Нарнияның Ақ Қызы және әйгілі сорқысы - Жадис

Кіріспе

Көркем әйел-сиқыршы, Джэдис – К.С.Льюистің «Нарния жылнамалары» сериясындағы «Арыстан, Сиқыршы және Киім Шкафы» (1950) және «Саққырдың Немере Інісі» (1955) кітаптарының басты қарсыласы, көркемдік кейіпкер. Ол көбінесе «Арыстан, Сиқыршы және Гардероб» кітабында Ақ Сиқыршы деп аталады, себебі ол Нарнияны жүз жылдық қысқа айналдырған сиқыршы. Кітаптардың кейбір жаңа басылымдарында кейінірек редакторлар қосымша қысқаша түсіндірмелер бар, олар кейіпкерлерді сипаттайды. Льюис зерттеушісі Питер Шакель атап көрсеткендей, түсіндірмелердегі Джэдис және Жер Асты Королевасы (Күміс Орындықтың басты қарсыласы) туралы сипаттама «Жер Асты Королевасы – Джэдистің бейнеленген түрі» деп дұрыс емес мәлімдейді. Екеуін «Солтүстік Сиқыршылары» деп сипаттаудан басқа, Льюис мәтіні оларды байланыстырмайды.

Қасиетінің тарихы

Жадис Нарния жаратылғанға дейін, белгісіз күні дүниеге келген. «Арыстан, сиқыршы және киім шкафы» кітабында ол бір кейіпкер тарапынан алыптардың ұрпағы және Адамның бірінші әйелі (Лилит) деп таныстырылады.

Жадис Нарния жыл санауы бойынша 1000 жылы шайқаста қаза тапты, яғни ол 1000 жылдан астам өмір сүрді.

Сиқыршының немере інісі

"Сақшының немере інісі" романында Джадис Нарниядан мүлдем өзгеше әлемдегі Чарнның соңғы патшайымы ретінде таныстырылады. Ол патшалар мен патшайымдардың ұзақ тізімінің соңғы өкілі болды, олар бастапқыда жақсы болған, бірақ көптеген буын өткен соң зұлымдыққа толып, Чарн әлемінің бәрін жаулап алып, оны деспоттарша биледі. Күшті сиқыршы Джадис өзінің қарындасына қарсы қанды көтеріліс ұйымдастырды. Жеңіліске шақырғанда Джадис мойынсұнбауды шешті, орнына Чарндағы барлық тіршілікті, өзінен басқа, жойған қатты сиқырлы сөзді айтты. Содан кейін ол Чарннан құтқарушы күтетіндей, өзіне ұйқы сиқырын шақты. Көп жылдар өткен соң, 12 жасар Дигори Кирк және оның досы Поли Пламмер Дигоридің ағасының сиқыры арқылы Чарнның қираған орындарына келеді. Балалар Джадис қалдырған, сиқырды бұзуға арналған қоңырауды табады. Поли қоңырауды соғуға қарсы ескерткеніне қарамастан, Дигори солай істейді. Джадис оянады және оларды ұстап, 1900 жылы Лондонға бірге қайтады. Ол бастапқыда өзі келген әлемді жаулап алуды жоспарлайды, бірақ оның сиқыры онда жұмыс істемейтінін біледі. Дигори өзінің қатесін түзету үшін оны Чарнға қайтаруға тырысады, бірақ олар Асланның Нарния әлемін жарату сәтінде осы әлемге жетеді. Аслан жақындағанда, ол Лондон шамшырағынан күшпен жұлып алған темір таяқпен оған шабуыл жасайды; бұл әсер етпеген соң, ол қашып кетеді. Джадис Нарнияның батысындағы тау бағына барады, онда ол өзін өлмеске айналдырып, мәңгілік өмір сыйлайды деп сенген алма жейді. Алайда, осы өлместікке жол ақысы бар: оның терісі ақ болады, ал жүрегіндегі зұлымдық оған мәңгілік қайғы әкеледі. Ол Асланның Дигориге Нарнияда бақтағы жемістен өсірген ағашына қарауға шыдай алмайды, сондықтан ол Нарнияның солтүстігінде қалып, өзінің сиқырын жетілдіруге тырысады. Осы уақытта Нарния жері жануарлардың билігінде қалады (таңдалған жануарларға сөйлеу қабілеті беріліп, қоғамдың тірегіне айналады) және оны Сиқыршы немесе басқа жаулар көптеген жылдар бойы мазаламайды.

