Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
NOTOC
NOTOC
Джон Хюррелл Крук (27 қараша 1930 жыл – 15 шілде 2011 жыл) – британдық приматологиядағы маңызды тұлға болған британдық этолог. Бристоль университетінің психология факультетінде этиология (жануарлар мінез-құлқы) саласында оқытушы болып жұмыс істеген ол 1970-1980 жылдары құстар мен приматтардың әлеуметтік және көбелек мінез-құлқына қатысты зерттеулер тобын басқарды. 1990 жылдары Гималай халқының әлеуметтік-психологиялық антропологиясына қызығушылық танытты. Өмірінің соңғы жылдары Батыс Чан қауымының ұстазы болды.
John Hurrell Crook (27 November 1930 – 15 July 2011) was a British ethologist who filled a pivotal role in British primatology. As Reader in Ethology (animal behaviour) in the Psychology Department of University of Bristol, he led a research group studying social and reproductive behaviour in birds and primates throughout the 1970s–80s, turning to the socio psychological anthropology of Himalayan peoples in the 1990s. In his later years he was the Teacher of the Western Chan Fellowship.
Ерте өмір
Ол Оукмаунт мектебінде (Саутгемптон) және Шерборн мектебінде (Дорсет) оқыған. Гонконгтағы әскери қызметін өтеген кезде ол алғаш рет Чан буддизмімен танысты.
He was educated at Oakmount School, Southampton and Sherborne School, Dorset. He completed his national service in Hong Kong, where he first encountered Chan Buddhism.
Академиялық мансап
Крук әлеуметтік экологияның алғашқы дамуының негізін қалаушы болды, бұл өлшемді этиологияға енгізіп, сол кезде "Нико" Тинберген мен Конрад Лоренц идеялары басым болған салаға үлкен үлес қосты. Саутгемптон университетінде Саутгемптон суларындағы шағалалар туралы студенттік жұмысы, оны Кембридж университетінің Исус колледжінде Батыс Африканың тоқыма құстары (Ploceidae) туралы докторлық зерттеуіне жеткізді, оған Уильям Хоман Торп пен Роберт Хинде жетекшілік етті. Одан кейін Үндістан, Сейшель аралдары және Шығыс Африкада зерттеулер жүргізілді. Оның теориялық тұжырымдамалары Дэвид Лактың құстар популяциясын зерттеудегі мінез-құлық компоненті туралы пікірталасына үлкен әсер етті. Оның далалық жұмысын зертханадағы эксперименттермен толықтырып, далада байқалған мінез-құлықтың эндокриндік негіздерін зерттеді. Бристоль университетіне келгеннен кейін ол профессор К. Р. Л. Холлмен бірлесіп приматтарды зерттеу орталығын құрды, әлеуметтік-экологиялық принциптерді приматтарға қатысты кеңейтті, докторлық диссертацияларды жетекшілік етті және Эфиопияда геладалар, ал Мароккода Барбария макакалары туралы алдыңғы қатарлы зерттеулер жүргізді, оларды кейіннен Робин Дунбар мен Джон Диг дамытты. Калифорниядағы Стэнфорд университетінің Мінез-құлық ғылымдары орталығындағы ғылыми қызметкер ретінде өткізген жылы оны гуманистік психотерапияның жаңа әдістерімен таныстырды. Бристолге оралғаннан кейін студенттері осы әдістерді көрсетуді сұрады, нәтижесінде Бристоль кездесу орталығы құрылды және ол Ұлыбританияда, әсіресе Уэльстің орталық бөлігіндегі демалыс орталығында өткізілген семинарлар негізінде бұл пәнды кеңінен оқытты. 1977 жылы Крук Ладакхтың Гималай тауларындағы Занскарға экспедиция ұйымдастырды, ол полиандрияға қатысты пилоттық зерттеу болды. Бірнеше жыл бойы ол және әріптестері геологияны, ауыл шаруашылығын, әлеуметтік және отбасылық өмірді, сондай-ақ осы шалғай, биік таулы аймақтағы монастырлық тәжірибені зерттеу үшін экспедициялар ұйымдастырды. Кейін ол мәтіндер мен тілді жақсы білетін тибеттанушы Джеймс Лоумен бірге таулардағы буддалық усақ-түйектердің өмірін зерттеу үшін оралды. Ерте зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Нью-Йорктегі Дхарма Драм Ретрит орталығында Дхарма Драм тауының Чан шебері Шенг-ен оқытқан интенсивті ретриттерде Дзен