Кіріспе

Платонның шығармаларын беттеу жүйесі

Стефан беттеуі – Платонның (және одан да аз танымал Плутархтың) қазіргі заманғы басылымдары мен аудармаларында қолданылатын сілтеме және ұйымдастыру жүйесі. Ол Жоанн Серран (Жан де Серрес) аударған және Генрикус Стефан (Генри Этьен) Женевада 1578 жылы жариялаған Платонның толық шығармаларының үш томдық басылымына негізделген.

Шолу

Платонның шығармаларында Стефанның пагинациясы еңбектерді алдымен Стефан басылымының үш томдық жинағының әрқайсысының бет нөмірлерімен белгіленген сандарға бөледі, ал әрбір бет пен бет нөмірі сол беттегі грекше/латынша аудармаларға сәйкес келетін әріптік бөлімдерге жіктеледі, көбінесе a, b, c, d және e әріптері қолданылады. Бұл жүйе Платон туралы зерттеулерде қазіргі кезде қолданылады. Платонның еңбектері үшін берілген жолдың бірегей координаттарын үш мәлімет арқылы беруге болады: еңбек атауы, (Стефан) бет нөмірі және жолды көрсететін әріп. Мысалы, «Симпозиум 172a» – «Симпозиумның» Стефан бойынша 172-бетіне (Симпозиум 3-томда орналасқан) сілтеме. Бұл схемадағы қатысушылықтан сақтану үшін Платонның еңбегін немесе томды көрсету қажет; әйтпесе, «50-бет» Стефанның үш томындағы кез келген «50-бетті» білдіруі мүмкін. Стефанға сілтеме жасау, еңбектің берілген томдардағы қалыптасқан ретін болжайды, бірақ Платонның еңбектерінің хронологиясы және дұрыс реті туралы пікірталас болғандықтан, Стефанның пагинациясына сілтеме жасағанда басқа схемамен салыстырғанда сақтық таныту керек. Нақтырақ сілтемелер жол нөмірін қосуы мүмкін, мысалы, «Симпозиум 209a5–9», бірақ олар көбінесе Джон Бернеттің Оксфорд классикалық мәтініндегі жолдарға, Этьеннің жолға бөлуіне емес, сілтеме жасайды. Стефанның беттерінде кейбір ерекшеліктер бар. 1578 жылғы басылымның бетіне қосымша түсіндірмелер қосылған жағдайда, әр беттің және абзацтың ұзындығы өзгеріп, әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан Стефанның барлық беттері бірдей емес. Кейбір беттерде a-дан e-ге дейінгі барлық абзацтар болмайды. Платонның «Мемлекеті» мен «Заңдары» үшін Стефанның беттерінің тізбегінде де үзілістер бар. Бұл редакторлар осы ұзақ еңбектердің әрбір «кітабына» жеке кіріспелер қосып, осы кіріспелердің беттерінің нөмірлері Платонның диалогтарындағы беттерге сілтеме жасамайды. Нақты емес диалог «Халкион» Лукианның еңбектерінің жинағына енген, бірақ Стефан нөмірлері жоқ. Аристотельдің еңбектері үшін Беккер нөмірлеуі, ал Сократтан бұрынғы философия үшін Дильс-Кранц нөмірлеуі ұқсас жүйе болып табылады. Стефанның пагинациясынан айырмашылығы, Беккер нөмірлеуі 1-беттен басталады және берілген басылымға қажетті томдар санына қарамастан, Аристотельдің барлық еңбектерін қайтадан басталмай-ақ жалғастырады. Беккер нөмірлеуі Стефанның пагинациясындағыдай диалогты, еңбекті немесе томды нақты көрсету қажеттілігінсіз, берілген жолдың, беттің және т.б. ықшам, нақты цитата беру артықшылығына ие.