Альберт Уильям Кетельбей: Англиялық композитор және пианист
Albert Ketèlbey
Альберт Кетельбей – ағылшын композиторы, дирижер және пианист (1875-1959). Жеңіл оркестрлік музыкасымен, киноға жазған музыкасымен танымал. Музыка туралы көбірек біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын композиторы және пианиношы (1875–1959)
English composer and pianist (1875–1959)
Альберт Уильям Кетэлби (/k//ə/'t//ɛ//l//b//i/; туғандағы аты Кетелби; 9 тамыз 1875 – 26 қараша 1959) – ағылшын композиторы, дирижер және пианиношы, ең белгілісі – оның жеңіл оркестрлік музыкасынан құралған қысқа шығармалары. Ол Бирмингемде дүниеге келді және 1889 жылы Тринити музыкалық колледжінде оқу үшін Лондонға көшті. Ұтымды оқудан кейін, оның болашағындағы классикалық мансабын жалғастырмады, алдымен Водевиль театрының музыкалық директоры болды, содан кейін жеңіл музыка композиторы және өзінің туындыларының дирижері ретінде танымал болды. Көп жылдар бойы Кетэлби Chappell & Co және Columbia Graphophone Company сияқты бірнеше музыка баспаларында жұмыс істеді, кіші оркестрлерге аранжировкалар жасады, осы кезеңде ол көрнекті және танымал музыка жазуды үйренді. 1920 жылдардың соңында дыбысты фильмдер пайда болғанға дейін ол үнсіз фильмдерге музыка жазуда үлкен жетістікке жетті. Композитордың дәстүрлі классикалық стильдегі алғашқы туындылары жақсы қабылданып, бірақ оның ең танымал болғаны – жеңіл оркестрлік шығармалары болды. Жанрдағы оның алғашқы туындыларының бірі – «Монастырь бағында» (1915) миллионнан астам дана сатылып, оны кеңінен танымал етті; оның экзотикалық көріністерді музыкалық бейнелеуі көпшіліктің қиялын баурап алып, оның байлығын қалыптастырды. «Персиялық базарда» (1920), «Қытай ғибадатханасының бағында» (1923) және «Мысырдың мистикалық жерінде» (1931) сияқты туындылары баспа түрінде де, пластинкаларда да бестселлер болды; 1920 жылдардың соңында ол Ұлыбританияның алғашқы миллионер композиторы атанды. Оның британдық көріністерді бейнелеуі де біршама танымал болды: мысалы, Лондон өмірінің көріністерін қамтитын «Кокни сюитасы» (1924) және патшалық шараларға арналған салтанатты музыкасы. Оның туындылары өзінің өркендеген кезеңінде жиі жазылды, ал соңғы жылдары оның көптеген туындылары CD-ге шығарылды. Кетэлбидің танымалдылығы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде төмендеді және оның өзгешелігі де азайды; оның соғыстан кейінгі көптеген туындылары ескі шығармалардың қайта өңдеуі болды және оның музыкасын BBC көбінесе елемеді. 1949 жылы ол Уайт аралына көшіп, зейнеткерлікке шықты және үйінде қарапайым жағдайда қайтыс болды. Оның туындылары қайтыс болғаннан кейін қайта қарастырылды; 2003 жылы BBC радио бағдарламасының «Your Hundred Best Tunes» сауалнамасында «Meadows Across» барлық уақыттағы ең танымал күйлердің 36-орынына ие болды. 2009 жылғы «Промс» маусымының соңғы түні оркестр оның «Монастырь бағында» шығармасын орындады, бұл Кетэлбидің қайтыс болғанына 50 жыл толуына орай болды – оның музыкасы фестивальдің финалында алғаш рет орындалды.
