Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эмоциялардың, естеліктердің, қабылдаулардың және тілектердің негізгі үлгісі
Core pattern of emotions, memories, perceptions, and desires
Комплекс – бұл санастың тереңіндегі құрылым, ол өзіңнің тұрақтылығына қауіп келгенде эмоциялардың, естеліктердің, қабылдаулардың және тілектердің топтамаларын біріктіру арқылы күш немесе мәртебе сияқты жатқылық тақырып ретінде көрінеді. Психоанализде ол инстинкттерге қарсы тұрады.
A complex is a structure in the unconscious that is objectified as an underlying theme—like a power or a status—by grouping clusters of emotions, memories, perceptions and wishes in response to a threat to the stability of the self. In psychoanalysis, it is antithetical to drives.
Шолу
Комплекстің мысалы былай болуы мүмкін: егер адам бала кезінде аяғын ампутациядан өткізсе, бұл оның өміріне терең ықпал етеді, тіпті физикалық кемшілікті жеңгеннен кейін де. Адамның ойлары, сезімдері, естеліктері, кемсіну сезімі, жеңістері, ашуы және осы өмірлік жағдайға байланысты қалыптасқан ниеттері болуы мүмкін. Егер бұл ойлар мазасыздық тудырып, үстемдік танытса, Юнг бұл адамның аяққа қатысты "комплексі" бар дейді. Комплекстердің нақтылығы терең психология саласында кеңінен қабылданады, бұл психологияның бір саласы, онда тұлғаның көп бөлігі санасыз процестермен анықталады және оларға ықпал етеді. Комплекстер Юнгтің идеяларының орталық бөлігі болды, сондықтан ол бастапқыда теориялар жинағын "Комплекстік психология" деп атады. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл термин неміс психиатры Теодор Зиенге қатысты, ол сөздерді ассоциациялау тестісінде реакция уақытын зерттеді. Юнг комплексті санасыздағы түйін ретінде сипаттады; оны санасыз сезімдер мен сенімдердің торы ретінде көзге елестетуге болады, оны тікелей емес, түсініксіз немесе түсіндіру қиын мінез-құлық арқылы анықтауға болады. Юнг өзінің теориясын мансабының басында-ақ сөздерді ассоциациялау тестілері арқылы дамытты, оларды 1900-1908 жылдар аралығында Цюрих университетінің психиатриялық клиникасы Бюргхольцлиде жүргізді. Сөздерді ассоциациялау тестісінде зерттеуші қатысушыға 100 сөзден тізім оқып береді, одан әр сөзден кейін ойға келген алғашқы нәрсені мүмкіндігінше жылдам айтуын сұрайды және қатысушының реакция уақыты секундтың бестен бір бөлігімен өлшенеді. (Бұл әдісті 1879 жылы сэр Фрэнсис Гальтон ойлап тапқан.) Зерттеушілер ерекше реакцияларды байқады: ойлану, тілдің шалысуы, эмоцияның белгілері. Юнг қатысушылардың жауаптарындағы үлгілерге қызығушылық танытты, олар санасыз сезімдер мен сенімдерге сіңізген. Юнгтің теориясында комплекстер саналы, жартылай саналы немесе санасыз болуы мүмкін. Олардың көптеген түрлері бар, бірақ кез келген комплекстің негізінде жалпы тәжірибе үлгісі немесе архетип жатыр. Юнг жазған екі маңызды комплекс – анима (ер адамның санасындағы қарама-қарсы жынысқа қатысты сенімдер мен сезімдердің торы) және анимус (әйел санасындағы сәйкес келетін комплекс). Басқа маңызды комплекстерге ана, әке, батыр және соңғы кезде бауыр мен әпке жатады. Юнгтің пікірінше, комплекстерге ие болу әбден қалыпты, өйткені әркімнің психикаға әсер ететін эмоциялық тәжірибелері бар. Олар қалыпты болғамен, теріс комплекстер бізге ауырсыну мен қайғы әкелуі мүмкін. Бірнеше жыл бірге жұмыс істегеннен кейін Юнг Фрейдтен идеяларындағы келіспеушіліктерге байланысты ажырасып, әрқайсысы өз теорияларын дамытты. Юнг өзінің және Фрейдтің тұжырымдамаларын ажыратуға тырысты, сондықтан ол өзінің теориясын "аналитикалық психология" деп атады.
An example of a complex would be as follows: if a person had a leg amputated when a child, this would influence the person's life in profound ways, even upon overcoming the physical handicap. The person may have many thoughts, emotions, memories, feelings of inferiority, triumphs, bitterness, and determinations centering on that one aspect of life. If these thoughts were troubling and pervasive, Jung might say the person had a "complex" about the leg. The reality of complexes is widely agreed upon in the area of depth psychology, a branch of psychology asserting that the vast majority of the personality is determined and influenced by unconscious processes. Complexes were so central to Jung's ideas that he originally called his body of theories Complex psychology. Historically the term originated with Theodor Ziehen, a German psychiatrist who experimented with reaction time in word association test responses. Jung described a complex as a node in the unconscious; it may be imagined as a knot of unconscious feelings and beliefs, detectable indirectly, through behavior that is puzzling or hard to account for. Jung developed his theory regarding complexes very early in his career through the word association tests conducted at the Burghölzli, the psychiatric clinic of Zurich University, where he worked from 1900 to 1908. In the word association tests, a researcher would read a list of 100 words to a subject, who was asked to say, as quickly as possible, the first thing that came to mind in response to each word, and the subject's reaction time was measured in fifths of a second. (Sir Francis Galton invented the method in 1879.) Researchers noted any unusual reactions—hesitations, slips of the tongue, signs of emotion. Jung was interested in patterns he detected in subjects' responses, hinting at unconscious feelings and beliefs. In Jung's theory, complexes may be conscious, partly conscious, or unconscious. There are many kinds of them, but at the core of any complex is a universal pattern of experience, or archetype. Two of the major complexes Jung wrote about were the anima (a node of unconscious beliefs and feelings in a man's psyche relating to the opposite gender) and animus (the corresponding complex in a woman's psyche). Other major complexes include the mother, father, hero, and more recently, the brother and sister. Jung believed it was perfectly normal to have complexes because everyone has emotional experiences that affect the psyche. Although they are normal, negative complexes can cause us pain and suffering. After years of working together, Jung broke from Freud, due to disagreements in their ideas, and they each developed their own theories. Jung wanted to distinguish between his and Freud's findings, so he named his theory "analytical psychology".
