Кіріспе

Құс ішегі (Giblets) – құстың жеуге жарамды ішкі органдары, әдетте жүрек, қара бауыр, қарын және басқа да мүшелерді қамтитын аспаздық термин. Бутчерден алынған тұтас құс көбінесе ішектерімен бірге салынған қаптамаға жиналады, кейде дене қуысының ішінде жабылады. Мойын көбінесе ішектермен бірге келеді; Батыста ол әдетте сою кезінде денеден бөлінеді.

Тарих

Александр Дюманың 19 ғасырдағы кулинариялық сөздігінде "ішек-қарғы" (гиблет) деп "аталықтың шүрегі мен бүйректері, тоқпанның қанат ұштары, түйенің омыртқа миы, қара бауыр және мойны, бұзаудың бауыршасы мен миы" деп түсіндірілген. Оларды сүйек сорпасы, саңырауқұлақтар, артишоктар, трюфельдер (маусымында болса) және сельдереймен бірге жеке тағам ретінде дайындауға болады. Бұл ішек-қарғы тағамын күрішпен бірге қазандыққа салып немесе во-о-вент пирогының ішіне салуға болады. Бұл күнделікті тағам саналды, арнайы жағдайлар үшін емес.

Мәдениет

Гилблеттерді пайдаланатын бірнеше рецепт бар. Егер құсты толтыру керек болса, әдетте ішек-қарын кесіліп, толтыруға қосылады; алайда, USDA ішек-қарынды құстың қалған бөлігінен бөлек пісіруді ұсынады. Әйтпесе, оларды басқа мақсаттарда қолдануға болады, мысалы, ішек-қарын пирогы немесе Оңтүстік АҚШ-тағы сүйікті ішек-қарын соусы. Ішек-қарын соусын қоспағанда, бауыр әдетте осы рецепттерге енгізілмейді, өйткені оның күшті дәмі басқа ингредиенттердің дәмін жоғалтады. Оны бауырға арналған рецепттерде, мысалы, паште немесе якиториде қолдануға болады. Ішек-қарынды француздық "аликот" сорпасын дайындау үшін де пайдалануға болады. Түрік асханасында іш пилавы – күріш, тауық бауыры, жаңғақ және дәмдеуіштерден дайындалатын дәстүрлі пилаф тағамы. Иерусалимдік аралас гриль – израильдік деликатес, әдетте питта нанымен беріледі. Горкха асханасында ішек-қарын бұрыш пен помидормен пісіріліп, гарнир немесе қарши марчи деп аталатын апетит ретінде тамашалалады. Ішек-қарын тайвандық асханада кең таралған. Көптеген құс еті, әсіресе супермаркеттерде сатылатын, ішек-қарынымен бірге сатылмайды. Ішек-қарынды қасаптан бөлек сатып алуға болады, бірақ Батыс елдерінде адамдардың тұтынуына деген сұраныс аз болғандықтан, олар көбінесе үй жануарларына арналған азық өндірушілерге сатылады.