Сриманта Санкардев: Ассамның рухани және мәдени қайраткері
Sankardev
Сриманта Санкардев (1449-1568) – Ассамның ұлы ғалымы, ақын, драматург, ойшыл, дін реформаторы. Бхакти қозғалысы, Экāсарана Дхарма, Саттрия өнері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді полимат (1449–1568)
Indian polymath (1449–1568)
Шриманта Шанкардев (; 1449–1568) – 15-16 ғасырлардағы ассамдық полимат; қасиетті ғалым, ақын, драматург, биші, актер, музыкант, суретші, әлеуметтік-діни реформатор және Ассамдағы бакти қозғалысының мәдени және діни тарихындағы маңызды тұлға. Ол бұрынғы мәдени мұраларды дамытып, музыканың жаңа түрлерін (Боргеет), театрлық қойылымдарды (Анкиа Наат, Бхаона), биді (Саттрия), әдеби тілді (Браджавали) құрастырған. Сонымен қатар, ол санскрит, ассам және браджавали тілдерінде жазылған қасиетті мәтіндерді (Шанкардевтің Бхагаваті), поэзия және теологиялық еңбектерді қалдырды. Ол бастаған Бхагаватик діни қозғалысы, Екасарана Дхарма, сондай-ақ Нео-Вайшнавтық қозғалыс деп аталды, Кох және Ахом патшалықтары сияқты екі ортағасырлық мемлекетке әсер етті. Оның құрған жамағаттары уақыт өте келе Саттра деп аталатын монастырьларға айналды, олар Ассамда және шамалы дәрежеде Солтүстік Бенгалда маңызды әлеуметтік-діни институттар болып табылады. Оның әдеби және көркемдік еңбектері бүгінгі Ассамда сақталған дәстүрлер. Ол уағыздаған дінді көптеген адамдар қабылдады, ал ол және оның ізбасарлары құрған Саттралар (монастырлар) гүлденуін жалғастырып, оның мұрасын мәңгі сақтап келеді.
Srimanta Sankardev (; 1449–1568) was a 15th–16th century Assamese polymath; a saint scholar, poet, playwright, dancer, actor, musician, artist social religious reformer and a figure of importance in the cultural and religious history of the Bhakti movement in Assam. He is credited with building on past cultural relics and devising new forms of music (Borgeet), theatrical performance (Ankia Naat, Bhaona), dance (Sattriya), literary language (Brajavali). Besides, he has left a literary oeuvre of trans created scriptures (Bhagavat of Sankardev), poetry and theological works written in Sanskrit, Assamese and Brajavali. The Bhagavatic religious movement he started, Ekasarana Dharma and also called Neo Vaishnavite movement, influenced two medieval kingdoms – Koch and the Ahom kingdom – and the assembly of devotees he initiated evolved over time into monastic centers called Sattras, which continue to be important socio religious institutions in Assam and to a lesser extent in North Bengal. His literary and artistic contributions are living traditions in Assam today. The religion he preached is practised by a large population, and Sattras (monasteries) that he and his followers established continue to flourish and sustain his legacy.
Өмірбаян
Санкардев қайтыс болғаннан кейін, Мадхавдев оның өмірі туралы әңгімелерді дұға ғибадаттарына енгізді, бұл оның шәкірттері де жалғастырған тәжірибе болды, және уақыт өте келе, өте кең көлемді биографиялық әдебиет пайда болды. Бұл әдебиет әдетте екі топқа бөлінеді: ерте (Дайтари Тхакур, Бхусан Движа, Рамананда Движа және Вайкунта Движа жазғандары) және кеш (Анируддха Дас жазған Гуруварнана, бірнеше авторсыз Катха гуру карит, Бардова карит, Барпетадан Санкардев каритрасы, Сарвабхауманың Сарру сварга хандасы және Бар сварга хандасы). Дайтари Тхакурдың әкесі Рамчаран Тхакур жазған өмірбаянның авторлығы күмәнді, ол көбінесе 17 ғасырға жатқызылады және кешкі өмірбаянмен бірге қарастырылады. Жалпы, барлық өмірбаян Шанкардевті Вишнудың адами кейпі ретінде көрсетеді, оның ішінде Дайтари Тхакурдың ең ерте өмірбаяны да осы пікірді қолдайды. Кейінгі өмірбаян алғашқы топтан айырмашылығы, Шанкардевке табиғаттан тыс қабілеттерді жатқызып, керемет оқиғаларды сипаттайды, сондай-ақ оның өміріне Бхагаватадан алынған оқиғаларды енгізуге бейімділік танытады. Өмірбаян қарама-қайшылықтарға толы; олардың бұрынғылары көбірек дәлдікке ие деп есептелсе де, олардың барлығы шындық емес. Дайтари Тхакурдың өмірбаяны, ең ертедегісі, Шанкардевтің Чайтаньямен кездескенін айтады, бірақ бұл қазіргі таңда шындық деп қабылданбайды.
