Кіріспе

Америкалық сәулетші Томас Устик Уолтер (4 қыркүйек 1804 - 30 қазан 1887) – Бенджамин Латроубтың 1820 жылы қайтыс болуынан бастап, 1870 жылдары Х.Х. Ричардсонның өркендеуіне дейінгі кезеңде американдық сәулет өнерінің жетекшісі болды. Ол АҚШ Капитолийінің төртінші сәулетшісі және солтүстік (Сенат) және оңтүстік (Өкілдер палатасы) қанаттарын, сондай-ақ қазіргі күйіндегі орталық күмбезді салуға жауапты болды. Уолтер Америка сәулетшілер институтының негізін қалаушылардың бірі және екінші президенті болды. 1839 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.

Ерте өмір

1804 жылы Филадельфияда туған Уолтер, тас қалаушы және кірпіш қалаушы Джозеф С. Уолтер мен оның әйелі Дебораның ұлы болды. Оның әкесінің әкесі, Фредерик Якоб Вальтер 1749 жылы Германиядан көшіп келді және екі ата-анасы теңізде қаза болғаннан кейін жетім қалды. Уолтер әкесінің құрылысшы шәкірті болды. Ол сонымен қатар Франклин институтында архитектура және техникалық сурет салуды оқыды. Уолтер қабырға салу, математика, физика және көркем өнер сияқты әртүрлі салаларда алғашқы білімін алды. 15 жасында Уолтер Уильям Стриклендтің кеңсесіне жұмысқа орналасып, архитектура мен механикалық сурет салуды үйренді.

АҚШ Капитолиі және оның күмбезі

Уолтердің ең танымал құрылысы – АҚШ Капитолийінің күмбезі. 1850 жылға қарай АҚШ-тың қарқынды кеңеюі, демек АҚШ Конгресінің өсуі, Капитолийде орын тапшылығын тудырды. Уолтер Капитолийді кеңейту жобасын жасау үшін таңдалды. Оның жоспары қолданыстағы ғимараттың көлемін екі еседен астамға ұлғайтып, оған әйгілі құйма темір күмбезді қосты. Уолтердің кеңсесінде кем дегенде алты суретші жұмыс істеді, олардың басшысы – Уолтердің бас көмекшісі, неміс иммигранты Аугуст Шенборн, ол мамандығын бастапқы деңгейден үйренген. Ол Капитолий құрылымындағы кейбір негізгі идеялардың авторы болғандай көрінеді. Бұларға иісті доға тәрізді қабырғалар және бағаналардың негізін консольдік түрде бекіту үшін қолданылған тапқыр құрылым кірді. Бұл негіздің диаметрі іргетастың нақты диаметрінен басып өтетіндей сезім тудырып, құрылыстың жалпы пропорцияларын кеңейте түсті. Қанаттардың құрылысы 1851 жылы басталды және қарқынды жүрді; Өкілдер палатасы 1857 жылдың желтоқсанында жаңа залдарында жиналды, ал Сенат 1859 жылдың қаңтарында жаңа палатасын иеленді. Уолтердің өртке төзімді құйма темір күмбезі 1855 жылдың 3 наурызында Конгресс бекіткен, және 1863 жылдың 2 желтоқсанында, күмбездің үстіне Бостандық мүсіні орнатылғанда, дерлік аяқталды. Күмбездің құйма темір қаңқасын Janes, Fowler, Kirtland & Co. темір қорыту зауыты жеткізіп, орнатты. Уолтер жобалаған отыз алты Коринф бағанасы, сондай-ақ күмбез үшін 144 құйма темірден жасалған құрылымдық тіреулер Балтимордағы Poole & Hunt темір зауытынан алынды. Уолтер 1851 жылғы өрттен кейін Конгресс кітапханасының батыс жағындағы ғимараттың ішкі бөлігін де қайта жаңартуға қатысты. Уолтер 1865 жылға дейін Капитолий архитектірі қызметін атқарды, содан кейін шағын келісімшарттық дауға байланысты лауазымынан кетті. Вашингтонда 14 жыл қызмет еткеннен кейін, ол туған Филадельфиясына зейнетке шықты. 1870 жылдары қаржылық қиындықтар Уолтерді зейнеттен қайта оралуға мәжбүр етті, және ол досы әрі жас әріптесі Джон МакАртур кіші Филадельфия қалалық әкімшілігінің жобалау конкурсында жеңіске жеткен кезде оның оң жақтағы қолы болды. Ол бұл ауқымды жобаны 1887 жылы қайтыс болғанға дейін жалғастырды. Ол Филадельфиядағы Лорел-Хилл зиратында жерленді.

Басқа марапаттар

Архитектуралық жетістіктері үшін Уолтер мен Бенджамин Латроб Конгресс кітапханасының Бас оқу залына кіре берістегі Шығыс мозаикалық дәлізіндегі төбе мозаикасында мәңгі есте қалды. Уолтердің немересі Томас Устик Уолтер III де сәулетші болған; ол 1890-1910 жылдар аралығында Алабама штатының Бирмингем қаласында қызмет етті.