Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хайлуото (; Karlö) – Балтық теңізінің солтүстігіндегі фин аралы және Солтүстік Остроботния аймағындағы муниципалитет. Хайлуотоның халқы: .
Hailuoto (; Karlö) is a Finnish island in the northern Baltic Sea and a municipality in Northern Ostrobothnia region. The population of Hailuoto is ,
Хайлуото Ботния шығанағында, Оулу қаласының қарсы жағында орналасқан. Оулу мен Хайлуото арасындағы қашықтық – , ал олардың арасындағы теңіз аймағы Луодонселке (әдеби мағынасында "аралдың ашық суы") деп аталады. Аймақтағы жер постглациалды изостазияға байланысты үнемі көтеріліп келеді. Шамамен 1700 жыл бұрын Хайлуотоның алғашқы бөліктері Балтық теңізінен пайда болған деп есептеледі. Қазіргі Хайлуото аралы көптеген кішігірім аралдардың бірігуінен қалыптасқан. Сантонен және Ханхинен деген екі үлкен бөлік негізгі аралға (Луото) шамамен екі ғасыр бұрын ғана қосылған. Арал үнемі кеңейіп, әрі қарай құрлықпен бірігуі мүмкін. Ханхинен мен Луото арасындағы Кирккосальми ылғалды аймағы сирек кездесетін құстарға пана болатын маңызды орын ретінде белгілі. Хайлуотоның елтаңбасы арал муниципалитетінің экономикасын көрсетеді; елтаңбаның сипаттамасы – "көк фонға күміс қайық ескекшесі". Елтаңбаны Teuvo Pentti Pakkala жасаған және ол 1966 жылғы 28 сәуірде Хайлуото муниципалдық кеңесінің отырысында бекітілген. Ішкі істер министрлігі сол жылдың 19 желтоқсанында елтаңбаны пайдалануға рұқсат берді.
Hailuoto lies opposite the city of Oulu in the Gulf of Bothnia. The distance between Oulu and Hailuoto is , and the sea area between them is called Luodonselkä (literally "open water of the islet"). Land in the region is constantly rising due to post glacial rebound. It is estimated that the first parts of Hailuoto appeared from the Baltic Sea about 1700 years ago. The current island of Hailuoto was formed from many smaller islands. Two large sections, Santonen and Hanhinen merged into the main island (Luoto) only about two centuries ago. The island is continuously expanding and eventually it will join with the continent. Kirkkosalmi, a wetland region between Hanhinen and Luoto is renowned for being an important bird refuge where rare bird species are observed. The theme of the coat of arms of Hailuoto describes the economy of the island municipality; the explanation of the coat of arms is "in a blue field with a silver rowlock." The coat of arms was designed by Teuvo Pentti Pakkala and approved by the Hailuoto Municipal Council at its meeting on 28 April 1966. The Ministry of the Interior approved the use of the coat of arms on 19 December of the same year.
Қызметтер
Хайлуото ауылының орталығында жан-жақты білім беретін мектеп, екі азық-түлік дүкені (K Market және Sale), банк (Osuuspankki), шаштараз және жанармай құю станциясы (SEO) орналасқан. "Арктик Лайт Хаус" туристік қонақ үйі Марьяниеми маяғының тікелей жанында жайғасқан.
In the center village of Hailuoto there is a comprehensive school, two grocery stores (K Market and Sale), a bank (Osuuspankki), a barber shop and a filling station (SEO). The Arctic Light House Hotel for tourists is located right next to the Marjaniemi Lighthouse.
Дін
2018 жылғы аймақтық бөліну бойынша, муниципалитеттегі жалғыз діни қауымдар – Финляндия евангелистік-лютеран шіркеуінің Хайлуото қауымы және Финляндия православие шіркеуінің Оулу православие қауымы. Шіркеу ішіндегі жаңғыру қозғалыстарының ішінде консервативті лаэстадиандықтар жергілікті жерде қызмет етеді, олардың құрамында Хайлуото бейбітшілік бірлестігі (Hailuodon Rauhanyhdistys) бар.
According to the 2018 regional division, the only parishes in the municipality are the Hailuoto Parish of the Finnish Evangelical Lutheran Church and the Oulu Orthodox Parish of the Finnish Orthodox Church. Of the revival movements within the church, Conservative Laestadianism operates in the locality, which has the Hailuoto Peace Association (Hailuodon Rauhanyhdistys).
Мәдениет
Хайлуото аралы Финляндияның ұлттық маңызы бар салынған мәдени орталардың бірі ретінде жіктеледі. Бірегей ландшафты мен табиғи жағдайлары Балтық теңізінің (Bothnia шығанағының) ең ірі аралы – Хайлуотоны Финляндияның ұлттық ландшафтарының біріне айналдырды.
The entire island of Hailuoto is classified as one of Finland's nationally significant built cultural environments. The unique landscape and natural conditions have made Hailuoto, the largest island in the Bay of Bothnia, one of Finland's national landscapes.
Тағам
1980 жылдары еуропалық ақ балықтан жасалған балық картоптары Хайлуото қауымының дәстүрлі тағамы деп танылды.
In the 1980s, fish potatoes made from European whitefish were named traditional food of the Hailuoto parish.
Көлік
Хайлуото мен Оулудың Оулунсало маңындағы аралықта тұрақты түрде паром жүреді. Қыста аралды құрлықпен жалғастыратын шамамен ұзын мұздық жол бар. Аралдағы негізгі жол – 816 аймақтық жол, ол паром арқылы Кемеле муниципалитетіне қарай жалғасады. Хайлуотода орталық ауылдың оңтүстігінде орналасқан Хайлуото әуежайы бар. 2015 жылы Хайлуотоны құрлықпен байланыстыратын 8,4 км тұрақты байланыс мақұлданды, ол екі 750 метрлік көпірден тұратын дамбадан құралған. Экологиялық сот процестерінің салдарынан 2022 жылға дейін құрылыс басталған жоқ.
A ferry operates regularly between Hailuoto and Oulu's suburb of Oulunsalo. In winter an official ice road, approximately long, connects the island to the mainland. The main road on the island is the regional road 816, which continue to the mainland towards the Kempele municipality via a ferry connection. Hailuoto also has a small airfield, Hailuoto Airfield, about south of central village. A 8.4 km fixed link to connect Hailuoto to the mainland, consisting of a causeway with two 750 m bridges, was approved in 2015. Due to environmental litigation, as of 2022 construction has yet to start.