After the death of Sankardev, Madhavdev incorporated narrations of his life in prayer services, a practice that was followed by his apostles, and in due course of time a large body of biographical literature arose. These are generally classed in two groups: early (those by Daityari Thakur, Bhusan Dwija, Ramananda Dwija and Vaikuntha Dwija) and late (Guruvarnana by Aniruddha Das, the more than one anonymous Katha guru carits, Bardowa carit, Sankardev caritra from Barpeta, the Saru svarga khanda and Bar svarga khanda by Sarvabhauma). The authorship of the biography credited to Ramcaran Thakur, Daityari Thakur's father, is doubted and it is generally dated to the 17th century and classed with the late biographies. In general, all biographies consider Sankardev as an incarnation of Vishnu, including that by Daityari Thakur, the earliest. The late biographies differ from the early group on the count that they ascribe supernatural feats to Sankardev, and describe miraculous events; and there is a tendency to read some events of the Bhagavata into his life. The biographies are full of contradictions; even though the earlier ones are considered more accurate, not all they claim are true—Daityari Thakur's biography, the earliest one, claims Sankardev met with Chaitanya, which is now not accepted to be true.
Балалық шағы: Алипухури және Бордо
Санкардев, сол кезде Санкаравара деп аталған, 1449 жылы қазіргі Нагаон ауданындағы Бордоваға жақын Алипухуриде Широмани (бас) Баро Бхуянс отбасында дүниеге келген. Кейбір авторлар Санкардевтің сонша ұзақ өмір сүргеніне күмән келтірсе де, оның денсаулығы жақсы болғанын ескерсек, 1449 жыл қабылданған. Баро Бхуяндар Ассамдағы тәуелсіз жер иелері болды, ал Санкардев Каястха индустар кастасына жатты. Оның отбасы мүшелері, ата-анасы Кусумвар Бхуян мен Сатьясандхья Деви, Шакта дінін ұстанды. Санкардев 7 жасында әкесі шешек ауруынан қайтыс болды, ал анасы оның туғаннан кейін немесе әкесі қайтыс болғаннан кейін қайтыс болды; оны әжесі Херсути тәрбиеледі. Ол 12 жасында Махендра Кандалидің "тол" немесе "чатрасала" (мектеп) білім ала бастады және көп ұзамай өзінің алғашқы өлеңдерін – "каратала камала" жазды. Толық өлең, әрине, бірінші дауыстысынан басқа, дауысты әріптерді үйренгенге дейін жазылған және оның поэзиялық дарының ерте гүлденуінің мысалы ретінде жиі келтіріледі. Ол жасөспірім шағында "тол" да тұрып, грамматика мен үнділік кітаптарды оқыды. Ол йогамен шұғылданды (кейіннен оны тастады), дене қуаты жағынан өте жақсы болды және аңыз бойынша, Брахмапутра өзенінің тасыған кезінде жүзіп өте алатын. Ол өзінің алғашқы туындысы "Харишчандра апахан" шығармасын осы "тол" да жазған деп есептеледі.
Sankardev, then named Sankaravara, was born into the Shiromani (chief) Baro Bhuyans family at Alipukhuri near Bordowa in present day Nagaon district in c1449. Though some authors have expressed doubt that Sankardev could have lived that long, considering that he was of good health 1449 is generally accepted. The Baro Bhuyans were independent landlords in Assam, and Sankardev belonged to the Kayastha Hindu caste. His family members, including parents Kusumvar Bhuyan and Satyasandhya Devi, were Saktas. Sankardev lost his father to smallpox when he was about 7 years old, and his mother died either soon after his birth, or soon after his father's death; and he was raised by his grandmother Khersuti. He began attending Mahendra Kandali's tol or chatrasaal (school) at the age of 12 and soon wrote his first verses karatala kamala. The complete poem was written before he was taught the vowels except, of course, the first one, and is often cited as an example of the early flowering of his poetic genius. He stayed at the tol during his teens, and studied grammar and Indian scriptures. He practised yoga (which he gave up later) and was physically very able, and according to legend, he could swim across the Brahmaputra while it was in spate. It is generally believed that he wrote his first work, Harishchandra upakhyan, while at the tol.
Бірінші қажылық
Мүмкін, әйелінің қайтысы оның бұрыннан бар рухани бейімділігін күшейтіп, ол қызын Буян әулетінен шыққан Хариге үйлендіргеннен кейін он екі жылдық қажылық сапарына шықты. Ол үй шаруашылығын күйеу баласы Хариге, ал Буян Широманишілігін ағалары Джаянта мен Мадхавқа тапсырды және 1481 жылы саяхатын бастады. Оған досы және серігі Рамарам мен ұстазы Махендра Кандали бастаған он жеті адам еріп келді. Ол кезде оның жасы отыз екіге толыпты. Қажылығы оны Пури, Матура, Дуарака, Вриндаван, Гайя, Рамесварам, Айодхья, Ситакунда және Үндістандағы Вайшнав дінінің басқа да маңызды орталықтарына жеткізді. Ол Пуридегі Джаганнатх кшетрасында көп жылдар өткізген сияқты, онда ол дін қызметкерлері мен қара халыққа Брахма Пурананы оқып, түсіндірді. 1488 жылы Бадрикашрамда ол алғашқы боргеетін – «мана мери рам чаранахи лагу» – Браджавали тілінде жазды. «Катха Гуручарит» бойынша, алғашқы боргеет «Рама мери хридая панкадже байсе» болған және ол 1481 жылы қажылық сапарының бастауында Роумари деген жерде жазылған. Ол он екі жылдан кейін Әлипухуриге қайтып келді (оның отбасы оның болмағанда Бордовадан көшіп келген еді). Саяхаты барысында ол жалқы үнділік Бхакти қозғалысына қосылып, оның гүлденуіне септігін тигізді.
