Кіріспе

Мариявиттік дін 1935 жылы балама Мариявиттік дінінен бөлініп шықты.

Католик Мариявиттік шіркеуі - Польшадағы тәуелсіз көне католик діні, ол 1935 жылы Көне Католик Мариявиттік шіркеуі ішіндегі расколдың нәтижесінде пайда болды.

Шығу тегі

Бастапқыда Мариявиттік қозғалысы Польша католик шіркеуінің ішінде жаңару шақыруы ретінде пайда болды. Бір кездегі Польша-Литва Ұлтастығының Ресей бөлігінде осы қозғалыс туды, бұл ұлтастық бір ғасыр бұрын шетелдік державалар тарапынан күштеп таратылған болатын. 1830-31 және 1863-64 жылдарғы поляктардың сәтсіз көтерілістерінен кейін, поляктардың саяси наразылығы мен тәуелсіздікке ұмтылысы 19-ғасырдың екінші жартысында Ресей империясының орнаған православие шіркеуіне қарсы келетін дәстүрлі діни және рухани құндылықтарын нығайту арқылы ішінара көрініс тапты. Польшадағы діни ұйымдарды шектеуге және тыйым салуға қарамастан, олар бұрынғы Польша аумағында да, шетелде де, әсіресе поляк эмигранттары қоныстанған Францияда, Италияда және АҚШ-та көбейді, олар қолдау көрсетті. Resurrectionist қауымының рөлін қараңыз. "Мариявитизм" латын тілінен алынған, Исаның анасы Мәриямның қарапайым өмірін үлгі етуді білдіреді. Бұл идеяны капуцин монахы, құрметті Хонорат Козьминьский 1893 жылы бірнеше діни аян алған жас поляк монахинясы Феликса Козловскада тәрбиелеген болуы мүмкін. Олардың айтуынша, ол әсіресе католик дін қызметкерлерін олардың қате жолдарынан құтқару үшін қадамдар жасауды "бұйырған". Бұл қозғалыс білімді немесе ақсүйек дін қызметкерлері арасында тез арада ықпалға ие болды. Көріністерден туған жаңа "қағидалар" олардың шығу тегіне қарсы болған шіркеу иерархиясымен көп ұзамай қақтығысқа түсті.

Римнің экскмиссиясы

Қозғалыс алдымен поляк шіркеуінің иерархиясынан, кейіннен қозғалыстың себептерін негізсіз деп тапқан Киелі Тақтан екі рет кері қайтарылғаннан кейін, Козловская Римнен келген нұсқаулармен Мариявит дін қызметкерлерімен байланыстырмауға және монастырінде қалуға міндеттелді. Алайда, 1906 жылы жаңадан сайланған Папа Пий X қозғалыстың және оның идеологиясының шіркеу тарапынан айыпталуын күшейтіп, әйгілі Феликса Козловскаяны және оның дін қызметкер серігі, әке Ян Мария Михаил Ковальскиді қауымнан шығарды. Ковальски 1903-1906 жылдары Мариявит қозғалысын Рим-католик шіркеуіне қосуға және Козловскаяның аян-аяңдарын шіркеудің сенуге лайық деп мойындауына ұмтылған болатын. Бұл оларды шіркеу көзінде еретиктерге айналдырып, олардың жақтастары қауымнан шығарылмау үшін дәстүрлі Рим-католик амалдарына оралуға міндетті болды. Ковальски Козловскаямен бірге қозғалыстың доктриналарын және сенімдерін жүйелеуге кірісті. Ватиканның бұйрықтарына бағынбаған дін қызметкерлерімен бірге ол Голландияның ескі католик шіркеуіне жүгінді және онда дін қызметкерлері тарапынан жылы қабылданды. 1909 жылы Утрехтте өткен конгреске шақырылып, епископқа бекітілді. Бұл шіркеудің апостолдық тізбегі оның дәрежесін растады, соның нәтижесінде қозғалыс жаңа шіркеуге айналды, ал Ресей билігі оны "тәуелсіз діни ұйым" ретінде тануға тез келісті. Денсаулығы нашарлаған Козловскаяның ықпалы төмендеген сайын, күшті Ковальски жаңа шіркеуді өз қалауынша қалыптастыруға толық еркіндік алды.

