Вьетнамның бұрынғы премьер-министрі Во Ван Киеттің өмірі мен реформалары

Кіріспе

Вьетнамның премьер-министрі Во Вань Киет (; 23 қараша 1922 – 11 маусым 2008), нағыз аты Фан Вань Хоа, 1991 жылдан 1997 жылға дейін Вьетнамның премьер-министрі қызметін атқарған вьетнамдық саясаткер және экономикалық реформатор. Вьетнамдық революционер және саяси лидер, Киет Вьетнам соғысы кезінде француз колонизаторларына, содан кейін Оңтүстік Вьетнам және американдық күштерге қарсы ұзақ жылдар бойы күрескен ветеран. Соғыстан кейінгі қиын жылдары ол 1986 жылдан бастап Вьетнамдағы Đổi mới (мағынасы: Жаңару) саясатын жүргізген ең белгілі реформаторлардың бірі болды. Оның премьер-министрлік қызметі (1991–1997) елдің ондаған жылдық соғыс пен оқшауланғаннан кейін әлемдік аренаға қайта оралуына әкелді. Ол Дой Мои кезеңіндегі көптеген батыл жобалардың «бас инженері» деп есептеледі. 1980-жылдардың ортасында басталған Вьетнамдағы экономикалық реформа процесінде маңызды рөл атқарған Киеттің еңбегін БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун «Во Вань Киет Вьетнамның өзгеруіне жол ашты. Елді кедейліктен алып, он жылдық қарқынды экономикалық өсімге жеткізді» деп бағалаған. Партияның 6-шы съезінен (1986 жылғы желтоқсан) 7-ші съезге (1991 жылғы маусым) дейінгі бес жыл – пікірталас, қақтығыс және күрес кезеңі болды. Бұл кезеңде екі бағыттың арасындағы тартыс күшті болды: ескі, субсидияланған бюрократиялық жүйеге қайта оралу немесе одан түпкілікті түрде бас тарту. Көптеген шенеуніктер жеке мүдделері үшін немесе оларға бұл қажет болмағандықтан осылай істеді. Олардың жеткілікті ынтасы мен қабілеті болғанымен, жаңаруға батылдықтары жетпеді және оны қаламады. Осындай жағдайға тап болған Во Вань Киет және көптеген жоғары деңгейдегі лидерлер жаңаруға деген қажырлы ұстанымдарымен көзге түсті, жаңарудың халық пен елдің мүддесіне сай, нақты жағдайларға сәйкес болуын қатаң талап етті. Министрлер Кеңесінің вице-төрағасы (1988 жылғы маусым – 1991 жылғы тамыз), Министрлер Кеңесінің төрағасы (1991 жылғы тамыз – 1992 жылғы қазан), Премьер-министр (1992 жылғы қазан – 1997 жылғы желтоқсан) ретінде Киет көптеген жаңашыл саясаттарды ұсынды және оларды жүзеге асыруды басқарды: белгілі бір көрсеткіштерді жою, мемлекеттік кәсіпорындарға кәсіби тәуелсіздік беру, өндіріс құралдарын коммерцияландыру, орталық және жергілікті билікке бағынған ірі кәсіпорындарға тікелей импорт және экспорт жасауға рұқсат беру, екі бағалы жүйені жою, шаруаларға міндетті түрде өнімді сатып алу режимін жою, базарлардағы шектеулерді алып тастау, еліңіздің барлық аймақтарында тауарлардың еркін айналымын қамтамасыз ету, экономиканы субсидияланған жүйеден нарықтық экономикаға біртіндеп көшіру.