Albert William Ketèlbey (/k//ə/'/t//ɛ//l//b//i/; born Ketelbey; 9 August 1875 – 26 November 1959) was an English composer, conductor and pianist, best known for his short pieces of light orchestral music. He was born in Birmingham and moved to London in 1889 to study at Trinity College of Music. After a brilliant studentship he did not pursue the classical career predicted for him, becoming musical director of the Vaudeville Theatre before gaining fame as a composer of light music and as a conductor of his own works. For many years Ketèlbey worked for a series of music publishers, including Chappell & Co and the Columbia Graphophone Company, making arrangements for smaller orchestras, a period in which he learned to write fluent and popular music. He also found great success writing music for silent films until the advent of talking films in the late 1920s. The composer's early works in conventional classical style were well received, but it was for his light orchestral pieces that he became best known. One of his earliest works in the genre, In a Monastery Garden (1915), sold over a million copies and brought him to widespread notice; his later musical depictions of exotic scenes caught the public imagination and established his fortune. Such works as In a Persian Market (1920), In a Chinese Temple Garden (1923), and In the Mystic Land of Egypt (1931) became best sellers in print and on records; by the late 1920s he was Britain's first millionaire composer. His celebrations of British scenes were equally popular: examples include Cockney Suite (1924) with its scenes of London life, and his ceremonial music for royal events. His works were frequently recorded during his heyday, and a substantial part of his output has been put on CD in more recent years. Ketèlbey's popularity began to wane during the Second World War and his originality also declined; many of his post war works were re workings of older pieces and he increasingly found his music ignored by the BBC. In 1949 he moved to the Isle of Wight, where he spent his retirement, and he died at home in obscurity. His work has been reappraised since his death; in a 2003 poll by the BBC radio programme Your Hundred Best Tunes, Bells Across the Meadows was voted the 36th most popular tune of all time. On the last night of the 2009 Proms season the orchestra performed his In a Monastery Garden, marking the fiftieth anniversary of Ketèlbey's death—the first time his music had been included in the festival's finale.
Ерте өмір және білім, 187595
Альберт Уильям Кетэльби 1875 жылдың 9 тамызында Англияның Бирмингем қаласындағы 41 Alma Street мекенжайында дүниеге келді. Ол зергерлік бұйымдарды оюмен айналысатын Джордж Генри мен оның әйелі Сара Энн Астонның бес баласының екіншісі болды. Кетэльби әулетінің атын акцентсіз жазу оның өзінің бастамасы болды, ал бұрынғы буындарда осы аттың бірнеше түрі қолданылған. Барлық балалар музыкалық аспаптарда ойнауға үйретілді, ал Кетэльбидің ағасы Харольд кейіннен танымал скрипкашы болды. Альберт фортепианода ойнау және ән айтуда табиғи қабілетін көрсетті, содан кейін жақын орналасқан Лозельс қаласындағы Сент-Силас шіркеуінің жетекші хористі болды. Оның кіші әпкесі – тарихшы Дорис Кетлби. Он бір жасында Кетэльби Бирмингем және Мидленд институтының музыка мектебіне (қазіргі Корольдік Бирмингем консерваториясы) қабылданды, онда ол композиция бойынша доктор Альфред Гоулдан, ал гармония бойынша доктор Х. У. Уэрейингтен сабақ алды. Он үш жасында Кетэльби өзінің алғашқы маңызды музыкалық шығармасын – "Пианофортеге арналған соната" атты туындысын жазды.
Albert William Ketèlbey was born on 9 August 1875 at 41 Alma Street in the Aston area of Birmingham, England. He was the second of five children of George Henry, a jewellery engraver, and his wife Sarah Ann, Aston. The grave accent was Albert's invention: the family name was spelled without it at the time of his birth and there had been several variants of the name in the previous generations. All the children were taught a musical instrument and Ketèlbey's brother, Harold, was later a violinist of note. Albert showed a natural talent for the piano and singing, and he subsequently became head chorister at St Silas' Church in nearby Lozells. His younger sister was the historian Doris Ketelbey. At the age of eleven Ketèlbey joined the Birmingham and Midland Institute school of music (now the Royal Birmingham Conservatoire) where he was tutored by Dr Alfred Gaul in composition and Dr H. W. Wareing in harmony. At the age of thirteen Ketèlbey composed his first serious piece of music, "Sonata for Pianoforte",