In The Magician's Nephew, Jadis is introduced as the last Queen of Charn, a city in an entirely different world from Narnia. She was the last of a long line of kings and queens, who were good in the beginning but grew evil over many generations and conquered the entire world of Charn, ruling it as despots. Jadis, a powerful sorceress, fought a bloody war of rebellion against her sister. On the point of defeat, Jadis chose not to submit, but instead spoke the Deplorable Word, a powerful spell which destroyed all life on Charn except her own. She then cast a spell of enchanted sleep upon herself to await someone who could rescue her from Charn. Many years later, a 12 year old Digory Kirke and his friend Polly Plummer arrive in the ruins of Charn through Digory's uncle's magic. The children find the bell that Jadis left to break the spell. Despite Polly's warning not to ring the bell, Digory does so. Jadis is awakened and by holding on to them is transported with them back to London in the year 1900. She initially aims to conquer the world to which she is transported, but finds that her magic does not work there. Digory, seeking to correct his mistake, attempts to transport her back to Charn, but they end up instead in the world of Narnia at the moment of its creation by the lion Aslan. As Aslan approaches, she attacks him with the rod of iron she has torn from a London lamp post with her great physical strength; when this has no effect, she flees. Jadis makes her way to the garden on a mountain west of Narnia, where she eats an apple that she believes will make her immortal and give her eternal life. However, this supposed immortality comes at a cost: her skin is bleached white, and the evil in her heart causes her eternal misery. She cannot stand the sight of the tree that Aslan has Digory plant in Narnia from the fruit of the garden, and she thus stays to the north of Narnia, working to develop her magic. Meanwhile, the land of Narnia remains the domain of animals (chosen animals are given the ability to speak, and become pillars of society) and is not troubled by the Witch nor any other enemy for many hundreds of years.