Prime Minister of Vietnam

Võ Văn Kiệt (; 23 November 1922 – 11 June 2008) real name is Phan Văn Hòa, was a Vietnamese politician and economic reformer who served as the Prime Minister of Vietnam from 1991 to 1997. A well regarded Vietnamese revolutionary and political leader, Kiệt was a veteran fighter in the long wars against the French colonialists and then the South Vietnamese and American forces during the Vietnam War. In the difficult post war years, he was one of the most prominent reformist leaders that led the Đổi mới (lit: Innovation) policy in Vietnam since 1986. His premiership (1991–1997) saw the country's return to the world arena after decades of war and isolation. He is considered as the "general engineer" of many bold projects of the Doi Moi period. Kiệt, who played a driving role in the economic reform process in Vietnam that began in the mid 1980s, is exactly what United Nations Secretary General Ban Ki moon once assessed, "Võ Văn Kiệt paved the way for the transformation of Vietnam." of the country from poverty to a decade of impressive economic growth." The five years from the 6th Party Congress (December 1986) to the 7th Congress (June 1991) were the time of the debate. Conflict and struggle at different levels, levels, and areas between the two trends of returning to the old subsidized bureaucratic mechanism or decisively breaking up with it. Many officials either do it for personal gain or because they do not want it. Having enough determination and capacity, they did not dare and did not want to innovate. Faced with that situation, Võ Văn Kiệt and many senior leaders persevered, showing strong determination to innovate and clearly pointing out that innovation must follow closely. into practical conditions to meet the interests of the people and the country. As Vice Chairman of the Council of Ministers (June 1988 August 1991), Chairman of the Council of Ministers (August 1991 October 1992), Prime Minister (October 1992 December 1997), Kiệt proposed and directed the development and implementation of many groundbreaking policies such as: eliminating ordinance targets, granting business autonomy to state owned enterprises; commercialize means of production, allowing large enterprises, both central and local, to directly import and export, ending the situation of two prices; abolish the mandatory purchasing regime imposed on farmers, abolish the river ban on markets, implement the free circulation of goods throughout the country, gradually transition the economy from a subsidized to a market economy.

Өмірбаян

Võ Văn Kiệt 1922 жылы Вьетнамның оңтүстігіндегі Меконг дельтасындағы Вин Лонг провинциясының Вунг Лием ауданындағы Трунг Хиеп ауылында шаруа отбасында дүниеге келген. Оның туған аты Фан Ван Хоа болған, ал 1939 жылы Индокитай Коммунистік партиясына қабылданғанда Võ Văn Kiệt деп өзгертіп алған. Ол сондай-ақ Сау Дань деген атпен де белгілі болған. Империализмге қарсы жастар қозғалысына қосылып, Вунг Лием ауданындағы Нам Кы (Кочинчина) көтерілісіне қатысқан.

