Фламанд композиторы: Филипп де Монте және оның музыкалық мұрасы
Philippe de Monte
Фламанд композиторы: Филипп де Монте (1521-1603) – Ренессанс өкілі, көптеген мадригалдар авторы. Лассуспен салыстырылады, Еуропалық кеңістікте танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фламанд композиторы Филипп де Монте (1521 – 4 шілде 1603), кейде Филиппус де Монте деп те аталады, Еуропаның барлық аймақтарында қызмет еткен кешкі Ренессанс дәуірінің фламанд композиторы болды. Ол үшінші буын мадригалшылардың қатарынан шықты және сол замандағы кез келген композитордан көбірек мадригалдар жазды. Көздерде ол "бүкіл елдегі ең жақсы композитор, әсіресе жаңа үлгіде және musica reservata-да" деп сипатталған. Басқалары оның музыка жинақтарын Лассус сияқты басқа да ықпалды композиторлардың туындыларымен салыстырады.
Flemish composer
Philippe de Monte (1521 – 4 July 1603), sometimes known as Philippus de Monte, was a Flemish composer of the late Renaissance active all over Europe. He was a member of the 3rd generation madrigalists and wrote more madrigals than any other composer of the time. Sources cite him as being "the best composer in the entire country, particularly in the new manner and musica reservata." Others compare his collections of music with that of other influential composers, such as Lassus.
Өмір
Филипп де Монте Мехелен қаласында дүниеге келді. Балалық шағында Мехелендегі Санкт-Румбольдс соборында музыкалық білім алғаннан кейін Монте Италияға – он алтыншы ғасырдағы жас фламанд композиторларының көптеп баратын жеріне – барып, композитор, әнші және мұғалім ретінде танымал болды. Ол біраз уақыт Неапольде және Римде кардинал Орсинидің қызметінде өмір сүрді және жұмыс істеді, бірақ Англияда да қысқа ғана уақыт болды (1554–1555), Мария I патшайым билік еткен кезде, оның Испания корольі Филипп II-ге үйленген шағында. Монте Филипптің хорында жұмыс істеуді ұнатпағанын айтты, себебі хордың барлық мүшелері испандықтар еді. "Монте, мүмкін, Реформацияны қолдамаған, бірақ сезімтал мәселелер бойынша түрлі пікір алмасуларға қатысты, олардың кейбіреулері итальяндық ғалымдарды қамтыды". 1568 жылы Монте Якобс Веттің орнын басып, Максимилиан II капелласының капельмейстері болып тағайындалды. Оның музыкасының көп бөлігі Италияда, Монтедің эксклюзивті баспагері Гарданоның басшылығымен Венецияда жарық көрді. Ол мадригал өнерінің отанына жақын болу үшін итальяндық баспагерлерді пайдалануды қалады. Монте капеллаға жаңа музыканттарды тартып әкелуде сәтті болды, өйткені Лассус Монте басшылыққа келгеннен кейін екі жыл өткен соң Венадағы музыканың таңғажайып деңгейін атап өтті. Императорлық сарайдағы алғашқы он жылында Монте белсенді оқытушы болып жұмыс істеді. Монте өмірінің соңына дейін Венада және 1583 жылдан бастап Прагадағы Габсбургтер сарайында қызмет етті. Ол көптеген жетістіктерге қол жеткізгенімен, шіркеу музыканты немесе ақсүйектер үйінде қызмет еткені туралы ешқандай мәлімет жоқ. Филипп де Монте 1603 жылы Прагада қайтыс болды.
Philippe de Monte was born in Mechelen. After boyhood musical training at St. Rumbolds Cathedral in Mechelen, where he was a choirboy, Monte went to Italy — a common destination for a young Flemish composer in the sixteenth century – where he made a name for himself as a composer, singer, and teacher. He lived and worked in Naples for a while, and in Rome, in the employ of Cardinal Orsini, although he was in England for a brief period, 1554–1555, during the reign of Queen Mary I, while she was married to King Philip II of Spain. Monte reported that he disliked working in Philip's choir since all the other members were Spaniards. "Though Monte was not likely to have been a supporter of the Reformation, he took part in a variety of intellectual exchanges on sensitive topics, some of which involved Italian academics." In 1568 Monte was appointed as successor to Jacobus Vaet as Kapellmeister to the chapel of Maximilian II. A majority of his music was published in Venice under the direction of Gardano, Monte's exclusive publisher in Italy. He wanted to utilize Italian publishers in order to stay close to the home of the madrigal. He was successful at recruiting new musicians to the chapel, for Lassus himself noted the astonishing quality of music making in Vienna just two years after Monte became leader there. During his first ten years at the Imperial Court, Monte served as an active teacher. Monte worked for the remainder of his long life in Habsburg courts both in Vienna and, since 1583, Prague. Even though his accomplishments were many, he is not known to have held any positions as a church musician or in a noble household. Philippe de Monte died in Prague in 1603.