Арыстан, сиқыршы және киім шкафы

"Арыстан, Сиқыршы және Киім Шкафы" романында, "Саққырдың Немере Інісі" оқиғасынан кейін 1000 жыл өткен соң, Джадистің күшін басып тұрған ағаш құлап, Джадис Нарния билігін басып алды. Ол қазір Ақ Сиқыршы ретінде танымал, және оған түрлі тайпалар қызмет етеді, оның ішінде Қасқырлар (олардың құпия полициясын құрайды), Қара Жұлдыздар, Алыптар, Қасқыр Адамдар, оның жағындағы Ағаш Рухтары, Гулдар, Богглдар, Огрлар, Минотаврлар, Қатыгездер, Хагтар, Жұлдыздар, Қабықшақтар, Инкубтар, Жүректер, Үрейлер, Эфреттер, Оркнилер, Сприттер, Вуздер, Эттиндер, Улы Өсімдік Рухтары, Зұлым Маймылдар, Үлкен Жарғақтар, Құстар және (Льюис жазғандай) "егер мен сізге айтсам, сіздің ата-анаңыз сізге осы кітапты оқуға рұқсат бермес еді" дегендей қорқынышты жаратылыстар. Сиқыршының күші зор, ол таяғымен жауларын тасқа айналдыра алады. Оның билігіне қарсы шыққан көптеген жақсы Нарниялықтар Сиқыршы мен оның әскерлеріне тұтқындалып, оның сарайының ауласында немесе ішкі бөлмелерінде тасқа айналдырылды. Ол Нарнияның солтүстігіндегі екі төбе арасында оқшауланған. Осы қапасты тағдыр туралы әңгімелер Нарнияда тарады, азат болған немесе қашып кеткен бірнеше Нарниялықтардың айтуымен. Ол өзін "Императорлық Ұлылығы Джадис, Нарнияның Патшайымы, Каир Паравельдің Шателині, Жалғыз Аралдардың Императрицасы" деп жариялайды және Рождествосыз, мәңгілік қысқа ұрып жібереді. Ол төрт адам – Адамның екі ұлы мен Хауаның екі қызы – оның билігінің соңына және соңында өміріне соққы беретін болжамнан қорқады және барлық Нарниялықтарға кездесетін әрбір адамды өзіне әкелуге бұйрық береді. Певенси балалары Нарнияға келген кезде Джадис 100 жылдан бері билік жүргізіп келеді, бірақ ол алғаш рет Нарнияға келгеннен бері Жерде 40 жыл ғана өтті. Балалар соғыс кезінде эвакуацияланғандар ретінде, қазір қартайған профессор Дигори Киркпенің елдік үйінде тұрып жатыр. Ол алғаш рет Эдмунд Певенсиді Нарния жерімен санада жүріп кездестіреді, оны сиқырлы түрік тәттілігімен баурап алады және оны өзінің мұрагері етуді ұсынып, бауырларына сатқындық жасауға сұрап бақтырады. Ол төрт баланы да алғысы келеді, бірақ осы уақытқа дейін Нарнияда Эдмунд пен оның әпкесі Люси ғана болған. Төрт Певенси баласы жақын арада Нарнияға бірге келеді, ал Эдмунд басқа балалармен бірге Мистер және Миссис Бивердің үйіне түскеннен кейін Сиқыршыға барады. Ол енді "Нарния патшайымы" (оның өзі таныстырғандай) мен Ақ Сиқыршының бір екенін түсінгенмен, ол әлі де түрік тәттілігін татып көруге бекінген және Сиқыршы оны өзінің тағына мұрагер ету уәдесін орындайтынына сенімді. Осы уақытта оның құпия полициясы Люсидің Нарнияға алғашқы сапарында баспана берген фаун Тумнусты тұтқындады, оның Сиқыршының адамдарды тапсыру туралы бұйрығын бұзғанын білгеннен кейін. Бірақ Асланның жақындауымен оның сиқырлы қысы еріп кетеді. Эдмунд өзінің бауырларысыз қамалға келгенде Ақ Сиқыршыдан жауыздықпен қарсы алады, ол Асланның Нарнияға келгенін хабарлағанда одан да ашуланады. Сиқыршының қысының қаталдығы Эдмундті оның жағы дұрыс деп ойлауда қателескенін түсінуге мәжбүр етеді және ол Санта-Клаустың Нарнияда болғанын білгеннен кейін, бір топ жаратылысты тасқа айналдырғанын көргенде оның зұлымдығының толық көлемін көреді. Бір қасқыр Джадиске жетіп, Эдмундтың бауырлары Асланның лагеріне жеткенін және олардың бірі Могримды өлтіргенін хабарлайды. Джадис қасқырды әскерін жинауға жібереді, ол Эдмундты сатқын ретінде өлтіруге дайындалады. Аслан әскері Эдмундты құтқару үшін алға жылжиды, ал Джадис өзін және оның жұлдызын жасыру үшін сиқыр қолданады. Содан кейін Джадис Тас үстелге келіп, Асланмен келіссөздер жүргізеді, Асланға қарсы көтерілген алғашқы адам ретінде Эдмундты сатқын ретінде өлтіру құқығын талап етеді. Ол Асланның өз өмірін ұсынуын қабылдайды, өйткені олсыз Певенсилер оған қарсы тұра алмайтынын біледі. Аслан бұл келісімді өз ізбасарларынан жасырып отыр. Джадис Асланды Тас үстелге байлап қояды, ал жыртқыш оның шашын қырқады. Ол оған оның құрбандығы Эдмундты құтқара алмайтынын және ол оған Нарнияны мәңгілікке бергенін айтады. Содан кейін оны тас пышақпен өлтіреді. Сюзан мен Люси Асланның соңынан лагерден шыққанда, оның өлімін көрші бұталардан көреді. Алайда, Джадис Нарнияның құрылуына дейінгі терең сиқырдың бар екенін білмейді. Асылжан сатқынның орнына өз өмірін ұсынған бейкүнә құрбан ретінде қайта тіріледі. Содан кейін ол оның сарайына барып, барлық мүсіндерін қайта тірілтеді. Ол оларды Аслананың ізбасарларына қарсы соғысып жатқан Сиқыршының әскеріне қарсы Берунадағы шайқасқа күшейту ретінде әкеледі. Оның әскері жеңіліске ұшырайды, ал Асланның өзі Джадисті өлтіреді. Оның көптеген ізбасарлары өлтіріледі, ал қарсы тұруды жалғастырмаған әскерінің қалдықтары кейін Асланның ізбасарларынан құтырылады.