Еңбек жолының алғашқы жылдары, 18961914
1896 жылы Кетельбей саяхаттық жеңіл опера компаниясының дирижері қызметіне кірісті; әкесі ұлының классикалық музыка композиторы болуын қалағандықтан, ол бұл қызметті жеңілтек рөл деп санап мақұлдамады. Екі жылдық гастрольден кейін Кетельбей 22 жасында Опера Комик театрының музыкалық директоры болып тағайындалды – сол кезде Лондондағы ең жас театр дирижері. Ол Лондонның Мейфэр ауданындағы Брутон көшесіндегі үйге көшті, онда Шекспирдің «Сен қалағаныңша» пьесасынан алынған сөздерге «Соғыңдар! Соғыңдар! Қысқы жел!» әнін жазды. Опера Комик 1898 жылдың желтоқсаны мен 1899 жылдың наурызы аралығында «Алиса ғажайыптар елінде» мюзиклін сәтті қайта қойды, ал өмірбаяншысы Джон Санттың айтуынша, Кетельбей музыканың бір бөлігін жазған болуы мүмкін. Содан кейін сәуір айында Кетельбей музыка мен әндерін жазған «Жақсы уақыт» комикалық операсы жарық көрді. Жағымсыз сыннан кейін, қойылым мамыр айында аяқталды және өндірістен туған шығындарға байланысты Опера Комик жабылды. Сол жерде Кетельбей актриса және әнші Шарлотта "Лотти" Зигенбергпен танысты. 1906 жылы олар үйленді, бірақ балалары болмады. Сол жылы Кетельбей А. Хаммонд & Co музыка баспасында шағын оркестрлерге арналған музыканы жазумен айналыса бастады. Компанияда жұмыс істеген кезеңде ол өз шығармаларын – орган музыкасын, әндерді, дуэттерді, фортепиано туындыларын және гимндерді – жазу және жариялауды жалғастырды. Ол Колумбияда жиырма жылдан астам жұмыс істеді және музыкалық директор және кеңесші лауазымына дейін көтерілді, түрлі музыкалық стильдердегі жетекші музыканттармен жұмыс істеді; Колумбия Кетельбей дирижерлік еткен 600-дан астам жазбаны шығарды. 1920 жылға қарай ноталардың миллионнан астам данасы сатылды. Туындының шабыты туралы екі түрлі оқиға бар: Кетельбей кейіннен бұл шығарманы ескі досы үшін жазғанын айтса да, ол оны монастырға барғаннан кейін жазғанын да мәлімдеді. МакКанна пікірінше, алғашқы тактіден бастап тыңдаушылар "мұндай құралды [Густав] Малер симфониясының құмар әлемінде, әдепті ағылшын салондық шығармасынан гөрі күтуге болады". 1919 жылы ол романтикалық «Айшығында» шығармасын жазды, оны баспашысы «көркемдік тұрғыдан керемет туынды» деп бағалады. Келесі жылы ол «Wedgwood Blue» және «Персиялық базарда» шығармаларын жазды; соңғысы оның ең танымал туындыларының біріне айналды. Музыктанушы Джонатан Беллман «Персиялық базарда» шығармасын «өлімсіз» деп атап, оны «оркестр немесе шағын оркестр үшін «интермеццо сахнасы» деп сипаттайды; қорлаушылықпен төмендетуші немесе қуандыратынша әдемі емес». Бұл шығарма сынсыз қалмады; композитор және дирижер Николас Слонимский орыс журналының пікірін келтіріп, «суита империалистік отарлау Англиясында «таза тұжырымдамаға» ие болды. Композитор тыңдаушыны колонияларда бәрі жақсы екеніне сендіруді көздейді, онда әдемі әйелдер мен экзотикалық жемістер бірге піседі, қайыршылар мен билеушілер дос, империалистер мен наразы пролетариаттар жоқ». Слонимский Краснуха, Г (1931) еңбегінен цитата келтіреді. Империализмнің «әділ» пропагандасы. Ресейлік пролетариат музыканттарының қауымдастығы. Бұл композитор мен сыншы арасында келесі айларда журналда қызу хат алмасуға әкелді. 1921 жылы Кетельбей алдыңғы жеті жыл өмір сүрген Сент-Джонс-Вудтағы үйінен Фрогнальға, Лондонның солтүстік-батысындағы Хэмпстед ауданына көшті. Ол жертөлеге бильярд үстелін орнатты, ол оның сүйіп жатқан демалыс түріне айналды. Келесі жылы Кетельбей «Қытай ғибадатханасында» шығармасын жазды, содан кейін 1924 жылы «Жүректің қасиетті жері» және «Кокни-суита» шығармаларын жазды. Соңғысында «Эппи Ампстед» финалы болды. Үш аптадан кейін сот Колумбияға қарсы шешім шығарды. Кетельбейдің танымалдылығы соншалық болды, 1924 жылы оның шығармаларын мейрамханалар мен кинотеатрларда күніне бірнеше рет тыңдауға болады, ал сол жылы Лион шайханалары өз дүкендерінде оның музыкасын ойнатуға 150 000 фунт стерлинг жұмсады. Ол 1925 жылы «Ғашықтар бағында» және «Ежелгі британиялықтар лагерінде» шығармаларымен сәттілігін жалғастырды. Ол Ұлыбритания бойынша жыл сайын гастрольдік сапарлар жасап, өз музыкасын қалалық оркестрлермен бірге дирижерлік етті, сондай-ақ BBC Wireless Orchestra-мен жұмыс істеді. Ол бірнеше халықаралық оркестрлерге дирижер болып шақырылды және Бельгияда, Германияда, Францияда, Швейцарияда және әсіресе Нидерландыда уақыт өткізді, онда ол Концертгебу және Курсаал Үлкен симфониялық оркестрлерімен тығыз қарым-қатынас орнатты. Оның музыкасы құрлықта танымал болды, ал The Times газетінде оның өліміне арналған мақалада бір веналық сыншы Кетельбейдің музыкасы Йоханн Штраус және Франц Лехардың музыкасынан кейін ғана екені айтылды. Сант Кетельбейдің Ұлыбританиядағы алғашқы миллионер композиторға айналғанын жазды. 