Кіріспе

Британдық актер Артур Буркьер (22 маусым 1863 – 14 қыркүйек 1927) – ағылшын актері және театр директоры. Ол актриса Вайолет Ванбругқа үйленді, кейін ажырасты. Буркьер классикалық драмада, әсіресе Шекспир пьесаларында, сондай-ақ заманауи пьесаларда, В. С. Гилберт, Энтони Хоуп, Артур Уинг Пинеро және Альфред Сутро сияқты авторлардың туындыларында өнер көрсетті. Мансабында ол бірнеше Вест-Энд театрларын басқарды, олардың ішінде «Роялти», «Критерион», «Гаррик» (барлығы сегіз жыл бойы), «Оның Ұлылығы» және «Стрэнд» театрлары бар. Өмірінің соңғы жылдары Буркьер Лейбористік партия мүшесі ретінде британ саясатына белсенді қатысты.

Өмірбаян

Буркьер Англияның Беркшир графтығындағы Шпен қаласында дүниеге келген. Ол Фанни (құрметті әкесі Фарр) мен капитан Чарльз Джон Буркьердің жалғыз ұлы болды. Ол Итон колледжінде, крикет ойнап, Оксфорд университетінде, негізінен Крайст-Черчте білім алды. Оксфордта ол "Филотеспиан қоғамы" деп аталатын әуесқойлер тобымен бірге ойнады, олармен бірге "Венеция саудагері" пьесасында Шейлок рөлін орындады. Вице-канцлер Бенджамин Джоуеттің қолдауымен Буркьер Оксфорд университетінің драмалық қоғамын (OUDS) құрды, ол "Филотеспиандар" қоғамын ығыстырды. OUDS қоғамымен Буркьер Хотспур, Фальстаф, Фесте, Танатос ("Алькестис" пьесасы бойынша) және Х. Б. Ирвингтің "Цезарь" роліне қарсы Брут рөлін ойнады.

Ерте мансап

Буркьедің алғашқы кәсіби дебюті 1889 жылы Лилли Лэнгтримен бірге, «Сізге ұнағандай» пьесасында Жакес рөлінде болды. Ол сондай-ақ Критерий театрында Чарльз Уиндхаммен бірге ойнады және Америкаға Аугустин Дейлидің труппасымен өнер көрсетуге барды, ол үшін ол кейіннен Лондон премьерасында Теннисонның «Ормандар» пьесасында Робин Гуд рөлін ойнады. 1895 жылы Буркье Роялти театрының иесі болды, ал Вайолет Ванбру көптеген қойылымдарда оның басты әйелінің рөлін сомдады, соның ішінде «Чили жесірі» (өзінің өңдеуі, ол 300-ден астам түнді қамтыды), «Мырза мен ханым», «Париж мырзасы» және «Королеваның прокуроры». Буркье, Ванбру және оның қарындасы Ирен 1897 жылдан бастап Американы аралады. Англияға оралғаннан кейін Ванбру «Метрополь» театрында «Тереза» пьесасында басты рөлді ойнады, оны Буркье қойды. Альфред Сутроның «Иерихон қабырғалары» пьесасы 1904 жылы 423 рет қойылып, үлкен табысқа ие болды. 1913 жылы Буркье мен Ванбру Германияда «Макбет» пьесасының сахналық көріністерін түсірді. 1916 жылы ол қайтадан «Юлий Цезарь» пьесасында Брут рөлін ойнады, Шекспирдің туғанына 300 жыл толуына арналған шара аясында Дрюри Лейн Корольдік театрында, Фрэнк Бенсон Цезарь, Х. Б. Ирвинг Кассий және Айнли Антоний рөлінде ойнады. Сол жылы Буркье «Оның Мажестісі» театрының басқаруын өз қолына алды. 1917 жылы ол Брюс Бейрнсфедердің «Ескі Билл» кейіпкерін «The Better 'Ole» атты сахналық бейімделуінде сомдады, ол Оксфорд музыка залында 800-ден астам рет қойылды. Олар 1916 жылы бірге гастрольде болды, бірақ кейін ажырасып, 1918 жылы ажырасып кетті. Буркье 1918 жылы өте жас актриса Вайолет Марион Кирл Беллумен қайтадан үйленді. Буркье 1919 жылдан 1923 жылға дейін Странд театрын басқарды. 1922 жылы ол Дж. Б. Фаганның «Асыл қазына аралы» пьесасының өңделуінде Лонг Джон Сильвер рөлінде ойнады. 1923 жылы ол пьесамен гастрольде болып, келесі жылы оны Странд театрына қайтарды. Өмірінің соңғы жылы Буркье Оңтүстік Африкаға сапар шекті. Оның кетуіне орай Клариджде түскі ас ұйымдастырылды, онда оған қоғамды құрудағы және кейіннен қаржылық қолдауындағы еңбегі үшін OUDS мүшелері тапсырған қола бюст табыс етілді. Буркье Оңтүстік Африкада ауырып, 1927 жылы 64 жасында Йоханнесбургте пневмониядан қайтыс болды. «Таймс» газеті былай деп жазды: «Ол ешқашан ұлы актер болған жоқ, бірақ театр әлеміндегі ерекше тұлға болды. Ол өз жұмысына сахнаға деген ынтасын әкелді, бұл көркемдік жағынан ерекшеленбеген қойылымдарға жеке ерекшелік сезімін сыйлады. Кейде оның түсіндірулері дұрыс болмады және оның әдістері шамадан тыс театрлық болды, бірақ кем дегенде түссіз және сондықтан көбінесе жалықтырмайтын актер болды». Гилберт Буркьенің «Гамлет» пьесасы туралы былай деді: «Соңғы рет Бэконның немесе Шекспирдің пьесаларды жазғанын анықтай аламыз. Қорымдарды ашып, қайсысының қабірінде қозғалыс болса, сол автор».