Саяси мансап

Во Ван Киет Вьетмин тәуелсіздік қозғалысының мүшесі болды және Оңтүстік Вьетнамдағы Бірінші Индокитай соғысында (1946–54) француз отаршылдығына қарсы күресті. Женева келісімдеріне сәйкес, коммунистік кадрлар Солтүстік Вьетнамға жиналуға міндеттелді, бірақ ол оңтүстікте қалғандардың бірі болды, оңтүстік-шығыс аймандағы құпия базалар арасында жылды. Оның бірінші әйелі, Тран Ким Ань, және екі баласы 1966 жылы АҚШ әскерлері жасаған ракеталық шабуылда қаза тапты. 1960 жылы ол Коммунистік партия Орталық комитетінің мүшесі болып сайланды, ал 1961 жылы Сайгон және айналасындағы коммунистік күштерге басшылық етіп, COSVN мүшесі болды. 1975 жылдың 30 сәуірінде Солтүстік Вьетнам күштері Сайгонды басып алғаннан кейін, ол қаланың иелігін алуға жетекшілік етті және 1976 жылы Халық комитетінің төрағасы (губернатордың лақабы) және қалалық партия комитетінің хатшысының орынбасары болып тағайындалды. Қала қайтыс болған көшбасшының құрметіне Хо Ши Мин қаласы деп аталды. Соғыстан кейінгі жылдары АҚШ инвестицияларының тоқтатылуы және орталық үкімет жүзеге асырған қатал сталиндік саясаттың салдарынан Оңтүстік Вьетнам экономикасы тез құлдырады. Бұрынғы экономикалық орталық болған Сайгон алғаш рет азық-түлік және басқа да тауарлардың кең таралған тапшылығына тап болды. Қала басшысы ретінде Во Ван Киет советтік экономикалық модельдің кемшіліктерін түсінді және мемлекеттік бақылаусыз сауда мен өндірісті жасырын түрде қолдады. Бірте-бірте ол партиядағы реформаторлық фракцияның ықпалды жақтастарының біріне айналды, олардың көпшілігі оңтүстік провинцияларындағы жергілікті партия басшылары мен әкімшілері болды. 1982 жылы ол Министрлер Кеңесі төрағасының орынбасары (Премьер-министрдің орынбасары) болып тағайындалды және Мемлекеттік жоспарлау комиссиясының төрағасы болды. 1987 жылы ол Вьетнамның бірінші вице-премьері болып тағайындалды және 1988 жылдың наурызынан маусымына дейін Фам Хунның күрт қайтысынан кейін Премьер-министр міндетін атқарушы болды. Партиялық дәстүрге сәйкес, ол Премьер-министр болуға тиіс болды. Алайда, Во Ван Киет пен Нгуен Ван Линь арасындағы жеке дау және оның ұзақ жылдар бойы басшысы болған, сондай-ақ Саяси бюроның консервативті мүшелерінің қарсылығына байланысты, Ды Мэнь таңдалды. Бірақ 1988 жылғы Ұлттық Ассамблеяның пленарлық отырысында көптеген делегаттар оны екінші кандидат ретінде ұсынды. Ол дауыстардың 35% ғана алғанымен, бұл бұрын-соңды болмаған жағдай еді, өйткені Ұлттық Ассамблеядағы сайлауларда әдетте бір ғана кандидат болып, олар Партиялық Саяси бюро қабылдаған шешімдерді бекіту үшін ғана қолданылатын.

Võ Văn Kiệt was a member of the Viet Minh independence movement, he fought against the French colonial powers in the First Indochina War (1946–54) in Southern Vietnam. According to Geneva Accords, communist cadres were forced to gather in North Vietnam, but he was among those who remained in the South, moving between secret bases in the southeastern region. His first wife, Trần Kim Anh, and his two children were killed in a rocket attack by US forces in 1966. In 1960, he was elected alternate member of the Communist Party Central Committee and a member of COSVN in 1961, in command of communist forces in Saigon and surrounding areas. After North Vietnamese forces took control of Saigon on April 30, 1975, he led the takeover of the city and in 1976 was appointed as Chairman of the People's Committee (alias governor) as well deputy party secretary of the city, which had been renamed to Ho Chi Minh City in memory of the deceased leader. In the early postwar years, South Vietnam's economy deteriorated rapidly due to the withdrawal of US investment and the harsh Stalinist policies enforced by central government. Saigon, formerly a dynamic economic center, faced for the first time a widespread lack of food and other commodities. As the head of the city government, Võ Văn Kiệt realized that the Soviet economic model was flawed and secretly promoted trade and manufacturing behind the state's back. Gradually he became one of the staunchest supporters of the reformist faction in the party, many of whom were local party heads and administrators in southern provinces. In 1982, he was promoted to Deputy chairman of the Council of Ministers (Vice Premier) and became Chairman of the State Planning Commission. In 1987, he was appointed First Deputy Prime Minister of Vietnam and assumed the role of Acting Prime Minister from March to June 1988 after the sudden death of Phạm Hùng. In the tradition of the party's organisation, he should have been made Premier. However, allegedly due to a personal quarrel between Võ Văn Kiệt and Nguyễn Văn Linh the Secretary General and his longtime superior as well as opposition from conservative members of the Politburo, Đỗ Mười was chosen instead. In the plenary session of the National Assembly in 1988, however, many delegates nominated him as a second candidate. Even though he got only 35% of votes, this was unprecedented, as elections in the National Assembly had previously had one candidats and they were essentially just a rubber stamp of decisions made by the Party Politburo.

