Бо Остен Унден (1886-1974) – швед саяхатшысы, ғалым және саяси қайраткер. Швецияның экс-премьер-министрі, сыртқы істер министрі болды. Биографиясы мен қызметі туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швед академигі, мемлекеттік қызметкер және саясаткер (1886–1974)
Swedish academic, civil servant and politician (1886–1974)
Бо Остен Унден (25 тамыз 1886 – 14 қаңтар 1974) – швед академигі (заң ғылымдарының докторы), мемлекеттік қызметкер және әлеуметтік демократ саясаткер. Пер Альбин Ханссонның (1885–1946) қайтысынан кейін 1946 жылдың 6-11 қазаны аралығында Швеция Премьер-министрі міндетін атқарған.
Bo Östen Undén (25 August 1886 – 14 January 1974) was a Swedish academic (J. D.), civil servant and Social Democratic politician who served as acting Prime Minister of Sweden 6–11 October 1946, following the death of Per Albin Hansson (1885 1946).
Өмірбаян
1917 жылы Уппсала университетінің азаматтық құқық кафедрасының профессоры және меңгерушісі болып тағайындалды, бірақ ол мансабын саясат пен ғылым арасында бөлісуге келді, бұл оның сол университеттің ректоры (1929–1932) лауазымынан кетуіне себеп болды. Ол 1924–1926 және 1945–1962 жылдары Швецияның Сыртқы істер министрі, 1917–1920 және 1932–1936 жылдары портфелі жоқ министр, 1937–1951 жылдары университеттер жөніндегі үкімет канцлері қызметтерін атқарды, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде парламенттің Сыртқы қатынастар комитетінің төрағасы болды. 1930–1933 жылдары Ұлттар Лигасының арбитрі ретінде Унден Оңтүстік-Батыс Болгариядағы Доспат аймағындағы 19 орманның иелігіне қатысты Грекиямен болған дауда Болгарияның пайдасына шешім шығарды. 1936 жылы Дикчан шыңының маңындағы Родоп тауларындағы шыңға швед арбитрінің құрметіне Унден шыңы немесе Профессор Унден шыңы деп ат қойылды. Сонымен қатар, шыңның басына Болгария мен Швецияның елтаңбалары және атаудың шығу тегі туралы жазуы бар қола тақта орнатылды. Өстен Унденге, әсіресе Социал-демократиялық партия ішінде үлкен құрмет көрсетілді, бірақ ол ешқашан даусыз болған жоқ. Ол Эрнст Вигфорсс (1881–1977)пен бірге Социал-демократтардың сол қанаттағы өкілі болды және кейіннен оның Сыртқы істер министрі қызметін аяқтаған 1962 жылға дейін КСРО-ға тым оптимистік көзқарас танытқаны үшін сынға ілікті. Сонымен қатар, Унденді Швецияның АҚШ-қа жасырын түрде бейімделуінің маңызды өкілі деп мойындау керек, өйткені оның пікірінше шведтік мемлекеттік органдар, соның ішінде Қорғаныс күштері, Швеция мен оның министрлігі ресми түрде қатыспаған жағдайда, халықаралық шарттарға тікелей қайшы келмейтін кез келген келісімдерді шетелдік мемлекеттермен және агенттіктермен жасауға құқылы болды. Осының салдарынан Швеция үкіметі тіпті НАТО құрылғанға дейін Скандинавияның шығысында Ленинградқа қарсы бомбалау миссияларына жарамды әуе базаларын салуға келісе алды. Осыған ұқсас бейімделу Корея соғысынан бастап АҚШ-тың эмбарго саясатына интеграциялауды қамтыды. 1961 жылы оның "Унден ұсынысы" ядролық қаруы жоқ мемлекеттер мұндай қаруды өндіруден және қабылдаудан бас тартатынын жариялауы керек деп мәлімдеді. Унденнің ұсынысы БҰҰ Бас Ассамблеясы тарапынан 58 дауыспен (Скандинавия, Варшава шарты, үшінші әлем елдері), 10 дауысқа қарсы (НАТО мүшелері) және 23 дауыс тартынумен (Латын Америкасы, Африкадағы бұрынғы француз колониялары) БҰҰ резолюциясы ретінде қабылданды.
In 1917, he was appointed professor and head of the department of civil law at Uppsala University, but he came to divide his career between politics and academia, which prompted his resignation from the position as rector magnificus (1929–1932) of that university. He served as the foreign ministry's expert on international law, as Minister for Foreign Affairs of Sweden 1924–1926 and 1945–1962, minister without portfolio 1917–1920 and 1932–1936, the government's chancellor for universities 1937–1951, and he chaired the parliament's committee on foreign relations during World War II. In 1930–33, as a League of Nations arbiter, Undén ruled in favour of Bulgaria in a dispute with Greece regarding the ownership of 19 forests in the Dospat region of southwestern Bulgaria. In 1936, the summit of Dikchan in the surrounding Rhodope Mountains was named Unden Peak or Professor Unden Peak after the Swedish arbiter. A bronze memorial plate featuring the Bulgarian and Swedish coats of arms and an inscription regarding the name's origin were placed on top of the peak. Östen Undén was much respected, particularly within the Social Democratic Party, but was never uncontroversial. He belonged, together with Ernst Wigforss (1881–1977) clearly to the left wing faction of the Social Democrats, and has in retrospect been criticised for a much too rosy view of the Soviet Union that remained for all of his time as Foreign Minister, ending in 1962. At the same time, Undén must be acknowledged as a chief representative for Sweden's covert Cold War adaptation to the United States, as in his view Swedish governmental agencies, including the Defence Forces, were free to conclude any agreements with foreign powers and agencies that did not literally contradict international treaties Sweden was a party of as long as he and his ministry were not formally involved. As an effect, the Swedish government could even, before the founding of NATO, agree to build air bases in eastern Scandinavia suitable for bombing missions against Leningrad. A similar adaptation included integration in the US embargo policy from the Korean War. In 1961, his "Undén Proposal" argued that states without nuclear weapons should declare that they refused to produce such weapons and refuse to receive and store such weapons. Undén's proposal was accepted by the United Nations General Assembly as a UN resolution with 58 votes in favour (Scandinavia, Warsaw pact, third world countries), 10 votes against (NATO members) and 23 votes of abstention (Latin America, former French colonies in Africa).