1930 жылдың ақпанында ол жыл сайынғы концерттер сериясын Kingsway Hall-да бастады, жаңа туындысын – «Сағат пен Дрезден фигураларын» дирижерлік етті. 1933 жылғы концерт туралы сыншы С. Р. Нельсон «сипаттамалық жазушы ретінде Кетельбейді жеңу қиын. Ол шексіз әуенді тақырыптарды және нақты атмосфераның тапқыр ұқсастығын біріктіру қабілетіне ие» деп жазды. 1927 жылы «Джаз әншісімен» сөйлейтін фильмдердің пайда болуы және одан кейін ортаның өсуі фильм индустриясымен айналысатын композиторлар мен музыка баспаларына елеулі әсер етті, өйткені бұл ноталардың сатылымын төмендетті. Кетельбейдің осы көзден түсетін табысы төмендесе де, осы кезең радио мен граммофондардың танымалдылығының артуымен де сипатталды, ал оның жаңа туындылары үйдегі тыңдаушылар үшін сәтті болды. 1930 жылдардың басына қарай BBC Radio-да оның туындыларынан бір жылда 1500-ден астам хабарлама берілді, ал континенттік радиостанцияларда, соның ішінде Radio Luxembourg-тегі Decca Records-тың демеушілігімен апта сайынғы жексенбілік бағдарламасында 700-ден астам хабарлама берілді. Ол осы бағдарламаға «Жексенбі күнгі түсқиялы» тақырыптық музыкасын жазды, мелодиясы D E C C A музыкалық ноталарына негіделген. Келесі жылы Кетельбей корольдің күміс мерейтойына арналған «Абыроймен шырқылған» маршын жазды; туынды Кетельбейдің Kingsway Hall-дағы алғашқы қойылымынан бұрын Виндзор қамалында патшалық отбасы үшін ойналды. Бұл туынды сол жылғы «Түске дейін шеруде» және Сент-Пол соборындағы мерейтойлық құлшылық қызметінде ойналды. Кетельбей Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде жыл сайынғы гастрольдерін жалғастырды, бірақ саяхат шектеулеріне байланысты олар көлемі жағынан кішірек болды. Ол Kingsway Hall-дағы жыл сайынғы концерттерін де жалғастырды және Уинстон Черчилльдің «Біз жағаларда күресеміз» сөзіне жауап ретінде жазған «Бостандық үшін күресу» жаңа маршын ұсынды. Композициямен және дирижерлікпен қатар, ол соғыс кезінде арнайы полицей ретінде де жұмыс істеді.
In 1896 Ketèlbey took up the post of conductor for a travelling light opera company; his father, who wanted his son to be a composer of serious music, disapproved of what he saw as a lightweight role. After a two year tour Ketèlbey was appointed as musical director of the Opera Comique Theatre—at age 22, the youngest theatrical conductor in London at the time. He moved into a house in Bruton Street, in London's Mayfair, where he wrote the song "Blow! Blow! Thou Winter Wind", to words from Shakespeare's As You Like It. The Opera Comique staged a successful revival of the musical Alice in Wonderland between December 1898 and March 1899, and according to his biographer John Sant, it is possible that Ketèlbey wrote some of the music. This was followed by the comic opera A Good Time from April, for which Ketèlbey wrote the music and songs. Following poor reviews, the short run of the piece ended in May and the Opera Comique closed because of the losses brought about by the production. There, Ketèlbey began a relationship with the actress and singer Charlotte "Lottie" Siegenberg. The couple married in 1906 but the relationship was childless. The same year Ketèlbey began undertaking transcription work at the music publisher A. Hammond & Co, making arrangements of music for smaller orchestras. Throughout the time working for the companies he continued to compose and publish his own work, comprising organ music, songs, duets, piano pieces and anthems. He worked for Columbia for over twenty years and rose to the position of Musical Director and Adviser, working with leading musicians across a range of musical styles; Columbia released more than 600 recordings with Ketèlbey conducting. by 1920 over a million copies of the sheet music had been sold. There are two competing stories detailing the inspiration behind the piece: although Ketèlbey later said that he wrote the work for an old friend, he also stated that he composed it after visiting a monastery. while McCanna opines that from the first bar, listeners " might sooner expect such a device in the impassioned world of a [Gustav] Mahler symphony than in a genteel English salon piece".