Кіріспе

Британдық драматург (1881–1954)

Фредерик Лонсдейл (5 ақпан 1881 – 4 сәуір 1954) – 20 ғасырдың басында бірнеше сәтті мюзиклдерге либретто жазған британдық драматург. Оның ең танымал мюзиклдері: «Кадония королі» (1908), «Балқан принцессасы» (1910), «Бетти» (1915), «Таудың қызы» (1917), «Мырза Бокэр» (1919) және «Мадам Помпадур» (1923). Ол комедиялық пьесалардың авторы болған, соның ішінде «Миссис Чейнидің соңғысы» (1925) және «Келісіммен» (1927) пьесалары, сондай-ақ «Құдайдың рақымы болмағанда» (1946) кісі өлтіру мелодрамасы. Оның кейбір пьесалары мен мюзиклдері фильмге түсірілді, ол бірнеше сценарий де жазды.

Жеке өмір

Лонсдейл Джерси аралының Сент-Хелиер қаласында Лионель Фредерик Леонард болып дүниеге келді. Ол Сьюзан (туған тегі Бельфорд) және тамақ өнімдері сатушы Джон Генри Леонардтың ұлы еді. Ол жеке сарбаз ретінде қызмет етіп, содан кейін Лондон және Оңтүстік-Батыс теміржолында жұмыс істеді. Оның қыздарының арасында оның биографы Фрэнсис Дональдсон және Анжела Уортингтон (Мюриел Роуз Мориспен болған қарым-қатынасынан заңсыз туған) болды, ал немерелері актерлер Эдвард және Джеймс Фокс, сондай-ақ кино продюсері Роберт Фокс еді.

Мансап

Фрэнк Керзон жас Лонсдейлдің алғашқы туындысын – «Кадонияның патшасы» (1908) мюзиклын қойды. Лонсдейлдің шоудың руритандық комедиялық опералық сюжеті үшін әдеттегіден гөрі маңыздырақ диалогы «Кадонияның патшасы» мюзикліне жақсы пікірлер алып келді және оның ұзақ өміріне көмектесті. Оның келесі табысы да Керзон үшін болды – «Балқан ханшайымы» (1910); бұл «Кадонияның патшасынан» жыныстары ауыстырылғаннан басқа көп ерекшеленбеді, бірақ ол Лондонда сәтті өтті, сондай-ақ ұзақ және кең провинциялық гастрольдер мен шетелде қойылды. Лонсдейлдің келесі жетістігі бес жылдан кейін Джордж Эдвардс үшін «Бетти» (1915) болды. Эдвардстың қайтысынан кейін, ол Эдвардстың мұрагері Роберт Эветтке Керзон қабылдамаған «Таулардың қызы» (1917; 1920 жылы қайта қойылды) мәтінін ұсынды, ол Лондондағы соғыс жылдарындағы ең сәтті шоулардың біріне айналып, британдық музыкалық сахнаның классикасы ретінде танылды. Лонсдейл соғыстан кейін де мюзиклдер жазуын жалғастырды. Ол Бут Таркингтонның «Мсье Бокаир» (1919, Андре Мессажердің музыкасымен) туындысын сәтті жеңіл опера ретінде, ал Жан Гильберттің «Die Frau im Hermelin» (1922, «Роза ханым») және «Katja, die Tänzerin» (1925) туындыларын, сондай-ақ Лео Фалльдің «Мадам Помпадур» (1923) операларын бейімдеді. Ол сонымен қатар «Көше әншісі» (Филлис Дейр үшін (1924) және Леди Мэри (1928) 1912 жылғы осы аттас фильмі негізінде) париждік ертегінің түпнұсқасын жазды. Ол сондай-ақ тікелей комедиялар жаза бастады, оның пьесалары «Біздің арамызда жоқ па?» (1923), «Жазғы тазалау» (1925), «Шейни ханымның соңғысы» (1925, 514 қойылым көрсетілді), «Қабылдауға» (1927), «Канарейкалар кейде ән айтады» (1929) және «Оларды торт жеуге жіберсін» (ә.к.а. «Жарты нан») және тағы басқалары. 1946 жылы ол «Құдайдың қалауы болмаса» атты қылмыстық мелодрамасымен тағы бір Уэст-Эндтік жетістікке қол жеткізді. Оның соңғы пьесасы «Жолдар қалай жүреді» 1949 жылы жазылды, бұл оның алғашқы сахналық жұмысынан 40 жылдан астам уақыт өткен соң және Лондонда жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін бес жыл бұрын болды. 1950 жылы Кеннет Мор және Глинис Джонс сияқты актерлермен қойылды және Уэст-Эндте 155 қойылым көрсетілді.

Сценарий авторы

Ібілістің жазасы! (реж. Джордж Фицморис, 1930)
Батыл ғашықтар (реж. Роберт З. Леонард, 1932)
Жаман оқушы (реж. Карло Людовико Брагалья, 1933) "Ібілістің жазасы!" фильмінің итальяндық қайта түсірілімі. Дон Хуанның жеке өмірі (реж. Александр Корда, 1934)