинг шабуылдарын тойтаруға көмектесті. 909 жылы Эдуард Нортумбриялық даниялықтарға шабуыл жасау үшін Батыс сакстар мен мерсиялықтардың әскерін жіберді, ал келесі жылы викингтер Мерсияға шабуыл жасап, жауап берді. Олар Нортумбрияға қайтып келе жатқанда, англосаксон әскері оларды ұстап алып, Теттенхолл шайқасында жеңіске жетті, бұл Нортумбриялық викингтерден бір буынға созылған қауіпті жойды. 910 жылдары Эдуард пен Этельфлед – оның қарындасы және Этельредтің жесірі – Альфредтің бекіністер желісін кеңейтіп, шығыс Мерсия мен Шығыс Англияны билеген викингтерді жаулап алды. 924 жылы Эдуард қайтыс болғанда, ол Хамберден оңтүстікке қарай бүкіл Англияны басқарды. Эдуардтың орнын оның үлкен ұлы Этельстан иеленді, ол 927 жылы Нортумбрияны басып алып, соның арқасында бүкіл Англияның бірінші патшасы болды. Ұзақ өтпей Уэльс патшалары, Шотландия және Стратклайд патшалары оның билігін мойындады. Осыдан кейін ол өзінің жарлықтарында өзін "Англия патшасы" немесе, әсемдеп айтқанда, "Бүкіл Британияның патшасы" деп атады. 934 жылы ол Шотландияға басып кірді, ал 937 жылы Шотландия, Стратклайд және викингтер әскерлерінің одағы Англияға басып кірді. Брунанбур шайқасында Этельстан шешуші жеңіске жетіп, Британиядағы үстемдік орнын нығайтты. 939 жылдың қазанында Этельстан қайтыс болды, оның орнын оның жартылай бауыры Эдуардтың толық бауыры Эдмунд иеленді. Ол бүкіл Англияның тағына шыққан бірінші патша болды, бірақ ол көп ұзамай солтүстіктің бақылауын жойды. Жыл соңында Дублиннің викинг патшасы Анлаф Гутфритсон теңізден өтіп, Йорк патшасы болды. Ол Мерсияға да шабуыл жасады, және Эдмунд солтүстік-шығыс Мерсияның Бес Бөрісін оған беруге мәжбүр болды. Гутфритсон 941 жылы қайтыс болды, ал 942 жылы Эдмунд Бес Бөрісті қайтарып алды. 944 жылы ол Йорк викинг патшаларын қууып шығара отырып, Англияның толық бақылауын қайта қалпына келтірді. 946 жылдың 26 мамырында ол Глостерширдегі Паклечерчте сотталған заңсыз адамның шабуылынан өзінің сенашалын қорғауға тырысқанда пышақталды. Оның ұлдары кішкентай болғандықтан, Эдред патша болды.

In the ninth century the four Anglo Saxon kingdoms of Wessex, Mercia, Northumbria and East Anglia came under increasing attack from Viking raids, culminating in invasion by the Danish Viking Great Heathen Army in 865. By 878, they had overrun East Anglia, Northumbria, and Mercia, and nearly conquered Wessex, but in that year the West Saxons fought back under Alfred the Great and achieved a decisive victory at the Battle of Edington. In the 880s and 890s the Anglo Saxons ruled Wessex and western Mercia, but the rest of England was under Viking rule. Alfred constructed a network of burhs (fortified sites), and these helped him to frustrate renewed Viking attacks in the 890s with the assistance of his son in law, Æthelred, Lord of the Mercians, and his elder son Edward, who became king when Alfred died in 899. In 909, Edward sent a force of West Saxons and Mercians to attack the Northumbrian Danes and the following year the Vikings retaliated with a raid on Mercia. While they were marching back to Northumbria, they were caught by an Anglo Saxon army and decisively defeated at the Battle of Tettenhall, ending the threat from the Northumbrian Vikings for a generation. In the 910s Edward and Æthelflæd – his sister and Æthelred's widow – extended Alfred's network of fortresses and conquered Viking ruled eastern Mercia and East Anglia. When Edward died in 924, he controlled all England south of the Humber. Edward was succeeded by his eldest son Æthelstan, who seized control of Northumbria in 927, thus becoming the first king of all England. Soon afterwards Welsh kings and the kings of Scotland and Strathclyde acknowledged his overlordship. After this, he styled himself in charters by titles such as "king of the English", or grandiosely, "king of the whole of Britain". In 934, he invaded Scotland and in 937, an alliance of armies of Scotland, Strathclyde, and the Vikings invaded England. Æthelstan secured a decisive victory at the Battle of Brunanburh, cementing his dominant position in Britain. Æthelstan died in October 939 and he was succeeded by his half brother and Eadred's full brother Edmund. He was the first king to succeed to the throne of all England, but he soon lost control of the north. By the end of the year Anlaf Guthfrithson, the Viking king of Dublin, had crossed the sea to become king of York. He also invaded Mercia and Edmund was forced to surrender the Five Boroughs of north east Mercia to him. Guthfrithson died in 941 and in 942, Edmund was able to recover the Five Boroughs. In 944, he recovered full control of England by expelling the Viking kings of York. On 26 May 946 he was stabbed to death trying to protect his seneschal from attack by a convicted outlaw at Pucklechurch in Gloucestershire, and as his sons were young children Eadred became king.

Отбасы және ерте өмірі

Эдредтің әкесі, Үлкен Эдвардтың үш әйелі, сегіз немесе тоғыз қызы болды, олардың көптегені Континенттік патшалықтардың мүгедектеріне үйленді, және бес ұлы болды. Эдвардтың бірінші әйелі Эгвинннің ұлы Этельстан шамамен 894 жылы дүниеге келді, бірақ ол Альфредтің қайтыс болған шағында қайтыс болған болуы мүмкін, себебі 901 жылы Эдвард Эльфлейдке үйленді. 919 жылы ол Эадгифуға үйленді, одан Эдмунд және Эадред есімді екі ұлы болды. XII ғасырдың шежірешісі Уильям Малмсберидің айтуынша, Эдмунд 939 жылы таққа отырғанда он сегіз жаста болған, осылайша оның туған жылы 920-921 жылдарға келеді, ал әкесі Эдвард 924 жылы қайтыс болғандықтан, Эадред шамамен 923 жылы дүниеге келген. Оның бір немесе екі толыққанды әпкесі болған. Эдбур – Винчестердегі монах, кейін қасиетті деп есептелген. Уильям Малмсбери Эадредтің анасына ұқсас Эадгифу есімді тағы бір толыққанды әпкесі болғанын айтады, ол Аквитанияның ханзадасы Луиге үйленген. Уильямның бұл еңбегін тарихшылар Энн Уильямс және Шон Миллер қабылдаса, Этельстанның өмірбаянын жазған Сара Фут оның мүлдем болмағанын, ал Уильямның оны Эльфлейдтің қызы Эльфгифумен шатастырғанын айтады. Эадред ағасымен бірге Этельстанның сарайында өсті, сондай-ақ екі маңызды континенттік эмигрантпен, оның немере інісі, болашақ Батыс Франктар королі Луи және болашақ Бретань герцогы Аленмен бірге өсті. Уильям Малмсберидің сөзіне сүйенсек, Этельстан Эдмунд пен Эадредке зор қамқорлық көрсетті: «Олар әкесінің қайтыс болғанда әлі нәресте болғандықтан, ол оларды балалық шақта сүйіспеншілікпен тәрбиеледі, ал олар өскенде оларға өз патшалығының бір бөлігін сыйлады». 939 жылы Этельстанның қайтыс болуына аз уақыт қалғанда Эдмунд пен Эадред S 446 жарғысын растады, ол олардың толыққанды әпкесі Эдбурға жер берді. Екеуі де *regis frater* (патшаның бауыры) ретінде куәлік берді. Бұл Эадред растаған Этельстанның жалғыз жарғысы. Эадгифу мен Эадред Эдмундтың көптеген жарғыларын растады, бұл отбасылық ынтымақтастықтың жоғары деңгейін көрсетеді; бастапқыда Эадгифу бірінші болып растаған, бірақ 943 жылдың соңында немесе 944 жылдың басында Эадред басымдыққа ие болды, бұл оның билігінің артуын көрсетеді. Эадгифу Эдмундтың жарғыларының үштен бірін растады, әрқашан *regis mater* (патшаның анасы) ретінде, соның ішінде діни мекемелер мен жеке тұлғаларға берілген барлық жерлерді. Эадред жартысынан астам жарғыны растады, ал Паулин Стаффорд былай деп түсіндіреді: «Батыс Саксон әулетінің басқа ешбір ересегі оның билікке келуінен бұрын мұндай беделге ие болған емес».