|group=n Except for a brief interval in 1926 when he resigned over a dispute about the allocation of funds to its members, he remained a lifelong member. In 1919 he composed the romantic work In the Moonlight, which his publisher considered to be "a work of striking beauty". In the following year he wrote Wedgwood Blue—a gavotte—and In a Persian Market; the latter became one of his more popular works. The musicologist Jonathan Bellman, calling In a Persian Market "immortal", describes it as "an 'intermezzo scene' for band or small orchestra; reprehensibly demeaning or delightfully tacky". The work was not without its critics; the composer and conductor Nicolas Slonimsky quotes the view of a Russian journal that "the suite had its 'immaculate conception' in imperialistic colonial England. The composer's intention is to convince the listener that all's well in the colonies where beautiful women and exotic fruits mature together, where beggars and rulers are friends, where there are no imperialists, no restive proletarians. "refn|Slonimsky quotes from Krasnukha, G (1931). "Innocent" Propaganda of Imperialism. Russian Association of Proletarian Musicians. which led to heated correspondence in the journal over the following months between the composer and the critic. In 1921 Ketèlbey moved from his home in St John's Wood, where he had been living for the previous seven years, to Frognal, an area of Hampstead, north west London. He installed a billiards table in the basement, which became his favoured form of relaxation. In the following year Ketèlbey wrote In a Chinese Temple Garden, followed in 1924 by Sanctuary of the Heart and Cockney Suite. The last of these contained the finale "'Appy 'Ampstead", After three weeks the case ended with the judge finding against Columbia. Such was Ketèlbey's popularity that by 1924 his works could be heard several times a day in restaurants and cinemas, and in that year the Lyons tea shops spent £150,000 on playing his music in their outlets. He continued to build on his success in 1925 with In a Lovers' Garden and In the Camp of the Ancient Britons—inspired by a trip he took to Worlebury Camp, near Weston super Mare. He undertook annual tours of Britain, conducting his music with municipal orchestras, and also worked with the BBC Wireless Orchestra. He was invited to conduct several international orchestras, and spent time in Belgium, Germany, France, Switzerland and particularly in the Netherlands, where he built a strong relationship with the Concertgebouw and Kursaal Grand Symphony orchestras. His music was popular on the continent and his obituarist in The Times later reported that one Viennese critic considered that Ketèlbey's music was behind only that of Johann Strauss and Franz Lehár. Sant writes that Ketèlbey subsequently became Britain's first millionaire composer. In February 1930 he began what became an annual series of concerts at the Kingsway Hall, conducting a new work, The Clock and the Dresden Figures. In a review of the 1933 concert, the critic S. R. Nelson wrote that "as a descriptive writer Ketèlbey really does take some beating. He has the happy knack of combining infinitely melodious themes and the cleverly diluted likeness of the authentic atmosphere." The introduction of talking films in 1927 with The Jazz Singer and the subsequent growth of the medium had a serious impact on composers and music publishers involved in the film industry as it heralded a decline in the sales of sheet music. Although Ketèlbey's income from this source declined, the period was also marked by a rise in the popularity of the radio and gramophones and his new compositions were successful with audiences at home. By the early 1930s over 1,500 broadcasts of his work were made on BBC Radio in a year, and more than 700 on continental radio stations, including a weekly Sunday programme of his music, sponsored by Decca Records on Radio Luxembourg. For this programme he wrote the theme music, "Sunday Afternoon Reverie", with the melody based on the musical notes D E C C A. In the following year Ketèlbey wrote the march With Honour Crowned for the King's silver jubilee; the work was played for the royal family at Windsor Castle before Ketèlbey conducted its first public performance at Kingsway Hall. The work was played at that year's Trooping the Colour and at the Jubilee Thanksgiving Service at St Paul's Cathedral. Ketèlbey continued to conduct on his annual tours during the Second World War, but these were on a smaller scale because of travel restrictions. He also continued with his annual concerts at Kingsway Hall, and introduced a new march, Fighting for Freedom, which he had written in a supportive response to Winston Churchill's "We shall fight on the beaches" speech. Apart from composing and conducting, he also acted as a Special Constable during the war.