Музыка және әсер
Монте өте жемісті композитор болды және діни және зайырлы музыка жазды, көбінесе неміс тілінде басылған. Ол шамамен 40 месса және 260-қа жуық басқа да қасиетті шығармалар, оның ішінде мотеттер мен рухани мадригалдар (мадригалдардан тек қана қасиетті мәтіндерімен ерекшеленетін туындылар) жазды. Ол 34 кітапта 1100-ден астам зайырлы мадригалдар жариялады, бірақ олардың бәрі сақталмады. Оның алғашқы басылымы 33 жасында, 1554 жылы жарық көрді. Одан кейін шыққан көптеген басылымдарына қаржылық қолдау көрсеткен меценаттарға алғысын білдіру үшін жазылған жеке алғы сөздер қосылды. Монтенің мадригалдары «бес дауысты композициялардың алғашқы және ең жетілген жемісі» деп аталады. Стильдік тұрғыдан алғанда, Монте мадригалдары мәтінді беру үшін хроматизмді жиі қолданатын, ерте, өте прогрессивті стильден (бірақ бұл жағынан ол Маренцио немесе Лассус сияқты тәжірибелік болмаса да) қысқа мотивтер мен жиі гомофониялық текстураларды қамтитын, кешірек, әлдеқайда қарапайым стильге дейін өзгерді. Оның сол кездегі сүйікті ақындары Петрарка, Бембо және Санназаро болды. Монтевердиден айырмашылығы, ол консервативті стильде бастап, өмірінің соңында тәжірибелік болды, ал Монте композиторлық мансабында кері дамуды бастан кешірді, тәжірибеден кейінірек туындыларында біртүтас және қарапайымдыққа қарай өркендеді. Кейбіреулер бұл оның поэзия таңдауындағы өзгерістен туындады деп санайды, ал басқалары бұл императорлық сарайлардың әсері деп есептейді. Филипп де Монте бүкіл Еуропаға танымал болды; оның музыкасының басылымдары басылып, қайта басылып, кеңінен таралды. Ол «жай, қарапайым, қыз сияқты нәзік» адам ретінде сипатталған. Оның көптеген шәкірттері болды, соның ішінде Падуалық Джан Винченцо Пинелли, осылайша оның композиторлық шеберлігі мен тәжірибесі ерте барокко стилін дамытқан ұрпаққа жетті. Ең көрнекті композиторлардың бірі саналатын Филипп де Монте мадригалдары бүгінге дейін орындалуда.
Monte was a hugely prolific composer, and wrote both sacred and secular music, primarily printed in the German language. He wrote about 40 masses and about 260 other sacred pieces, including motets and madrigali spirituali (works differing only from madrigals in that they have sacred texts). He published over 1100 secular madrigals, in 34 books, but not all of them survived. His first publication was in 1554 when he was 33. Most of his publications, from then on, included self written prefaces that were primarily utilized to express his gratitude to patrons of financial support. Monte's madrigals have been referred to as "the first and most mature fruits of the compositions for five voices." Stylistically, Monte's madrigals vary from an early, very progressive style with frequent use of chromaticism to express the text (though he was not quite as experimental in this regard as Marenzio or Lassus), to a late style which is much simplified, featuring short motifs and frequent homophonic textures. Some of his favorite poets of the time included Petrarch, Bembo, and Sannazaro. Unlike Monteverdi, who began in a conservative style and became experimental later in life, Monte's compositional career had an opposite curve, progressing from experimentation to unity and simplicity in his later works. Some believe that this comes from his change in poetry selections, whereas others believe it was a reflection from the imperial courts. Philippe de Monte was renowned all over Europe; editions of his music were printed, reprinted, and widely circulated. He has been described as "a quiet, unassuming man, gentle as a girl." He had many students, including Gian Vincenzo Pinelli from Padua, thereby passing on his compositional skills and experience to the generation who developed the early Baroque style. Believed to be one of the most prominent composers, Philippe de Monte's madrigals are still performed today.
Жазбалар
Александр Утендал және Филипп де Монте, Мотеттер, Капилла Фламенка және Ольтремонтано, 2002 (Пассакайль 937). Филипп де Монте: «Missa Ultimi miei sospiri» және басқа да қасиетті музыка, Cinquecento, 2008 (Hyperion CDA 67658). «Прага магна», соның ішінде «Missa super Confitebor tibi Domine» және Филипп де Монтедің «Langue a’ll vostro languir» мотеті, Мариан капелласы, Войтех Семерад, 2014 (Артевизио).
Alexander Utendal & Philippus de Monte, Motets, Capilla Flamenca and Oltremontano, 2002 (Passacaille 937). Philippe de Monte: Missa Ultimi miei sospiri, and other sacred music, Cinquecento, 2008 (Hyperion CDA 67658). Praga magna incl. Missa super Confitebor tibi Domine and motet Langue a´ll vostro languir by Philippe de Monte, Cappella Mariana, Vojtěch Semerád 2014 (Artevisio0.