Орталық Мидвич құсдары

Кіріспе

1957 жылғы Джон Уиндхамның ғылыми-фантастикалық романы, 1957 жылғы роман.

"Мидвич кукушки" – ағылшын жазушысы Джон Уиндхамның 1957 жылғы ғылыми-фантастикалық романы. Онда ағылшын ауылындағы әйелдердің паразиттік шетелдіктердің ұрпақтарымен жүкті болу оқиғасы баяндалады. Кітапты көптеген сыншылар жоғары бағалаған, оның ішінде драматург Дэн Ребеллато оны "моральдық беймәлімдіктерді зерттейтін роман" деп, ал жазушы Маргарет Этвуд – Уиндхамның "шедеврi" деп атады. Роман бірнеше рет фильмге (1960 және 1995 жылдары "Қарғыс ауылы" атымен), радиоға (1982, 2003 және 2017 жылдары) және телесериалға (2022 жыл) бейімделді.

Сюжет

Ауруханалар екі жол апатына ұшырап, ағылшын Мидвич ауылына баратын жалғыз жолды жауып тастады. Ауылға жақындауға тырысқан жедел жәрдем қызметкерінің бірі есінен танып қалады. Газбен улану күдігі туғандықтан, әскерге хабар беріледі. Олар құлыптағы канарейді зардап шеккен аймаққа кіргізгенде, ол есінен танып, сыртқа шығарғанда есін жинайды. Тағы бір тәжірибе көрсеткендей, аймақ ауылдың төңірегінде шамамен бірдей диаметрге ие жарты шар болып табылады. Әуе суретінде зардап шеккен аймақтың ортасындағы жерде белгісіз күміс түсті нысан көрінеді. Бір күннен кейін әсері жоғалады, сонымен бірге белгісіз нысан да жоғалып, ауыл тұрғындары ешқандай зиянды әсер сезбей оянады. Бірнеше айдан кейін олар бала тудыру жасындағы барлық әйелдердің жүкті екенін түсінеді, жүктіліктің ксеногенез арқылы туындағаны анықталады. 31 ұл мен 30 қыз дүниеге келгенде, олар қалыпты көрінеді, бірақ олардың алтын түсті көздері, ашық сары шаштары және ақшыл, күміс терісі ерекшеленеді. Балалардың аналарының генетикалық ерекшеліктері байқалмайды. Олар өскен сайын, кем дегенде бір жағынан адам емес екені анық көрінеді. Олар телепатиялық қабілетке ие және басқалардың іс-қимылдарын бақылай алады. Балалар (үлкен әріппен "Балалар" деп аталады) екі бөлек топтық санаға ие, біреуі ұлдар үшін, екіншісі қыздар үшін. Олардың дене дамуы адамдарға қарағанда жылдамдатылған; тоғыз жасқа келгенде, олар он алты жастағы жасөсперіндер сияқты көрінеді. Балалар өздерін қорғау үшін сананы бақылаудың бір түрін пайдаланады. Бір жас жігіт көлік айдап келе жатып, баланың жамбасына кездейсоқ соққы бергеннен кейін, ол қабырғаға қағылып, өзін-өзі өлтіруге мәжбүр болады. Балаларды қуған бұқа суға итеріліп, шұбырады. Ауыл тұрғындары бұқаралық толқу көтеріп, Мидвич Гранджты (Балалар оқып, тұратын ферма) өртеп жіберуге тырысады, бірақ Балалар ауыл тұрғындарын бір-біріне шабуыл жасауға мәжбүр етеді. Әскери барлау бөлімі осындай құбылыстың әлемнің басқа төрт аймағында орын алғанын біледі, оның ішінде Канаданың Арктикасындағы инуиттер елді мекені, Австралияның Солтүстік территориясындағы шағын қалашық, Моңғол ауылы және Ресейдің шығысындағы Гизжинск қаласы, Охотск теңізінен солтүстік-шығысқа қарай. Инуиттер жаңа туған Балаларды өздері емес деп сезініп өлтіреді, ал моңғолдар Балаларды да, аналарын да өлтіреді. Австралиялық нәрестелердің барлығы бірнеше апта ішінде қайтыс болады, бұл ксеногенез процесінде бірдеңе дұрыс болмаған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ресейлік қалашық жақында Совет үкіметі тарапынан "жағдай орынсыз" деп танылып, атомдық зеңбірекпен қиратылды. Балалар қауіпті сезінеді және ауыл үстінен ұшатын ұшақтарды тоқтату үшін өз күштерін пайдаланады. Әскери барлау офицерімен сұхбаттасу кезінде Балалар мәселені шешу үшін оларды жою қажет екенін түсіндіреді. Олар ауылды бомбалаусыз оларды өлтіру мүмкін емес екенін, бұл бейбіт тұрғындардың өліміне әкеледі дейді. Балалар ультиматум қояды, олар зиянсыз өмір сүре алатын қауіпсіз жерге көшуді қалайды. Олар үкіметтен ұшақтарды талап етеді. Мидвичтің егде жастағы, білімді тұрғыны (Гордон Зеллаби) Балаларды мүмкіндігінше тезірек өлтіру қажет екенін түсінеді. Жүрек ауруына байланысты өмір сүруіне бірнеше апта ғана қалғандықтан, ол бірдеңе жасауға міндетті екенін сезінеді. Ол Балалардың ұстазы және кеңесшісі болды, олар оған кез келген адамға болатын сүйіспеншілікпен қарайды, оған басқаларға қарағанда жақындауға мүмкіндік береді. Бір күні кешке ол Балаларға грек аралдары туралы фильм көрсетіп жатқанда, проекторға бомба жасырып қояды. Зеллаби бомбаны жарып, өзін де, барлық Балаларды да өлтіреді.