Соғыстан кейінгі кезең; зейнетке шығу және қайтыс болу, 194659
1946–47 жылдардағы қыс суық болды, ал ақпан айында нөлден төмен температура Кетелбидің Хэмпстедтегі үйінің сыртындағы су құбырын жарып жіберді. Үйі ішінара суға батқаннан кейін, ол хат-хабарларының, қолжазбаларының және қағаздарының көп бөлігін жоғалтты, ал ол және оның әйелі пневмонияға шалдықты. Олар Реджентс Парктегі емдеу орталығына жатқызылды, онда Лотти екі күннен кейін қайтыс болды. Ол үйін сатып, уақытша Хендон Холл қонақ үйіне көшіп, онда жүйкелік ауруға шалдықты. Ол жылдың қалған бөлігін Оңтүстік Англиядағы қонақ үйлерде өткізді; Борнмут қаласында ол қонақ үйдің басқарушысы Мейбел Мод Притчетпен танысты, және олар келесі жылдың қазан айында үйленді. 1949 жылы Кетелби жаңа әйелімен Уайт аралына көшіп, Коустағы Египет төбесіндегі Рукстоун үйін сатып алды, онда ол ішінара зейнеткерлікке шықты, бірақ кейде әлі де шығармалар жазатын. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін танымал музыканың талғамы өзгерді, және оның музыкасының танымалдылығы төмендеді; 1940 жылы ол 3493 фунт стерлинг табыс тапқан, ал 1950 жылы ол 2906 фунтқа дейін төмендеді – соғыс кезеңіндегі инфляцияны ескергенде, бұл өте күрт төмендеу болды. МакКанна 1945 жылы Ұлттық мыс құбырлы оркестр конкурсы үшін тапсырыс алғаннан басқа, соғыстан кейін Кетелби естен кетпес ештеңе жасамағанын жазады. Студент кезінде Кетелби Бетховеннің Бірінші фортепиано концертінің бірінші бөліміне каденция жазды, ол 1890 жылы орындалғанда «ақылды және тиімді» деп бағаланды. Камералық репертуар үшін Кетелби саз квартетін (шамамен 1896 ж.) және фортепиано мен үрмелі аспаптар квинтетін (1896 ж.) жазды, олар Коста сыйлығы мен колледждің алтын медалін жеңіп алды. Оның 1894 жылғы скрипка мен фортепианоға арналған романсы «ұсынысқа лайық, музыкалық туынды» деп мақталды. Оның басқа ерте туындыларына хорлық шығармалар, соның ішінде «Кез келген жақсы сыйлық»; «Тауларда қараңыз» және «Барлық адамдар күшті болыңыз» (барлығы 1896 ж.) әнұрандары кіреді. Осы туындылардан кейін ол жеңіл операны дирижерлеуге көшті, ал күрделі музыка оның шығармаларында ереже емес, ерекшелік болды. Композитордың шынайы маңызды музыкасы оның отандастарынан аз бағаланды. 1928 жылғы «Британдық музыкант» журналында былай делінген: «Оның отыз жыл бұрын немесе жақында 1927 жылы жазылған маңызды музыкасының неге, мысалы, Эдвард Германның билерінің танымалдылығын жеңіп алмағанын түсіндірудің қажеті жоқ: бұл жағымды музыка, керемет ноталармен жазылған; бірақ ол Веналық би музыкасының авторлары, Делиб және Гуно сияқты одан алынған музыка сияқты қызықты емес». Сыншы қосты: «Альберт Кетелбидің Монастырь бағы типіндегі туындылары осы елдегі кез-келген адам жазғандарынан ең жақсысы және олар ол туылған мақсатты білдіреді».
The winter of 1946–47 was harsh, and in February the sub zero temperatures burst the water main outside Ketèlbey's Hampstead home. With his house partially flooded, he lost most of his correspondence, manuscripts and papers, and he and his wife both contracted pneumonia. The couple were taken to the Regent's Park Nursing Home, where Lottie died two days later. He sold his house and moved temporarily to the Hendon Hall Hotel, where he had a nervous breakdown. He spent the remainder of the year staying in hotels in southern England; in Bournemouth he began a relationship with Mabel Maud Pritchett, a hotel manageress, and the couple married in October in the following year. In 1949 Ketèlbey and his new wife moved to the Isle of Wight, and purchased Rookstone, Egypt Hill, in Cowes, where he partly retired, although he composed occasionally. Tastes in popular music had changed during and after the Second World War and his music declined in popularity; his income in 1940 had been £3,493, which dropped to £2,906 in 1950—a particularly steep drop when wartime inflation is considered. McCanna writes that apart from a commission for the National Brass Band competition in 1945, Ketèlbey produced nothing memorable after the war, As a student, Ketèlbey composed a cadenza for the first movement of Beethoven's First Piano Concerto, judged "clever and effective" in performance in 1890. For the chamber repertoire, Ketèlbey composed a string quartet (c. 1896) and a quintet for piano and wind (1896) which won the Costa Prize and the College Gold Medal. His 1894 Romance for violin and piano was praised as "a charming, musicianly work". His other early works include choral pieces, including the anthems "Every good Gift"; "Behold upon the mountains", and "Be strong, all ye people" (all 1896). After these works he moved professionally into conducting light opera, and serious music became the exception rather than the rule in his compositions. The composer's more avowedly serious music was less widely esteemed by his compatriots. In a 1928 profile the magazine The British Musician commented, "There is no need to explain here why his serious music, whether written thirty years ago or as recently as 1927 has not won the popularity of, say, Edward German's dances: it is pleasant music, delightfully scored; but it is not so fascinating as that from which it derives—the music of the Viennese writers of dance music, of Delibes and Gounod and the like." The reviewer added, "Albert Ketèlbey's works of the Monastery Garden type are by far the best that anyone in this country has written, and they represent the end to which he was born."