Eadred's father, Edward the Elder, had three wives, eight or nine daughters, several of whom married Continental royalty, and five sons. Æthelstan, the son of Edward's first wife, Ecgwynn, was born around 894, but she probably died around the time of Alfred's death, as by 901 Edward was married to Ælfflæd. In about 919 he married Eadgifu, who had two sons, Edmund and Eadred. According to the twelfth century chronicler William of Malmesbury, Edmund was about eighteen years old when he succeeded to the throne in 939, which dates his birth to 920–921, and their father Edward died in 924, so Eadred was born around 923. He had one or two full sisters. Eadburh was a nun at Winchester who was later venerated as a saint. William of Malmesbury gives Eadred a second full sister called Eadgifu like her mother, who married Louis, prince of Aquitaine. William's account is accepted by the historians Ann Williams and Sean Miller, but Æthelstan's biographer Sarah Foot argues that she did not exist, and that William confused her with Ælfgifu, a daughter of Ælfflæd. Eadred grew up with his brother at Æthelstan's court, and probably also with two important Continental exiles, his nephew Louis, future King of the West Franks, and Alain, future Duke of Brittany. According to William of Malmesbury, Æthelstan showed great affection towards Edmund and Eadred: "mere infants at his father's death, he brought them up lovingly in childhood, and when they grew up gave them a share in his kingdom". At a royal assembly shortly before Æthelstan's death in 939, Edmund and Eadred attested charter S 446, which granted land to their full sister, Eadburh. They both attested as regis frater (king's brother). This is the only charter of Æthelstan attested by Eadred. Eadgifu and Eadred attested many of Edmund's charters, showing a high degree of family cooperation; initially Eadgifu attested first, but from sometime in late 943 or early 944 Eadred took precedence, perhaps reflecting his growing authority. Eadgifu attested around one third of Edmund's charters, always as regis mater (king's mother), including all grants to religious institutions and individuals. Eadred attested over half, and Pauline Stafford comments: "No other adult male of the West Saxon house was ever given such prominence before his accession."

Нортумбрияны басқару үшін шайқас

Эдмунд сияқты Эдред те бүкіл ағылшын патшалығын мұра етті, бірақ көп ұзамай Нортумбрияны жоғалтып, оны қайтарып алу үшін күресуге мәжбүр болды. Нортумбриядағы бәсекелес топтардың көптігі жағдайды қиындатты. Викинг Анлаф Ситрикссон (сондай-ақ Олаф Ситрикссон және Амлайб Куаран деп те аталады) әр түрлі кезеңдерде Дублин мен Оңтүстік Нортумбрияның Йорк патшалығын басқарды. 940-жылдардың басында Йорк патшасы болған кезде ол Эдмундты өз шомылдырушысы ретінде қабылдады, бұл оның билігіне бағынуын көрсетті, ал оның монеталары ағылшын үлгілерін ұстанды, бірақ Эдмунд оны 944 жылы қуғынға түсірді. Анлаф пен норвегиялық (норвегиялық) ханзада Эрик Қанды Орақ Эдред билігі кезінде Йоркке бірнеше рет билік етті. Эрик викингтердің қылышы бейнеленген монеталар шығарды және Анлафтан гөрі Батыс Саксонияның билігіне күрделірек қауіп төндірді. Йорк магнаттары, қуатты Йорк архиепискобы Ульфстан басшылығымен, маңызды рөл атқарды. Олар викинг патшаларын қабылдап, тәуелсіздікке үміттене берді, бірақ басқа уақытта Оңтүстік билігіне бағынды. Тарихшы Мариос Костамбейс пікірінше, Ульфстанның Нортумбриядағы ықпалы Эрикке қарағанда зор болған сияқты. Солтүстік Нортумбрияның Бамбург аймағының англосаксон билеушісі Озульф өзінің мүддесіне қарай Эдредті қолдады. Оқиғалардың тізбегі өте шашыраңқы, себебі англосаксондық жылнаманың әртүрлі қолжазбалары бір-біріне қайшы келеді, сондай-ақ олар заманауи көздердің жалғыз санаты болып табылатын жарғылардың куәліктерімен де келіспейді. 946, 949–50 және 955 жылдардағы жарғылар Эдредті Нортумбрияның билеушісі деп атайды, бұл Йорк Оңтүстік билігіне бағынған кезеңдердің куәлігін береді. Эдмундтың өлімінен кейін S 521 жарғысында «жағдай сондай болды, Эдред, оның туған інісі, ақсүйектер тарапынан оның орнына таңдалды» делінген. Англосаксондық жылнамаға сәйкес, ол бірден «барлық Нортумбрияны өзінің билігіне бағындырды» және шотландтардан бағынуға уәде алды. Шотландтар қолдаған көтеріліске жауап ретінде ол Нортумбрияға жорық жасаған болуы мүмкін. 16 тамызда 946 жылы ол Кингстон-апон-Темсте Кентербери архиепископы Одадан таж киді, оған Оңтүстік Уэльстегі Дехьюбарт патшасы Хайвел Дда, Ульфстан және Озульф қатысты. Келесі жылы Нортумбрия мен Мерсия шекарасының жанындағы Таншельфте Ульфстан және басқа Йорк магнаттары оған адалдық ант берді. Бірақ Йорк магнаттары көп ұзамай уәделерінен бас тартып, Эрикті патша ретінде қабылдады. Эдред армияны Рипонға бастап барды, онда ол Вулфстанды жазалау үшін, оның ең бай иелігінің орталығы болғандықтан, соборды өртеп жіберді. Нортумбриялықтар кек қайтаруға тырысты: англосаксондық жылнаманың D нұсқасына сәйкес, «патша үйге қайтып бара жатқанда, Йорктегі әскер патшаның әскерін Каслфордта қоршап алды және онда үлкен қырғынды жасады. Сонда патша қатты ашуланып, елге қайта оралып, оны толығымен жоюды қалады. Нортумбриялық кеңесшілер мұны түсінгенде, Эрикті тастап кетіп, патша Эдредке өз ісі үшін өтемақы төледі». Бір-екі жылдан кейін олар тағы да жағын ауыстырып, Анлаф Ситрикссонды патша етіп тағайындады. 952 жылы Эдред Ульфстанды тұтқындады, сол жылы Эрик Анлафты ығыстырды, бірақ 954 жылы Йорк магнаттары тағы да Эрикті қуғынға түсіріп, ағылшын билігіне қайта оралды, бұл жолы шабуылдың нәтижесінде емес, солтүстік халқының таңдауымен болды, және бұл өзгеріс тұрақты болып шықты. Эрик көп ұзамай, мүмкін, Озульфтің ықпалымен өлтірілді, ал тарихшы Франк Стентон Англияда жеке авантюристтің әулет құру дәуірі өтті деп мәлімдеді. Кейінірек, шамамен 955 жылдың басында, Ульфстан босатылды, бірақ оған архиепископтық лауазымын қайта иеленуге рұқсат етілмеді, оның орнына Темзадағы Дорчестер епископтығына тағайындалды. Содан кейін Эдред Озульфті бүкіл Нортумбрияның бірінші еалдорманы етіп тағайындады. Озульфтің жағдайы соншалықты күшті болғандықтан, патша оны тағайындаудан бас тарта алмады, және келесі ғасырға дейін Оңтүстік патшалары Бамбургтің өзінде еалдормендерді өздері таңдай алмады. Өсиетімен Эдред халқын ашаршылықтан қорғау үшін немесе бейбітшілік сатып алу үшін 1600 фунт қалдырды, бұл оның Англияны шабуылдан қауіпсіз деп санамағанын көрсетеді.