Премьер-министр

Во Ван Кит бірінші вице-премьердің рөлін атқарып, реформалар күн тәртібін алға жылжытуды жалғастырды. 1991 жылы ол премьер-министр болып сайланды және 1997 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Оның қызметі партия институтарының ықпалы төмендеп, әкімшілік тармақтың күшеюімен еректелді. Билік үш жетекші тұлға арасында бөлісті: өзі – премьер-министр, бас хатшы Дьо Мыон және президент Ле Дюк Ань. Ол ірі экономикалық реформалар бағдарламасын бастады, үкіметті қайта ұйымдастырды және дипломатиялық байланыстарды кеңейтуге шақырды. 1990 жылдардың басында Вьетнам алдыңғы онжылдықтағы экономикалық дағдарыстан біртіндеп жаңғырды. 1995 жылы ел АСЕАН қауымдастығына қосылды және АҚШ-пен қарым-қатынасты жаңартты, Сайгонның құлауынан кейін 20 жылға созылған өзара жаулық пен американдық эмбаргоны аяқтады. 500 кВ Солтүстік-Оңтүстік электр желісінің 1-ші тізбегін салуға 2 жылдан астам уақыт жұмсалғаннан кейін, 1994 жылдың 27 мамырында сағат 19:00-де 7 минут 59 секундта Во Ван Кит Оңтүстік электр жүйесін Данангтағы Хоа Бинь су электр станциясының 4 блогымен біріктіруге бұйрық берді. Осы оқиғадан кейін көптеген адамдар оны «Электр энергетикасының премьер-министрі» деп атады, ол – саланың бас қолбасшысы, бүкіл елдің қажеттіліктерін қанағаттандыратын бірыңғай электр желісінің негізін қалап, зор үлес қостан көшбасшы. Оның шешімі оңтүстіктегі электр тапшылығы мәселесін шешіп, экономикалық дамуға серпін берді. Хошимин қаласы – елдің экономикалық даму локомотиві. Реформаторлар мен консерваторлар арасындағы қақтығыс күшейіп, 1990 жылдардың ортасында билік үшін күрес сериясіне ұласты. Реформаторларды ұсынып тұрған Во Ван Кит мемлекеттік экономиканы одан әрі жекешелендіруді және демократияландыруды жақтады, бұл тәсіл саяси қарсыластары тарапынан «социалистік бағытқа» қауіпті деп сынға алынды. 1996 жылы партия кадрлық мәселелер бойынша келісімге келе алмағандықтан, үш жетекші тұлға да өз лауазымдарында қалды. Алайда, фракциялық тартыс күшейіп, нәтижесінде Во Ван Кит пен оның қарсыластары Мыон мен Ань 1997 жылы бір уақытта қызметтен кетті. Олар 2001 жылға дейін партияның тұрақты комитетіне кеңесшілер ретінде елдің ішкі істеріне әсер етуді жалғастырды.

