Кіріспе
Құдайдың бар екендігіне немесе жоқ екендігіне қатысты немқұрайлылық. Апатеизм (/æpəˈθiːɪzəm/; «апатия» және «теизм» сөздерінің қосындысы) – Құдайдың (немесе құдайлардың) бар екендігіне немесе жоқ екендігіне деген немқұрайлы көзқарас. Бұл сенім, талап немесе сенім жүйесі емес, көбінесе бір қарасты білдіреді. Бұл терминді канадалық социолог Стюарт Джонсон енгізген. Апатеист – құдайлардың бар екеніне немесе жоқ екеніне қатысты кез келген мәлімдемені қабылдауға немесе жобауға қызығушылық танытпайтын адам. Құдай немесе құдайлардың бар екендігі жоққа шығарылмайды, бірақ маңызсыз деп есептелуі мүмкін. Тарихтағы алғашқы апатеисттердің бірі, әдетте, Дени Дидро (1713–1784) саналады, ол былай деп жазған: «Зәрқұмырсқаны петрушкадан ажырату өте маңызды, бірақ Құдайға сену немесе сенбеу мүлдем маңызды емес». Философ Тревор Хедберг апатеизмді «дін философиясының зерттелмеген аймағы» деп атады. Апатеизмді алғаш рет канадалық социолог Стюарт Джонсон 1972 жылы жариялаған секуляризация кезінде дінге немқұрайлылық туралы зерттеуінде қолданған.
Apatheism (,/æ//p//ə/'/θ//iː//ɪ//z//əm/; a portmanteau of apathy and theism) is the attitude of apathy toward the existence or non existence of God(s). It is more of an attitude rather than a belief, claim, or belief system. The term was coined by Canadian sociologist Stuart Johnson. An apatheist is someone who is not interested in accepting or rejecting any claims that gods exist or do not exist. The existence of a god or gods is not rejected, but may be designated irrelevant. One of the first recorded apatheists was arguably Denis Diderot (1713–1784), who wrote: "It is very important not to mistake hemlock for parsley; but not at all so to believe or not in God." Philosopher Trevor Hedberg has called apatheism "uncharted territory in the philosophy of religion". Apatheism was first coined by Canadian sociologist Stuart Johnson in his study of indifference to religion amid secularization published in 1972.
Саналылық
Апатизмде құдайлардың бар екені немесе жоқ екені мәселесі маңызды тұрғыдан қарағанда елеусіз болып саналады. Бұл ұстанымды, мысалы, атеистер мен агностиктер сияқты, құдайлардың бар екендігіне күмәнданатын немесе олар туралы білу мүмкін еместігін сұрақтайтын скептикалық көзқарас ретінде түсінуге болмайды. Адам Скотт Кунц атеизмнің қарсысы теизм болғандай, апатизмнің қарсысы – құлшыныс екенін айтады. Кунц апатизмді сенімнің басқа түрі ретінде қарастырудың орнына, апатизм мен құлшыныстың атеизм мен теизммен саяси спектрге ұқсас екі өлшемді спектрде өзара әрекеттесе алатынын көрсетеді. Адам теист бола алады, бірақ сонымен бірге құдайдың болуы, адалдығы немесе қатысы туралы мәселелерге апатизммен (мұндай сенімдер деизмде жиі кездеседі) немесе құлшыныспен қарай алады. Сол сияқты, атеист те апатист немесе құлшынысқа ие болуы мүмкін.
Практикалық атеизм
Құдайға немесе құдайларға ешқандай құрмет көрсетпей өмір сүру керек деген көзқарас. Практикалық атеизм, апатеизмнен айырмашылығы, құдай туралы сұрақтарды маңызсыз деп санамайды. Осылайша, "практикалық атеизм – құдай туралы сұрақтарға жауаптарға немқұрайлы қарау, құдай туралы сұрақтардың өзіне немқұрайлы қарау емес. Нағыз атеизмнен өзгеше, практикалық атеист Құдай жоқ деп әрекет етеді және Құдайға сенгеніне қарамастан, оның өміріне билігі жоқ деп есептейді. Сондықтан, практикалық атеизм – бұл шын атеизм емес."