Кіріспе

Йонишкис (; Самогит: Juonėškis; Janiszki) - Литваның солтүстігіндегі қала, халқы шамамен 9 900 адамды құрайды. Ол Шяуляй қаласынан солтүстікке қарай 39 шақырым, Литва-Латвия шекарасынан оңтүстікке қарай 14 шақырым қашықтықта орналасқан. Йонишкис – Йонишкис аудандық әкімдігінің муниципалды және әкімшілік орталығы.

Атауы

Жонишкис – Литва қаласының атауы. Басқа тілдердегі атаудың тарихи түрлері: поляк тілінде – Янишки, орыс тілінде – Янишки (Yanishki), идиш тілінде – יאַנישאָק (Yanishok), латыш тілінде – Янишке (Jānišķe) және неміс тілінде – Йонишкен (Jonischken).

Тарих

Йонишкис 16 ғасырдың басында құрылған. Бұл туралы жазба дереккөздерде 1536 жылдың 23 ақпанында Вильнюс және Самогития епископтары аймаққа келгенде, адамдардың әлі де ескі пұтқа табынушылықты ұстанатыны анықталды. Олар Күн күркіреу, от, жылан және басқа да пұтқа табыну құдайларына табынып, құлшылық ететін. Вильнюс епископы, Литва княздарының Иоанны, жергілікті тұрғындарды дінге шомылдырып, 1536 жылдың 23 ақпанында жаңа приход құрды. Ағаш шіркеу салынды және оның төңірегінде Йонишкис қаласы бой көтерді. Вильнюс епископы қалаға өзінің аты – Йонас есімімен Йонишкис деп ат қойды. Йонишкис маңызды сауда жолдарының тоғысқан жерінде орналасқан. Ол Польша-Литва одағы құрамындағы Литва Ұлы Княздығының Самогития герцогтігінде жатқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала 1940 жылдан бастап кеңестік, ал 1941 жылдан 1944 жылға дейін неміс оккупациясы астында болды. 1941 жылдың соңында Йонишкис маңындағы орман ішінде 148 еврей ер адам атылды. 1941 жылдың қыркүйек айында қалған еврейлер (ерлер, әйелдер және балалар) орманды жерде өлтірілді. Йонишкис полициясының Einsatzgruppen тобы және немістердің бақылауымен әрекет еткен литвалық ұлтшылдар 493 адамды өлтірді.

Инфрақұрылым

Киелі Марияның көтерілу шіркеуі (1901 жылы негізі салынған) және екі еврей синагогасы – Қызыл синагога (1897 жылы салынған) мен Ақ синагога (1823 жылы салынған) қаланың орталық бөлігінде орналасқан. Бұл қалаға қалалық сәулет мұрасы мәртебесін берген. Рига мен Шяуляй қалаларын байланыстыратын теміржол желісі қаланың батыс шекарасымен өтеді. Теміржолдың батысында қалалық бау-бақшалар, лютерандық бейіштігі және Екінші дүниежүзілік соғыстың құрбандарының бейіштігі орналасқан. Йонишкисте Сидабра өзеніндегі бөгеттер арқылы жасалған екі су қоймасы бар. Йонишкисте Йонишкис аудандық әкімдігінің Йонас Авижюс атындағы қоғамдық кітапханасы, баскетбол мұражайы және "Joniškio Grūdai" ірі мал азырағын өндіру зауыты бар.

Климат

Ионишкисте жазғы жылы ылғалды континенттік климат (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Dfb).