Like Edmund, Eadred inherited the whole English kingdom, but soon lost Northumbria and had to fight to get it back. The situation was complicated due to the number of rival factions in Northumbria. The Viking Anlaf Sihtricson (also called Olaf Sihtricson and Amlaib Cuaran) ruled Dublin and the southern Northumbrian kingdom of York at different periods. When king of York in the early 940s he had accepted baptism with Edmund as his godfather, indicating submission to his rule, and his coins followed English designs, but Edmund had expelled him in 944. Both Anlaf and the Norse (Norwegian) prince Erik Bloodaxe ruled York for periods during Eadred's reign. Erik issued coins with a Viking sword design and represented a more serious threat to West Saxon power than Anlaf. The York magnates were key players, led by the powerful Wulfstan, Archbishop of York, who periodically made bids for independence by accepting Viking kings, but submitted to southern rule at other times. In the view of the historian Marios Costambeys, Wulfstan's influence in Northumbria appears to have been greater than Erik's. Osulf, the Anglo Saxon ruler of the north Northumbrian territory of Bamburgh, supported Eadred when it was in his own interest. The sequence of events is very unclear because different manuscripts of the Anglo Saxon Chronicle contradict each other, and they also conflict with the evidence of charters, which are the only contemporary sources. Charters of 946, 949–50 and 955 call Eadred ruler of the Northumbrians, and these provide evidence of periods when York submitted to southern rule. Following Edmund's death, Charter S 521 states that "it happened that Eadred, his uterine brother, [was] chosen in his stead by the nobles". According to the Anglo Saxon Chronicle, he immediately "reduced all Northumbria under his rule" and obtained promises of obedience from the Scots. He may have invaded Northumbria in response to a rebellion supported by the Scots. He was crowned by Archbishop Oda of Canterbury on 16 August 946 at Kingston upon Thames, attended by Hywel Dda, king of Deheubarth in south Wales, Wulfstan and Osulf. The following year at Tanshelf, near the border between Northumbria and Mercia, Wulfstan and the other York magnates pledged allegiance to him. The York magnates soon reneged on their promises and accepted Erik as king. Eadred responded by leading an army to Ripon, where he burnt down the Minster, no doubt to punish Wulfstan, as it was at the centre of his richest estate. The Northumbrians sought revenge: according to version D of the Anglo Saxon Chronicle, "when the king was on his way home, the army (which) was in York overtook the king's army at Castleford, and they made a great slaughter there. Then the king became so angry that he wished to march back into the land and destroy it utterly. When the councillors of the Northumbrians understood that, they deserted Erik and paid to King Eadred compensation for their act." Within a year or two they again changed sides and installed Anlaf Sihtricson as king. In 952 Eadred arrested Wulfstan and in the same year Erik displaced Anlaf, but in 954 the York magnates again threw out Erik and returned to English rule, this time not due to an invasion but by the choice of the northerners, and the change proved to be permanent. Erik was assassinated shortly afterwards, possibly at the instigation of Osulf, and the historian Frank Stenton comments that the time was past when an individual adventurer could establish a dynasty in England. Wulfstan was later released, probably in early 955, but he was apparently not allowed to resume his archbishopric and instead given the bishopric of Dorchester on Thames. Eadred then appointed Osulf as the first ealdorman of the whole of Northumbria. Osulf's position was probably so strong that the king had no choice but to appoint him, and it was not until the next century that southern kings were able to make their own choice of ealdormen in Bamburgh itself. In his will, Eadred left 1600 pounds to be used for protection of his people from famine or to buy peace from a heathen army, showing that he did not regard England as safe from attack.

Әкімшілік

930 және 940 жылдардағы жарғылар патшалық үкіметтің сабақтастығын және Этельстан, Эдмунд және Эдредтің биліктері арасындағы тегіс ауысуды көрсетеді. Эдредтің басты кеңесшілері негізінен ағасы Эдмундтан мұраға алған адамдар болды, ал кейбір жағдайларда оның жартылай бауыры Этельстанға дейін соқты. Кентербери архиепископы Ода және Шығыс Англияның эльдорманы Этельстан Эдмунд билеген кезде король Этельстанның кеңесшілері болған. Эдмунд пен Эдредтің билігінде Эльдорман Этельстанның билігі соншалықты зор болды, ол «Этельстан Жарты Патша» деп танылды. Оның беделі одан әрі артты, өйткені оның әйелі Эльфвинн Эдмундтың кіші ұлы Эдгардың анасы ерте қайтыс болғаннан кейін тәрбиешісі болды. Жарты патшаның бауыры Эдрик Орталық Уэссекстің эалдорманы болды, ал Эдред оған Суссекстегі жерлерді берді, оны Эдрик Абингдон аббаттығына сыйлады. Гластонбери аббаты және болашақта Кентербери архиепископы болатын Данстан Эдредтің ең сенімді достары мен кеңесшілерінің бірі болды және ол Эдредтің көптеген жарғыларын куәландырды. Эадгифу өзінің әкесі Этельстан билеген кезде шеттетілді, бірақ ол өзінің ұлдары Эдмунд пен Эдред билеген кезде қуатты болды. Эдмундтың екінші әйелі Этельфледтің әкесі Эльфгар 946 жылдан 951 жылға дейін Эссекс эльдоры болды. Эдмунд Эльфгарға саптайтын жерінде алтын, ал қынында күміс орнатылған қылыш сыйлады, оны Эльфгар кейіннен Эдредке берді. Эльфгар эалдормендер арасында соңғы болып куәланды, және ол Этельстан Жарты Патшаға бағынышты болуы мүмкін. Екі тегн, Вулфрик Куфинг және Данстанның бауыры болған тағы бір Вулфрик, Эдмунд пен Эдредтен үлкен жерлер алды, бұл патшалық демеушілік жергілікті кішігірім тұлғаларды ұлы дворяндарға айналдыра алатынын көрсетті. Эдред - кейінгі англосаксон патшаларының бірі, оның заң кодексі сақталғаны белгісіз, бірақ ол жүздік жарлық шығарған болуы мүмкін. Эалдормендер жергілікті деңгейде патшаның атынан заңдық шешімдер шығарды. Эдред билеген кездегі бір оқиға әйелді ұрлаумен байланысты. Кейіннен Санберидің Этельстан есімді адамының қолында болғандығы анықталды, бірақ ол оны заңды түрде сатып алғанын дәлелдей алмады. Ол иелігінен бас тартты және иесіне өтемақы төледі, бірақ эльдорман Бертферт оған корольге өзінің верін (өмірінің құны) төлеуге бұйырды, ал Этельстан төлей алмаған кезде Бертферт одан Санберидегі мүлкін жоғалтуды талап етті. 952 жылы Эдред Тетфорд тұрғындарын «үлкен қырғынға» ұшыратты, олардың Кентерберидегі Сент-Августин шіркеуінің иесі Эдхелмді өлтіргеніне кек алу үшін. Бұл - қоғам жасаған қылмыстар үшін қолданылатын жаза. Тарихшы Сирил Харт Эдхелм жергілікті тұрғындардың қарсылығына қарамастан, сол жерде жаңа монастырь құруға тырысқан болуы мүмкін деп болжайды. Батыс Саксон патшаларының Англияға үстемдік етуі үшін күш-қуат маңызды болды, ал тарихшы Джордж Молино Тетфорд соғысын олардың «аралықта ашылған, бірақ қорқынышты күш-қуаттың көрінісі» мысалы ретінде қарастырады. Англосаксон соты ел аралап, кез-келген жерді аралап, тұрақты капиталға ие болған жоқ. Басқа кейінгі англосаксон патшалары сияқты Эдредтің патшалық иеліктері негізінен Уэссексте болды және ол өзінің сотымен олардың арасында саяхат жасады. Эдредтің барлау маршрутындағы барлық белгілі орындар Таншельфтен басқа Уэссекс аймағында болды. Сондай-ақ, орталық қазына болған жоқ, бірақ Эдред өзінің діни қызметкерлерінің қамқорлығында болған қасиетті реликвияларымен саяхат жасады. Дунстанның өмірбаянын жазған алғашқы жазушының айтуынша, Эдред «Дунстанға өзінің ең құнды дүниелерін тапсырды: көптеген жер жарғыларын, бұрынғы патшалардың ежелгі қазынасын және өзінің түрлі байлықтарын, олардың бәрін монастырь қабырғаларының артында адал күзету үшін». Алайда, Дунстан Эдред қазынасына сеніп тапсырылған адамдардың бірі ғана еді; Уэллс епискобы Вулфелм сияқты басқалар да болды. Эдред қайтыс болғанда, ол дүние-мүлкін бөліп беру үшін жіберді, бірақ ол Дунстанның үлесін алып келгенге дейін қайтыс болды. Салтанатты шара маңызды болды. 949 жылы Пасхада шығарылған жарғыда Эдред «патшалық тәждермен жоғарылатылған» деп сипатталады, бұл патшаны басқалардан ерекше және харизматикалық мінез ретінде көрсетеді.