буддизмін ұстанып, 1993 жылы одан Чан буддизмін үйретуге өкілеттік алды. Әріптестерімен бірге Батыс Чан қауымдастығын құрып, батыс Дзен тәлімгерлеріне бейімделген ретриттер бағдарламасын жасады. Крук орнитология, этиология және эволюциялық психология салаларында жүзге жуық ғылыми мақала, сана мен Дзен практикасына арналған бірнеше кітап жариялады. Оның соңғы еңбегі – «Дүниежүзілік дағдарыс және буддалық гуманизм» (New Age Books, Delhi 2009) болды. Ол 2011 жылдың 15 шілдесінде, Сомерсетте көптеген бұрынғы студенттері мен әріптестерінің жиналып, оның өмірін тойлағаннан кейін дүние салды. Бристоль университетінің мінез-құлық экологиясы профессоры доктор Иннес Катхилл оны «Британдық приматология мен әлеуметтік экологияның дамуындағы маңызды тұлға» деп сипаттады.
Crook was a pioneer in the early development of socio ecology, adding this dimension to ethology which was then dominated by the ideas of "Niko" Tinbergen and Konrad Lorenz. His student paper on the gulls of Southampton Water while at University of Southampton, led to his doctoral study at Jesus College, Cambridge of the weaver birds (Ploceidae) of West Africa, supervised by William Homan Thorpe and Robert Hinde. This was followed by further research in India, the Seychelles Islands and East Africa. His theoretical interpretation subsequently contributed to David Lack's discussion of the behavioural component in avian population research. His fieldwork was further supported by laboratory experimentation on the endocrinal basis for the behaviour observed in the field. After moving to Bristol University, he collaborated with Professor K. R. L. Hall in establishing a centre for primate studies, extending socio ecological principles to primates, supervising doctoral projects and leading field research in Ethiopia on geladas and in Morocco on the Barbary macaque, subsequently developed by Robin Dunbar and John Deag respectively. His year as Fellow at the Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences at Stanford University in California introduced him to the new techniques of humanistic psychotherapy. On return to Bristol, his students requested him to demonstrate these methods, leading to the creation of the Bristol Encounter Centre and to his teaching of the subject widely in the UK, especially based on workshops run at his retreat centre in mid Wales. In 1977, Crook led an expedition to Zanskar in the Himalayas of Ladakh, a pilot study focussing on polyandry. For several years, he and colleagues led further expeditions studying the geology, agriculture, social and family life and monastic practices in this remote, high altitude region. He later returned with James Low, a Tibetologist fluent in the texts and language, to study the lives of Buddhist hermits in the mountains. Retiring early, he began practising Zen Buddhism in intensive retreats taught at Dharma Drum Retreat Center in New York by Chan Master Sheng yen of Dharma Drum Mountain, Taiwan, who in 1993 transmitted to him the authority to teach Chan Buddhism. Forming the Western Chan Fellowship with colleagues, Crook developed a programme of retreats adapted to Western Zen practitioners. Crook published around a hundred scientific papers in ornithology, ethology and evolutionary psychology, and several books focussing on consciousness and Zen practice. His last work was World Crisis and Buddhist Humanism (New Age Books, Delhi 2009). He died on 15 July 2011, shortly after a gathering of many former students and colleagues in Somerset to celebrate his life. Dr Innes Cuthill, Professor of Behavioural Ecology at Bristol University, described him as "a pivotal figure in the rise of British primatology and socio ecology".