In The Lion, the Witch and the Wardrobe, set 1,000 Narnian years after the events of The Magician's Nephew, the tree that kept Jadis at bay has died, and Jadis has usurped power over Narnia. She is now known as the White Witch, and is served by various races including Wolves (who make up her secret police), Black Dwarves, Giants, Werewolves, Tree Spirits that are on her side, Ghouls, Boggles, Ogres, Minotaurs, Cruels, Hags, Spectres, People of the Toadstools, Incubi, Wraiths, Horrors, Efreets, Orknies, Sprites, Wooses, Ettins, Poisonous Plant Spirits, Evil Apes, Giant Bats, Vultures, and creatures that (as Lewis writes) are "so horrible that if I told you, your parents probably wouldn't let you read this book." The Witch's magic is now powerful, and with her wand she can turn enemies to stone. Many good Narnians who have objected to her rule have ended up being captured by the Witch and her forces and turned into stone in the courtyard or the interior of her castle, which stands isolated between two hills in the north of Narnia. Stories of this grim fate have spread around Narnia from the few Narnians who were lucky enough to have been taken there and were then released or managed to escape. She styles herself "Her Imperial Majesty Jadis, Queen of Narnia, Chatelaine of Cair Paravel, Empress of the Lone Islands", and she casts Narnia into an endless winter with no Christmas. She fears a prophecy that four humans – two sons of Adam and two daughters of Eve – will bring about the end of her reign and ultimately her life, and orders all Narnians to bring any human they come across to her. By the time the Pevensie children arrive in Narnia, Jadis has ruled for 100 years, although a mere 40 years have passed on Earth since she first arrived in Narnia. The children were staying as wartime evacuees at the country home of Digory Kirke, now an ageing professor. She first meets Edmund Pevensie while riding on her sledge through the land of Narnia, enchants him with magical Turkish delight, and tempts him to betray his siblings by offering to make him her heir. She wants all four of them, although at this stage only Edmund and his sister Lucy have been in Narnia. The four Pevensie children arrive together in Narnia soon afterwards, and Edmund strays to the Witch after he and the other children are taken in by Mr and Mrs Beaver. While he understands now that the "Queen of Narnia" (as she had introduced herself) and the White Witch are one and the same, he is still determined to taste more Turkish Delight – and remains convinced that the Witch would keep her promise to make him heir to her throne. In the meantime, her Secret Police had captured Tumnus the faun, who had harboured Lucy on her first visit to Narnia, after discovering that he had disobeyed the Witch’s orders to hand over any humans to her. But with the approach of Aslan, her magical winter thaws. Edmund receives a hostile reception from the White Witch upon arriving at her castle without his siblings, who is even angrier when he informs her that Aslan has arrived in Narnia. The harshness of the Witch's winter makes Edmund realise that he has been wrong in thinking that her side was the right side, and he realises the full extent of her evil when he witnesses her angrily turning a party of creatures into stone after their revelation that Father Christmas had been in Narnia. A wolf eventually reaches Jadis and informs her that Edmund's siblings have reached Aslan's camp and that one of them killed Maugrim. Jadis sends the wolf off to rally her army as speedily as they can, as she prepares to kill Edmund as a traitor. Aslan's army advances to rescue Edmund as Jadis uses a spell to conceal herself and her dwarf. Jadis then arrives at the Stone Table, and meets Aslan for a parley, and insists on her right, as the first to rebel against Aslan, to take the life of Edmund as a traitor. She accepts Aslan's offer of his own life as substitute, knowing that without him the Pevensies cannot stand against her. Aslan keeps this pact secret from his followers. Jadis has Aslan bound at the Stone Table, and an ogre shaves his mane. She tells him that his sacrifice won't save Edmund and that he has given her Narnia forever. Then she kills him with a stone knife. Susan and Lucy, who followed Aslan from their encampment, witness his death from bushes nearby. Jadis is unaware, however, of a deeper magic from before Narnia's founding. As a willing innocent victim who has offered his life in a traitor's stead, Aslan is revived. He then heads to her castle and restores all her statues to life. He brings them as reinforcements to the battle at Beruna against the witch's army, who are already battling against Aslan’s followers. Her army is defeated, and Aslan himself kills Jadis. Most of her followers are killed and the remnants of her army who do not surrender flee and are later killed by Aslan's followers.