Ambulances arrive at two traffic accidents blocking the only roads into the English village of Midwich, Winshire. Attempting to approach the village, one ambulance man becomes unconscious. Suspecting gas poisoning, the army is notified. They discover that a caged canary becomes unconscious upon entering the affected region, but regains consciousness when removed. Further experiments reveal the region to be a hemisphere with a diameter of around the village. Aerial photography shows an unidentifiable silvery object on the ground in the centre of the affected zone. After one day, the effect vanishes, along with the unidentified object and the villagers wake with no apparent ill effects. Some months later they realise that every woman of child bearing age is pregnant with all indications that the pregnancies were caused by xenogenesis during the period of unconsciousness that has come to be referred to as the "Dayout". When the 31 boys and 30 girls are born, they appear normal, except for their unusual golden eyes, light blonde hair and pale, silvery skin. The children have none of the genetic characteristics of their mothers. As they grow up, it becomes increasingly apparent that they are, at least in some respects, not human. They possess telepathic abilities and can control others' actions. The Children (they are referred to with a capital C) have two distinct group minds, one for the boys and another for the girls. Their physical development is accelerated compared with that of humans; upon reaching the age of nine, they appear to be sixteen year olds. The Children protect themselves as much as possible using a form of mind control. One young man who accidentally hits a Child in the hip while driving a car is made to drive into a wall and kill himself. A bull that chased the Children is forced into a pond to drown. The villagers form a mob and try to burn down the Midwich Grange (a farm where the Children are taught and live) but the Children make the villagers attack each other. The Military Intelligence department learns that the same phenomenon has occurred in four other parts of the world, including an Inuit settlement in the Canadian Arctic, a small township in Australia's Northern Territory, a Mongolian village and the town of Gizhinsk in eastern Russia, north east of Okhotsk. The Inuit killed the newborn Children, sensing they were not their own and the Mongolians killed both Children and mothers. The Australian babies had all died within a few weeks, suggesting that something may have gone wrong with the xenogenesis process. The Russian town was recently "accidentally" destroyed by the Soviet government, using an atomic cannon from a range of
The Children are aware of the danger and use their power to prevent aeroplanes from flying over the village. During an interview with a Military Intelligence officer, the Children explain that to solve the problem they must be destroyed. They explain it is not possible to kill them unless the entire village is bombed, which would result in civilian deaths. The Children present an ultimatum, they want to migrate to a secure location where they can live unharmed. They demand aeroplanes from the government. An elderly, educated, Midwich resident (Gordon Zellaby) realises the Children must be killed as soon as possible. As he has only a few weeks left to live due to a heart condition, he feels obliged to do something. He has acted as a teacher of and mentor to the Children and they regard him with as much affection as they can have for any human, permitting him to approach them more closely than others. One evening, he hides a bomb in his projection equipment while showing the Children a film about the Greek islands. Zellaby sets off the bomb, killing himself and all of the Children.

Ұялағы паразиттер

Романның атауындағы "куку" құстар отбасына сілтеме жасайды, оның 60-қа жуық түрі басқа құстардың ұяларына өз жұмыртқаларын салу арқылы ұя паразиттері болып табылады. Бұл түрлер міндетті түрде ұя паразиттері болып есептеледі, олар тек осы тәсілмен көбейеді, ең белгілі мысалы – Еуразиялық кукушка. Куку жұмыртқасы иесінің жұмыртқасынан бұрын шығады, ал куку балапаны тез өседі; көп жағдайда балапан иесінің жұмыртқаларын немесе балапандарын ұядан шығарып тастайды, сонымен қатар иенің өсу қарқынымен бірге дамуына итермелейді.