Құрметтер
Осман Хилл медалі. Ұлыбританияның приматтар қоғамы. 1992 жыл. Мүше. Стенфорд университетінің мінез-құлықты зерттеу орталығы. 1968–69 жылдар. Құрмет тақтасы. Джамму және Кашмир өнер, мәдениет және тілдер академиясы. 2003 жыл.
Osman Hill Medal. Primate Society of Great Britain. 1992. Fellow. Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences, Stanford University. 1968–69. Honour plaque. Jammu and Kashmir Academy of Art, Culture and Languages. 2003.
Жарияланымдар
Джон Х. Крук (редактор), Құстар мен сүтқоректілердің әлеуметтік мінез-құлқы: Жануарлар мен адамның әлеуметтік этиологиясы туралы мақалалар. Академиялық. 1970 жыл. Р. П. Майкл және Джон Х. Крук (редакторлар), Приматтардың салыстырмалы экологиясы және мінез-құлқы. Academic Press Inc, 1973 жыл. Джон Х. Крук, Адам санасының эволюциясы. Оксфорд университетінің баспасы, 1980 жыл. Джон Х. Крук, "Желпуіште қауырсын ұстау: Шебер Шенг Йенмен Дзен шегінісі". Element Books, 1991 жыл. Джон Х. Крук және Дэвид Фонтана, "Ойдағы кеңістік: Шығыс-Батыс психологиясы және қазіргі заманғы буддизм". Thorsons/Element, 1993 жыл. Джон Х. Крук және Генри Осмастон, Гималай буддалық ауылдары: Жангскар, Ладакхтағы орта, ресурстар, қоғам және діни өмір. Bristol Classical Press, 1994 жыл. Джон Х. Крук және Джеймс Лоу, Ладакхтың йогиндері: Буддалық Гималай тауларындағы усаздар арасындағы қажынатыл жол. Motilal Banarsidass, 1997 жыл. Джон Х. Крук, "Гонконг айының төбелері". Minerva. 1997 жыл. Джон Х. Крук, "Жарқын тыныштық". Watkins. Лондон. 2002 жыл. Джон Х. Крук, Саймон Чайлд, Зарко Андричевич, Макс Калин және Шең Йен. Чан батысқа келеді. North Atlantic Books, 2005 жыл. Джон Х. Крук, "Лейман Джонның коандары". Lulu. 2009 жыл. Джон Х. Крук, Әлемдік дағдарыс және буддалық гуманизм. Соңғы ойын: өркениеттің құлауы немесе жаңаруы. New Age Books, 2009 жыл.
John H. Crook (Editor), Social behaviour in Birds and Mammals: Essays on the Social Ethology of Animals and Man. Academic. 1970. R. P. Michael and John H. Crook (Editors), Comparative Ecology and Behaviour of Primates. Academic Press Inc, 1973. John H. Crook, The Evolution of Human Consciousness. Oxford University Press, 1980. John H. Crook, Catching a Feather on a Fan: Zen Retreat with Master Sheng Yen. Element Books, 1991. John H. Crook and David Fontana, Space in Mind: East West Psychology & Contemporary Buddhism. Thorsons/Element, 1993. John H. Crook and Henry Osmaston, Himalayan Buddhist Villages: Environment, Resources, Society and Religious Life in Zangskar, Ladakh. Bristol Classical Press, 1994. John H. Crook and James Low, The Yogins of Ladakh: A Pilgrimage Among the Hermits of the Buddhist Himalayas. Motilal Banarsidass, 1997. John H. Crook, Hilltops of the Hong Kong Moon. Minerva. 1997. John H. Crook, Illuminating Silence. Watkins. London. 2002. John H. Crook, Simon Child, Zarko Andricevic, Max Kalin, and Master Sheng yen. Chan Comes West. North Atlantic Books, 2005. John H. Crook, The Koans of Layman John. Lulu. 2009. John H. Crook, World Crisis and Buddhist Humanism. End Games: Collapse or Renewal of Civilisation. New Age Books, 2009.