Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украиналық грек-католик ділдасы және композитор (1815–1870)
Ukrainian Greek Catholic priest and composer (1815–1870)
Михайло Михайлович Вербицький (Михайло Михайлович Вербицький; 4 наурыз 1815 – 7 желтоқсан 1870) – Украиналық грек-католик ділдасы және композитор. Ол Галициядағы алғашқы кәсіби украин композиторларының бірі деп есептеледі.
Mykhailo Mykhailovych Verbytskyi (Михайло Михайлович Вербицький; March 4, 1815 – December 7, 1870) was a Ukrainian Greek Catholic priest and composer. He is considered to be one of the first professional Ukrainian composers of Galicia.
Өмірбаян
Михайло Вербицкий Надисянияда дүниеге келген. Оның нақты туған жері туралы деректер әртүрлі, кейбіреулері ол Жаворник Рускиде туып, 8 км қашықтықтағы Улучте (әкесі жергілікті дін қызметкері болған Польшадағы ең көне ағаш шіркеуі орналасқан жер) крещениеден өткенін айтады. Екеуі де қазір Польшаның Субкарпат воеводствосында орналасқан. Вербицкий дін қызметкерінің отбасында дүниеге келген. Он жасында жетім қалды және одан кейін оны әкесінің інісі, епископ Иван Снигурский тәрбиеледі. Снигурский Михайлоны өзімен бірге Перемышльге алып кетті, онда оның інісі өте белсенді болды: қаладағы алғашқы украин тіліндегі баспахананы құрды, украин тіліне қатысты фольклор жинақтары мен оқулықтар жариялады. 1818 жылы Снигурский қалада тіпті диактарды даярлайтын оқу орнын, ал он жылдан кейін собор хорын және музыка мектебін ашты. 1859 жылы Вербицкий Яворский уезінің Млыны ауылындағы приходқа ие болды, онда ол өмірінің соңына дейін өмір сүрді және жұмыс істеді. Діни қызметкер ретінде ол көптеген құдайға арналған әндер жазды, олар әлі күнге дейін Галиция аймағында орындалады. Олардың ішінде Єдинородний Син (Бірден-бір Ұл), Святий Боже (Құдайдың Киелісі), Алилуя (Алилуя), Отче наш (Біздің Әкеміз) және Хваліте Господа з небес (Жаратушыны аспаннан мадақтаңдар) бар.
Mykhailo Verbytskyi was born in Nadsiannia. Sources often differ as to the exact location of his birth, with some claiming he was born in Jawornik Ruski and christened 8 km away in Ulucz (the site of the oldest wooden church in Poland where his father was the local priest). Both are now located in the Subcarpathian Voivodeship, Poland. Verbytskyi as born into the family of a priest. He was left an orphan at the age of ten, and was raised from then on by his father's brother, Bishop Ivan Snihurskyi. Snihurskyi took Mykhailo to live with him in Peremyshl, where his uncle was very active: founding the city's first Ukrainian language printing press, published compilations of folklore and textbooks about the Ukrainian language. In 1818, Snihurskyi even founded a diak teaching institute in the city, and ten years later, a cathedral choir and music school. In 1859 Verbytskyi received a parish in the village of Mlyny, Yavorskyi county, where he would live and work for the rest of his life. As a priest he wrote many liturgical compositions, which are still sung throughout the Galicia region. Some of these include Єдинородний Сине (Only begotten Son), Святий Боже (Holy God), Алилуя (Alleluia), Отче наш (Our Father), and Хваліте Господа з небес (Praise the Lord from the heavens).
Музыка
Композитор ретінде ол қазіргі украин музыкасының дамуына негіз салуға көмектесті. Оның шығармалары формальды жағынан күрделі емес, көбінесе строфикалық және әдетте минор тонда; бірақ оның сахналық туындылары (әсіресе «Простачка», 1870) – әуенді ағылатын, оңай ән айтуға болатын, көрнекі және эмоционалды түрде әсерлі халық жанрының көрнекті үлгісі. Оның аспаптық шығармалары халық әндерін қарапайым түрде өңдеуден аса бермейді. Дегенмен, ол 12 симфония (увертюра) жазды, олардың алтыншысын негізге алғанда Станислав Людкевич оркестрлік пьеса және фортепиано триосын құрастырды. Ол сонымен қатар Шевченконың өлеңіне негізделген, бас солисі, екі хор және оркестр үшін жазылған «Заповит» (1868) шығармасын, Лембергте (қазіргі Львов, 1864) қойылған «Пидириан» опереттасын, және көптеген діни және әлемдік хор туындылары мен әндерді жазды. Ол Павло Чубинскийдің «Шче не вмерла Украина» («Украина жойылмады») сөздеріне жазылған украин ұлттық әнұранының авторы ретінде ең жақсы танымал, ол 1917 жылы жаңа украин республикалық үкіметі тарапынан қабылданды.
As a composer he helped lay the foundations for the development of modern Ukrainian music. His works are formally unsophisticated, often strophic, and usually in the minor mode; but his stage works (notably Prostachka (‘The Simpleton’), 1870) are representative of a popular folk genre that was melodically fluid, singable, pictorial and emotionally evocative. His instrumental writing does not extend far beyond the simple development of folktunes. Nevertheless, he composed 12 symphonies (overtures), on the sixth of which Stanyslav Lyudkevych based an orchestral piece and a piano trio. He also composed Zapovit (‘Testament’, 1868), a setting of Shevchenko's poem for bass solo, double choir and orchestra, the operetta Pidhiriany which was staged in Lemberg (now Lviv, 1864), and numerous sacred and secular choral works and songs. He is best known as the composer of the Ukrainian national anthem by the words of Pavlo Chubynsky Shche ne vmerla Ukraina (‘Ukraine has not Perished’), which in 1917 was adopted by the new Ukrainian republican government.
Еске алу
2005 жылы украиндық ұлттық әнұранының 140 жылдығы және оның авторы Михайло Вербицкийдің 190 жылдығын атап өту үшін оның қабірі үстіндегі шапель-панатеон ашылды.
In 2005 the chapel pantheon over the tomb of Mykhailo Verbytskyi was opened to mark the 140th anniversary of Ukrainian national anthem and 190th anniversary of its composer.