It is possible that the death of his wife increased his already existing spiritual inclination and he left for a twelve year long pilgrimage, sometime after his daughter was married to Hari, a Bhuyan scion. He handed over the maintenance of his household to his son in law Hari; the Bhuyan Shiromaniship to his grand uncles Jayanta and Madhav; and began his journey in 1481. He was accompanied by seventeen others including his friend and associate Ramaram and his teacher Mahendra Kandali. At this point of time, he was 32. The pilgrimage took him to Puri, Mathura, Dwaraka, Vrindavan, Gaya, Rameswaram, Ayodhya, Sitakunda and almost all the other major seats of the Vaishnavite religion in India. He seem to have spent many years at Jagannath kshetra at Puri, where he read and explained the Brahma Purana to the priests and lay people. At Badrikashram in 1488, he composed his first borgeet—mana meri ram charanahi lagu—in Brajavali. According to Katha Gurucharit, the first Borgeet was "Rama meri hridaya pankaje baise" and he composed it in 1481 at the very outset of the pilgrimage at a place called Rowmari. He returned home to Alipukhuri after 12 years (his family had moved back from Bordowa in his absence). During his pilgrimage, he became the part of a pan Indian Bhakti movement and helped it blossom.
Широмандықтан бас тарту
1493 жылы қажылық сапардан оралғанда Шанкардев Широманшип лауазымын қайта қабылдаудан бас тартты, бірақ ақсақалдарының ыстық тілегімен жүз отбасының (гомашта) жауапкершілігін өз мойнына алды, алайда көп ұзамай бұл жауапкершілікті күйеу баласы Хариге жүктеді. Әжесінің қысымымен 54 жасында Калиндиге үйленді. Соңында ол Бордоваға қайтып оралып, шамамен 1498 жылы ғибадатхана (девагриха) салдырды – бұл, мүмкін, шатырлы үй болды, ол әкесінің үйінің бұрынғы орнында салынды. Онда ол адамдармен кездесіп, діни мәселелерді талқылап, дұға оқып, уағыз айтатын. Ол «Бхакти прадипа» және «Рукмини харана» еңбектерін жазды. Одан кейін Митилалық Джагадиса Мишрадан «Бхагавата Пурананың» бір данасын, Шридхара Свамидің «Бхавартха Дипика» атты бір құдайлық түсіндірмесімен бірге алды. Мишра Шанкардевтің қатысуында «Бхагаватаның» барлық мәтінін оқып, түсіндірді, бұл оқиға Экасарананың дамуындағы маңызды кезең саналады. Шанкардевтің алғашқы өмірбаянын жазған Датяри былай деп жазады: «Шанкардев Джагадиш Мишраның баяндамасын үлкен қызығушылықпен тыңдады және «Бхагаватаның» теңдесі жоқ кітап екенін, онда Кришна жалғыз Құдай, наам – нағыз дхарма, ал аикантика сарана мен сат-санга – сенімнің қажетті элементтері ретінде баяндалғанын түсінді». Ол сондай-ақ «Киртана гхоша» шығармасын жазуға кірісті.
On his return from his pilgrimage (c1493), Sankardev refused to take back the Shiromaniship, though on the insistence of his elders, he took responsibility of a hundred families (gomastha) but he soon handed over the responsibility to his son in law Hari. On his grandmother's insistence, he married Kalindi at the age of 54. Finally, he moved back to Bordowa and constructed a temple (devagriha) in c1498, possibly a thatched house, built on the original site of his father's house where he could meet with people, discuss religious matters and hold prayers, and preach. He wrote Bhakti pradipa and Rukmini harana. Soon after, he received a copy of the Bhagavata Purana from Jagadisa Mishra of Mithila, with Sridhara Swami's monistic commentary "Bhavartha dipika". Mishra recited and explained the entire Bhagavata in the presence of Sankardev and this event is considered critical in the development of Ekasarana. Datyari, an early biographer of Sankardev writes: Sankardev listened with rapt attention to the exposition by Jagadish Mishra and realised that the Bhagavata was a scripture without parallel, a scripture that determined Krishna as the only God, naam as the real dharma, and aikantika sarana and sat sanga as the indispensable elements of the faith." He also began composing the Kirtana ghosha.