Charters issued in the 930s and the 940s suggest continuity of royal government and smooth transitions between the reigns of Æthelstan, Edmund and Eadred. Eadred's principal councillors were mainly people he had inherited from his brother Edmund, and in a few cases went back to his half brother Æthelstan. Oda, Archbishop of Canterbury, and Ealdorman Æthelstan of East Anglia, had been advisers of King Æthelstan who had become dominant under Edmund. Ealdorman Æthelstan's power under Edmund and Eadred was so great that he became known as Æthelstan Half King. His prestige was further increased when his wife Ælfwynn became foster mother to Edmund's younger son Edgar following his mother's early death. The Half King's brother Eadric was ealdorman of central Wessex, and Eadred granted him land in Sussex which Eadric gave to Abingdon Abbey. Dunstan, the Abbot of Glastonbury and a future Archbishop of Canterbury, was one of Eadred's most trusted friends and advisers, and he attested many of Eadred's charters. Eadgifu had been sidelined under the rule of her stepson Æthelstan, but she became powerful under the rule of her own sons Edmund and Eadred. Ælfgar, the father of Edmund's second wife Æthelflæd, was ealdorman of Essex from 946 to 951. Edmund presented Ælfgar with a sword decorated with gold on its hilt and silver on its sheath, which Ælfgar subsequently gave to Eadred. Ælfgar consistently attested last among the ealdormen, and he may have been subordinate to Æthelstan Half King. Two thegns, Wulfric Cufing and another Wulfric who was Dunstan's brother, received massive grants of land from Edmund and Eadred, showing that royal patronage could transform minor local figures into great nobles. Eadred is one of the few later Anglo Saxon kings for whom no law code is known to survive, although he may have issued the Hundred Ordinance. Ealdormen issued legal judgments on behalf of the king at a local level. One example during Eadred's reign concerned the theft of a woman, probably a slave. A man called Æthelstan of Sunbury was later found to have her in his possession and could not prove he had acquired her legally. He surrendered possession and paid compensation to the owner, but Ealdorman Byrhtferth ordered him to pay his wer (the value of his life) to the king, and when Æthelstan could not pay Byrhtferth required him to forfeit his Sunbury estate. In 952 Eadred ordered "a great slaughter" of the people of Thetford in revenge for their murder of Abbot Eadhelm, perhaps of St Augustine's, Canterbury. This was the usual punishment for crimes committed by communities. The historian Cyril Hart suggests that Eadhelm may have been trying to establish a new monastery there, against the opposition of the local inhabitants. Force was fundamental to West Saxon kings' domination of England, and the historian George Molyneaux sees the Thetford slaughter as an example of their "intermittently unleashed crude but terrifying displays of coercive power". The Anglo Saxon court was peripatetic, travelling around the country, and there was no fixed capital. Like other later Anglo Saxon kings, Eadred's royal estates were mainly in Wessex and he and his court travelled between them. All known locations in Eadred's itinerary were in Wessex, apart from Tanshelf. There was also no central treasury, but Eadred did travel with his sacred relics, which were in the custody of his mass priests. According to Dunstan's first biographer, Eadred "handed over to Dunstan his most valuable possessions: many land charters, the old treasure of earlier kings, and various riches of his own acquiring, all to be guarded faithfully behind the walls of his monastery". However, Dunstan was only one of the people entrusted with Eadred's treasures; there were others such as Wulfhelm, Bishop of Wells. When Eadred was dying, he sent for the property so that he could distribute it, but he died before Dunstan arrived with his share. Ceremonial was important. A charter issued at Easter 949 describes Eadred as "exalted with royal crowns", displaying the king as an exceptional and charismatic character set apart from other men.

Жарғылар

925-975 жылдар аралығы аңглосаксон патшалық дипломдарының алтын ғасыры болды, сол кезде олар патшалық үкімет құралы ретінде ең жоғары деңгейде болды және патшалар оларды патшалық биліктің бейнесін көрсетуге, сондай-ақ сарай мен ел арасындағы ең сенімді байланыс құралы ретінде пайдаланды. Этельстанның билігінің соңы мен Эдредтің билігінің ортасы аралығындағы көптеген жарғылар патшаның кеңсесінде «дипломатиялық бағыт» деп аталатын стильде жазылған, мысалы, төменде көрсетілген жарғыны «Эдмунд С» атты жазушы жазған. Ол Эдмундтың тұсында екі жарғы, ал Эдредтің тұсында үш жарғы жазды. Бұл стиль шамамен 950 жыл мен Эдредтің билігінің соңы аралығында жоғалып кетті. Сақталған жарғылардың саны азайды, 952 және 954 жылдарға ешқандай жарғы жетпеді. Осы кезеңдегі жарғылар басқа екі дәстүрге жатады. 950 жыл шамасындағы күрт өзгерістің себебі белгісіз, бірақ Эдредтің соңғы жылдары денсаулығы нашарлаған кезде жарғы дайындау жауапкершілігін патшалық кеңсесінен басқа орталықтарға ауыстырған болуы мүмкін. 940 және 956 жылдар аралығында жасалған «аллитеративтік жарғылар» – тағы бір дәстүр, онда жиі аллитерация мен ерекше сөздер қолданылған, стильі жетінші ғасырдың Шерборн епископы Альдхелмнің ықпалында жасалған. Оларды өте білімді жазушы жазған, әрине, Вустер епископы Ценвальдтың немесе тіпті епископтың өзімен жақын болған адам. Олардың мерциялық түбі бар және олардың көпшілігі Темзадан солтүстікке орналасқан. Осы типтегі жеті жарғы 949-951 жылдар аралығында сақталған, бұл сол жылдардағы жалпы санының жартысы, ал тағы екеуі 955 жылы жазылған. Тарихшы Саймон Кейнс былай дейді: «Аллитеративтік» жарғылар бір-бірімен тығыз байланысты, білім мен әдебиет еңбектері ретінде өте қызықты материалдың ерекше жиынтығын құрайды. Диплом ретінде қарастырылғанда, олар тапқыр, қайратты және қуантарлықтай ығы-зығылы. Олар дипломатиялық бағыттан бөлек тұр, бірақ олар патшалық жиналыстарда өткізілетін рәсімдердің ортасынан шыққандай көрінеді. Басқа баламалы дәстүр – «Дунстан Б» жарғылары, олар «аллитеративтік» жарғылардан өте ерекшеленеді, стилі қарапайым және әсемдеусіз, әдеттегі бастапқы тілек пен кіріспеден бас тартады. Олар Дунстан мен Гластонбери аббаттығымен байланысты, ал Эдредтің билігі кезінде шығарылған барлығы оңтүстік және батыстағы иеліктерге арналған. Олар 951 және 986 жылдар аралығында жасалған, бірақ 949 жылғы жарғымен алдын ала бейнеленген сияқты, ол Рекульвер монастырын және оның жерлерін Кентерберидегі Христос шіркеуіне берді, және Дунстан оны «өз саусақтарымен» жазды деп мәлімдеді. Құжат түпнұсқа емес және оныншы ғасырдың соңында жасалған деп есептеледі, бірақ анахронизмдер жоқ және «Дунстан Б» жарғыларының көптеген стильдік ерекшеліктері бар, сондықтан ол түпнұсқа жарғының «жаңартылған» нұсқасы болуы мүмкін. Дунстанның жарғылармен байланысын растайтын қосымша дәлелдер – Дунстанның бұйрығымен жазылған Арльдік Цезарийдің «Апокалипсиске қатысты түсіндірме» қолжазбасына арналған түсініктемелер, ондағы жазу жалғыз «Дунстан Б» жарғысының түпнұсқасымен ұқсас, сондықтан екі құжатты да Гластонбери жазушылары жазған болуы мүмкін. Кейнс жарғыны «жақсы тәртіпті және өте кәсіби» деп сипаттаған. 953 және 955 жылдарға қатысты барлық типтегі сегіз жарғы сақталған, олардың алтауы осы дәстүрге жатады, ал екеуі «аллитеративтік». «Дунстан Б» алты жарғысына патша куәлік еткен жоқ, және Дунстан патшаның міндеттерін орындай алмаған кезде патша атынан жарғыларды шығаруға уәкілеттік алған болуы мүмкін. 940 жылдары «негізгі» жарғылардың авторлары «ағылшын патшасы» атауын қолданды, ал 950 жылдардың басында «Дунстан Б» жарғылары Эдредті «Альбион патшасы» деп сипаттады, ал «аллитеративтік» жарғылар Эдредтің атауын сөзбен күрделі саяси талдауды қабылдады және тек Йорк соңғы рет бағындырылғаннан кейін ғана оны «Британның барлық патшасы» деп сипаттады. Бірнеше «аллитеративтік» жарғылар, соның ішінде Эдредтің таққа отырғызылуына арналған жарғыда «аңглосаксондықтар мен нортумбриялықтардың, язычниктер мен британдықтардың патшалықтарының үкіметі» сияқты сөздерді қолданады. Кейнс былай дейді: «Әрине, мұндай дәлелдерді тым қашыққа апару қауіпті, бірақ кем дегенде бір байқаушының көзінде, тұтас алғанда, оның құрамдас бөліктерінің қосындысынан артық емес екенін еске салу қызықты».