Жеңіл оркестрлік
Кетелбей виолончель, кларнет, гобой және валторнаны шебер ойнаған, сондай-ақ оркестрлік шығармалар жазуда да дарынды болған. Кетелбей туындысының басындағы бөлімде шығыс атмосферасын жасайды, A–B–E ерекше мелодиялық интервалдарын қолданады. Партитурадағы екі жерде оркестр музыканттарына ән салу тапсырылады, төмен түсетін мотив қайыршылардың бақиша сұрап жылауын бейнелейді. Кетелбей «Персиялық базардағы» экзотикалық атмосфераны кейінгі бірнеше шығармаларында қайта жаңғыртуға тырысты. Олардың ішінде 1923 жылғы «Қытай ғибадатханасы бағы» шығармасы бар, ол «шығыс фантазиясы» деп сипатталған. Онда діни ғұламаның дұғасы, екі ғашық, үйлену тойы, көшедегі төбелес және ғибадатхана гонгінің соғылысымен тыныштықты қалпына келтіру сияқты эпизодтар бейнеленген. Тағы бір мысал – 1931 жылғы «Мысырдың құпия елі», ол парсы тіліндегі алдыңғы туындысы сияқты, күшті марш тақырыбымен ашылып, одан соң кең романтикалық мелодия келеді. Композитор түстің алуан түрлілігі үшін дәстүрлі емес музыкалық тәсілдерді қолданады – бұл жағдайда хроматикалық гамма, әр ретте төмендейді, соңғы такттарға дейін, онда ол кері бұрылады. Кетелбейдің толығымен британдық стильдегі жеңіл оркестрлік шығармаларының бірі – 1921 жылғы «Шалғындағы қоңыраулар», Макдональдтың сөзімен айтқанда, «көктесін сабаннан тоқылған шатырлы үйлер, гүлзарлар арасында тұр, жайдары бұлақ өзен арнасымен ағып, жайылымда тыныш жайылып жүрген сиырлар». Кетелбей Бэкингем сарайынан Парламентке қарай жасалған патшалық шеруді, Кокни әнінен алынған «Жарты пинта жұмсақ және ащы» негізіндегі тақырыбы бар Шығыс Лондондағы пабты, Palace de danse-дегі вальсті, Уайтхоллдағы Кенотафтың көрінісін және финалда Хэмпстед Хиттегі тамыз айындағы халықтық тойды бейнелейді.
Ketèlbey, a capable player of the cello, clarinet, oboe, and horn, was a skilled orchestrator. Ketèlbey establishes the eastern setting in the opening section, employing the distinctive melodic intervals, A–B–E. The orchestral players are instructed to sing at two points in the score, a descending motif representing beggars crying for baksheesh. Ketèlbey sought to repeat the exoticism of In a Persian Market in several later pieces. Among them is In a Chinese Temple Garden (1923), described as an "oriental phantasy", with episodes depicting a priestly incantation, two lovers, a wedding procession, a street brawl and the restoration of calm by the beating of the temple gong. Another example is In the Mystic Land of Egypt (1931), which, like its Persian predecessor, opens with a vigorous march theme followed by a broad romantic melody. Again, the composer employs unconventional musical devices for colour—in this case a chromatic scale, descending at each appearance until the closing bars, where it is inverted. Among Ketèlbey's light orchestral works with a wholly British flavour is Bells Across the Meadows (1921), redolent, in the words of McDonald, of "rose entwined thatched cottages standing amidst gardens full of hollyhocks with a gentle brook bubbling on its rustic way and cows grazing peacefully in the pastures beyond". Ketèlbey depicts successively a royal procession from Buckingham Palace to the Houses of Parliament; an East End pub, with a main theme based on the Cockney ditty "'Arf a pint of mild and bitter"; a waltz at a palais de danse; a sombre glimpse of the Cenotaph in Whitehall; and in the finale, "'Appy 'Ampstead", a picture of the August Bank Holiday fair on Hampstead Heath.
