Кристобаль де Моралес: Испан эпохасының суретшісі

Кіріспе

1500 – 1553 ж. шамасындағы испан композиторы.

Кристобаль де Моралес (1500 ж. шамасында – 4 қыркүйек пен 7 қазан аралығында 1553 ж.) – Ренессанс дәуірінің испан композиторы. Ол, әдетте, Томас Луис де Викториядан бұрынғы ең ықпалды испан композиторы деп есептеледі.

Өмір

Кристобаль де Моралес Севильяда дүниеге келді және онда ерекше ерте білім алғаннан кейін, классика бойынша қатаң дайындықтан, сондай-ақ көрнекті композиторлармен музыкалық оқудан өтті. Ол Авила және Пласенсияда қызмет етті. Оның отбасы туралы белгілісі – оның бір әпкесі болған және әкесі 1530 жылы әпкесінің үйленуінен бұрын қайтыс болған. Севильяда тұрған басқа адамдар Моралес туыстары болуы мүмкін. Олардың ішінде 1504 жылы Медина Сидония герцогының әншісі Кристобаль де Моралес, 1503 жылы собор қазынашысы Алонсо де Моралес, 1505 жылы каноник Франсиско де Моралес (қ. 1505) және 1525 жылы собор нотариусы Диего де Моралес бар. Боржа әулетінің испан папалары папалық капелла хорында испан әншілерін жұмысқа алудың ұзақ дәстүрін сақтаған. Бұл Моралестің табысына зор әсер етті. 1522 жылдан бастап Кристобаль де Моралес үш рет органшы ретінде аталған. 1532 жылдың қаңтарынан 1534 жылдың мамырына дейін Моралес қайда болғаны туралы мәлімет аз. Моралес 1534 жылдың мамыр және желтоқсан айларында Римде үш рет «пресвитер толетанус» деп тіркелген. 1535 жылы ол Римге көшіп, папалық хорда әнші болды, бұл Папа Павел III-нің испан әншілеріне деген ықыласына байланысты болды. Ол 1545 жылға дейін Римде Ватикан қызметінде болды. Содан кейін Италияда басқа жұмыс іздеуде сәтсіздікке ұшырағаннан кейін (императормен және Козимо I де Медичимен), ол Испанияға оралды, онда көптеген лауазымдарды атқарды, олардың көпшілігі қаржылық немесе саяси қиындықтармен қиындыққа тап болды. Соңғысы – 1551–1553 жылдары туған жері Андалусиядағы Малага соборында капелла маэстросы болды. Ол осы уақытқа дейін Еуропадағы ең ұлы композиторлардың бірі ретінде танымал болғанымен, жұмыс беруші ретінде аса танымал болмады, себебі лауазымдарды табу және сақтауда қиындықтарға тап болды. Моралестің даңқының өсуіне оның айналасындағылардың көптеген куәліктері себеп болды. Испан теоретик Хуан Бермудо оны «музыкадағы Испанияның нұры» деп атады, ал 1559 жылы мексикалық хор (особылап испан полифониясы жаңа әлемге тез жеткен) өткен жылы Карл V-нің қайтысын еске алу рәсімінде оның шығармаларын орындады. Бұл даңқ 18 ғасырға дейін сақталды, көптеген папалық музыканттардың өмірбаянын жазған Андреа Адами да Болсена оны Жоскин де Пре және Палестрина арасындағы папалық капелланың ең маңызды композиторы деп мақтады. Оның ерекше дарынына сезімтал, мінезі қиын болғаны және музыкалық қабілеті төмен адамдармен қарым-қатынас жасауға келмейтіні туралы жиі айтылады. Ол өзінің әншілеріне қатаң талаптар қойды және жұмыс берушілерді ренжітті. Осының қарамастан, ол 16 ғасырдың ортасында Еуропадағы ең көрнекті композиторлардың бірі саналды. 1553 жылдың 4 қыркүйегінде ол бұрын жұмыс істеген Толедо соборында капелла маэстросы лауазымына үміткер болуын сұрады, бірақ көп ұзамай Марченада қайтыс болды; нақты күні белгісіз, бірақ 7 қазанға дейін болған. Ол сонымен қатар Missa pro defunctis (Реквием) жазды. Оның таралу ерекшеліктері, сондай-ақ толыққанды емес өңделуі оның соңғы туындысы болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Cristóbal de Morales was born in Seville and, after an exceptional early education there, which included a rigorous training in the classics as well as musical study with some of the foremost composers, he held posts at Ávila and Plasencia. All that is known about his family is that he had a sister, and that his father died prior to his sister's marriage in 1530. Others who lived in Seville are considered to be potential relatives of Morales. These include Cristóbal de Morales, a singer employed by Duke of Medina Sidonia in 1504; Alonso de Morales, treasurer of the cathedral in 1503; Francisco de Morales (d. 1505), a canon; and Diego de Morales, who was the cathedral notary in 1525. Earlier Spanish popes of the Borja family held a long tradition of employing Spanish singers in the papal chapel’s choir. This had a significant effect on Morales' success. Starting in 1522, there are three different occurrences where a Cristóbal de Morales was indicated to be an organist. There is little information of the whereabouts of Morales from January 1532 to May 1534. Morales is documented three times in Rome as ‘presbyter toletanus’ in May and December 1534. By 1535 he had moved to Rome, where he was a singer in the papal choir, evidently due to the interest of Pope Paul III who was partial to Spanish singers. He remained in Rome until 1545, in the employ of the Vatican; then, after a period of unsuccessfully seeking other employment in Italy (with the emperor, as well as with Cosimo I de Medici) he returned to Spain, where he held a succession of posts, many of which were marred by financial or political difficulties. The last of these was as maestro di capilla at Málaga Cathedral in his native Andalusia from 1551–53. While he was renowned by this time as one of the greatest composers in Europe, he seems to have been unpopular as an employee, for he began to have difficulty finding and keeping positions. Morales’s fame was due in part to the numerous testimonials of those around him. The Spanish theorist Juan Bermudo declared him “the light of Spain in music”, while in 1559, a Mexican choir – Spanish polyphony in particular was quick to reach the New World – sang his music at a service commemorating the death of Charles V the previous year. This fame continued into the 18th century when Andrea Adami da Bolsena, biographer of many papal musicians, praised him as the papal chapel’s most important composer between Josquin des Prez and Palestrina. There is recurrent evidence that he was a difficult character, aware of his exceptional talent, and probably came across as arrogant and incapable of getting along with those of lesser musical abilities. He made severe demands on the singers in his employ and alienated employers. In spite of this, he was regarded as one of the finest composers in Europe around the middle of the 16th century. On 4 September 1553 he asked to be considered for the position of maestro de capilla at the Cathedral of Toledo, where he had previously worked, but shortly afterwards he died in Marchena; the actual date is not known, but was before October 7. In addition, he wrote a Missa pro defunctis (a Requiem mass). Its peculiarities of transmission, as well as its apparent incomplete editing, suggest that it may be his last work.