The period between 925 and 975 was the golden age of Anglo Saxon royal diplomas, when they were at their peak as instruments of royal government, and kings used them to project images of royal power and as the most reliable means of communication between the court and the country. Most charters between late in Æthelstan's reign and midway through Eadred's were written in the king's writing office in a style called the "diplomatic mainstream", for example, the charter which is displayed below, written by the scribe called "Edmund C". He wrote two charters dating to Edmund's reign and three in Eadred's. The style almost disappears between around 950 and the end of Eadred's reign. The number of surviving charters declines, with none dating to the years 952 and 954. Charters from this period belong to two other traditions. The reason for the dramatic change in around 950 is not known, but may be due to Eadred transferring responsibility for charter production from the royal writing office to other centres when his health declined in his last years. One alternative tradition is found in the "alliterative charters", produced between 940 and 956, which display frequent use of alliteration and unusual vocabulary, in a style influenced by Aldhelm, the seventh century bishop of Sherborne. They are the work of a scribe who was very learned, almost certainly someone in the circle of Cenwald, bishop of Worcester or perhaps the bishop himself. They have Mercian antecedents and most relate to estates north of the Thames. Seven charters of this type survive from 949 to 951, half the total for those years, and another two are dated 955. The historian Simon Keynes comments:
The "alliterative" charters represent an extraordinary body of material, intimately related to each other, and deeply interesting in their own right as works of learning and literature. Judged as diplomas, they are inventive, spirited, and delightfully chaotic. They stand apart from the diplomatic mainstream, yet they seem nonetheless to emerge from the very heart of the ceremonies of conveyance conducted at royal assemblies. The other alternative tradition is found in the "Dunstan B" charters, which are very different from the "alliterative" charters, with a style which is plain and unpretentious, and which dispenses with the usual initial invocation and proem. They are associated with Dunstan and Glastonbury Abbey, and all the ones issued in Eadred's reign are for estates in the south and west. They were produced between 951 and 986, but they appear to be foreshadowed by a charter of 949 granting Reculver minster and its lands to Christ Church, Canterbury, which claims to be written by Dunstan "with his own fingers". The document is not original and is thought to be a production of the later tenth century, but there are no anachronisms and it has many stylistic features of the "Dunstan B" charters, so it is probably an "improved" version of an original charter. Further evidence associating Dunstan with the charters is provided by commentaries on a manuscript of Caesarius of Arles's Expositio in Apocalypsin, written on Dunstan's order, which has a script so similar to that of the only "Dunstan B" charter to survive as an original manuscript that it is likely that both documents were written by Glastonbury scribes. The charter is described by Keynes as "well disciplined and thoroughly professional". Eight charters of all types survive dating to 953 and 955, out of which six belong to this tradition and two are "alliterative". The six "Dunstan B" charters are not witnessed by the king, and Dunstan was probably authorised to produce charters in the king's name when he was too ill to carry out his duties. In the 940s the draftsmen of "mainstream" charters used the title "king of the English" and in the early 950s "Dunstan B" charters described Eadred as "king of Albion", whereas "alliterative" charters adopted complex political analysis in the wording of Eadred's title, and only after the final conquest of York described him as "king of the whole of Britain". Several "alliterative" charters, including one issued on the occasion of Eadred's coronation, use expressions such as "the government of kingdoms of the Anglo Saxons and Northumbrians, of the pagans and the Britons". Keynes observes: "It would be dangerous, of course, to press such evidence too far; but it is interesting nonetheless to be reminded that in the eyes of at least one observer, the whole was no greater than the sum of its component parts.

Ақша шығару

Англо-саксондық Англияның соңғы кезеңінде жалпы қолданылатын жалғыз монета күміс пенни болды. Жарты пенни өте сирек кездесетін, бірақ Эдредтің билігіне жататын бірнешеуі табылды, олардың бірі жартысына бөлініп, фартингке айналды. Эдвард Кәрісі тұсында шамамен 24 дана салмағы бар пеннидің орташа салмағы Эдгардың реформасына дейінгі монеталарға дейін біртіндеп төмендеді, ал Эдредтің кезінде бұл көрсеткіш 3 данаға дейін азайды. Көптеген ерекшеліктер болмаса, бұрынғы биліктегі 85-тен 90% дейінгі күміс мөлшері Эдредтің тұсында сақталды. Эдредтің билігіндегі монеталардың бір түрі BC (тәж киген бас) деп белгіленеді, онда монетаның бет жағында корольдің басы бейнеленген. Көптеген BC монеталары Этельстанның билігіндегі түпкі стильге негізделген, бірақ олар сапасыз жасалған. Кейбіреулерін бұрынғы билікте жұмыс істеген ақшашылар жасаған, бірақ BC монеталарын шығаратын отыздан астам жаңа ақшашы болды, олардың шамамен жиырмасы бір монетамен ғана бейнеленген, сондықтан монеталары әлі табылмаған басқа ақшашылар да болған болуы мүмкін. H (көлденең) түрі, монетаның бет жағында корольдің басы жоқ және ақшашының аты монетаның сырт жағында көлденең жазылған, одан да көп таралған, Эдредтің билігінде сексеннен астам ақшашы белгілі болды, олардың көпшілігі тек бір данадан ғана белгілі. Эдредтің билігіндегі басым стильдер оңтүстік және шығыста HT1, монетаның сырт жағында жоғары және төменгі жағында үш жапырақты гүлдермен (оң жақта қараңыз), ал солтүстік және орталық аймақтарда HR1, алпысқа жуық ақшашы жасаған және Эдредтің билігіндегі ең көп таралған стиль. Нортумбрия және солтүстік-шығыста Эдредтің тұсында көп өнім беретін бірнеше ақшашы болды, ал елдің қалған бөлігіндегі монеталарды көптеген ақшашылар жасаған. BC монеталарында кейде, бірақ сирек H түрінде, монета соғылған қаланың аты көрсетілген. Бірнеше HR монеталарында Дерби және Честер қалалары бейнеленген, ал бір HT1 монетасында Оксфорд және Кентербери жазулары бар. Эдредтің билігінің көп бөлігінде Йорктің жетекші ақшашысы Ингельгар болды (оң жақта қараңыз). Ол Эдред, Анлаф және Эрик үшін жоғары сапалы монеталар жасады және Эдредтің билігінің соңғы айларына дейін жұмыс істеді, содан кейін оны Херигер алмастырды. Тағы бір ірі ақшашы – Ханред, ол Йорк викингтердің қолында болған кезде Дербиде жұмыс істеген болуы мүмкін.

The only coin in common use in late Anglo Saxon England was the silver penny. Halfpennies were very rare but a few have been found dating to Eadred's reign, one of which has been cut in half to make a farthing. The average weight of a penny of around 24 grains in Edward the Elder's reign gradually declined until Edgar's pre reform coinage, and by Eadred's time the reduction was about 3 grains. With a few exceptions, the high silver content of 85 to 90% in previous reigns was maintained under Eadred. One common coin type in Eadred's reign is designated BC (bust crowned), with the king's head on the obverse. Many BC coins are based on an original style of Æthelstan's reign but are of crude workmanship. Some were produced by moneyers who had worked in the previous reign, but there were over thirty new moneyers producing BC coins, out of which nearly twenty are represented by a single coin, so it is likely that there were other moneyers producing BC coins whose coins have not yet been found. The H (Horizontal) type, with no king's bust on the obverse and the moneyer's name horizontally on the reverse, was even more common, with more than eighty moneyers known for Eadred's reign, many only from single specimens. The dominant styles in Eadred's reign were HT1 in the south and east, with trefoils top and bottom on the reverse (see right), and HR1 in the north midlands, with rosettes instead of trefoils, produced by around sixty moneyers and the most plentiful style in Eadred's reign. In Northumbria and the north east in Eadred's reign there were a few moneyers with a large output, whereas coins in the rest of the country were produced by many different moneyers. The mint town is shown on some BC coins, but rarely on H types. A few HRs show Derby and Chester, and one HT1 coin survives with an Oxford inscription and one with Canterbury. The leading York moneyer for almost the whole of Eadred's reign was Ingelgar (see right). He produced high standard coins for Eadred, Anlaf and Erik and worked until the last months of Eadred's reign, when he was replaced by Heriger. Another large scale moneyer was Hunred, who may have operated at Derby when York was in Viking hands.