Юнгтің негізгі цитаталары бар кешендер теориясы
Эгоның өзін психиканың басқа бөліктерімен (атап айтқанда, суперэго және id, немесе санасыздық) әлі толыққанды біріктірілмеген күрделі құрылым деп қарастыруға болады. Юнгтің сөздерінше, "эго деп мен сананың орталығын құрайтын, жоғары дәрежеде сабақтастығы мен тұрақтылығы бар идеялар жиынтығын түсінемін. Сондықтан мен эго кешені деп те айтамын". Юнг көбінесе "комплекс" терминін ішінара жасырылған, бірақ өте күшті психикалық материалдың шоғырлануын сипаттау үшін қолданды, ол саналы "Мен"-нен ажыраған немесе оған қарсы келеді. Дэниелс 2010 жылы комплекстерді "ойлардың, сезімдердің, мінез-құлық үлгілерінің және дене бітісінің ('соматикалық') бірігіп жабысқан жиынтығы" деп сипаттады. Кейбір кешендер эгодан билікке таласып, психологиялық бұзылыстарға және невроз дамуынан туындайтын белгілерге әкелуі мүмкін. Екінші жағынан, Юнг "дифференциациялық функциялар" туралы, оларды пайдалы кешендердің салауатты дамуы ретінде қарастырды, бірақ олар көбінесе күтілмеген қосымша салдарлармен бірге келеді. "Психологиялық типтер" еңбегінде Юнг басым және төменгі дифференциациялық функциялар арасындағы кернеудің әсерін сипаттайды, бұл кернеулер көбінесе кешендер мен невроздардың қалыптасуына, әсіресе бір жақты типтерде әкеліп соқтырады.
The ego itself can be thought of as a complex, not yet fully integrated with other parts of the psyche (namely, the superego and the id, or unconscious). As described by Jung, "by ego I understand a complex of ideas which constitutes the center of my field of consciousness and appears to possess a high degree of continuity and identity. Hence I also speak of an ego complex". Jung often used the term complex to describe a partially repressed, yet highly influential cluster of charged psychic material split off from, or at odds with, the conscious "I". Daniels described complexes in 2010 as "'stuck together' agglomerations of thoughts, feelings, behavior patterns, and somatic forms of expression". Some complexes can usurp power from the ego and can cause psychological disturbances and symptoms resulting from the development of a neurosis. On the other hand, Jung spoke of the "differentiating functions" as essentially the healthy development of useful complexes, yet not without bringing about often undesirable side effects. In Psychological Types, Jung describes the effects of tensions between the dominant and inferior differentiating functions, often forming complexes and neuroses, in high and even extremely one sided types.
Архетипі психологияда
Азаптану кешендерді қамтиды; кешендер архетиптерді қамтиды; архетиптер құдайлардың мифтерін қамтиды; бұл метафоралық теңеу қиын жағдайдағы адамды түсінуге пайдаланылады.
Suffering contains complexes; complexes contain archetypes; archetypes contain the myths of deities; this figurative analogy is used to understand the afflicted subject.
Комплекстер мен жеке тұлғалық ерекшеліктер
Юнг кешендерді жоғары дәрежеде автономияға ие деп түсіндірді, оларды "шағын психикалар" деп сипаттады, олар "кіші тұлғалардың" негізін құрайды. Бұл идеяның кейінгі дамуына негіз болды, әсіресе британдық психотерапевт Джон Роуэн оларды субперсоналитеттер деп атады, олардың әрқайсысы "жеке тұлға ретінде әрекет ете алатын, тұлғаның жартылай тұрақты және жартылай автономды аймағы" болып табылады. Роуэннің және басқалардың еңбегі психотерапевттердің клиенттерді әртүрлі субперсоналитеттерінің ойларын, сезімдерін және көзқарастарын білдіруге ынталандыратын әдістерді кеңінен қолдануына әкелді, бұл Юнгтің индивидуация деп атаған нәрсесінің бір бөлігі ретінде әртүрлі ерекшеліктерді интеграциялауды жеңілдетудің бір жолы болды.
Jung conceptualized complexes as having a high degree of autonomy, describing them as ‘splinter psyches’ that form the basis for ‘mini personalities’, whom he called the ‘little people’. This provided the foundation for later expansion of the idea, most notably by British Psychotherapist John Rowan, who referred to them as subpersonalities, each one operating as a 'semipermanent and semi autonomous region of the personality capable of acting as a person'. The work of Rowan and others led to the widespread use of techniques by which psychotherapists encourage clients to express the thoughts, feelings, and attitudes of their various subpersonalities, as a way of facilitating the integration of diverse characteristics, part of what Jung called individuation.