Võ Văn Kiệt took the role of First Vice Premier and continued to push his reform agenda. In 1991, he was elected as Prime Minister, an office he held until 1997. His tenure marked the advance of the administrative branch at the expense of the influence of the Party's institutions, when the power was shared by three top leaders: himself as Prime Minister, General Secretary Đỗ Mười), and President Lê Đức Anh. He initiated a large program of economic reform, reorganised the government and urged the broadening of diplomatic ties. In the early 1990s Vietnam gradually recovered from the economic crisis of the previous decade. In 1995 the country joined the ASEAN community and normalized relations with the US, ending 20 years of formal mutual enmity and American embargo after the fall of Saigon. After more than 2 years of building the 500kV North South Line, circuit 1, at exactly 7:00 p. m., 7 minutes and 59 seconds on 27 May 1994, Võ Văn Kiệt ordered the Southern power system to be merged with 4 units of the Hydroelectric Plant Hòa Bình in Đà Nẵng. After this event, many people called him "Electricity Prime Minister", a commander in chief of the industry, a leader who laid the foundation and made great contributions to a unified electricity grid nationwide, meeting the needs of the entire country. development and economic integration as today. Kiệt's old decision solved the problem of electricity shortage in the South and promoted economic development. Ho Chi Minh City is the economic development engine of the country. The conflict between reformist and conservative factions increased and culminated in a series of power struggles in the mid 1990s. Representing the reformists, Võ Văn Kiệt advocated for further privatisation of the state dominated economy, as well as democratization an approach criticised by his political rivals as dangerous to "socialist orientation". In 1996, after the party could not create a consensus on personnel arrangement, all of the three top leaders remained in their positions. However, factionalism was only intensified and eventually led Võ Văn Kiệt and his opponents Mười and Anh to step down at the same time in 1997. They continued to influence the country affairs as advisors to the Standing Committee of the party until 2001.

Соңғы жылдар

Саясаттан кеткеннен кейін Во Ван Кит Хо Ши Мин қаласында тұрды. 2001 жылға дейін Партияның Орталық Комитетінің кеңесшілер кеңесінің мүшесі болды. Одан кейін көптеген мәселелер бойынша пікір білдіріп, халықтың құқықтарын қорғаушы ретінде танылды. Во Ван Кит – Вьетнамдық эмигранттар мен демократиялық белсенділермен келісу туралы ашық сөз сөйлеген ең жоғары дәрежедегі бұрынғы үкімет шенеунігі. Ол Ханойды кеңейту және Ба Дин алаңындағы тарихи Ұлттық Ассамблея ғимаратын жаңа ғимарат салу үшін бұзу туралы ұсынысқа қарсы шықты.

Өлім және жерлеу

Во Ван Киет 2008 жылдың 3 маусымында Сингапурдың Маунт-Элизабет ауруханасына түсіп, 2008 жылдың 11 маусымында 85 жасында қайтыс болды. Мемлекеттік ақпарат құралдары оның қайтысы туралы 12 маусым күні кешке ғана хабарлады, одан бұрын көптеген шетелдік ақпарат агенттіктері бұл жаңалықты таратып үлгерген және БҰҰ Бас хатшысы Пан Ги Мун сияқты көптеген шетелдік саяхатшылар көңіл айтқан болатын. Вьетнам үкіметі 14 және 15 маусымда Ханойдағы Біріккен Ұлттар сарайында, сондай-ақ оның туған провинциясы Винь Лонгта мемлекеттік жерлеу рәсімі өткізілетінін жариялады. 2008 жылдың 15 маусымында, жексенбі күні таңертең Вьетнамның оңтүстігіндегі Хо Ши Мин қаласында Во Ван Киеттің еске алу және жерлеу рәсімі мемлекеттік деңгейде ұйымдастырылды. Рәсімге елдің жоғарғы партия және мемлекеттік басшыларымен қатар, көптеген тұрғындар мен лауазымды тұлғалар қатысты. Мыңдаған адамдар Хо Ши Мин қаласының көшелеріне Во Ван Киеттің жерлеу рәсіміне қатысу үшін жиналды. "Бұрынғы премьер-министр Во Ван Киеттің қайтысы – партия, мемлекет, халық және оның отбасы үшін зор қайғы. Жолдас (Во Ван Киет) партия мен мемлекет басшыларымен бірге барша халықты жаңару жолына жетектеп, елімізді әлеуметтік-экономикалық дағдарыстан шығарды", – деді Вьетнам Коммунистік партиясы Орталық комитетінің Бас хатшысы және жерлеу комиссиясының төрағасы Нонг Дюк Манг Орталық Вьетнам теледидары тікелей эфирде көрсеткен еске алу рәсімінде. Коммунистік партияның жоғары лауазымды өкілдері, олардың кейбіреулері қара костюм мен қара галстук киген, рәсім кезінде Во Ван Киеттің табынының алдында салтанатты түрде тұрды. Оның туыстары қара киім киіп, ақ бас киімдермен келді. Табут Вьетнамның қызыл туымен және алтын жұлдызымен жабылған, одан кейін қала көшелерімен ұлттық зиратқа апарылып, қарулы күштердің көлігімен тасымалданды. Он мыңдаған адамдар Во Ван Киеттің құрметіне көшелерге жиналды, оның табуты Хо Ши Мин қаласы арқылы әскери көліктермен өтіп, кремацияға әкелінді. Елдің саяси элитасы Біріккен Ұлттар сарайында құрмет көрсетті, онда Коммунистік партияның басшысы Нонг Дюк Манг Во Ван Киеттің табутынан өтетін аза тұтушылардың ұзын тізігін бастады. Оның денесі қабірге қойылған кезде сарай залы құрбандық шалудың иісімен және әскер оркестрінің орындаған музыкасымен толды. Сенбі және жексенбі күндері аза тұту күндері деп жарияланды, мемлекеттік ғимараттардағы тулар жартылай түсірілді. Өзінің мәлімдемесінде қазіргі премьер-министр Нгуен Тан Дунг Во Ван Киетті "адал, адал, қайратты және батыл революционер" деп атап, құрмет көрсетті. Ол өмір бойы ел мен халыққа адал қызмет етті. Вице-премьер және Сыртқы істер министрі Фам Гья Хием Франс Пресс агенттігіне берген сұхбатында Во Ван Киеттің "жаңару кезеңінде саясатты қалыптастыруда өте белсенді болғанын және оның үлесі Вьетнам халқының естелігінде мәңгі сақталады" деді.