Дін

Оныншы ғасырдың маңызды діни қозғалысы – ағылшын бенедикт реформасы – Эдгар тұсындағы ең жоғары деңгейіне жетті, бірақ Эдред оның бастапқы кезеңдерінде белсенді қолдау көрсетті. Тағы бір жақтасы – архиепископ Ода, ол континенттің жетекші орталығы Флери аббаттығымен тығыз байланыста болған монах еді. Эдред таққа отырғанда, қозғалыстың болашақ екі көшбасшысы Гластонбери аббаттығында болды: Дунстанды Эдмунд аббат етіп тағайындады, ал ол Винчестердің болашақ епископы Этельвольдқа қосылды. Реформаторлардың арасында Дунстанға ерекше жақын болған Этельстан Жарты патша және Эадгифу сияқты діншіл қолдаушылар да болды. Тарихшы Николас Брукс былай деп мәлімдейді: «Дәлелдер тікелей және жеткіліксіз, бірақ Дунстанның қолдауының көп бөлігін он бірінші ғасырдың басында Уэссекстегі қуатты әйелдер тобынан, әсіресе Эадгифудан алғанын көрсетеді». Дунстанның алғашқы өмірбаяншысының айтуынша, Эдред Дунстанды Кредитонның бос қалған тағына қабылдауға шақырды, ал ол бас тартқанда Эдред Эадгифуды Дунстанды тамаққа шақыруға өтінді, онда ол оны көндіру үшін «әйелдердің сөз өнерінен» пайдалана алады, бірақ оның әрекеті сәтсіз аяқталды. Эдредтің билігінде Этельвольд Киелі кітаптарды және монахтардың діни өмірін тереңірек түсіну үшін шетелге баруға рұқсат сұрады, әлдебір реформаланған монастырь, мысалы Флериде. Ол Гластонберидегі тәртіптің тым бос екенін ойлаған болуы мүмкін. Эдред анасының осындай дана адамды патшалығынан кетуге рұқсат етпеу туралы кеңесінен бас тартты, оның орнына оны сол кезде діншіл дін қызметкерлері қызмет еткен Әбингдонның аббаты етіп тағайындады, ал Этельвольд оны жетекші бенедикт аббаттығына айналдырды. Эдред қауымдастықты қолдады, соның ішінде Әбингдондағы 100 гиделік патшалық иелігін берді, ал Эадгифу одан да жомарт демеуші болды. Эдред монастырды жоспарлау үшін Әбингдонға сапарлап, қабырғаларды көтеруді жоспарлаған жердің негізін жеке өлшеді. Содан кейін Этельвольд оны кешкі асқа шақырды, ол да келісті. Патша патшалық кешкі астан ешкім шығармауы үшін көп мөлшерде бал құйылуын және есіктердің жабылуын бұйырды. Патшаға еріп жүрген Нортумбриялық кейбір тэнгдер әдеттегідей мас болып, кетіп бара жатқанда қатты қуанды. Алайда Эдред жұмысты аяқтамай қайтыс болды, ал құрылыс Эдгар таққа отырғанға дейін аяқталмады. Монастырлық реформаның жақтастары қасиеттілерге және олардың қасиетті заттарына табынуға берілген. Эдред Нортумбрияға шабуыл жасағанда Рипон соборының өртелуі кезінде Ода Сент Вильфридтің қасиетті заттарын және Эддиус (Рипондық Стефан) жазған Рипонның Vita Sancti Wilfrithi көшірмесін тартып алып, Кентербериге әкелді. Vita Фритгеодтың, Оданың үйіндегі франк ғалымының Вильфридтің жаңа өлеңмен жазылған өміріне (Breuiloquium Vitae Wilfridi) негіз болды, ал Оданың атынан жазылған алғы сөз (дегенмен, бәлкім Фритгеод жазған) Рипонды Вильфридтің қасиетті заттарына қараусыздық жасады деп айыптап, ұрлықты ақтады. Майкл Лапидж собордың қирауына «құлаққа таққан қасиетті ұрлық» (furtum sacrum) үшін сылтау ретінде қарады. Вильфрид еркін және тәуелсіз Солтүстік епископы болған, ал тарихшы Дэвид Ролласонның пікірінше, ұрлық қасиетті заттардың Батыс Саксон әулетіне қарсылық білдіру ошағына айналуын болдырмау үшін жасалған болуы мүмкін. Патшалар да қасиетті заттарды жинайтын, бұл олардың құдайшылдығын көрсетті және беделін арттырды, ал Эдред өзінің қасиетті заттарын қарауға тағайындаған дін қызметкерлеріне өсиет қалдырды. Эдгар тұсында Этельвольд пен оның айналасындағылар бенедикт монахтығының жалғыз құнды діни өмір формасы екендігіне көз жеткізді, бірақ бұл Эдред сияқты бұрынғы патшалардың көзқарасы емес еді. 951 жылы ол үйленген, ұлы бар Элфсигеді Винчестер епископы етіп тағайындады. Элфсиге реформатор болған жоқ және кейіннен ол реформаға қарсы адам ретінде есте қалды. Эдредтің билігінде жарғылардың дін қызметкерлеріне пайдасынан кейін бұл тенденция жалғасты. Этельстан тұсындағы иеленушілердің үштен екісі дін қызметкерлері болса, Эдмунд тұсында үштен екісі дін қызметкерлері болды. Эдред пен Эдвиг тұсында үштен бірі дін қызметкерлері емес адамдар болды. Он бірінші ғасырдың ортасында кейбір діни абыройлы әйелдер монахтар қауымының мүшесі болмай-ақ жер сыйлығын алды. Этельстан екі, Эдмунд жеті, ал Эдред төрт иелік берді. Осыдан кейін бұл практика бір сыйлықтан басқа тоқтады. Сыйлықтардың маңызы белгісіз, бірақ ең мүмкін түсіндірмесі – кейбір аристократиялық әйелдерге өздері қалай болса, діни өмірді өздері қалай бастасын деп, монастырь құру арқылы немесе өз үйлерінде діни өмір сүру арқылы иеліктер берілді. 953 жылы Эдред Сассекстегі жерді анасына берді, ал ол жарғыда Құдайдың қызы (famula Dei) деп сипатталды, бұл оның өз иеліктерін сақтап қалған діни өмірді қабылдағанын білдіреді және монастырьға кірмегенін көрсетеді.

