Кіріспе

Рим сенаторы және белгілі шешен

Марк Антоний (б.з.д. 143–87 жж.) – Антоний әулетінен шыққан римдік саясаткер және өз заманының ең көрнекті римдік шешендерінің бірі. Ол сонымен қатар атақты генерал және триумвир Марк Антонийдің әкесі болды.

Мансап

Оның cursus honorum б.з.д. 113 жылы квесторлық лауазымымен және Вестальдарға қатысты бір оқиғамен басталады, ал 102 жылы Антоний Киликия римдік провинциясы үшін проконсулдық өкілеттіктермен претор болып сайланды. Өкіметтік мерзімінде Антоний қаскөйлермен осыншалықты сәтті күресті, тіпті Сенат оның құрметіне теңіз жеңісін жариялады. 99 жылы ол Аулус Постумий Альбинмен бірге консул болып сайланды, ал 97 жылы цензор болып сайланды. 90 жылы Әлеуметтік соғыста қолбасшылық етті. Цинна мен Октавиус арасындағы азамат соғысы кезінде Антоний Октавиусқа қолдау көрсетті. Бұл оның өміріне құн болды; Гай Марий мен Цинна оны 87 жылы Римді басып алғанда өлтірді. Антонийдің саяси мансабы бойында ол рим соттарында делдалдық қорғаушы немесе айыптаушы ретінде жиі көзге түсті. Антонийдің шешендігіне қазіргі танымалдығы Цицеронның беделіне байланысты, өйткені оның ешбір сөзі бізге жеткен жоқ. Ол Цицеронның "Оратор туралы" еңбегіндегі маңызды спикерлердің бірі.

Отбасы

Антонийдің Антония есімді қызы және Марк Антоний Кретикус және Гай Антоний Гибрида есімді екі ұлы болды. Марк Антоний Кретикус – триумвир Марк Антонийдің әкесі. 100 жылы Антоний жеңіс тойын алды, себебі ол Киликиялық қарақшыларға қарсы сәтті күрескен болатын. Біраз уақыттан кейін оның қызы Антония Мисенум қаласының жанындағы вилласынан қарақшылар тарапынан ұрланып кетті және үлкен құн төленген соң ғана босатылды.

Өлім

Плутархтың "Параллель өмірлер" атты еңбегінде Гай Мариус өмірбаянында Марк Антоний қарапайым плебейдің үйіне келгені айтылады. Сол плебей, келген қонағына құрмет көрсету үшін, құлын жақын жердегі мейрамханашыға шарап әкелуге жіберді. Мейрамханашы оның неге осынша қымбат шарап сатып алатынын сұрағанда, құл ойша Марк Антонийдің қожайынының үйіне келгенін айтты. Құл кеткен соң, мейрамханашы Мариусқа барып, осы жайды жеткізді. Мариус бұл хабарды естігенде қуаныштан қол шапалақтады және тіпті үйге өзі баруға асықты, бірақ Аннийді Марк Антонийдің басын әкелуге жіберді. Оның адамдары үйге жеткенде, Анний сыртта күтіп тұрды, ал қарулы сарбаздары үйге кірді. Олар Антонийді тапқанда, ол өмірі үшін жалбарына бастады. Қарулы адамдар оның сөздерімен және харизматикалық бейнесімен настолько әсерленді, олар бастарымен төмен қарап, жылады. Соңында Анний бөлмеге кірді. Ол сарбаздарына ашу айтып, сосын бөлмеге қадам басқасын, сөйлеушінің басын кесіп тастады.