Басқа Нарния кітаптарында сілтемелер мен салыстырулар

Принц Каспианда, Жұлдыздың өлімінен 1300 жыл өткен соң, Нарнияны Тельмариндер басып алды, олар Нарнияның мифтік жаратылыстары мен сөйлейтін жануарларды жойған деп санайтын адамзат. Бірақ, ескі Нарниялықтар әлі де тірі және жасырынуға мәжбүр болды. Олар Тельмариннің мұрагерінен айырылған принц Каспианның басшылығымен көтеріліс ұйымдастырды. Тельмариндерге қарсы күрес жаман басталғанда, қара жұлдыз (Никабрик), әйел-қарлық және қасқыр (Льюис орфографиясын сақтап) Джадисті олар үшін күресу үшін қайта тірілтуді жоспарлады. Олар оны қазіргі билеуші, патша Миразға қарағанда аз жаман деп есептеді, тіпті Каспианның Жұлдыз Мираздан әлдеқайда қатыгез екенін, ал оның ұстазы Жұлдыздың өлгенін айтқандарына қарамастан. Кейін олар Каспиан, оның ұстазы доктор Корнелиус және Питер мен Эдмундтың қатысуымен болған төбелес кезінде қаза тапты. Каспиан Сьюзандың мүйізін үргеннен кейін Питер мен Эдмунд Нарнияға шақырылған болатын. Асланның және жаңадан таққа отырған Каспианның бұйрығымен Нарнияда адамдар мен сөйлейтін жануарлар бірігуге және тең құқықтарға ие болуға шақырылады. Джадис "Таң атқанның сапары" романында кездеспейді, бірақ Асланды тас үстелде өлтіруге қолданған тас пышақты Раманду аралында бірнеше жыл бұрын қуылған Нарнияның жеті ұлы иелерінің үшеуі тапты. Олар қандай жол таңдау керектігі туралы келіспей, біреуі пышақты екіншісіне қарсы қолданады, содан кейін үшеуі де сиқырлы ұйқыға кетеді. Бұл пышақ, мүмкін, Ізгі хабарда айтылғандай, Иса Мәсіхті тесіп өткен сүңгіге ұқсас. "Күміс орындық" романында, оның өлімінен 1356 жыл өткен соң, Джадис "Солтүстік сиқыршыларының" бірі ретінде сипатталады, Жасыл қызылшаның ханымымен бірге, қазіргі Нарнияда тұратын жақсы жануарлар мен адамдарға жаңа қарсылас. Глимфедер Буға пікір білдіргендей, Жасыл ханым "Ақ сиқыршымен бір топта" болуы мүмкін. Бұл кейбір оқырмандардың Джадис пен Жасыл қызылшаның ханымы бір адам болуы мүмкін деген болжамға әкелді. Бірақ Льюис мәтіні бұны қолдамайды (қосымша талқылау үшін Жасыл қызылшаның ханымын қараңыз). Льюис Жасыл ханымның шығу тегін немесе оның Ақ сиқыршымен қандай байланысы бар екенін нақты айтпайды. "Жасыл ханым" алғашқыда жылан түрінде Нарнияға кіріп, патша Каспианның әйелін өлтірді, кейін адам түрінде қайта пайда болып, Каспианның ұлы Рилианды алдап, оны жер асты әлемінде сиқырлап қойды. Юстас Скрабб пен Джилл Поул өздерінің жол көрсетушісі, батпақшыл Пуддлгламмен бірге жер асты әлеміне жетеді және Нарнияға оралғанға дейін Жасыл ханымды өлтірген Рилианды құтқарады.