Тез соққы курсы

Алайда, оның басшылығымен мариявит жақтастарының саны азайды. Бұл, ішінара, поляк ұлтшылдығының күшеюіне және римдік католицизмнің поляк ұлттық санасының ажырамас бөлігі болуына, сондай-ақ 1918 жылы тәуелсіз Екінші Польша Республикасының құрылуына байланысты болды. Бірақ, төмендеудің көп бөлігі Ковальскидің өзіне байланысты факторларға қатысты: Козловсканың ізбасары ретінде шіркеуді басқарудағы оның жалпы автократиялық стилі және оны католик шіркеуінен одан да алшақтатқан жаңалықтары. Бұған дін қызметкерлері мен қарындастар арасындағы толыққанды некелерді мақұлдауы, сондай-ақ кейін әйелдерді дін қызметкерлері және епископтар етіп тағайындауы кірді. Нәтижесінде, 1924 жылы ол ескі католик шіркеуімен де қарым-қатынасын үзді және мариявит шіркеуін де одан бөліп алды.

1935 жылғы шика

1935 жылы оның "жаңалықтарына" қатысқан Ежелгі католик Мариявиттік шіркеу дін қызметкерлерінің көпшілігі оны "диктатор" деп санап, Ковальскині қызметтен шеттетуге бел буды. Ол бұл "төңкеріске" қарсы шығып, Плоцк қасиетті орнынан көшіп, негізін қалаушының құрметіне аталған Фелицианов ауылына штабын орналастырды. Ол өзіне адал жандастардан тұратын топты Католик Мариявиттік шіркеу деп жариялады, оның дәстүрлі католик дінінен елеулі түрде ерекшеленуіне қарамастан. Осы кезде архиепископ дәрежесіне көтерілген Ковальски өзін барлық нағыз Мариявиттердің заңды басшысы деп есептеді. Бұрын оған бағынышты дін қызметкерлерінің шектеуші ықпалынан азат болған ол одан да радикалды мәлімдемелер жасады, соның ішінде Козловсканың іс жүзінде "жер бетіндегі Киелі Рухтың жаны" болғаны туралы пікірін де білдірді. 1940 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польшаны Германия басып алғанда, Ковальски гестапомен тұтқындалып, Дахау концлагеріне жеткізілді. Ол 1942 жылы нацистік Германияның жойқын лагерінде қайтыс болды. Шіркеудегі басшылық оның әйелі, Мария Изабела Вилучка Ковальскаға көшті, ол бұрыннан діни қызметкер болған еді. Ол 1946 жылы қайтыс болғанға дейін бұл лауазымды сақтап қалды.

Қазіргі күн

Католик Мариявиттік шіркеу Фелициановтағы базасында бүгінге дейін жалғасуда. Польшадан тыс жерде, үлкен Ескі Католик Мариявиттік шіркеуінен айырмашылығы, оның жақтастары жоқ сияқты. Бастапқыда үлкен болған емес (шамамен, құрылғанда 3000 мүшесі болған). Қазір өзін нағыз шіркеу қозғалысы деп санайды және экуменизмді көбінесе қажетсіз деп есептейді, себебі нағыз сенушілер оның қатарында табылады. Бұл оқшаулану топқа сырттан енуге немесе оның нақты қазіргі мөлшері сияқты мәліметтерді білуге кедерілдік келтіреді. Шіркеуді қазір әйел епископ басқарады. Шіркеу әлі де өте либералды теологиямен ерекшеленеді, ал Ескі Католик Мариявиттік шіркеуі литургия мен теологияға консервативті көзқарасқа және әйелдерді діни қызметке бекітуден шеттетудің дәстүрлі тәжірибесіне елеулі үлкен өзгеріс жасады.