Цихана-ятра
Шридхара Свамидің Bhavartha dipika түсіндірмесімен және Bhagavata Purana-ны зерттегеннен кейін, Шанкардев Cihna yatra деп аталатын би-драмасын жазды, он үшін ол Sapta vaikuntha (жеті жұмақ) суреттеді, музыкалық аспаптар жасауға жетекшілік етті және өзі сол аспаптарда ойнады. Басқа өмірбаяншылардың айтуынша, Шанкардев Әлипухуриде өзі салған ғибадатханада Жағдыш Мишраның куәлігінде Маханатаны қойды. Неогтың сөзіне қарағанда, осы кезде Шанкардев жаңа дінді уағыздауды шешті. Бұл дінге алғаш болып кіргендердің қатарында Джаянта Далайдың әйелі, мәйекті ауруға шалдыққан Харирам (кейін Туласирам атанған), оның серігі Рамарам және оның тол мұғалімі Махендра Кандали болды. Әлипухуриде өткен 13 жыл – Шанкардевтің вайшнавизм туралы ойға далу және халықтың рухани және этикалық қажеттіліктеріне сай болатын форманы іздеу кезеңі болды. Осы уақытта санскриттің терең біліміне ие Ананда Кандали оның шәкіртіне айналды; ол Шанкардевпен кеңескеннен кейін Бхагавата Пурананың X кантосының соңғы бөлігін аударды. Әлипухуриден Шанкардев 1509 жылы Бордоваға оралып, таан салды. Кейбір авторлар бұл таанның саттраның барлық негізгі белгілеріне ие болғанын (орталық киртангар, кари хати және т.б.) алға тартады, ал басқалары осындай белгілер Шанкардев заманында болмағанын айтады. Бұл таанды тастап кеткеннен кейін, 17 ғасырдың ортасында Шанкардевтің немере қызы Канаклата оны қайтадан жаңартты.
After his exposure to the detailed Bhagavata Purana and Sridhara Swami's commentary Bhavartha dipika, Sankardev produced a dance drama called Cihna yatra, for which he painted the Sapta vaikuntha (seven heavens), guided the making of musical instruments and played the instruments himself. According to other biographers, Sankardev produced Maha nata in the presence of Jagdish Mishra in the temple he had constructed at Alipukhuri. According to Neog, this was the point when Sankardev decided to preach a new religion. Some of the first to be initiated into this religion was the wife of Jayanta dalai, a leper named Hariram (later Tulasiram), Ramaram his associate and Mahendra Kandali, his tol teacher. The 13 years at Alipukhuri was the period during which he reflected on Vaishnavism and on the form that would suit the spiritual and ethical needs of the people. Ananta Kandali, a profound scholar of Sanskrit, became his disciple during this time; he translated the later part of Canto X of the Bhagavata Purana after consulting Sankardev. From Alipukhuri Sankardev moved back to Bordowa in 1509 and built a thaan. Some authors claim that this than had all the major features of a sattra (central kirtanghar, cari hati etc. ), whereas many others assert that these features did not exist during Sankardev's time. This than was abandoned and more than a hundred years later in the middle of the 17th century, Sankardev's granddaughter in law, Kanaklata, established it again.
Гангмау
Б. С. Сингха 1509 жылы Брахмапутра аңғарының батыс бөлігіндегі Бхуяндықтарды биліктен ығыстыруға бағытталған қызметін бастады. Сонымен қатар, Бордова аймағындағы бхуяндықтар өздерінің качари көршілерімен жанжалға түсті, ал шабуыл жасалғанда Шанкардев бхуяндықтарға көшуді кеңес берді, бұл осы бхуяндықтар тобының тәуелсіздігінің аяқталуына әкелді. Шанкардев және оның ізбасарлары 1516-17 жылдары Брахмапутра өзенін кесіп өтіп, алдымен Сингариде, содан кейін Рутада қоныстанды. Висва Сингха Рутаға қарай жылжуды бастағанда, Шанкардев 1527 жылы Ахом мемлекетінің Гангмау ауылына көшті. Дхуахатта ол рухани ізбасары Мадхавдевпен кездесті. Сақта дінін ұстанған Мадхавдев, жақында ғана вайшнавизмге өткен қайнағасы Рамадаспен діни дауға түсті. Рамадас оны Шанкардевке алып барды, ол ұзақ пікірсайыстан кейін оны Экасарананың күші мен пайдалылығына көндірді. Мадхавдевтің поэзия, ән салу қабілеті және жаңа діні мен гуруына деген адалдығы Экасарана тарихындағы маңызды оқиға болды. Дхуахатта ол кеңірек танылды және көптеген адамдарды өз дініне бастады. Экасарананың танымалдылығы мен адамдардың дінге өтуі дін қызметкерлері – брахмандарды алаңдатты, олар ашуланып, жаулық танытты. Шанкардев олардың ашуын басуға тырысты – туысы Буда Ханның үйінде олармен кездесіп, брахман қарсыластарын оның діни орталығында Жағанатхтың ағаштан жасалған бейнесін, яғни Мадан Моханды орнатуға шақырды. (Шанкардев бұл бейнені Дхуахаттан қашқанда ағашқа іліп тастады, ол жылдардан кейін Вамшигопальдевпен құтқарылып, Деберпар саттрасында орнатылды). Брахмандар соңында Ахом патшасы Сухунгмунгқа (1497-1539) шағымданды, ол Шанкардевті өз сарайына шақырып, олармен пікірсайыс өткізді. Шанкардев патшаны өзінің діни бүлікші емес екеніне және қоғамдық тәртіпке қауіп төндірмейтініне сендіре алды, сондықтан оған қарсы айыптар алынып тасталды.