Võ Văn Kiệt was admitted to Singapore's Mount Elizabeth Hospital on June 3, 2008 and died at the age of 85 on June 11, 2008. State media did not announce his death until the night of June 12, after most foreign news agencies had already reported it and many foreign dignitaries had already offered condolences, including United Nations Secretary General Ban Ki moon. The government of Vietnam announced a state funeral on June 14 and 15 to be held in the Reunification Palace (Ho Chi Minh City), Hanoi, and his birth province Vĩnh Long. Memorial and burial services at state level for Võ Văn Kiệt were organized in Vietnam's southern Hồ Chí Minh City on Sunday morning June 15, 2008 with the participation of many residents and officials, including the country's top party and state leaders. Thousands of mourners lined the streets of Hồ Chí Minh City for the funeral of Võ Văn Kiệt. "The death of former prime minister Võ Văn Kiệt is a great loss to the party, state, people and his family He had a spirit of daring to think and daring to do. The comrade (Võ Văn Kiệt) and party and state leaders led all people to conduct the renovation cause, bringing our country out of the socioeconomic crisis," Nông Đức Mạnh, General Secretary of the Communist Party of Vietnam Central Committee and head of the funeral board, said at the memorial service televised live by the Central Vietnam Television. Top Communist Party officials, some wearing black suits and black ties, solemnly stood to attention in the front row of mourners before Võ Văn Kiệt's coffin during the service. Relatives stood in black mourning clothes and white headbands. The coffin was draped in Vietnam's red flag with a gold star and enclosed in a glass case for transportation on a gun carriage through city streets to the national cemetery for burial. Tens of thousands of mourners lined the streets to honor Võ Văn Kiệt as his coffin was carried in a procession of military vehicles through Hồ Chí Minh City to be cremated. The country's political elite paid their respects in Reunification Palace, where Communist Party chief Nông Đức Mạnh headed long lines of mourners who filed past Võ Văn Kiệt's coffin from early Saturday. As his body lay in state, the palace hall was filled with incense smoke and funereal music played by an army band. Saturday and Sunday were declared days of mourning with flags flying at half mast at official buildings. In a statement, current Prime Minister Nguyễn Tấn Dũng paid tribute to Võ Văn Kiệt as "a wholehearted, loyal, irrepressible and heroic revolutionary. All his life, all his heart and all his force was for the country and the people." Deputy Prime Minister and Foreign Minister Phạm Gia Khiêm told AFP that Võ Văn Kiệt "was very dynamic in setting policy in the renovation period, and I think his contribution will stay with the Vietnamese people forever."