Жазбалар

Кристобаль де Моралес, Миль Регрец мессасы. Виктор Алонсо, Концерт де лес Арт. CD Accord 204662. Кристобаль де Моралес, Missa de Beata Virgine (a5). Генттегі Collegium Vocale, Филипп Херревеге. "V. Сессиялар", 2009 жыл. Кристобаль де Моралес, Missa de Beata Virgine. Жахет де Манту ансамблі. CD Calliope 9363. Кристобаль де Моралес, Миль Регрец мессасы. Пол МакКриш, Gabrieli Consort & Players. CD Archiv 474 228 2. Кристобаль де Моралес, Missa Si bona suscepimus. The Tallis Scholars, Питер Филлипс. Gimell CDGIM 033. Кристобаль де Моралес, Missa Vulnerasti cor meum. – Canticum Canticorum. Ренессанс оркестрі, Ричард Читам, Майкл Нун. Glossa cabinet GCD C81403. Кристобаль де Моралес, Моралес Толедода. Майкл Нун, Ensemble Plus Ultra. GCD 922001. Кристобаль де Моралес, Office des Ténèbres. Денис Райзин Дадре, Doulce Mémoire. Naïve E 8878.

Өлгендердің кеңсесі / Реквием

Кристобаль де Моралес, Официум (Parce mihi Domine). Ян Гарбарек және Хиллиард ансамблі. ECM 1525.
Оның "Officium Defunctorum" туындысынан "Parce mihi Domine" Ян Гарбарек пен Хиллиард ансамблінің 1994 жылғы ең көп сатылған джаз және классикалық альбомы "Officium"-де (үш нұсқада) маңызды трек ретінде пайдаланылды. Кристобаль де Моралес, Моралес: Реквием. Пол МакКриш, Габриэли Консорт. CD Archiv 457 597 2.
Кристобаль де Моралес, Officium defunctorum, Missa pro Defunctis. Каталония корольдік капелласы, Хесперион XX, Жорди Савалл. Naive ES 9926.