Қабылдау

Галактика газетінің жазушысы Флойд С. Гейл 1958 жылы романның алғашқы нұсқасын қарап, оны "көптен асып түскен, әрі жақсы жазылған басып алу оқиғасы" деп мақтады. SFReviews.net сайтының Томас М. Вагнер 2004 жылы романның "кейбір элементтерінің ескіргеніне қарамастан, әлі де қызықты оқылатынын" айтты. Алайда, Демон Найт 1967 жылы Уиндамның романдық өңдеуі "өте қатал, тіпті өкінішке орай, өте жалықтыратын" екенін жазды, және 90-беттен бастап оқиға сыпайылық, сезімталдық, жалқаулық және әйелдер журналындағы мазохизмге толып, көтеріле алмайды. 2010 жылы The Guardian газетінде жазған драматург Дэн Ребеллато Уиндхэмды, мүмкін, Х.Г. Уэллснен кейінгі ең табысты британдық ғылыми-фантастика жазушысы деп атады, ал оның кітаптары соншалықты таныс болғандықтан, оларды жақсылап зерттемейді. Ребеллатоның пікірінше, The Midwich Cuckoos қайта оқығанда "әдептік беймәлімдіктерді зерттейтін романға" айналды, ал бұрын тек тапқыр, бірақ қарапайым ғылыми-фантастикалық триллер деп ойлағанмын, ол баяндаушы кейіпкерінің қағидаларын күдік тудыратын кітап. Оның пікірінше, бұл ерлер мен әйелдер арасындағы күрес, кем дегенде, адамдар мен шетелдіктер арасындағы күрес сияқты, зорлау, аборт, бала туу және аналық туралы әңгімелейді, ал баяндаушының тікелей әңгімесінен гөрі әлдеқайда нәзік мәселелерді қамтиды. Ребеллато сондай-ақ Уиндамның 1950-ші жылдары Лорд Чемберленнің әдепсіздік үшін цензурасы кезінде жазғанын атап өтті, сондықтан оның сексуалдық мәселелерді талқылауын жариялауға мүмкіндік беру үшін "алдау, мәтіннің арасы, ирония және түсініксіздік" қолдануы қажет болды. Ребеллато сонымен қатар, Жаңа толқын ғылыми-фантастикалық жазушысы Брайан Олдистің Уиндамның кітаптарын "жағымды апаттар" деп сынағанын да атап өтті; Ребеллатоның пікірінше, оқиғалар солай көрінуі мүмкін, бірақ олар "күнәға батпайтын батырлыққа" ие және көбінесе ашық аяқталады, ал ішінде олар "өте жайсыз, үнемі алаңдатады", Батыс мәдениетінің шектері туралы терең сұрақтар қояды.

Қайталанатын жалғасы

Уиндэм "Мидвич-Майн" романының жалғасын жазуға кірісті, бірақ бірнеше тараудан соң одан бас тартты.

Өндірілмеген жобалар

Metro Goldwyn Mayer 1981 жылы түсірілімі басталған қайта түсірілім жобасы тоқтатылды. Кристофер Вуд продюсер Лоренс П. Бахман үшін сценарий жазып жатқан кезде Америка Жазушылар Цехы араласты.

Бейресми

1994 жылғы тайлық «Кавао Тхи Банг Пхленг» (Бангпленгтегі қара құстар) фильмі, мүмкін, осы роман негізінде түсірілген. Фильм тай жазушысы және саясаткер Кукрит Прамодждің 1989 жылғы романы бойынша түсірілді, ал ол өз кезегінде Уиндхамның кітабынан алынған.

Теледидар

The Midwich Cuckoos (2022), Элис Траутон, Дженнифер Перротт және Бёркур Сигторссон режиссерлік еткен мини-сериал.

Радио

1982 жылы Уильям Инграмның BBC World Service үшін үш 30 минуттық эпизодқа бейімделген радио туындысы. Алғаш рет 1982 жылдың 9-23 желтоқсаны аралығында эфирге шықты. Режиссері Гордон Хаус, ал музыкасын BBC Radiophonic Workshop-тың Роджер Лимб жазған. BBC Radio 4 Extra арнасында үнемі қайталанып тұрады. 2003 жылы Дана Ребеллатоның BBC Radio 4 үшін екі 60 минуттық эпизодқа бейімдеген радио туындысы. Алғаш рет 2003 жылдың 30 қарашасы мен 7 желтоқсаны аралығында көрсетілді. Режиссері Полли Томас, ал музыкасын Крис Мадин жазған. 2007 жылы BBC Audiobooks арқылы CD-де жарық көрді. 2017-18 жылдары Graeae Theatre Company адаптациялаған радио қойылымы BBC Radio 4 арнасында 2017 жылдың 31 желтоқсанында және 2018 жылдың 7 қаңтарында көрсетілді. Персонаж 1982 2003 2017 Бернард Весткотт Чарльз Кей Ричард Гейфорд Уильям Гонт Билл Ниги Джанет Гейфорд Розалинд Адамс Сара Париш Александра Мати Гордон Зеллаби Мэннинг Уилсон Клайв Меррисон Тайрон Хаггинс Анжела Зеллаби Паулин Йейтс Мариелла Браун Ферлейн Зеллаби Дженни Куэйл Кэтрин Тозер Алан Хьюз Гордон Дулие Николас Р. Бейли Уильям Кейси О'Брайен