Biswa Singha, began his activities to remove the Bhuyans from power in the western part of the Brahmaputra valley in 1509. Furthermore, the Bhuyans in the Bordowa area picked up a quarrel with their Kachari neighbours, and when attacked Sankardev advised the Bhuyans to move, which brought to an end the independence of this group of Bhuyans. Sankardev and his associates first crossed the Brahmaputra river in 1516–17 and settled first at Singari and finally at Routa; and when Viswa Singha advanced towards Routa, Sankardev moved to Gangmau in the Ahom kingdom in 1527. Hari, Sankardev's son in law became a Saikia, and his cousin Jagatananda, grandson of Jayanta received a title 'Ramarai'. At Dhuwahat, he met his spiritual successor Madhavdev. Madhavdev, a sakta, got into a religious altercation with his brother in law Ramadas who had recently converted to Vaishnavism. Ramadas took him to Sankardev, who, after a long debate, convinced him of the power and the efficacy of Ekasarana. The acquisition of Madhavdev, with his talent in poetry, singing and dedication to his new found religion and guru, was a significant event in the Ekasarana history. At Dhuwahat he managed to attract a wider attention and popularity and he initiated many others into his religion. The popularity of Ekasarana and the conversion of people alarmed the priestly Brahmins, who reacted with anger and hostility. Sankardev tried to diffuse their hostility—by meeting with them at the house of his relative Budha Khan and asking his Brahmin antagonists to install a wooden idol of Jagannath, called Madan Mohan, at his religious seat. (Sankardev left this idol hanging on a tree when he took flight from Dhuwahat, and it was rescued years later by Vamshigopaldev and installed at Deberapar sattra). The Brahmins finally complained to the Ahom king, Suhungmung (1497–1539), who summoned Sankardev to his court for a debate with them. Sankardev was able to convince the king that he was not a religious rebel and a threat to the social order, and the charges against him were dropped.
Дууахаттан ұшып кету
Ахом патшалығында Буяндықтардың жағдайы бастапқыда жақсы болғанмен, Шанкардевтің күйеу баласы Хари Пайк офицері, ал оның туысы Рамрай патшалық қызметкері болғаннан кейін, қарым-қатынас біртіндеп нашарлады. Буяндықтарға қарсы болған Вишвасингханың қайтысынан және Наранраянның (1540) билікке келуінен кейін Кох Буяндықтарымен қарым-қатынас қандай да бір деңгейде жақсарды. 1540 жылдардың бірінде Сукленмунгтың (1539–1552) тұсында патшалық шенеунік аймаққа піл аулау экспедициясымен келді. Хари өзін қолжетімді етуден бас тартты, сондай-ақ, Буяндықтар басқарған кедергіден піл қашып кетті. Шенеунік бұл міндетсіздікке қатты ашуланып, Хариді де, Мадхавдевті де тұтқынға алды. Гархгауда Хари өлім жазасына кесілді, ал Мадхавдев шамамен бір жылға қамалды. Даитаридің сөзіне сүйенсек, Ахомдарға қарсы Кохтардың (1546–1547) шабуылынан пайдаланып, Шанкардев және оның ізбасарлары Кох армиясының алғы шебінен қалып, Нараянпурда гарнизон құрып, Ахом патшалығынан шығысқа қарай қашып кетті.
Though the positions of the Bhuyans in the Ahom kingdom began comfortably—with Sankardev's son in law, Hari, becoming a Paik officer and Ramrai, his cousin, becoming a royal official—the relationship gradually deteriorated. After the death of Viswasingha, who was inimical to the Bhuyans, and the rise of Naranarayan (1540), the Koch Bhuyan relationship improved somewhat. Sometime in the 1540s during the reign of Suklenmung (1539–1552) a royal officer visited the region for an elephant capturing expedition. Hari did not make himself available and furthermore, an elephant escaped through a barrier managed by the Bhuyans. The officer took grave offence in this dereliction of duty and arrested Hari as well as Madhavdev. At Garhgaon, Hari was executed and Madhavdev interned for about a year. According to Daityari, taking advantage of the Koch advance against the Ahoms (1546–1547), Sankardev and his followers escaped from the Ahom kingdom as they fell behind the vanguard of the Koch army setting up their garrison in Narayanpur further to the east.
Күн шашы
Санкардев және оның ізбасарлары 1540 жылдың соңында Кох патшалығындағы Капалабариге жетіп, онда қоныстанды. Бірақ ол жердегі су тым сілтілі болды. Мадхавдевтің анасы Манорама және басқа да бірнеше адам сол жерде қайтыс болды. Сондықтан, Капалабариде біраз уақыт тұрғаннан кейін, Санкардев пен оның тобы 1541 жылы Сунпораға көшіп кетті. Сунпорада Санкардев Қамарупадан бөлек Гаро және Бутан төбелерінде кең бизнес мүдделері бар бай саудагер Бхавананданы баулыды. Саудагер Нараяна Дас Барпетаның жанындағы Джанияға қоныстанды және егіншілікпен айналыса бастады. Әдетте дүниелік істермен айналысқан ол көп ұзамай өркендеп, Санкардев пен оның ізбасарларын қамтамасыз ететін адамға айналды. Ол халық арасында Такур Ата деп белгілі болды.
