Кіріспе

Тіннің ауруды зерттеу және диагностикалау мақсатымен микроскоптық қарастырылуы.

Гистопатология (үш грек сөзінен құралған: ἱστός histos 'тін', πάθος pathos 'зардап', және λογία logia 'зерттеу') – аурудың көріністерін зерттеу үшін тіннің микроскоп астындағы зерттеуі. Клиникалық медицинада гистопатология патологтың биопсиялық немесе хирургиялық материалды, оның өңделгеннен және гистологиялық кесімдері стёклоға орналастырылғаннан кейін зерттеуін білдіреді. Ал цитопатологияда бос жасушалар немесе тіннің шағын фрагменттері ("жасуша блоктары") зерттеледі.

Тіндерді жинау

Тіндерді гистопатологиялық зерттеу хирургиялық операция, биопсия немесе аутопсия арқылы басталады. Тін организмнен немесе өсімдіктен алынып, көбінесе жаңа күйінде мамандар тарапынан мұқият кесіліп, тіндердің ыдырауын болдырмау үшін оларды тұрақтандыратын фиксаторға салынады. Ең көп қолданылатын фиксатор – 10% бейтарап буферленген формалин (фосфат буферленген физиологиялық ерітінді сияқты бейтарап буферленген суда 3,7% w/v формальдегидке сәйкес келеді).

Гистологияға дайындық

Тін микроскоппен қарау үшін химиялық бекіту немесе қатыру арқылы дайындалады. Егер үлкен үлгі берілсе, мысалы, хирургиялық отадан алынған болса, патолог тінді қарап, пайдалы және нақты диагноз қоюға мүмкіндік беретін бөлігін таңдайды. Бұл бөлік зерттеу үшін, әдетте "ірілеу" немесе "кесу" деп аталатын процедура арқылы алынады. Үлкен үлгілер анатомиялық құрылымдарын кассетаға дұрыс орналастыру үшін кесіледі. Кейбір үлгілер (әсіресе биопсиялар) кассетада, содан кейін блокта және диагностикалық микроскопиялық слайдта тінді дұрыс бағыттауды қамтамасыз ету үшін агарға алдын ала енгізілуі мүмкін. Содан кейін ол пластикалық кассетаға салынып, процестің көп бөлігі осылай жүзеге асырылады.

Химиялық бекіту

Формалинмен қатар басқа да химиялық фиксаторлар қолданылған. Алайда, иммуногистохимия (ИГХ) бояуы мен осы үлгілердегі диагностикалық молекулалық патологиялық зерттеулердің енгізілуімен формалин адам диагностикалық гистопатологиясында стандартты химиялық фиксатор болып қалыптасты. Өте кішкентай үлгілерді бекіту уақыты қысқа, және адам диагностикалық гистопатологиясында белгілі бір стандарттар бар.

Өңдеу

Суды үлгіден аралас-аралық сатыларда спирт концентрациясын жоғарылату арқылы алып тастау жүргізіледі. Келесі сатыда қолданылатын балауыз спиртте емес, ксиленде еритіндіктен, соңғы сусыздану кезеңінде спирт орнына ксилен қолданылады, бұл балауыздың үлгіге енуіне (инфильтрациясына) жағдай жасайды. Жақында антиденелер белгілі бір ақуыздарды, майлар мен көмірсуларды бояу үшін қолданылуда. Иммуногистохимия деп аталатын бұл техника микроскоп астында жасушалардың нақты түрлерін анықтау мүмкіндігін едәуір арттырды. Басқа да жетілдірілген техникаларға белгілі бір ДНК немесе РНК молекулаларын анықтау үшін in situ гибридтеу жатады. Бұл антиденемен бояу әдістері көбінесе мұздатылған тіндерді кесу гистологиясын қажет етеді. Жоғарыда аталған процедуралар зертханада білікті, мамандандырылған медициналық зертхана ғалымы (гистолог) тарапынан қатаң бақылаумен және жоғары дәлдікпен орындалады. Гистопатологиялық суреттерді түсіру үшін цифрлық камералар көбірек қолданылады.

Миокард инфарктісінде

Миокард инфарктынан (жүрек шабуылынан) кейін алғашқы ~30 минут ішінде гистопатологиялық өзгерістер байқалмайды. Алғашқы 4 сағатта тек қана шекаралық талшықтардың иілуі мүмкін. Бірақ, кейіннен коагуляциялық некроз басталады, ісіну және қан кету пайда болады. 12 сағаттан кейін миоциттердің кариопикнозы және гипереозинофилиясы, шеттерінде жиырылу жолақты некрозы, сондай-ақ нейтрофильдердің инфильтрациясы басталады. 1 – 3 күн ішінде ядролар мен жіпшелердің жоғалуымен, нейтрофильдердің интерстицийге енуінің күшеюімен коагуляциялық некроз жалғасады. Инфаркттан кейінгі бірінші аптаның соңына дейін өлі бұлшық ет талшықтарының ыдырауы басталады, нейтрофильдердің некрозы пайда болады және макрофагтар шекарадағы өлі жасушаларды алып тастауды бастайды, бұл келесі күндері арта түседі. Бір аптадан кейін шеттерінде грануляциялық тіндердің қалыптасуы басталады, ол келесі айда жетіледі, коллагеннің жиналуы артып, жасушалық элементтердің саны азаяды, және миокардтың қатыруы инфаркттан кейін шамамен 2 айда толыққанды жетіледі.