In Prince Caspian, 1,300 years after the Witch's death, Narnia has been conquered by the Telmarines, a human race who believe they have wiped out Narnia's population of mythical beings and talking animals. The old Narnians, however, are still very much alive and have been driven into hiding, and they rebel under the leadership of the disinherited Telmarine heir, Prince Caspian. When their fight against the Telmarines gets off to a bad start, a black dwarf (Nikabrik), a hag, and a wer wolf (to use Lewis's spelling) plan to resurrect Jadis to fight for them, as they consider her a lesser evil than the current ruler, King Miraz, despite Caspian’s insistence that the Witch was far worse than Miraz, and his tutor’s insistence that the Witch is dead. They are then killed in a melee which involves Caspian, his tutor Dr Cornelius, and Peter and Edmund, who have been recalled to Narnia after Caspian blows Susan's horn. On the orders of Aslan and the newly crowned King Caspian, Narnia is now a land in which humans and talking animals are encouraged to integrate and have equal rights. Jadis does not appear in The Voyage of the Dawn Treader, though the stone knife she used to kill Aslan at the Stone Table has been found on Ramandu's island by three of the Seven Great Lords of Narnia who had been banished there several years earlier. Disagreeing on what course to take, one of them takes up the knife to use against the other two, whereupon all three fall into an enchanted sleep. The knife may be intended as an analogy to the Holy Lance, the spear used to pierce Jesus Christ, according to the Gospel of John. In The Silver Chair, 1,356 years after her death, Jadis is described as one of the "Northern Witches", along with the Lady of the Green Kirtle a new enemy to the good animals and humans who now inhabit Narnia. Glimfeather the Owl speculates that the Green Lady may be "of the same crew" as the White Witch. This has led to speculation by some readers that Jadis and the Lady of the Green Kirtle may be the same person. Lewis's text does not support this (See Lady of the Green Kirtle for further discussion). Lewis never clarifies the Green Lady's origins, or what connection she has to the White Witch. The "Green Lady" had first entered Narnia in serpent form and killed the wife of King Caspian, and later re emerged in human form to lure away Caspian's son Rilian and place him under an enchantment in the underworld. Eustace Scrubb and Jill Pole reach the underworld with their guide, Puddleglum the marshwiggle, and rescue Rilian who kills the Green Lady before they return to Narnia.

Сипаттамалары

Өте әдемі, биік және сәнді әйел, Джадис Дигори Кирк, Эндрю Кеттерли және Эдмунд Певенсиді алғашқы кездесулерінде баурап алады. Оның бойы жеті футқа жетеді, Чарн Корольдік отбасының барлық мүшелері сияқты. Мәңгілік өмір жемісін жегеннен кейін, оның терісі қағаз сияқты ақ болады. Табиғи туған сиқыршы және шебер стратег, Джадис өзін барлық ережелерден жоғары санайды, ал басқаларды пайдалануға болатын құралдар немесе жойылмалы кедергілер деп есептейді. Мәңгілік өмір жемісін жегеннен кейін, есіктегі ескертуге қарамастан, өзімшілдікпен, ол ішкі күш пен өмір сезімінің күшейтетінін сезеді. Оның бейсауаттығы мен құқыққа таласу сезімі Чарндағы әпкесін жеңу үшін Қорқынышты Сөзді қолданғанда ең анық көрінеді, тіпті бұл Сөз сол әлемдегі барлық тіршілікті жоятын болса да, өзінен басқа. Ол әпкесінің билігіне бағынудың орнына бүкіл әлемді жоюды жөн көреді және кейін әрекеттеріне өкініш білдірмей мақтанады. Джадис Чарнды қалдырғаннан кейін оның сиқыры жоғалғанымен, Нарния әлемінде оны қайта жасай алуға тырысады, бұрынғы тәжірибесі мен жаңа әлемнің тууына куәгер болу мүмкіндігін пайдаланады, бірақ ол әлі де Асланнан кем күшті, қайтадан зор күшті сиқыршыға айналады. Ол Нарния тағын басып алады, өзінің сиқырын қолданып, жерді мәңгілік қысқа ұрқытады. Оның ең қауіпті қаруы - адамдарды тасқа айналдыра алатын сиқырлы таяғы. Оның сарайының залдары жауларының тасқа айналған қалдықтарымен безендірілген. Жерде болған қысқа уақыт ішінде Джадис сиқырлы күшіне ие болмаса да, керемет күшін сақтайды. Бұл Лондондағы Метрополитен Полициясымен шайқаста, шам бағанасынан жұлып алған тіреуге арқа сүйеп күрескенде көрінеді. Сол тіреу Нарнияға айналатын жаңа әлемге әкелінеді және көп жылдардан кейін Люси Певенси тапқан толық шамға айналады.

Радио

Джадис дауысын "Арыстан, Сиқыршы және Гардероб" және "Сақшының Шөбересі" радио драмаларында Элизабет Конселл сомдады. Конселл "Соңғы шайқаста" қозы рөлінде эпизодтық түсірімге де қатысты. Бұл нұсқаның тарату құқығы кейіннен BBC-ге сатылды. Ал 1988 жылғы BBC радио нұсқасында оны Розмари Мартин ойнады.