The major religious movement of the tenth century, the English Benedictine Reform, reached its peak under Edgar, but Eadred was a strong supporter in its early stages. Another proponent was Archbishop Oda, who was a monk with a strong connection with the leading Continental centre, Fleury Abbey. When Eadred came to the throne, two of the future leaders of the movement were at Glastonbury Abbey: Dunstan had been appointed abbot by Edmund, and he had been joined by Æthelwold, the future Bishop of Winchester. The reformers also had lay supporters such as Æthelstan Half King and Eadgifu, who were especially close to Dunstan. The historian Nicholas Brooks comments: "The evidence is indirect and inadequate but may suggest that Dunstan drew much of his support from the regiment of powerful women in early tenth century Wessex and from Eadgifu in particular." According to Dunstan's first biographer, Eadred urged Dunstan to accept the vacant see of Crediton, and when he refused Eadred got Eadgifu to invite Dunstan to a meal where she could use her "woman's gift of words" to persuade him, but her attempt was unsuccessful. During Eadred's reign, Æthelwold asked for permission to go abroad to gain a deeper understanding of the scriptures and a monk's religious life, no doubt at a reformed monastery such as Fleury. He may have thought that the discipline at Glastonbury was too lax. Eadred refused his mother's advice that he should not allow such a wise man to leave his kingdom, instead appointing him as abbot of Abingdon, which was then served by secular priests and which Æthelwold transformed into a leading Benedictine abbey. Eadred supported the community, including granting it a 100 hide royal estate at Abingdon, and Eadgifu was an even more generous donor. Eadred travelled to Abingdon to plan the monastery there and personally measured the foundations where he proposed to raise the walls. Æthelwold then invited him to dine and he accepted. The king ordered that the mead should flow plentifully and the doors were locked so that none would be seen leaving the royal dinner. Some Northumbrian thegns accompanying the king got drunk, as was their custom, and were very merry when they left. However, Eadred died before the work could be carried out, and the building was not constructed until Edgar came to the throne. Supporters of monastic reform were devoted to cults of saints and their relics. When Eadred burnt down Ripon Minster during his invasion of Northumbria, Oda had the relics of Saint Wilfrid, and Ripon's copy of the Vita Sancti Wilfrithi by Eddius (Stephen of Ripon), seized and brought to Canterbury. The Vita provided the basis for a new metrical life of Wilfrid (Breuiloquium Vitae Wilfridi) by Frithegod, a Frankish scholar in Oda's household, and a preface in Oda's name (although probably drafted by Frithegod) justified the theft by accusing Ripon of scandalous neglect of Wilfrid's relics. Michael Lapidge sees the destruction of the minster as providing the pretext for "a notorious furtum sacrum" (sacred theft). Wilfrid had been an assertively independent northern bishop and in the historian David Rollason's view the theft may have been intended to prevent the relics from becoming a focus for opposition to the West Saxon dynasty. Kings were also avid collectors of relics, which demonstrated their piety and increased their prestige, and Eadred left bequests in his will to priests he had appointed to look after his own relics. Under Edgar, the view of Æthelwold and his circle that Benedictine monasticism was the only worthwhile form of religious life became dominant, but this was not the view of earlier kings such as Eadred. In 951 he appointed Ælfsige, a married man with a son, as bishop of Winchester. Ælfsige was not a reformer and was later remembered as hostile to the cause. Eadred's reign saw a continuation of a trend away from ecclesiastical beneficiaries of charters. More than two thirds of beneficiaries in Æthelstan's reign were ecclesiastics and two thirds were laymen in Edmund's. Under Eadred and Eadwig, three quarters were laymen. In the mid tenth century, some religious noblewomen received grants of land without being members of communities of nuns. Æthelstan granted two estates, Edmund seven and Eadred four. After this the practice ceased abruptly, apart from one further donation. The significance of the donations is uncertain, but the most likely explanation is that some aristocratic women were granted the estates so that they could pursue a religious vocation in their own way, whether by establishing a nunnery or living a religious life in their own homes. In 953 Eadred granted land in Sussex to his mother, and she is described in the charter as famula Dei, which probably means that she adopted a religious life while retaining her own estates, and did not enter a monastery.

Оқу

Гластонбери мен Абингдон білімнің жетекші орталықтары болды, ал Дунстан мен Этельвольд екеуі де көрнекті латын тілі шебері болды, бірақ олардың монастырьларындағы оқу туралы көп мәлімет жоқ. Ода да латын тілін жақсы білетін ғалым болды және оның Кентерберидегі үйі X ғасырдың ортасындағы білімнің тағы бір маңызды орталығы еді. Ал ондағы ең дарынды ғалым – Фритгеод болды. Оның «Breuiloquium Vitae Wilfridi» поэмасын ортағасырлық латын әдебиеті сарапшысы Лапидж «он ғасырғы аңгло-латын әдебиетінің бәлкім ең керемет ескерткіші» деп сипаттайды. Бұл – «аңгло-саксон Англиясының ең тапқыр, бірақ сонымен бірге түсініксіз латын туындыларының бірі», оны «аңгло-латын герменевтикасының шедеврі» деп шартты түрде айтуға болады. Фритгеод Оданың туысы Освальдты тәрбиеледі, ол болашақта Йорк архиепискобы және монастырь реформасы қозғалысының үшінші жетекшісі болды. 958 жылы оның меценаты Ода қайтыс болғаннан кейін Фритгеод Францияға қайтып келді.

Эдредтің өсиеттері

Эдредтің өсиеті – англосаксон патшаларының сақталған екі өсиетінің бірі. Онда былай делінген: «Тәңірдің атымен». Бұл – Едред патшаның өсиеті. Біріншіден, ол денесінің тоқсанына екі алтын айқыш, екі алтын қылыш және төрт жүз фунт сыйлайды. Содан кейін, Винчестердегі Ескі шіркеуге Даунтон, Дамерхэм және Калн деген үш егістікті береді. Жаңа шіркеуге Уэрвелл, Андовер және Клер, ал Наннаминстерге Шалборн, Татчам және Брэдфорд иеліктерін сыйлайды. Винчестердегі Наннаминстерге отыз фунт, Уилтонға – отыз, ал Шафтсбериге – отыз фунт береді. Жанын құтқару және халқының игілігі үшін он алты жүз фунт бөледі, олар мұқтаж болғанда және бейкүнә халқына шабуыл жасаған әскерден қорғану үшін қолдануға болады. Бұл ақшадан Кристаччтің архиепископы Кент, Суррей, Сассекс және Беркшир халқына көмек көрсету үшін төрт жүз фунт алады. Егер епископқа бір нәрсе болса, ақша монастырда, сол округтегі кеңес мүшелерінің қарамағында қалады. Винчестер епархиясының епископы Эльфсиге Гэмпшир үшін екі жүз, Уилтшир мен Дорсетшир үшін бір жүз фунттан төрт жүз фунт алады. Егер оған бір нәрсе болса, ақша жоғарыда аталған жағдай сияқты, сол округтегі кеңес мүшелерінің жауапкершілігінде қалады. Абат Дунстан екі жүз фунт алады және оны Сомерсет пен Девон халқы үшін Гластонбериде сақтайды. Егер оған бір нәрсе болса, жоғарыда айтылғандай шаралар қабылданады. Епископ Эльфсиге қалған екі жүз фунтты алып, оны Винчестердегі епископтық орынға сақтап, қай аймаққа қажет болса, соған жұмсайды. Епископ Оскетел төрт жүз фунт алады және оны жоғарыда сипатталған тәртіпке сәйкес Мерсиандар үшін Дорчестердегі епископтық орынға сақтайды. Епископ Вулфелмнің қолында төрт жүз фунт бар. Екі мың манкус салмақтағы алтынды алып, манкусқа айналдырсын. Архиепископ бір бөлігін, епископ Эльфсиге екіншісін, епископ Оскетел үшіншісін алады. Олар оларды Құдай үшін және жанымды құтқару үшін епархияларға бөліп береді. Мен анама Эймсбери, Уонтедж және Басингтегі иеліктерді, сондай-ақ Сассекс, Суррей және Кенттегі кітаптарды және оның бұрынғы иеліктерін сыйлаймын. Архиепископқа екі жүз алтын манкус сыйлаймын, жүзді жүз жиырмаға теңеймін. Әрбір епископқа жүз жиырма алтын манкус. Әр графқа жүз жиырма алтын манкус. Әрбір тағайындалған уәзірге, шарапшыға және бөлме басшысына – сексен алтын манкус. Менің киелі реликвияларымды сақтауға тағайындаған әрбір діни қызметкеріме елу алтын манкус және бес күміс фунт сыйлаймын. Ал қалған діни қызметкерлерге бес фунттан беремін. Әрбір басқарушыға және тағайындалған діни қызметкерге отыз алтын манкус, ал мен таққа отырғаннан бері тағайындалған әрбір діни қызметкерге және менің үйімдегі әрбір адамға, олардың қызметіне қарамастан, патша сарайларын қоспағанда, сыйлаймын. Мен жоғарыда аталған әрбір иелік бойынша он екі қайыршыны таңдауға тілек білдіремін, егер олардың біреуіне бірдеңе болса, оның орнына басқа біреу тағайындалады. Бұл христиандық болғанша, Құдайдың даңқы мен жанымды құтқару үшін жақсы болады. Егер біреу оны орындаудан бас тартса, оның мүлкі менің денеме тоқсанған жерге қайта оралады. Стентон бұл өсиетті «жаулап алу алдындағы патшалық үйдің басты құжаты» деп сипаттаған. Ол оның үстеліне диктегендердің (уәзірлердің) қызмет еткенін және басқа басты лауазымдардағылардың шарапшылар мен киімхана сақшылары болғанын көрсетеді. Өсиетте аталған барлық иеліктер Уэссексте орналасқан, бұл патшалық меншігінің осы аймақта шоғырланғанын көрсетеді, бірақ ол солтүстік-шығыстағы кітаптарды да атады, бірақ жерлерін нақтыламады. Эдвиг өзінің өсиеттен шығарылғанына риза болмаған болуы мүмкін, және ол билікке келгеннен кейін оны күштен шығарған көрінеді.