Sankardev and his followers reached Kapalabari in Koch kingdom in later part of 1540 and put up there. But the water was very alkaline there. Several members including Madhavdev's mother Manorama died there. So after staying for some time at Kapalabari, Sankardev and his group moved to Sunpora in 1541. At Sunpora Sankardev initiated Bhavananda, a rich trader who had extensive business interest in the Garo Hills and Bhutan Hills besides Kamarupa. The trader, Narayana Das, settled at Janiya near Barpeta and took to agriculture. A man of the world otherwise, he soon flourished and became a provider to Sankardev and his devotees. He came to be known popularly as Thakur Ata.
Патбауси
Санкардев көшіп-қонып, Кох патшалығындағы Барпетаға жақын Патбаусиде қоныстанды және Киртангхар (ғибадат үйі) салды. Ол мұнда бастаған адамдардың кейбірі – брахмандар Чакрапани Движа мен Сарвабхаум Бхаттачарья; Гаро Говинда; Бутия Джаярам; Джайния Мадхай; аскет Жатирам; Кох Мурари. Дамодардев, брахман, Санкардевтің бастауымен дінге келді. Санкардев Дамодардевке брахман шәкірттерін бағыштауды тапсырды. Оған арнап Патбаусиде сатра салынды. Кейін Дамодардев Санкардевтің дініндегі Брахма Сангати сектасының негізін қалады. Санкардевтің әдеби шығармаларының ішінде ол "Бхагавата Пурананы" аяқтады және басқа да жекелеген шығармалар жазды. Ол Киртан Гошанының жазылуын жалғастырды, Рамаянаның бірінші кантосын (Ади Канда) аударды және 14-ғасырлық ақын Мадхав Кандали аяқтамаған соңғы кантоны (Уттара Канда) аударуды Мадхавдевке тапсырды. Ол төрт пьеса жазды: Рукмини харана, Парижата харана, Келигопала және Калидамана. Патбаусиде жазылған тағы бір пьеса – Канса Вадха жоғалып кетті. Патбаусиде ол өзінің шамамен 240 Баргитін Камала Гаянға берді. Бірақ, өкінішке орай, Гаянның үйі өртенді және көптеген Баргиттер жоғалды. Сол оқиғадан кейін Санкардев Баргиттер жазуды тоқтатты. 240-тың арасынан бүгінде 34-і сақталған.
After moving around, Sankardev settled at Patbausi near Barpeta in the Koch Kingdom and constructed a Kirtanghar (house of prayer). Some of the people he initiated here are Chakrapani Dwija and Sarvabhaum Bhattacharya, Brahmins; Govinda, a Garo; Jayaram, a Bhutia; Madhai, a Jaintia; Jatiram, an ascetic; and Murari, a Koch. Damodardev, a Brahmin, was initiated by Sankardev. Damodardev was entrusted by Sankardev to initiate Brahmin disciples. A Sattra was also constructed for him at Patbausi itself. Later Damodardev became the founder of the Brahma Sanghati sect of Sankardev's religion. Among Sankardev's literary works, he completed his rendering of the Bhagavata Purana and wrote other independent works. He continued composing the Kirtan Ghosha, further translated the first canto of the Ramayana (Adi Kanda) and instructed Madhavdev to translate the last canto (Uttara Kanda), portions that were left undone by the 14th century poet Madhav Kandali. He wrote four plays: Rukmini harana, Parijata harana, Keligopala and Kalidamana. Another play written at Patbausi, Kansa Vadha, is lost. At Patbausi, he had lent his Bargeets numbering around 240 to Kamala Gayan. But unfortunately, Gayan's house was gutted and most of the borgeets were lost. Since that incident Sankardev stopped composing Bargeets. Of the 240, 34 remain today.
Екінші қажылық
1550 жылы Шанкардев тағы да 117 шәкіртімен бірге қасиетті саяхатқа шықты. Олардың ішінде Мадхавдев, Рамрай, Рамарам, Тхакур Ата және басқалары болды. Тхакур Ата бір күндік жолдан кейін қайтуға мәжбүр болды. Мадхавдевке логистикалық мәселелердің барлық жауапкершілігі жүктелді. Ол Санкардевтің әйелі Калиндидің тілегімен оны Вриндаванға емес, Пуриден қайтуға көндірді. Санкардев және оның серіктері 1551 жылы алты айдың ішінде Патбаусиге оралды.
Sankardev once again left for a pilgrimage in 1550 with a large party of 117 disciples that included Madhavdev, Ramrai, Ramaram, Thakur Ata and others. Thakur Ata had to return after just one day's journey. Madhavdev had to take entire responsibility of logistics. He on the request of Sankardev's wife Kalindi urged him to return from Puri and not proceed to Vrindavana. Sankardev and the group returned to Patbausi within six months in 1551.
Аяқтау
Ол Мадхавдев пен Такур Атамен келісім жасап, оларға Патбаусиде түрлі нұсқаулар берді және соңғы рет сол жерден кетіп қалды. Ол үйін Кочбехардағы Беладонгада салған еді. Кочбехарда болғанда Махараджа Наранараяна баулуға ниеттенгенін білдірді. Санкардев патшаны дінге өткізуге келіспеді. (Рамчархан Тхакурдың бір өмірбаяны бойынша) Денесінің бір жерінде қызыл іріңді жара – виша фохара пайда болды, содан кейін әулие дүние салды. Осылайша, 1568 жылы, адамзатты нұрландыруға арналған өте маңызды өмір сүргеннен кейін, Махапуруша 120 жасында Бхеладонгадағы соңғы төрт айдан кейін көз жұмды.