Еулогиялық сөз

Во Ван Киеттің есіміне арнап коммунистік партияның жетекшісі Нонг Дюк Манг оның денесі жатқан Хо Ши Мин қаласындағы Қайта Бірігу сарайында аза сөз сөйледі. Ол Во Ван Киетті «партиямыздың, мемлекетіміздің және халқымыздың көрнекті басшысы, ұлттық тәуелсіздікке, социализмге және халықтың бақытына өмірін арнаған адал революциялық күрескер» деп сипаттады. Содан кейін Во Ван Киеттің туға оралған табыты шыныдан жасалған қобдишада сақталып, әскери шерумен бірге көшелер арқылы әкелінді, онда мыңдаған аза тұрушылар құрмет көрсету үшін күтіп тұрды. Вьетнам екі күндік аза тұту рәсімін өткізді. Вьетнамның коммунистік басшылығының көптеген өкілдерінің арасында Во Ван Киет ерекше көзге түскендердің бірі болды. Вьетнам экономикасын өзгерте келген «Đổi Mới» деп аталатын экономикалық реформалардың бастамашысы ретінде танылды. Ол жоғары лауазымды шенеуніктер арасында экономикалық жүйенің кемшіліктеріне қарсы ашық түрде сөйлейтін сирек кездесетін тұлға еді. Оның қарулас жолдастарының бірі, Оңтүстік Вьетнамдағы Вьет Конг желісінің бұрынғы барлау басшысы Тран Куок Хунг, көңіл айту кітабына былай деп жазды: «Сіздің қазаңызға қатты қайғырдым. Сіз – менің жолдасым, досым және бауырым едіңіз». 1975 жылы коммунистер жеңіске жеткеннен кейін ол Сайгонның партия хатшысы болып тағайындалды және жеңілген үкіметпен байланысты шенеуніктермен және бизнесмендермен жұмыс істеуге тырысып, қатал саясатқа наразылық білдірді. Премьер-министр ретінде Во Ван Киет экономиканың қарқынды өсуі мен шетелдік инвестициялардың кезеңіне жетекшілік етті. 2007 жылы BBC телеарнасына берген сұхбатында ол Коммунистік партия мүшелерінің нағыз патриоттар екеніне күмән келтіріп: «Вьетнам отаны тек бір адамға, бір партияға немесе бір топқа ғана тиесілі емес» деді. Өмірінің соңғы күндері Во Ван Киет астана Ханойдың кеңеюіне қарсылық білдіріп, жаһандық жылыну салдарынан көтеріліп жатқан теңіз деңгейінен Вьетнамның өзін қорғай алатынына алаңдады.

Мұра

Во Ван Кит Вьетнамның 1990-шы жылдардағы экономикалық реформасын және ондаған жылдар бойы оқшауланғаннан кейін сыртқы әлемге қайта ашылуын жетекшілік етті. Оның қазасы Вьетнамдағы коммунистік партияның қай бағытта қозғалатыны туралы сұрақтар тудырады. 2010 жылдардың соңында Во Ван Киттің реформашы одақтастарының ықпалы азайып бара жатқанына белгілер байқалды. 1997 жылдан бері лауазымнан шеттеген Во Ван Кит саясатта белсенді болып, Вьетнам 2007 жылы Дүниежүзілік сауда ұйымына қосылған және 2000 жылдан бері жылдық ЖІӨ орташа есеппен 7,5 пайызға өскеніне қарамастан, либерализацияны күшейтуге шақыратын пікірлер жариялап тұрды.