Теледидар

Ақ сиқыршыны 1967 жылғы британдық "Арыстан, Сиқыршы және Гардероб" телесериалында Элизабет Уоллес сомдады. "The Young Ones" телесериалының алтыншы эпизодында, тығылып ойнау кезінде Вивян киім шкафына тығылуға тырысады. Ол Нарнияға жетеді және актриса Джастин Лорд ойнаған Ақ сиқыршымен кездеседі. Ол оған кітаптағы Эдмундқа ұқсас тәсілмен жақындасады, бірақ Вивян қызығушылық танытпайды және оның қарсылығына қарамастан, пәтерге қайтатын бос ағашқа тығылуға тырысады. Америкалық актриса Бет Портер 1979 жылғы "Арыстан, Сиқыршы және Гардероб" анимациялық теледидарлық бейімдеуі үшін Ақ сиқыршының дауысын берді (британдық нұсқасы үшін Шила Хэнкоктың дауысы дубляждалды). Сол нұсқада Аслан Ақ сиқыршыға шабуыл жасайды және ол жеңілгеннен кейін түтін бұлтында жоғалады. Англиялық актриса Барбара Келлерман 1988 жылғы BBC мини-сериалы "Нарния жылнамалары" 1-ші маусымында Ақ сиқыршы рөлін ойнады. Ол өз таяғын сындырып, шатқалға қашады, бірақ Аслан күшпен келіп, жерді дірілдетіп, Ақ сиқыршы тепе-теңдігін жоғалтып, құлайды. Түпнұсқада Джадис жартылай джинн, жартылай алып екені айтылады.

Театрлық фильмдер сериясы

2005 жылы Walt Disney Pictures фильмінде "Нарния хроникасы: Арыстан, сиқыршы және гардероб" британдық актриса Тильда Суинтон осы рөлді ойнады. Суинтонның өнер көрсетуі жанкүйерлер мен сыншылардың арасында ерекше құрметке ие болды. BBC киносыншысы Стелла Папамихаль былай деп жазды:

"Қырық жүректі Ақ Сиқыршы ретінде Тильда Суинтон осы құлпына тістейтін оқиғаның қарқынын белгілейді. Ол – жамандықтың таза бейнесі, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританиядағы азаматтарды эвакуациялауға мәжбүрлеген нацизмнің көрінісі сияқты." Тильда Суинтон "Арыстан, сиқыршы және гардероб" фильміндегі Ақ Сиқыршы рөлі үшін ең жақсы жаман рөлге MTV кино жүлдесіне ұсынылды, бірақ "Жұлдызды соғыстар: ІІІ эпизод – Ситтерге кек алу" фильміндегі Анакин Скайуокер/Дарт Вейдер рөлін орындаған Хейден Кристенсенге жеңілді. Суинтон 2008 жылы "Нарния хроникасы: Принц Каспиан" фильмінің жалғасында Ақ Сиқыршы рөлін қайта ойнады. Романнан өзгешелік ретінде, Никабрик және оның серіктестері (қарқынды әйел және қасқыр адам) Ақ Сиқыршының табылған таяғын пайдаланып, мистикалық мұз қабырғасының ішінде Джадистің көрінісін шақырады. Ол Каспианды, содан кейін Питерді өмірге қайта оралуы үшін қандарының бір тамшысын беруге көндіруге тырысады, оған өзінің күшін патша Миразға қарсы күреске беруге уәде береді. Бірақ Эдмунд мұзды сындырып, көрініс жоғалады. Суинтон Ақ Сиқыршы рөлін 20th Century Fox компаниясының "Таң атушының саяхаты" фильмінде де ойнады, бірақ бұл Эдмундтың қорқынышына күш көрсететін Қараңғы Аралдың көрінісі ретінде, Эдмундтың қорқынышының көрінісі – Қараңғы Аралдың теңіз жыланына қарсы күресіп, жеңген ақыл-ой сынағы ретінде. Көрініс жоғалып, жеңілгенін айқайлайды. Суинтон "Солдат ағасының немере інісі" фильмінің бейімделуінде рөлге тағы да оралуға қызығушылық танытты.

Еске алу

2011 жылы Ақ Сиқыршы британдық сегіз сиқырлы тұлғаның бірі болды, олардың ішінде Артур аңызынан Мерлин, «Гарри Поттер» романынан Альбус Дамблдор және Терри Пратчеттің «Диск әлемінен» Ринцевинд сияқтылар есімдері болды. Бұл тұлғалардың барлығы Ұлыбритания почта қызметі тарапынан шығарылған пошта маркаларына түсірілді.