Кіріспе

1971 жылғы "Тағы бір жол жиегіндегі тартымдылық" романы - Том Роббинстің 1971 жылы жарық көрген тұңғыш романы.

Сюжет

Роман әдебиеттері бөлімдер емес, қысқа жазбалар сериясы түрінде құрылған. Алғашқыда есімін жарияламаған автор бірнеше агенттіктермен бірге Аманда Зиллерді тұтқынға алған. Аманда – эксцентрикалық барабаншы Джон Пол Зиллерді жұмысқа алған саяхаттық цирк мүшесі. Ол экзотикалық киімдерімен және ерекше мінез-құлқымен танымал болған бұрынғы әйгілі музыкант еді. Бірден ғашық болып, екеуі көп ұзамай үйленді және Вашингтон штатының Скагит округіндегі тасталған мейрамханада тұру үшін труппадан кетті. Джон үй жануары – бабуин Мон Кульді әкеледі. Жұбайлар мейрамхананы хот-дог стенді және жол бойындағы зообақ ретінде қайта жаңғыртуды шешеді. Олар жануарларды тұтқындауға қарсы болғанымен, Скагит округының жергілікті ақбауыр жыландарының тобын сақтау мақсатымен, сондай-ақ жәндіктер техникалық түрде жануарлар емес деген негіздемемен блохалар циркін ұстап отырады. Сондай-ақ зообақта қара түсті қорабасқа салынған цеце-муха бар. Осы уақыт аралығында Аманда ұл туып, оны Тор деп атайды. Маркс Марвел есімді адам зообаққа жасырын кіргені үшін тұтқындалады және бабуиндарды босатып жіберді, ол Зиллерлердің назарын аудару үшін осыны жасағанын айтады. Олар оны түрмеден босатып, мейрамхананы басқаруға жалдайды. Ғалым Марвел Амандаға христиан дінінің құлдырау алдында тұрғанын және жақын арада Зиллерлер негізгі рөл атқаратын жаңа дінге айналып кететінін айтады. Осы уақыт ішінде үштік Джон Полдың досы Плюки Перселден хаттар алады. Ол католиктер қастандықтарының құпия ұйымына, Фелицитат ордені деп аталатын, кездескен қайтыс болған монахтың жеке басын қабылдап, кіргенін түсіндіреді. Бір жылдан астам уақыт монастырда болғаннан кейін, ол ұйыммен бірге Ватикан қаласына сапар шегеді, онда күтпеген жер сілкінісі ол ұйықтаған катакомбаларды зақымдайды және Иса Мәсіхтің мәйітін байқамай, ол сол кезге дейін жер астында бекітілген қоршауда сақталған. Персел кенеттен пайда болған хаосты пайдаланып, мәйітті қаладан алып шығады. Ол оны Зиллерлердің мейрамханасына қайтарып жібереді, көп ұзамай өзі де сонда келеді. Топ бірнеше күн бойы мәйітпен не істеу керектігін ойлап жатыр. Персел оны әлемге жариялап, христиан дінінің құлдырауына себепші болуды қалайды, соның салдарынан қоғамның үлкен бөлігі құлдырайды. Марвел жоғары дәрежелі шіркеу және үкімет қызметкерлерін шантаж жасау арқылы оларға жақсылық жасауға ықпал етуді қалайды. Аманда оны Bow Wow тауына лайықты түрде жерлеуді қалайды, басқа ештеңе қажет емес. Джон Пол үндемей отыр. Бір күн бойы мәселені жеке-жеке қарастырғаннан кейін, топ қайтадан жиналып, Фелицитат және басқа да үкімет қызметкерлерінің мейрамханаға жақындап қалғанын біледі. Келесі күні таңертең өзін жазушы деп таныстырған Маркс оянып, Персел мен Джон Полдың қашып кеткенін, Мон Куль мен мәйітті өздерімен бірге алып кеткенін біледі. Ишара іздеп жүріп, Маркс пен Аманда үлкен ауа райы шары ұшырылатын газеттің үзіндісін табады. Көп ұзамай үкімет агенті екеуіне Персел мен Джон Полдың шамды алып базаға кіргенін және бабуиндарды босатып жібергенін көрсететін есепті көрсетеді. Персел қашып кетуге тырысқанда атып өлтірілді, бірақ Джон Пол, Мон Куль және мәйіт барлығы шарға мініп, ұшып кетті. Хабарламаның соңында Джон Пол 24 сағат ішінде күн сәулесінің әсерінен өлімге ұшыраған, содан кейін оның денесі Мон Кульдің және мәйіттің денесімен бірге толыққанды ыдырап кететінін айтады. Көп ұзамай Аманда мен Маркс мейрамханадан шығуға дайындалады. Енді тағы да жүкті болған Аманда белгісіз оқиғаларға кетеді, ал Марвеллусты Фелицитаттың басшысы белгісіз тағдырға алып кетеді. Маркс баяндамасының соңында өзінің бүкіл қолжазбасын Амандаға бергенін айтады, сондықтан егер ол сынақтан аман қалса, онда Аманда әлі де тірі дегенді білдіреді.

Техника және тақырып

Бұл романда автор дін және басқа да тақырыптар бойынша өз көзқарасын білдіру үшін бірінші тұлғадағы күнделік стиліндегі сызықты емес сюжеттік дамуды пайдаланады. Романның негізгі тақырыбы – Иса Мәсіхтің мумияланған денесі және Батыс өркениетінің Иса Мәсіхтің құдайлығына сенуі мен иманы. Роббинс өз естеліктерінде Исаның өлмейтін екені дәлелденсе, Батыс өркениетімен не болатынын сұрағысы келгенін айтады.

Даму тарихы

1966 жылы Doubleday баспасының Батыс жағалау редакторы Льютор Николс Роббинске Солтүстік-Батыс өнері туралы кітап жазуды ұсынды. Бірақ Роббинс Николске роман жазуды қалап, болашақта "Тағы бір жол жиегі" деп аталатын туындының идеясын ұсынды. 1967 жылы Роббинс өзінің романының 30 бетін Николске жіберді, ол оларды Нью-Йорк кеңсесіне жолдады. Doubleday бұрын католик баспасы болғандықтан, аға редакторлар оған келіспеді, бірақ Николс Роббинсті жазуын жалғастыруға ынталандырды. 70 бетке жеткен соң Николс оларды тағы Нью-Йоркке жіберді, алайда аға редакторлар әлі де күмәнданды. 1970 жылы ғана Doubleday қолжазбаны қабылдады және 1971 жылы "Тағы бір жол жиегі" романының 6000 данасын басып шығарды. Роббинс өзінің естеліктерінде бұл романында алпысыншы жылдарды сипаттағысы келмей, оларды жаңадан жаңғыртуды, "олардың көңіл-күйін, түс палитрасын, шектен шығуларын, дірілдеуін, тереңдігін, әдеміліксіздігін және ойшаулығын стиль және мазмұн бойынша бейнелеуді" қалағанын айтады. Роббинс сондай-ақ, ол коллаж әдісін қолданғанын, жер асты баспасөздерін, KRAB радио бағдарламаларының нұсқауларын, үнқағаздарды, концерттерге шақыру қағаздарын қарап, сол дәуірдің суретін жасайтын элементтерді іздегенін мәлімдеді. Кітапта Сиэтл қаласындағы Вудленд паркі зообағынан бабион ұрланады. Роман жарық көргеннен кейін көп ұзамай, біреу сол зообақтан бабион ұрлап кетті.