Eadred's will is one of only two wills of Anglo Saxon kings to survive. It reads:

In nomine Domini. This is King Eadred's will. In the first place, he presents to the foundation wherein he desires that his body shall rest, two gold crosses and two swords with hilts of gold, and four hundred pounds. Item, he gives to the Old Minster at Winchester three estates, namely Downton, Damerham and Calne. Item, he gives to the New Minster three estates, namely Wherwell, Andover and Clere; and to the Nunnaminster, Shalbourne, Thatcham and Bradford. Item, he gives to the Nunnaminster at Winchester thirty pounds. and thirty to Wilton, and thirty to Shaftesbury. Item, he gives sixteen hundred pounds for the redemption of his soul, and the good of his people, that they may be able to purchase for themselves relief from want and from the heathen army, if they need [to do so]. Of this the Archbishop at Christchurch is to receive four hundred pounds, for the relief of the people of Kent and Surrey and Sussex and Berkshire; and if anything happen to the bishop, the money shall remain in the monastery, in the charge of the members of the council who are in that county. And Ælfsige, bishop of the see of Winchester, is to receive four hundred pounds, two hundred for Hampshire and one hundred each for Wiltshire and Dorsetshire; and if anything happen to him, it shall remain as in a similar case mentioned above in the charge of the members of the council who are in that county. Item, Abbot Dunstan is to receive two hundred pounds and to keep it at Glastonbury for the people of Somerset and Devon; and if anything happen to him, arrangements similar to those above shall be made. Item, Bishop Ælfsige is to receive the two hundred pounds left over, and keep [the money] at the episcopal see at Winchester, for whichever shire may need it. And Bishop Oscetel is to receive four hundred pounds, and keep it at the episcopal see at Dorchester for the Mercians, in accordance with the arrangement described above. Now Bishop Wulfhelm has that sum of four hundred pounds (?). Item, gold to the amount of two thousand mancuses is to be taken and minted into mancuses; and the archbishop is to receive one portion, and Bishop Ælfsige a second, and Bishop Oscetel a third, and they are to distribute them throughout the bishoprics for the sake of God and for the redemption of my soul. Item, I give to my mother the estates at Amesbury and Wantage and Basing, and all the booklands which I have in Sussex, Surrey and Kent, and all those which she has previously had. Item I give to the archbishop two hundred mancuses of gold, reckoning the hundred at a hundred and twenty. And to each of my bishops one hundred and twenty mancuses of gold. And to each of my earls one hundred and twenty mancuses of gold. And to each [duly] appointed seneschal, and each appointed chamberlain and butler, eighty mancuses of gold. And to each of my chaplains whom I have put in charge of my relics, fifty mancuses of gold and five pounds in silver. And five pounds to each of the other priests. And thirty muncuses of gold to each [duly] appointed steward, and to every ecclesiastic who has been appointed (?) since I succeeded to the throne, and to every member of my household, in whatever capacity he be employed, unless he be to the royal palaces. Item, I desire that twelve almsmen be chosen on each of the estates mentioned above, and if anything happen to any of them, another is to be put appointed his place; and this is to hold good so long as Christianity endures, to the glory of God and the redemption of my soul; and if anyone refuses to carry it out, his estate is to revert to the place where my body shall rest. The will is described by Stenton as "the chief authority for the pre Conquest royal household". It shows that discthegns (seneschals) served at his table and that the other principal officers were butlers and hræglthegns (keepers of the wardrobe). All the estates named in the will are in Wessex, reflecting the concentration of royal property there, although he also mentions booklands in the south east without specifying the locations. Eadwig cannot have been happy at his exclusion from the will, and it appears to have been set aside following his accession.

Ауру және өлім

Еадред өмірінің соңында денсаулығы нашарлап, ерте қайтыс болды. Дунстанның алғашқы өмірбаянын жазған, әлде оның үй ішіндегі адам ретінде сотқа қатысқан адам былай деп жазды: Өкінішке орай, Дунстанның сүйікті патшасы Еадред өзінің билігінің барлық кезеңінде ауыр науқас болды. Тамақ ішкенде ол тамақтың шырынын сорып алып, қалғанын аздап шайнап, сосын түкіріп тастайтын – мұндай әдетімен бірге тамақтанатын тегндердің қарны ауыратын. Денесінің қарсылығына қарамастан, ол мүмкіндігінше жарамсыз өмір сүруді ұзаққа созды. Соңында, нашарлаған ауруы оны жиі-жиі, мың есе ауырлатып, бақытсыздықпен өлім төсегіне жеткізді. 11 ғасырдың агиографы Герман Архидиакон Еадредті "debilis pedibus" (екі аяғы да әлсіз) деп сипаттады, ал соңғы жылдары ол, мүмкін, Дунстан сияқты жетекші саудагерлерге биліктің бір бөлігін тапсырған болар. Ол ауырған кезде витанның жиналыстары сирек өткізілді, істер шектеулі болды және алдормендер тағайындалған жоқ. Денсаулығының нашарлығына байланысты ол үйленбеді және 23 қараша 955 жылы Сомерсеттегі Фромде отыз жасында қайтыс болды. Ол Винчестердегі Ескі Мәзірде жерленді, бірақ бұл оның тілегі емес, өйткені өсиеті бойынша ол денесінің демалуын қалаған белгісіз жерге мүлік қалдырды, содан кейін Ескі Мәзірге мүлік берді, яғни бұл екі түрлі орын екенін білдіреді. Эдвиг пен Винчестер епископы Эльфсиге жерлеу орнын шешкен болуы мүмкін. Тарихшы Николь Марафиоти Еадредтің Гластонбериде жерленгісі келгенін, ал Эдвигтің Винчестерде қалдыруға талап еткенін айтады, себебі Еадредтің жақтастары оның қабірін жаңа үкіметке қарсы "идеологиялық құрал" ретінде пайдалануынан сақтану үшін.

Бағалау

Ішкі саясат және бүкіл Англияны бақылауға қайта қол жеткізу Эдредтің билігінің орталық мәселесі болды. Этельстан мен Эдмундтан өзгеше, ол Батыс франк саясатына қатысқан жоқ, бірақ 949 жылы Эдредтің елшілері Шығыс Франкия королі Отто I-нің Аахендегі сарайына барды. Эдредтің басты міндеті – өзінің билігін жалпы мойындату болды, ал оның ең басты мәселесі – солтүстіктегі көтерілістермен күресу еді. Нортумбрия Батыс саксондық патшаларға қарсы тәуелсіздігі үшін күресті, бірақ Эрик қабылдағаннан кейін ол соңғы әрекеті болды және Эдредтің билігі кезінде жаулап алынды. Тарихшылар оның рөлінің қаншалықты маңызды болғаны туралы келіспейді. Тарихшы Бен Снуктің пікірінше, Эдред "елді өзінің орнына басқару үшін жақын кеңесшілерге сүйенді және тікелей билік жүргізбеген сияқты көрінеді". Харт Эдмундтың тұсында Эадгифу мен Этельстан Жарты патша ұлттық саясаттың көп бөлігін шешкенін, ал Эдред билігінде жағдай көп өзгермегенін айтады. Ал Уильямс Эдредті "күшті және тіпті белсенді патша деп санады, денінің нашарлығымен және (соңында) ерте қайтыс болуына себеп болған ауыр сырқатпен шектелген". Эдредтің жүрекжағдайларына қатысты көзқарасы белгісіз. Кейбір шарттарды Эдвиг пен Эдгар клитон (ортағасырлық латын тіліндегі ханзада) куәландырған, ал басқаларын Эдвиг клитон немесе этелинг (көне ағылшын тіліндегі ханзада) және Эдгар – оның інісі деп көрсеткен. Ол таққа отырған кезде Эдвиг Эадгифуды мүлігінен айырды және Данстанды жер аударды, бұл оның әкесі мен ағасының ықпалды кеңесшілерінен құтылуға жасаған әрекеті сияқты болды. Бұл әрекет сәтсіз аяқталды, өйткені екі жыл ішінде ол патшалықты Мерсия патшасы болған Эдгармен бөлісуге мәжбүр болды, ал Эдвиг Вессексті сақтап қалды. Эдвиг 959 жылы төрт жылдық биліктен кейін қайтыс болды.