Құралдық жұмыстар
Өзінің танымал оркестрлік шығармаларының жеке аспаптарға арналған аранжировкаларынан өзге, Кетельбей орган мен фортепианоға арналған көптеген музыка жазды. Осы шығармаларының кейбіреулері, көбірек ой-толғаныс тудыратындары, "Водоринский" атты бүркеншік атымен жарияланды. Органға арналған шығармаларының ішінде шамамен 1911 жылға жататын "Пастораль" және "Драмалық арман" бар.
In addition to arrangements for solo instruments of his popular orchestral works, Ketèlbey wrote a range of music for organ and for piano. Some of the more serious of these pieces were published under his "Vodorinski" pen name. Among the organ works are Pastorale and Rêverie dramatique, both dating from about 1911.
Әндер
Кетелбей өзінің шығармашылық жолы бойында әндер жазды, 1913 жылдан кейін жазылған әндердің көпшілігіне өзі сөз жазды. Оның алғашқы, жарияланбаған "Be Still, Sad Heart" әні 1892 жылға дейін жетеді, ал 1890 жылдардың қалған бөлігінде ол балаларға арналған әндерді, сондай-ақ үлкендері үшін "Believe Me True" (1897) сияқты лирикалық балладаларды жазды. Көптеген әндердің сөзін Флоренс Хоар жазған, ол Чайковский, Гуно және Брамстың әндеріне ағылшын тілінде мәтін жазумен де айналысқан. Кетелбейдің танымал балладаларының қатарында "Жүректің оянуы" (1907), "Жүрегім – арман" (1909), "Мен сені білгеннен де артық сүйдім" (1912), "Жүрегім әлі де саған жабысады" (1913), "Кешіресің бе?" (1924) және "Туған күн әні" (1933) бар. Ол үш соғысқа арналған патриоттық әндер жазды: "Ағылшынның да бір жақсы жағы бар" (1899, Бур соғысы кезінде), "Отан ананың кернейі шақырады" (1914, Бірінші дүниежүзілік соғыс үшін) және "Азаттық үшін күрес" (1941, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде). Оның Шекспир шығармасына жазған жалғыз музыкасы – "Соққы! Соққы! Қысқы жел" (1898, 1951 жылы қайта жөнделген), ол "Сенің қалауыңша" қойылымына қосымша музыка ретінде жазылған. Серж Гейнсбург 1977 жылы шыққан "My Lady Héroïne" әнінде "Персия базарында" атты туындысын пайдаланған. Демпси 2001 жылы Кетэльбейдің "кеш романтикалық үлгідегі миниатюралары қайта қарастырылуға лайық" екенін айтты. The Washington Post газетінің музыка сыншысы Тим Пейдж Кетэльбейдің шығармалары "әсем, хош иісті, әдепті Шығыстануды" көрсетеді деп санайды; ол сондай-ақ "Кетэльбейдің барлық музыкасы ерекше, терең өңделген, бірақ жеке, формасы таза, бірақ орындалуында ұлы, сүйкімді және көбінесе ұялмайтын сезімталдыққа қарамастан әсерлі" деп қосты.
Throughout his career Ketèlbey composed songs, providing the words for most of those written after 1913. His first, unpublished, song, "Be Still, Sad Heart" dates from 1892, and during the rest of the 1890s he wrote songs for children as well as sentimental ballads like "Believe Me True" (1897) for their seniors. Many had words by Florence Hoare, whose other lyrics included English words for songs by Tchaikovsky, Gounod and Brahms. Ketèlbey's popular ballads included "The Heart's Awakening" (1907), "My Heart a dream" (1909), "I Loved You More Than I Knew" (1912), "My Heart Still Clings to You" (1913), "Will You Forgive?" (1924), and "A Birthday Song" (1933). He wrote patriotic songs for use in three wars: "There's Something in the English After all" (1899, during the Boer War), "The Trumpet Voice of Motherland is Calling" (1914, for the First World War) and "Fighting for Freedom" (1941, during the Second World War). His sole Shakespeare setting, "Blow! Blow! Thou Winter Wind" (1898, revised 1951), was written as incidental music for a production of As You Like It. while Serge Gainsbourg used the theme of In a Persian Market for his 1977 song "My Lady Héroïne". Dempsey, writing in 2001, considered that Ketèlbey's "late Romantic tone miniatures are deserving of reappraisal". Tim Page, the music critic for The Washington Post, considers that Ketèlbey's work expresses an "ornate, perfumed, genteel Orientalism [which] found expression in miniatures"; he adds that "all of Ketèlbey's music is pretty weird—deeply derivative yet unmistakably personal, tidy in form yet grandiose in execution, amiable and often touching despite its unashamed mawkishness."