Ауызша келісім – сөзбен жасалған шарт. Жазбаша шарттан өзгеше, заңды күші бар. Кейбір жағдайларда жазбада болуы міндетті. Құқықтық аспектілерді қарастырады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құқықтық түсінік
Legal concept
Ауызша келісім-шарт – шарттың талаптары сөз арқылы келісілген келісім-шарт. Бұл жазбаша келісім-шарттан өзгеше, онда келісім-шарт жазбаша түрде жасалған құжат болып табылады. Ауызша келісім-шарттың жазбаша немесе басқа да материалдық куәлігі болуы мүмкін, мысалы, тараптар келіскендерін жазып қойған жағдайда, бірақ келісім-шарттың өзі жазбаша емес. Жалпы алғанда, ауызша келісім-шарттар жазбаша келісім-шарттармен бірдей заңды күшке ие, бірақ кейбір заң жүйелері белгілі бір жағдайларда келісім-шартты жазбаша түрде жасауды талап етеді (мысалы, жылжымайтын мүлікті беру кезінде) немесе келісім-шартты жазбаша куәландыруды талап етеді (бірақ келісім-шарттың өзі ауызша болуы мүмкін). Соңғысының мысалы – кепілдік шартының жазбаша куәландырылуы талабы, ол Алаялықтарға қарсы заңда кездеседі. Сол сияқты, сотқа талап арыз беруге белгіленген мерзім ауызша келісім-шарт үшін жазбаша келісім-шартқа қарағанда қысқа болуы мүмкін. "Ауызша келісім-шарт" термині кейде "ауызша келісім-шарт" синонимі ретінде қолданылады. Дегенмен, "ауызша" термині тек айтылған сөздерді ғана емес, жалпы сөздерді қолдануды білдіргендіктен, ең жоғары нақтылықты қамтамасыз ету үшін "ауызша келісім-шарт" терминін қолдану ұсынылады.
An oral contract is a contract, the terms of which have been agreed by spoken communication. This is in contrast to a written contract, where the contract is a written document. There may be written, or other physical evidence, of an oral contract – for example where the parties write down what they have agreed – but the contract itself is not a written one. In general, oral contracts are just as valid as written ones, but some jurisdictions either require a contract to be in writing in certain circumstances (for example where real property is being conveyed), or that a contract be evidenced in writing (although the contract itself may be oral). An example of the latter is the requirement that a contract of guarantee be evidenced in writing, which is found in the Statute of Frauds. Similarly, the limitation period prescribed for an action may be shorter for an oral contract than it is for a written one. The term verbal contract is sometimes used as a synonym for oral contract. However, since the term verbal could also mean just using words, not only spoken words, the term oral contract is recommended when maximum clarity is desired.
Атқару
Егер ауызша келісім-шарт заңмен белгіленген талаптарға, мысалы, белгілі бір мәмілелер жазбаша түрінде жасалуы керек деген талапқа сай келсе, онда ол заңды күшіне енеді. Мысалы, 1984 жылы Getty Oil компаниясы Pennzoil компаниясына қол алысу арқылы сатылды – бұл ауызша келісім-шартты білдіретін еркін түсініктеме, және бұл келісім Нью-Йорк заңдары бойынша міндетті болды. Кейін Texaco компаниясы одан да жоғары баға ұсынды, нәтижесінде компания Texaco-ға сатылды. Pennzoil ауызша келісім-шартқа заңсыз араласу фактісі бойынша сотқа шағымданып, сотта жеңіске жеткеннен кейін 11,1 миллиард доллар көлемінде өтемақы алды, бұл соңыннан 9,1 миллиард долларға, сондай-ақ пайыздық төлемдер мен айыппұлдарға дейін төмендетілді. Ұлыбританиядағы RCS Contractors Ltd v. Conway ісінде, құрылыс қызметтеріне қатысты жарамды ауызша келісім-шарттың тараптары үш құрылыс алаңындағы жұмыстар үшін бір ауызша келісім-шарт жасасқан ба, әлде әрбір алаң үшін үш жеке келісім-шарт жасасқан ба деген мәселеде келіспеді. Жазбаша келісім болмағандықтан, сот тараптардың ниетін анықтау үшін басқа да дәлелдерді қарастырып, олардың бір келісім-шарт бойынша жұмыс істегенін анықтады. "Ауызша келісім-шарт жазылған қағаздың құнымен тең." – Сэмюэл Голдуин.
Provided that an oral contract satisfies any requirements imposed by law, such a requirement that contracts for a specific type of transaction be in writing, it is legally enforceable. For example, in 1984, Getty Oil was sold to Pennzoil in a handshake deal, a lay term for an oral contract, which was binding under New York law. Texaco later made a higher offer, and the company was sold to Texaco. Pennzoil filed a lawsuit alleging tortious interference with the oral contract and, after prevailing in court, was awarded $11.1 billion in damages, later reduced to $9.1 billion plus interest and penalties. In a United Kingdom case, RCS Contractors Ltd v. Conway, the parties to an otherwise valid oral contract for construction services disagreed as to whether they had entered a single oral contract for work at three sites, or three separate contracts, one for each work site. Without a written agreement, the court had to examine other evidence to attempt to discern the intent of the parties, ultimately concluding that the parties were operating under a single contract. "A verbal contract is worth about as much as the paper it's written on. "— Samuel Goldwyn