He made arrangements with Madhavdev and Thakur Ata and gave them various instructions at Patbausi and left the place for the last time. He set up his home at Bheladonga in Kochbehar. During his stay at Kochbehar, Maharaja Naranarayana expressed his wish to be initiated. Sankardev was reluctant to convert a king and declined to do so. (According to one of the biographers Ramcharan Thakur) A painful boil; a visha phohara – had appeared in some part of his body and this led to the passing away of the Saint. Thus, in 1568, after leading a most eventful life dedicated to enlightening humanity; the Mahapurusha breathed his last – after four months of his last stay at Bheladonga– aged 120.
Екасарана
Санкардев Кришнаға бағышталуды (бхакти) уағыздады, ол негізінен ән айтудан (киртан) және оның іс-әрекеттерін (сраван) тыңдаудан тұрады. Екасарана ғибадаттың дасиялық көзқарасын (бхава) ұстанады, онда әрбір адал адам өзін Құдайдың қызметшісі деп есептейді. Басқа Вайшнав мектептерінен өзгеше, Радха Кришнамен бірге құдайға сыйынбайды. Оның дінін ұстанатындар Махапурушия, Саранья және Шанкари деп аталады. Шриманта Санкардев өз дініне кірісу (сарана) рәсімін енгізді. Ол сол кездегі қанағатсыздық тудырған касталық дискриминацияға қарсы күресу арқылы әлеуметтік төңкеріс жасады. Ол барлық каста мен дін өкілдерін, тіпті мұсылмандарды да діни жолына бастады. Кірісуден кейін, жаңадан кірген адамдар Экасарананың діни ұстанымдарына – жалғыз Құдайға, Кришнаға табынуға және барлық Ведалық рәсімдерден бас тартып, оған бағышталуға міндетті. Ол өзі екі рет үйленіп, балалы болып, үй шаруасын жүргізсе де, оның шәкірті Мадхавдев олай істемеді. Оның кейбір ізбасарлары бүгінге дейін Вайшнав монастырьларында (сатраларда) бойдақ өмірді (кевалия бхакат) сақтайды. Бұрын Шактиге адал (сакта) болған Мадхавдевпен болған Санкардевтің танымал пікірсайысы және Мадхавдевтің кейіннен Экасаранаға қабылдануы Ассамдағы неовайшнав қозғалысы тарихындағы ең маңызды оқиға ретінде жиі айтылады. Мадхавдев, өте көп дағдылы тұлға, оның белгілі шәкіртіне айналды.
Sankardev preached devotion (bhakti) to Krishna consisting primarily in the singing (kirtan) and listening to (sravan) of his deeds and activities. Ekasarana follows the dasya attitude (bhava) of worship in which the devotee considers himself to be a servant of God. In contrast to other Vaishnava schools, Radha is not worshiped along with Krishna. The people who practice his religion are referred to variously as Mahapurushia, Sarania and Sankari. Srimanta Sankardev started a system of initiation (Sarana) into his religion. He caused a social revolution by fighting against the caste discrimination prevailing at that time. He initiated people of all castes and religions, including Muslims. After initiation, the devotee is expected to adhere to the religious tenets of Ekasarana consisting in worship to one God, Krishna, and offering devotion to him, forsaking all forms of Vedic rites. Though he himself married twice, had children and led the life of a householder, his disciple Madhavdev did not. Some of his followers today follow celibate life (kevaliya bhakat) in the Vaishnavite monasteries – the sattras. Sankardev's famous debate with Madhavdev, who was a staunch sakta (devotee of Shakti) earlier, and Madhavdev's subsequent induction into Ekasarana, is often cited as the single most epoch making event in the history of the neo Vaishnavite movement in Assam. Madhavdev, an equally multi talented person, became his celebrated disciple.
Әдеби шығармалары
Санкардев көптеген шығармалар жазды. Одан бұрын да қарапайым халық тілінде жазғандар болған – мысалы, Мадхав Кандали 14 ғасырда Рамаянаны ассам тіліне аударған. Бұл қазіргі үнді тілдерінің бірінде жазылған алғашқы Рамаяна еді. Сонымен қатар, Харивара Випра мен Хема Сарасвати де осылай жазған. Бірақ Санкардев осы бағытты кеңейтіп, Мадхавдев сияқты басқаларды да одан әрі жұмыс істеуге шабыттандырды. Оның тілі түсінікті, өлеңдері әуенді, ал жазған әр нәрсесіне бхакти рухын сіңірді. Оның ең маңызды шығармасы – «Киртана гхоша», ол Ассамдағы көптеген үйлерде әлі де кездесетін өте танымал туынды. Онда Кришнаны мадақтауға арналған, бірлесіп орындалатын жырлар бар. Бұл – жан-жақты және қарапайым тілмен жазылған бхакти кайваның көрнекті үлгісі. Онда «балаларға арналған әңгімелер мен әндер, жастарды поэзияның әсемдігімен қуанту, ал ересектерге діни білім мен даналық беру» сияқты нәрселер бар. Көптеген шығармалары үшін ол сол кездегі ассам тілін қолданды, осылайша қарапайым адамдар оларды оқи және түсіне алатын болды. Ал әндері мен драмаларында эмоционалдық әсер үшін Браджавали тілін пайдаланды. Басқа әдеби туындыларына «Бхагавата Пурананың» сегіз кітабының аудармасы (соның ішінде Ади Дасама – X кітап), «Харишчандра апахиана» (оның алғашқы жұмысы), «Бхакти прадип», «Ними навасиддха самвада» (патша Ними мен тоғыз Сиддха арасындағы әңгіме), «Бхакти ратнакара» (негізінен «Бхагаватадан» алынған санскрит ырларының жинағы), «Анади патана» (әлемнің жаратылуы және космологиялық мәселелер туралы), «Гунамала» және «Рукмини харан», «Патни прасад», «Кели гопал», «Курукшетра йатра» және «Шрирама виджая» сияқты көптеген пьесалар кіреді. Осылайша, оның 120 жылдық өмірінде бхакти әдебиеті гүлденді.
Sankardev produced a large body of work. Though there were others before him who wrote in the language of the common man – Madhav Kandali who translated the Ramayana into Assamese in the 14th century – This was the first ramayana to be written in a modern Indian language – Harivara Vipra and Hema Saraswati, it was Sankardev who opened the floodgates and inspired others like Madhavdev to carry on where he left off. His language is lucid, his verses lilting, and he infused bhakti into everything he wrote. His magnum opus is his Kirtana ghosha, a work so popular that even today it is found in many household in Assam. It contains narrative verses glorifying Krishna meant for community singing. It is a bhakti kayva par excellence, written in a lively and simple language, it has "stories and songs for amusement [for children], it delights the young with true poetic beauty and elderly people find here religious instruction and wisdom". For most of his works, he used the Assamese language of the period so the lay person could read and understand them. But for dramatic effect in his songs and dramas he used Brajavali. Other literary works include the rendering of eight books of the Bhagavata Purana including the Adi Dasama (Book X), Harishchandra upakhyana (his first work), Bhakti pradip, the Nimi navasiddha samvada (conversation between King Nimi and the nine Siddhas), Bhakti ratnakara (Sanskrit verses, mostly from the Bhagavata, compiled into a book), Anadi patana (having as its theme the creation of the universe and allied cosmological matters), Gunamala and many plays like Rukmini haran, Patni prasad, Keli gopal, Kurukshetra yatra and Srirama vijaya. There was thus a flowering of Bhakti literature during his long life of 120 years.
Билеу
Сатрия биін Шанкардев алғаш рет ойлап тапқан және дамытқан, кейін ғасырлар бойы сатралар сақтап келген. Қазір бұл би Үндістанның классикалық би түрлерінің біріне жатады. Дегенмен, кейбір сенімді Шанкар дәуірінің жақтастары оны Шанкари биі деп атайды.
Sattriya dance, that Sankardev first conceived and developed and which was later preserved for centuries by the sattras, is now among the classical dance forms of India. Although certain devout Sankarite calls this form as Sankari dance
Бейнелеу өнері
Сапта ваикунтха – Сихна ятра өндірісінің бір бөлігі, қазіргі кезде жоқ. Вриндавани вастраның бір бөлігі Лондонда сақталған. Әйгілі Вриндавани вастрасы – Вриндавандағы Кришнаның лилаларын бай тоқу және кестеленген суреттер арқылы бейнелейтін 120 x 60 шынтақ өлшемді кенеп. Бұл жұмыстың бір бөлігі саналатын мысал Париждегі Азия тоқымаларын зерттеу және құжаттау қауымдастығының коллекциясында (инв. № 3222) сақталуда. Кох патшасы Наранараянаның тапсырысымен тоқылған бұл жұмысты Барпетадағы 12 шебер тоқымашы Шанкардевтің қадағалауымен алты айдың ішінде тоқып, 1554 жылдың соңында аяқтады. Бұл тоқыма өнері Эка Сарана Нама Дхарма дінінде құдай саналатын Кришнаның өмірі мен істерін бейнелейді. Киімді әулие патшаға сыйлағаннан кейін, ол Көчбехар патша сарайында сақталды, бірақ кейін жоғалып кетті. Бұл киімнің бөліктері Тибетке, содан кейін қазіргі орнына жеткен деген сенім бар.
Sapta vaikuntha – part of the Cihna yatra production, does not exist today. Vrindavani vastra – parts of this work are preserved in London. The famous Vrindavani Vastra—the cloth of Vrindavan—a 120 x 60 cubits tapestry depicted the lilas of Lord Krishna at Vrindavan through richly woven and embroidered designs on silk. A specimen, believed to be a part of this work, is at the Association pour l'Etude et la Documentation des Textiles d'Asie collection at Paris (inv. no. 3222). The vastra, commissioned by Koch king Naranarayana, was woven by 12 master weavers in Barpeta under the supervision of Sankardev over a period of six month and completed towards the end of 1554. This textile art depicted the life and deeds of lord Krishna, who is worshipped in Eka Sarana Nama Dharma. The cloth was housed in the royal court of Kochbehar after the saint presented it to the king; but it disappeared at some point. It is believed that parts of this cloth made its way to Tibet and from there to its present place.